Dù được trồng rộng rãi tại Việt Nam, hạt macca vẫn nằm trong nhóm các loại hạt có giá đắt đỏ bậc nhất thế giới. Tại nhiều thị trường, một túi macca khoảng 0,45 kg có thể được bán với giá khoảng 30 USD (khoảng gần 800.000 đồng), gần gấp đôi so với hạnh nhân và nhiều loại hạt phổ biến khác. Đáng chú ý, giá của loại hạt này đã liên tục tăng trong nhiều năm qua.
Không chỉ có giá trị kinh tế cao, macca còn là món ăn được ưa chuộng tại nhiều quốc gia phát triển. Với hương vị béo bùi đặc trưng cùng hàm lượng chất béo không bão hòa có lợi cho sức khỏe, macca được mệnh danh là “nữ hoàng của các loại hạt” và ngày càng được người tiêu dùng trên thế giới săn đón.
Hạt macca không chỉ nổi tiếng bởi hương vị béo bùi, thơm ngậy đặc trưng, hạt macca còn được mệnh danh là “nữ hoàng của các loại hạt” nhờ hàm lượng dinh dưỡng dồi dào và nhiều lợi ích đối với sức khỏe.
Việc bổ sung macca vào chế độ ăn uống hợp lý không chỉ giúp tăng cường năng lượng mà còn hỗ trợ bảo vệ tim mạch, cải thiện hệ tiêu hóa và góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.
Hạt macca chứa nhiều chất béo không bão hòa đơn (MUFA), chất xơ, vitamin và khoáng chất thiết yếu. Trong khoảng 28g hạt macca (tương đương một khẩu phần) có:
23g chất béo
2g protein
3g chất xơ
4g carbohydrate
Đồng thời, khẩu phần này còn cung cấp lượng đáng kể mangan, vitamin B1 (thiamine), đồng, magie, sắt và vitamin B6 những vi chất cần thiết cho quá trình chuyển hóa năng lượng, duy trì hệ thần kinh và tăng cường sức khỏe xương.
Đặc biệt, hàm lượng chất béo không bão hòa đơn trong macca giúp giảm cholesterol xấu (LDL), tăng cholesterol tốt (HDL), góp phần bảo vệ hệ tim mạch. Với lượng đường và carbohydrate thấp, đây cũng là loại hạt phù hợp với người cần kiểm soát đường huyết.
Nhiều nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ khoảng 8-42g hạt macca mỗi ngày có thể giúp giảm cholesterol toàn phần và cholesterol LDL một trong những yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh tim mạch.
Không chỉ vậy, các axit béo tốt trong macca còn giúp giảm phản ứng viêm, cải thiện chức năng mạch máu và hỗ trợ phòng ngừa các biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim hay đột quỵ.
Macca là nguồn cung cấp các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên như flavonoid và vitamin E dạng tocotrienols. Những dưỡng chất này giúp trung hòa các gốc tự do, hạn chế tổn thương tế bào và làm chậm quá trình lão hóa.
Bên cạnh đó, flavonoid còn có đặc tính chống viêm, hỗ trợ giảm cholesterol, trong khi tocotrienols được đánh giá có khả năng bảo vệ tế bào thần kinh và góp phần giảm nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính.
Hội chứng chuyển hóa là tập hợp nhiều yếu tố nguy cơ như béo bụng, tăng đường huyết, rối loạn mỡ máu và tăng huyết áp, làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đái tháo đường type 2.
Một số nghiên cứu cho thấy việc bổ sung khoảng 28-84g hạt macca mỗi ngày có thể giúp cải thiện chỉ số đường huyết dài hạn (HbA1c), đồng thời hỗ trợ kiểm soát chuyển hóa và giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan.
Hàm lượng chất xơ trong hạt macca đóng vai trò như một prebiotic tự nhiên, tạo điều kiện cho lợi khuẩn đường ruột phát triển. Quá trình này giúp sản sinh các axit béo chuỗi ngắn có lợi như butyrate, acetate và propionate, góp phần duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh, giảm viêm và hỗ trợ phòng ngừa một số bệnh lý đường ruột.
Dù chứa nhiều năng lượng, hạt macca vẫn là lựa chọn phù hợp trong chế độ ăn lành mạnh nhờ giàu chất xơ và chất béo tốt, giúp tạo cảm giác no lâu và hạn chế cảm giác thèm ăn.
Ngoài ra, một phần chất béo trong macca không được cơ thể hấp thu hoàn toàn nhờ cấu trúc tự nhiên của hạt. Axit palmitoleic (omega-7) cũng được cho là có vai trò trong việc điều hòa chuyển hóa chất béo và hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
Các hợp chất chống oxy hóa trong hạt macca giúp bảo vệ tế bào thần kinh trước tác động của stress oxy hóa. Một số nghiên cứu cũng ghi nhận flavonoid và tocotrienols có tiềm năng hỗ trợ bảo vệ não bộ, giảm tổn thương tế bào thần kinh và góp phần làm giảm nguy cơ mắc các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer hay Parkinson.
