Việc một doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu thành công cá rô phi phi lê sang Nhật Bản để phục vụ chế biến sushi và sashimi khiến không ít người bất ngờ.
Từ trước đến nay, khi nhắc đến sushi, người ta thường nghĩ tới cá hồi, cá ngừ hay cá cam. Trong khi đó, cá rô phi vốn được xem là loại cá phổ biến trong bữa cơm gia đình Việt Nam.
Tuy nhiên, để trở thành nguyên liệu ăn sống, cá rô phi phải đáp ứng các tiêu chuẩn rất nghiêm ngặt về vùng nuôi, quy trình chế biến, cấp đông và kiểm soát ký sinh trùng.
Chính vì vậy, việc một doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu thành công cá rô phi sang Nhật Bản được xem là một dấu mốc mới của ngành thủy sản.
Giàu protein nhưng ít chất béo
Theo dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), 100g cá rô phi nấu chín cung cấp khoảng 26g protein, 128 kcal và chỉ khoảng 2,7g chất béo, trong đó lượng chất béo bão hòa rất thấp.
Đây là một trong những nguồn protein nạc chất lượng cao. Protein trong cá rô phi chứa đầy đủ các axit amin thiết yếu mà cơ thể không tự tổng hợp được, giúp duy trì khối cơ, hỗ trợ tái tạo mô và tăng cảm giác no lâu.
Chính vì vậy, cá rô phi thường được khuyến nghị trong chế độ ăn của người muốn giảm cân, người luyện tập thể thao, người cao tuổi hoặc bệnh nhân cần bổ sung đạm nhưng phải hạn chế chất béo.
So với nhiều loại thịt đỏ, cá rô phi cũng dễ tiêu hóa hơn, phù hợp với người có hệ tiêu hóa nhạy cảm.
Cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất
Không chỉ giàu đạm, cá rô phi còn chứa nhiều vi chất quan trọng.
Theo USDA, loại cá này là nguồn cung cấp vitamin B12, vitamin D, niacin (vitamin B3), kali, phốt pho và selen.
Vitamin B12 đóng vai trò quan trọng trong quá trình tạo hồng cầu và duy trì hoạt động của hệ thần kinh. Trong khi đó, niacin tham gia chuyển hóa thức ăn thành năng lượng cho cơ thể.
Selen là một chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do các gốc tự do, đồng thời hỗ trợ chức năng miễn dịch. Phốt pho và vitamin D góp phần duy trì hệ xương chắc khỏe, còn kali có vai trò điều hòa huyết áp và hỗ trợ hoạt động của tim mạch.
Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), cá nói chung còn là nguồn cung cấp nhiều dưỡng chất quan trọng như protein, vitamin D, vitamin B12, i-ốt và choline – những chất cần thiết cho sự phát triển của não bộ và hệ thần kinh.
Một trong những ưu điểm giúp cá rô phi ngày càng được ưa chuộng là hàm lượng thủy ngân thấp.
FDA và Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) xếp cá rô phi vào nhóm “Best Choices” – nhóm cá có thể ăn 2-3 khẩu phần mỗi tuần đối với phụ nữ mang thai, bà mẹ cho con bú và trẻ em nhờ nguy cơ nhiễm thủy ngân thấp.
Ngoài ra, cá rô phi cũng có vị thịt trắng, ít tanh, ít xương dăm và dễ chế biến thành nhiều món ăn khác nhau.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, cá rô phi không chứa nhiều axit béo omega-3 như cá hồi, cá thu hay cá mòi. Tuy nhiên, loại cá này vẫn cung cấp một lượng EPA và DHA nhất định, đồng thời có lợi thế là ít chất béo, ít calo và giàu protein.
Hiệp hội Thủy sản Quốc gia Mỹ (National Fisheries Institute) cho biết một khẩu phần khoảng 85g cá rô phi vẫn cung cấp hơn 115mg EPA và DHA, nhiều hơn một số nguồn protein từ thịt đỏ hoặc gia cầm.
Theo số liệu của ngành thủy sản, năm 2025 sản lượng cá rô phi của cả nước đạt khoảng 420.000 tấn, tăng khoảng 33% so với năm trước.
Cùng với sản lượng tăng nhanh, chuỗi sản xuất cũng ngày càng hoàn thiện.
