“Các lực lượng thuộc Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) đã hoàn tất đợt tập kích nhằm vào Iran đêm 7/7 (rạng sáng nay giờ Hà Nội), đánh trúng hơn 80 mục tiêu bằng vũ khí dẫn đường chính xác. Đây là phản ứng tức thời đối với các vụ tấn công mới nhất của Iran nhắm vào tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz”, CENTCOM thông báo.
CENTCOM cho biết những mục tiêu bị nhắm tới gồm hệ thống phòng không, mạng lưới chỉ huy và kiểm soát, đài radar ven biển, tổ hợp tên lửa chống hạm, cùng hơn 60 xuồng cao tốc của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tại các khu vực trong và gần eo biển Hormuz.
CENTCOM trước đó thông báo phát động “đợt tấn công mạnh mẽ” nhằm đáp trả các vụ Iran tập kích tàu hàng đi qua eo biển Hormuz, cáo buộc Tehran vi phạm lệnh ngừng bắn và thực hiện “những hành động hung hăng, nguy hiểm”.
Cơ quan An ninh Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) thông báo 3 tàu hàng bị tấn công gần bờ biển Oman ngày 7/7, khi chúng đi qua eo biển Hormuz. Trong số này có một tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng của Qatar và một siêu tàu dầu Arab Saudi.
CNN dẫn nguồn tin am hiểu tình hình cho biết chiến dịch của Mỹ “mang tính trừng phạt”, chỉ giới hạn ở các cơ sở quân sự tại vùng duyên hải phía nam Iran, thay vì nhắm đến những thành phố lớn như Tehran.
Nhiều vụ nổ xảy ra tại thành phố cảng Bandar Abbas, đảo Qeshm và Sirik ở miền nam Iran rạng sáng nay. Đài truyền hình quốc gia IRIB cáo buộc lực lượng Mỹ “chủ yếu nhắm mục tiêu vào khu vực dân sự”.
Truyền thông nhà nước Iran cũng xác nhận lực lượng vũ trang nước này đã tấn công tàu Al Rekayyat của Qatar vì thủy thủ đoàn phớt lờ nhiều cảnh báo và tìm cách đi qua eo biển Hormuz bằng tuyến hàng hải do Oman đề xuất dưới sự bảo vệ của hải quân Mỹ.
Hải quân IRGC tuyên bố chỉ những tàu sử dụng tuyến hàng hải do lực lượng này chỉ định mới được đi qua eo biển Hormuz, nhấn mạnh mọi tàu phải phối hợp với Iran trước khi di chuyển.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cáo buộc Washington vi phạm các điều khoản trong bản ghi nhớ giữa hai nước khi hủy miễn trừ đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Tehran và tiến hành không kích. Ông cảnh báo rằng Iran “sẽ có những hành động quyết liệt” bảo vệ lợi ích và an ninh quốc gia.
Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, cơ quan chỉ huy tối cao của quân đội Iran, nhắc lại rằng tuyến đường an toàn duy nhất cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz “là luồng do Iran quy định”, nhấn mạnh Tehran sẽ không để Washington can thiệp vào hoạt động quản lý eo biển Hormuz và các vấn đề liên quan trong bất cứ hoàn cảnh nào.
Hôm 9-4, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã công bố lệnh ngừng bắn kéo dài 32 giờ với Ukraine, nhân dịp lễ Phục sinh Chính Thống giáo.
Theo Hãng thông tấn Tass của Nga, quân đội Nga sẽ dừng các hoạt động quân sự theo mọi hướng kể từ 16h ngày 11-4 giờ Matxcơva (tức 20h cùng ngày giờ Việt Nam) đến hết ngày 12-4. Tuy nhiên, quân đội phải duy trì sẵn sàng đáp trả trong trường hợp bị tấn công.
Hãng tin AP dẫn lời người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov mô tả đây là biện pháp "nhân đạo", song tiếp tục nhấn mạnh Nga theo đuổi một giải pháp toàn diện dựa trên các yêu cầu lâu dài của nước này.
Trước khi ông Putin ra quyết định như trên, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đề xuất hai nước ngưng bắn nhân lễ Phục sinh. Sau khi có quyết định từ ông Putin, ông Zelensky tuyên bố Ukraine sẵn sàng có động thái ngừng bắn tương tự. Ông nhấn mạnh người dân "cần một lễ Phục sinh không có đe dọa và một bước tiến thực sự tiến tới hòa bình".
Bên cạnh ngừng bắn, hai nước cũng đã trao đổi về khả năng trao trả tù binh nhân dịp này.
Trước thềm ngừng bắn, Nga và Ukraine tiếp tục cáo buộc nhau tiến hành không kích.
Giới chức thành phố cảng Odessa của Ukraine tố các máy bay không người lái (drone) của Nga đã tấn công vào rạng sáng 11-4, khiến ít nhất 2 người thiệt mạng và 2 người khác bị thương, đồng thời khiến các tòa chung cư và một trường mẫu giáo bị hư hại.
Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng đi 160 drone, trong đó 133 chiếc đã bị bắn hạ hoặc đánh chặn, theo AP.
Trong khi đó Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố đã bắn hạ 99 drone của Ukraine trên lãnh thổ Nga và khu vực bán đảo Crimea mà họ đơn phương kiểm soát.
"Đã đến lúc Mỹ tái lập hiện diện ở Greenland. Tổng thống đã thảo luận tăng cường hoạt động an ninh quốc gia và tái bố trí lực lượng ở một số căn cứ tại đây", Jeff Landry, đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Greenland, nói ngày 20/5 trong chuyến thăm hòn đảo.