Nhiều nghiên cứu dịch tễ học cho thấy những người thường xuyên bổ sung các loại hạt, trong đó có macca, vào chế độ ăn có xu hướng giảm nguy cơ tử vong sớm nhờ những lợi ích toàn diện đối với tim mạch, chuyển hóa và sức khỏe não bộ.
Hạt macca có thể sử dụng trực tiếp hoặc kết hợp trong nhiều món ăn như sữa chua, yến mạch, salad, bánh mì, sinh tố hay các món bánh. Ngoài ra, bơ macca cũng là lựa chọn hấp dẫn để thay thế các loại bơ thông thường.
Để giữ được hương vị và chất lượng dinh dưỡng, nên bảo quản hạt trong hộp kín và đặt ở ngăn mát tủ lạnh. Khi được bảo quản đúng cách, hạt macca có thể sử dụng trong thời gian dài mà vẫn giữ được độ thơm ngon.
Không chỉ là món ăn vặt thơm ngon, hạt macca còn là nguồn dinh dưỡng quý giá với nhiều lợi ích đã được nghiên cứu ghi nhận. Từ việc bảo vệ tim mạch, hỗ trợ kiểm soát đường huyết, cải thiện tiêu hóa đến tăng cường sức khỏe não bộ, macca xứng đáng trở thành một phần của chế độ ăn uống cân bằng. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả tốt nhất, nên sử dụng với lượng phù hợp và kết hợp cùng lối sống lành mạnh, chế độ dinh dưỡng đa dạng và vận động thường xuyên.
Khi tham gia sản xuất sản phẩm thủ công tại Doanh nghiệp xã hội Chạm Vào Xanh và được khuyến khích đưa sản phẩm ra thị trường, chị bắt đầu có thu nhập và dần xây dựng sự tự tin.
Việc có thể đóng góp vào kinh tế gia đình giúp chị chuyển từ vị thế phụ thuộc sang một người có vai trò, có tiếng nói. Sự chủ động về tài chính cũng mở ra những thay đổi rõ rệt trong cách chị tham gia vào đời sống xã hội.
"Trời cho" nhiều năng khiếu tạo ra sản phẩm đẹp
Người khuyết tật ở Việt Nam không thiếu năng lực lao động. Điều họ thiếu là cơ hội để tham gia vào thị trường một cách phù hợp và bền vững.
Một sản phẩm thủ công nhỏ có thể không thay đổi nền kinh tế, nhưng có thể thay đổi cuộc đời của một con người. Khi nghệ thuật trở thành sinh kế, nó mở ra một cách nhìn khác về hòa nhập cho người khuyết tật.
Dù các chính sách hỗ trợ đã có những bước tiến nhất định, một khoảng trống lớn vẫn tồn tại: làm thế nào để người khuyết tật có thể sống bằng chính năng lực của mình, thay vì phụ thuộc vào trợ cấp hoặc gia đình.
Thực tế cho thấy nhiều chương trình đào tạo nghề hiện nay chưa gắn với nhu cầu thị trường. Người học có kỹ năng nhưng không có đầu ra ổn định. Việc làm, nếu có, thường thu nhập thấp và thiếu bền vững. Vấn đề không nằm ở khả năng của người khuyết tật, mà ở cách xã hội thiết kế cơ hội cho họ.
Một hướng tiếp cận khác đang dần được chứng minh trong thực tế: sử dụng nghệ thuật và lao động sáng tạo như một con đường tạo sinh kế.
Câu chuyện này không phải là cá biệt. Tại Việt Nam, một số doanh nghiệp xã hội như Chạm Vào Xanh, Vụn Arts hay Kym Viet đang cho thấy một hướng đi khả thi: khi có tổ chức phù hợp làm cầu nối, kỹ năng sáng tạo của người khuyết tật có thể trở thành sản phẩm có giá trị trên thị trường.
Những mô hình này đặt ra một cách nhìn khác: nghệ thuật không chỉ là công cụ trị liệu, mà có thể trở thành một ngành kinh tế vi mô nếu được tổ chức đúng cách.
Tại Nhật Bản, hướng tiếp cận này đã được phát triển từ sớm. Các sản phẩm do người khuyết tật tạo ra được thiết kế, đóng gói và phân phối như hàng hóa thực thụ, với sự tham gia của cả khu vực công và tư. Điều này cho thấy khi có cơ chế phù hợp, lao động sáng tạo của người khuyết tật hoàn toàn có thể trở thành một phần của nền kinh tế.