Hiện Việt Nam có khả năng sản xuất khoảng 1,4 tỷ con giống cá rô phi mỗi năm và có khoảng 510 cơ sở chế biến thủy sản đủ điều kiện xuất khẩu, tạo nền tảng để phát triển các sản phẩm chế biến sâu phục vụ thị trường quốc tế.
Một bạn đọc thắc mắc: "Tôi năm nay 67 tuổi, có hộ khẩu thường trú tại phường An Lạc, TP.HCM. Tôi đã tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình từ tháng 9-2025 đến tháng 9-2026.
Hiện TP.HCM có chính sách cấp bảo hiểm y tế miễn phí cho người từ 65 đến dưới 75 tuổi, vậy trong thời gian thẻ của tôi còn hiệu lực, tôi có được hoàn trả lại số tiền đã đóng hay không?".
Ông Nguyễn Quốc Thanh, phó giám đốc Bảo hiểm xã hội TP.HCM, trả lời: Căn cứ khoản 2 Điều 5 Nghị quyết số 56 ngày 14-11-2025 của HĐND TP.HCM quy định: "Trường hợp, các đối tượng của Nghị quyết này đang có thẻ Bảo hiểm y tế thì mức hỗ trợ được áp dụng kể từ ngày liền kề hết hạn của thẻ Bảo hiểm y tế".
Theo quy định nêu trên, trường hợp ông/bà đã tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình từ tháng 9-2025 và thẻ có giá trị sử dụng đến tháng 9-2026 thì chính sách hỗ trợ của thành phố sẽ được áp dụng kể từ thời điểm thẻ bảo hiểm y tế hiện tại hết hạn.
Do đó, ông/bà không thuộc trường hợp được hoàn trả số tiền đã đóng bảo hiểm y tế cho thời gian còn hiệu lực của thẻ; việc hỗ trợ sẽ được thực hiện từ kỳ tham gia tiếp theo sau khi thẻ hiện tại hết hạn.
"Ung thư vú là bệnh có tỉ lệ mắc mới nhiều nhất trong số các ung thư ở phụ nữ, với xấp xỉ 25.000 người/năm. Hiệu quả điều trị căn bệnh này ở Việt Nam gần đây có nhiều thay đổi, tiệm cận với thế giới, kết quả này nhờ tỉ lệ người bệnh được phát hiện và điều trị ở giai đoạn sớm đạt 3/4/tổng số ca, thay cho trước đây 3/4 người bệnh đến ở giai đoạn muộn" - PGS Quang cho biết tại hội thảo quốc tế về ung thư vú 2026, có chủ đề "Phối hợp đa mô thức kiểm soát ung thư vú trong kỷ nguyên y học chính xác", tổ chức trong 2 ngày 22 và 23-4 tại Hà Nội.
Theo thống kê chung của Bệnh viện K, ung thư vú hiện chiếm khoảng 1/4 tổng số ca mắc ung thư nói chung ở phụ nữ.
Mặc dù kết quả điều trị đã có bước tiến, nhưng các bác sĩ đánh giá ung thư nói chung và ung thư vú nói riêng vẫn là căn bệnh thách thức với y khoa do yêu cầu phối hợp đa mô thức trong điều trị gồm phẫu thuật, điều trị toàn thân, chẩn đoán hình ảnh, sinh học phân tử và chăm sóc giảm nhẹ, tư vấn tâm lý, trong khi ở Việt Nam, dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ và tư vấn tâm lý cho người bệnh ung thư chưa được triển khai rộng rãi.
"So với các ung thư khác thì ung thư vú là một trong những nhóm bệnh ung thư có tiên lượng điều trị tốt, 85-90% bệnh nhân sống thêm từ 5 năm trở lên sau điều trị, nhiều người bệnh đã sống thêm trên 30 năm. Ghi nhận thực tế điều trị cho thấy những người bệnh đó đến bệnh viện vì những bệnh lý khác, không phải do ung thư vú, điều đó cho thấy bệnh ung thư vú đã được điều trị khỏi" - PGS Quang nói thêm.
PGS Quang cũng khuyến cáo việc chủ động khám, chăm sóc sức khỏe, tầm soát ung thư là chìa khóa để kiểm soát ung thư vú. "Hiệu quả điều trị phụ thuộc rất lớn và thời điểm phát hiện bệnh sớm hay muộn và giai đoạn của bệnh, chị em phụ nữ nên quan tâm đến sức khỏe của mình, tầm soát định kỳ hằng năm ở độ tuổi từ 40 hoặc khi có dấu hiệu bất thường" - PGS Quang thông tin.