Đây là lần đầu tiên ông Landry, người đang giữ chức Thống đốc bang Louisiana, đến hòn đảo tự trị của Đan Mạch kể từ khi được bổ nhiệm vào vị trí đặc phái viên vào cuối năm ngoái.
"Greenland cần Mỹ", ông Landry nói thêm. Washington được cho là đang xem xét phương án mở thêm ba căn cứ quân sự mới ở phía nam hòn đảo. Hiệp ước quốc phòng năm 1951, được cập nhật năm 2004, cho phép Washington tăng cường triển khai binh sĩ và cơ sở quân sự tại Greenland, với điều kiện phải thông báo trước cho Đan Mạch và chính quyền hòn đảo.
Trong cuộc phỏng vấn khác với Sermitsiaq, ông Landry còn đề cập viễn cảnh Greenland hướng tới độc lập kinh tế, cho rằng có những cơ hội giúp người dân hòn đảo thoát khỏi tình trạng phụ thuộc vào Đan Mạch.
Ông Trump nhiều lần lập luận rằng Mỹ cần kiểm soát Greenland để đảm bảo an ninh quốc gia, cảnh báo hòn đảo có thể rơi vào ảnh hưởng của những cường quốc như Trung Quốc hoặc Nga nếu Washington không nhanh chóng hành động.
Greenland nằm trên tuyến đường ngắn nhất cho tên lửa giữa Nga và Mỹ, đồng thời được cho là sở hữu trữ lượng khoáng sản đất hiếm chưa được khai thác. Khu vực này cũng có thể trở nên quan trọng hơn khi băng ở vùng cực tan, mở ra các tuyến hàng hải mới.
Ở thời kỳ đỉnh điểm Chiến tranh Lạnh, Mỹ từng duy trì 17 cơ sở quân sự tại Greenland, nhưng sau đó dần đóng cửa, hiện chỉ còn căn cứ Pituffik ở phía bắc hòn đảo.
Hồi tháng 1, Tổng thống Trump rút lại lời đe dọa sáp nhập Greenland. Mỹ, Đan Mạch và Greenland sau đó thành lập nhóm công tác để giải quyết các quan ngại an ninh của Washington. Giới chức Greenland và Đan Mạch nhiều lần nhấn mạnh chỉ Greenland mới có quyền quyết định tương lai của mình.
Sự hiện diện của Landry tại thủ phủ Nuuk gây tranh cãi vì ông đến thăm mà không có lời mời chính thức từ giới chức địa phương. Phái đoàn còn có một bác sĩ Mỹ đi cùng để "đánh giá nhu cầu y tế" tại đây, khiến lãnh đạo cơ quan y tế Greenland Anna Wangenheim bất bình và phản pháo rằng người dân hòn đảo "không phải chuột bạch trong dự án địa chính trị".
Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen cho biết dù những thông điệp "kiểm soát Greenland" của Washington là hành vi thiếu tôn trọng, giới chức địa phương vẫn muốn tìm giải pháp qua đối thoại. Sau cuộc gặp với ông Landry hôm 18/5, ông Nielsen mô tả các cuộc trao đổi "mang tính xây dựng", nhưng nói chưa thấy dấu hiệu nào cho thấy lập trường của Mỹ thay đổi.
Theo hiến pháp Serbia, thủ tướng nắm thực quyền nhưng từ khi trở thành tổng thống Serbia vào năm 2019, ông Vučić đã chuyển quyền bính từ phủ thủ tướng sang phủ tổng thống. Serbia và ông Vučić hiện là đối tác quan trọng nhất của Nga, trong khi EU phải níu kéo quan hệ tốt với ông Vučić vì Serbia đóng vai trò rất quyết định đối với an ninh và ổn định ở vùng bán đảo Balkan. EU muốn ngăn ngừa Serbia lún sâu vào quỹ đạo ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc, nên phải phân rẽ Serbia với Nga và Trung Quốc. EU còn muốn hợp tác với Serbia để giải quyết ổn thỏa vấn đề Kosovo và rất cần nguồn tài nguyên về đất hiếm và kim loại quý của nước này.
Tuy nhiên, về việc ông Vučić định thôi làm tổng thống, Nga vẫn có thể rất yên tâm và EU cũng không phải lo ngại thêm vì thực ra ông làm động tác buông bỏ quyền lực thật ra để giữ quyền lực. Tổng thống Vučić từ chức gây bất ngờ bởi nền tảng và vị thế quyền lực của ông ở Serbia rất vững vàng. Phe đối lập yếu kém và phân rẽ hiện hoàn toàn không có đủ khả năng đe dọa quyền lực của ông. Nhưng sự buông bỏ của ông Vučić lại không gây bất ngờ vì đó là chiêu thức ứng phó với làn sóng biểu tình phản đối và bất bình của người dân đối với chính phủ. Từ chức tổng thống là cách giúp ông Vučić xoa dịu tình hình và xoay chuyển tình thế. Sau 2 nhiệm kỳ tổng thống, người này đằng nào cũng không thể ứng cử tổng thống nữa, nên giờ từ chức để nhằm trở thành thủ tướng, tiếp tục cầm quyền sau cuộc bầu cử quốc hội vào giữa năm tới. Lùi mà thành vẫn tiến. Bỏ mà ra vẫn không mất. Quyền biến trong chính trị là đấy.