Việt Nam vẫn thiếu những cơ chế để đưa sản phẩm của người khuyết tật ra thị trường một cách bền vững. Nhiều mô hình hiện nay hoạt động trong điều kiện hạn chế, phụ thuộc vào nguồn lực ngắn hạn và chưa có sự kết nối thị trường mang tính hệ thống.
Đáng chú ý, các doanh nghiệp xã hội - dù đóng vai trò cầu nối quan trọng - vẫn chưa tiếp cận được các chính sách ưu đãi tương xứng. Việc tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm phần lớn dựa vào nỗ lực cá nhân và các mối quan hệ của người quản lý, thay vì được hỗ trợ bởi các cơ chế kết nối chính thức. Điều này khiến nhiều mô hình hiệu quả khó mở rộng, và những giải pháp đã được kiểm chứng khó trở thành quy mô lớn.
Nếu coi đây là một hướng đi nghiêm túc, chính sách cần có những điều chỉnh tương ứng.
Trước hết, cần xây dựng cơ chế ưu đãi rõ ràng hơn cho các doanh nghiệp xã hội trong lĩnh vực này, đặc biệt về thuế và tiếp cận tài chính, nhằm khuyến khích các mô hình tạo tác động dài hạn.
Thứ hai, cần phát triển các chương trình kết nối thị trường mang tính hệ thống, trong đó Nhà nước đóng vai trò trung gian, giúp đưa sản phẩm của người khuyết tật vào các chuỗi giá trị hiện có, bao gồm cả mua sắm công.
Thứ ba, giáo dục nghề cần mở rộng theo hướng linh hoạt hơn, đưa nghệ thuật ứng dụng và sáng tạo vào như một lựa chọn thực chất, thay vì chỉ giới hạn trong một số ngành nghề truyền thống.
Xóa bỏ rào cản cho người khuyết tật không chỉ là cải thiện hạ tầng, mà là thiết kế lại cách họ tham gia vào đời sống kinh tế - xã hội. Khi cơ hội được tổ chức đúng cách, người khuyết tật không cần được "hỗ trợ" để tồn tại, mà có thể tự tạo ra giá trị và khẳng định vị trí của mình.
Và trong hành trình đó, nghệ thuật - nếu được nhìn nhận đúng - có thể không chỉ thay đổi một cuộc đời, mà còn góp phần thay đổi cách xã hội vận hành.
Chiều 2-7, Bộ Quốc phòng đã có buổi gặp mặt báo chí để giới thiệu Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ 3.
Tại đây, Đại tá Đỗ Duy Chinh, Phó cục trưởng Cục Tuyên huấn - Tổng cục Chính trị, cho biết đoàn Việt Nam do Đại tướng Phan Văn Giang - Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng làm trưởng đoàn; đoàn Lào do Đại tướng Khamliang Outhakaysone - Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Lào, làm trưởng đoàn.
Thông tin thêm, thượng tá Bùi Văn Mạnh, trưởng phòng Đông Nam Á, Cục Đối ngoại (Bộ Quốc phòng), cho biết một trong những điểm mới nổi bật của chương trình năm nay là việc lựa chọn địa điểm tổ chức tại khu vực cửa khẩu Thanh Thủy (Nghệ An) và cửa khẩu Nặm On (tỉnh BôLyKhămXay).
Theo kế hoạch, các hoạt động giao lưu tại Lào bao gồm: Lễ đón đoàn Việt Nam tại khu vực cột mốc 460; chào, tô son cột mốc 460; trồng cây hữu nghị tại khu vực khuôn viên cột mốc 460 bên phía Lào; lễ khởi công công trình Trạm phối hợp công tác, Đại đội Biên phòng 252 do Bộ Quốc phòng Việt Nam hỗ trợ kinh phí.
Đoàn cũng sẽ thăm, tặng quà và trao 100 suất học bổng cho học sinh Trường tiểu học Thông Năm Mun (huyện Xay Chăm Phon); tham quan hoạt động khám, chữa bệnh, cấp phát thuốc miễn phí và trao 50 con bò giống cho 50 hộ dân có hoàn cảnh khó khăn khu vực biên giới Lào trước khi được tiễn tại cửa khẩu Nặm On.
Tại Việt Nam, đoàn Lào sẽ được đón tại khu vực cột mốc 460 phía Việt Nam, trồng cây hữu nghị, thăm và tặng quà Đồn Biên phòng Cửa khẩu Thanh Thủy.
Nhiều hoạt động điểm nhấn của chương trình cũng được tổ chức như dự lễ sơ kết kết nghĩa giữa cụm dân cư bên biên giới; giao lưu văn hóa, thể thao giữa thôn Thủy Phong (tỉnh Nghệ An) và bản Xốp Tờng, cụm bản Nặm On (tỉnh BôLyKhămXay), khởi công Trường mầm non Thanh Hà do Bộ Quốc phòng Việt Nam xây tặng địa phương…
Đồng thời trao 50 con bò giống cho 50 hộ dân có hoàn cảnh khó khăn khu vực biên giới Việt Nam.