Hội thảo quốc tế ung thư vú 2026 thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia Việt Nam và các nước Mỹ, Pháp, Nhật, Úc, Singapore...
Các chuyên gia cũng phân tích chuyên môn xung quanh vấn đề sàng lọc và tư vấn di truyền ở nhóm bệnh nhân ung thư vú nguy cơ cao; Các xu hướng can thiệp tối thiểu, hiệu quả tối đa; Ứng dụng AI trong chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh; Cập nhật các phương pháp điều trị toàn thân, điều trị đích; Hỗ trợ tâm lý và tư vấn cho bệnh nhân...
Đặc biệt các diễn giả sẽ có cuộc trao đổi với 150 bệnh nhân ung thư vú đang điều trị về các vấn đề liên quan đến tâm lý người bệnh và tác dụng phụ mà người bệnh đang gặp phải.
Cơ thể tiêu hóa tinh bột, chuyển thành đường glucose và hấp thụ vào máu. Hoóc môn insulin từ tuyến tụy tiết ra sẽ đưa glucose từ máu vào tế bào. Tế bào sẽ sử dụng nguồn glucose này làm nhiên liệu hoạt động, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Sau bữa ăn tinh bột, đường huyết và insulin sẽ tăng. Đây là một quá trình sinh lý hoàn toàn bình thường, cho thấy cơ thể đang huy động năng lượng nhanh chóng.
Do đó, đường huyết tăng sau bữa ăn có tinh bột không phải là điều gây hại. Vấn đề chỉ xảy ra khi lượng tinh bột vượt quá nhu cầu hoặc khi cơ thể không sử dụng hết đường glucose, khiến phần dư thừa bị chuyển thành mỡ thừa.
Cơ thể người hoạt động theo nhịp sinh học. Nhịp sinh học sẽ ảnh hưởng đến cách xử lý đường glucose và calo trong ngày. Buổi sáng, cơ thể thường nhạy hơn với hoóc môn insulin, giúp xử lý glucose hiệu quả. Ngược lại, vào buổi tối, độ nhạy insulin giảm, khiến đường huyết sau ăn dễ tăng cao hơn.
Điều này có nghĩa là nếu ăn cùng một lượng tinh bột, cơ thể có thể xử lý tốt hơn vào ban ngày và kém hiệu quả hơn vào ban đêm. Đây là lý do vì sao thời điểm ăn lại ảnh hưởng đến nguy cơ tích mỡ.
Tuy nhiên, không phải cứ ăn tinh bột buổi tối là sẽ tăng cân và tích mỡ. Nguy cơ tích mỡ sẽ cao nếu ăn nhiều và ít vận động. Buổi tối là thời điểm cơ thể giảm hoạt động, nhu cầu năng lượng thấp hơn và khả năng xử lý glucose cũng kém hơn.
Vận động cũng ảnh hưởng lớn đến lượng đường glucose trong máu. Đường huyết thường lên đỉnh khoảng 30 đến 60 phút sau bữa ăn chính hoặc ăn nhẹ. Nếu đi bộ, vận động trong thời điểm này thì cơ bắp sẽ tận dụng hiệu quả đường glucose trong máu, tránh tình trạng glucose dư thừa và tích thành mỡ.
Cách đơn giản để hạn chế tích mỡ khi ăn tinh bột là phân bổ phần lượng tinh bột này theo nhịp sinh học và mức độ vận động của cơ thể. Buổi sáng và buổi trưa nên là thời điểm ăn phần lớn lượng tinh bột trong ngày. Đây là lúc cơ thể sử dụng calo hiệu quả nhất.
Nếu có tập luyện, người tập có thể ăn nhẹ với một lượng tinh bột vừa phải trước khi tập. Lượng tinh bột này sẽ cung cấp năng lượng để cơ bắp hoạt động hiệu quả. Sau buổi tập cũng có thể ăn tinh bột để cơ bắp phục hồi. Trong khi đó, buổi tối nên giảm lượng tinh bột, đặc biệt là tránh ăn nhiều vào sát giờ ngủ. Cách ăn tinh bột này giúp đồng bộ giữa lượng năng lượng nạp vào và khả năng sử dụng của cơ thể, từ đó hạn chế việc tích trữ mỡ thừa, theo Healthline.