Các hoạt động năm nay đều hướng trực tiếp tới người dân khu vực biên giới, góp phần tăng cường giao lưu, gắn kết cộng đồng hai bên biên giới.
Đặc biệt, hai Phó thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng sẽ dâng hương, dâng hoa tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên, thể hiện sự ghi nhớ các thế hệ đi trước và tiếp tục vun đắp tình đoàn kết, hữu nghị Việt Nam - Lào, tài sản vô giá của hai dân tộc.
Khi đàn ông im lặng, thường là lúc họ đang suy nghĩ, điều chỉnh cảm xúc hoặc đơn giản là muốn tạm dừng để bình tâm. Với phụ nữ, im lặng không rõ lý do giống một sự rút lui.
Thay vì để cô ấy hiểu lầm là đã rời bỏ cuộc trò chuyện, một câu trấn an ngắn gọn: "Anh đang suy nghĩ một chút, anh vẫn ở đây với em" sẽ giúp duy trì kết nối. Nếu thiếu điều đó, cô ấy sẽ cảm thấy bất an thay vì thấu hiểu sự im lặng của bạn.
Phụ nữ không đi từ A đến B mà đến mọi thứ
Đàn ông tư duy theo đường thẳng, nhưng phụ nữ lại liên tưởng theo mạng lưới. Những gì bạn cho là "nói vòng vo" thực chất là cách cô ấy xây dựng bối cảnh, sắc thái cảm xúc và tìm kiếm ý nghĩa của vấn đề.
Thay vì thúc giục cô ấy đi thẳng vào điểm chính, hãy thử thả lỏng và lắng nghe. Những chi tiết thêm thắt là cầu nối giúp cô ấy cảm thấy gắn kết và gần gũi với bạn hơn.
Cảm xúc là "món chính"
Khi phụ nữ chia sẻ về cảm xúc, mục tiêu của họ thường không phải là tìm giải pháp. Cô ấy chỉ đang mời bạn bước vào thế giới nội tâm của mình.
Thay vì đóng vai người sửa chữa để tìm lỗi và khắc phục, hãy thử dành cho cô ấy sự đồng cảm bằng cách nói: "Điều đó hoàn toàn hợp lý, anh hiểu vì sao em lại cảm thấy vậy".
Khi phụ nữ cảm thấy được đáp ứng về mặt cảm xúc, tâm hồn họ sẽ dịu lại. Cảm xúc ổn định, vấn đề thường tự được giải quyết nhanh hơn cố gắng can thiệp bằng lý trí ngay từ đầu.
Kết nối quan trọng hơn thời điểm
Đàn ông thích chọn thời điểm thuận tiện để thảo luận, nhưng phụ nữ lại ưu tiên "đừng để mất nhau lúc này". Đó là lý do cô ấy có thể gợi lại một vấn đề ngay khi bạn đang mệt mỏi hoặc mất tập trung.
Đối với cô ấy, đó không phải là sự thiếu tinh tế về thời gian, mà là nỗ lực khôi phục lại sợi dây liên kết trước khi khoảng cách giữa hai người lớn dần.
Một lời thừa nhận nhanh: "Anh biết chuyện này quan trọng, chúng mình sẽ nói kỹ hơn sau khi anh nghỉ một chút nhé" sẽ hiệu quả hơn nhiều so với việc gạt đi.
Phụ nữ hiếm khi chỉ nói về một chuyện duy nhất
Đằng sau câu hỏi: "Sao anh không nhắn tin trả lời?" thường ẩn chứa một nỗi lo lớn hơn rằng "Chúng ta vẫn ổn chứ?". Phụ nữ cực kỳ nhạy cảm với giọng điệu, sự thay đổi trong mức độ thân mật và bầu không khí của mối quan hệ.
Một vấn đề nhỏ thường là "phép thử" cho một tình trạng lớn hơn của cả hai. Thay vì chỉ trả lời bề nổi, hãy thử tìm hiểu ẩn ý sâu xa hơn để xoa dịu nỗi lòng của cô ấy.
Nhu cầu được công nhận để trở nên trọn vẹn
Dù chuyện lớn hay nhỏ, điều phụ nữ tìm kiếm cuối cùng là sự xác nhận: "Anh hiểu rồi". Nếu không nhận được sự công nhận, cô ấy thường lặp lại vấn đề, không phải để cằn nhằn, mà để hoàn thiện sự kết nối còn dang dở.
Chỉ cần một khoảnh khắc bạn thực sự lắng nghe và thừa nhận cảm xúc của cô ấy, bạn sẽ thấy đối phương trở nên dịu dàng và dễ dàng vượt qua mọi chuyện hơn bao giờ hết.
