Uống cà phê pha nước cốt chanh có giúp giảm cân? Chuyên gia giải đáp

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam cho hay pickleball không phải là môn thể thao "nhẹ" như nhiều người vẫn nghĩ.

Dù sân nhỏ hơn tennis và bóng nhẹ, người chơi vẫn liên tục tăng tốc, đổi hướng, lùi tiến và xử lý bóng trong thời gian rất ngắn. Điều này khiến nhịp tim tăng nhanh và duy trì ở mức gắng sức trung bình đến cao trong suốt trận đấu.

Ngoài ra, điều kiện thời tiết nóng ẩm tại Việt Nam khiến người chơi dễ mất nước và điện giải. Nếu không được bù đủ natri, kali và magiê, nguy cơ chuột rút và rối loạn nhịp tim sẽ tăng lên, đặc biệt ở giai đoạn cuối trận khi cơ thể đã mệt.

Ngừng tim đột ngột là tình trạng tim bất ngờ ngừng bơm máu hiệu quả, khiến người bệnh mất ý thức và ngừng thở chỉ trong vài giây. Nếu không được ép tim và sốc điện kịp thời, tổn thương não không hồi phục có thể xảy ra chỉ sau vài phút.

Theo bác sĩ Hoàng ở người trung niên và lớn tuổi, nguyên nhân thường gặp nhất là bệnh mạch vành. Nhiều người mang sẵn các mảng xơ vữa nhưng không có triệu chứng. Khi vận động cường độ cao, huyết áp và nhịp tim tăng mạnh có thể làm mảng xơ vữa nứt vỡ, hình thành cục máu đông gây nhồi máu cơ tim cấp.

Thiếu máu cơ tim sau đó dẫn đến các rối loạn nhịp nguy hiểm như rung thất hoặc nhịp nhanh thất - nguyên nhân trực tiếp gây ngừng tim.

Ở người trẻ, nguyên nhân lại thường đến từ các bệnh tim bẩm sinh hoặc di truyền như cơ tim phì đại, bất thường động mạch vành, rối loạn kênh ion hay hội chứng Brugada,….

Phần lớn các bệnh này rất khó phát hiện nếu không khám chuyên khoa, bởi người bệnh vẫn sinh hoạt bình thường. Chỉ khi tim phải hoạt động cường độ cao, kết hợp thiếu ngủ, dùng nhiều cà phê,... nguy cơ loạn nhịp ác tính mới bộc lộ.

Bên cạnh đó, mất nước, mất điện giải, căng thẳng kéo dài hay vận động quá sức đều có thể làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp ở cả người trẻ và người lớn tuổi.

Theo bác sĩ Hoàng, cả người trẻ và người trung niên đều có những "điểm yếu" riêng.

Ở người dưới 30 tuổi, đa số tai nạn khi chơi pickleball là chấn thương. Tuy nhiên, điều đáng lo hơn là nhiều người bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo như đau ngực, hồi hộp, choáng váng hoặc khó thở khi vận động vì cho rằng mình còn trẻ và khỏe.

Nhóm 25 - 45 tuổi lại thường chịu nhiều áp lực công việc, ít vận động trong thời gian dài, dễ tăng cân, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc đường huyết mà chưa được phát hiện. Khi bắt đầu chơi pickleball, nhiều người xem đây là cách giải tỏa căng thẳng nên thường chơi quá sức, đặc biệt là nam giới.

Người trên 45-50 tuổi là nhóm có nguy cơ cao nhất. Đây là lứa tuổi thường xuất hiện các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc, thừa cân hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch.

Dù vẫn cảm thấy khỏe trong sinh hoạt hằng ngày, tim của họ có thể không còn đáp ứng tốt khi phải vận động cường độ cao.

Bên cạnh đó, thời điểm chơi cũng ảnh hưởng đến nguy cơ. Người trẻ thường chơi buổi tối sau một ngày làm việc căng thẳng, thiếu ngủ; trong khi người lớn tuổi hay chơi sáng sớm hoặc chiều tối khi nhiệt độ thấp, mạch máu co lại, huyết áp dễ tăng.

Sau trận đấu, nhiều người còn mắc sai lầm như tắm ngay, uống nước đá hoặc uống bia mà quên bù nước và điện giải đúng cách.

Để giảm nguy cơ biến cố tim mạch, bác sĩ Hoàng khuyến cáo người chơi cần chuyển từ tâm lý "chơi cho vui" sang "chơi có trách nhiệm với sức khỏe".

Người trẻ nên khám tim mạch nếu từng có các biểu hiện như đau ngực, ngất, hồi hộp, khó thở khi gắng sức hoặc có người thân từng đột tử hay mắc bệnh tim mạch sớm.

Trước khi chơi thường xuyên, nên xây dựng nền tảng thể lực bằng đi bộ nhanh, chạy bộ hoặc tập sức mạnh thay vì bước ngay vào những trận đấu kéo dài.

Với người trung niên và lớn tuổi, đặc biệt là người có bệnh nền, việc tầm soát tim mạch trước khi tham gia là rất cần thiết giúp đánh giá mức độ an toàn cũng như cường độ vận động phù hợp.

Dù ở lứa tuổi nào, người chơi cũng cần khởi động ít nhất 10-15 phút trước khi vào sân; uống đủ nước và điện giải trong và sau khi chơi; đi bộ nhẹ, giãn cơ sau trận đấu thay vì ngồi nghỉ ngay; tránh chơi khi đang sốt, thiếu ngủ, say rượu, vừa ăn quá no hoặc đang đói.

Đặc biệt, cần dừng chơi ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau hoặc nặng ngực, khó thở bất thường, chóng mặt, vã mồ hôi lạnh hoặc buồn nôn. Nếu triệu chứng không cải thiện, cần đến cơ sở y tế ngay.

Theo bác sĩ Hoàng, bên cạnh ý thức của mỗi người, các câu lạc bộ pickleball cũng nên phổ biến kỹ năng hồi sức tim phổi (CPR), hướng dẫn sử dụng máy sốc tim tự động (AED) và trang bị AED nếu có điều kiện. Đây là yếu tố có thể quyết định sự sống còn trong những trường hợp ngừng tim đột ngột trên sân.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ngày 16/5, tại hội thảo tổng kết Sáng kiến Hợp tác Thể thao vì Sức khỏe Cộng đồng, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cùng các chuyên gia y tế, giáo dục đã cảnh báo về "khủng hoảng thiếu vận động" ở giới trẻ Việt Nam.

Theo WHO, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ thanh thiếu niên ít vận động ở mức cao, với 91% trẻ em gái và 82% trẻ em trai chưa đáp ứng khuyến nghị vận động tối thiểu mỗi ngày. Những con số đáng báo động này cho thấy lối sống tĩnh tại ngày càng phổ biến ở giới trẻ.

Thiếu vận động thể chất là một trong những tác nhân chính góp phần làm gia tăng gánh nặng các bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam, như béo phì, tim mạch, tiểu đường và các vấn đề sức khỏe tâm thần.

Nguyên nhân cốt lõi đầu tiên khiến thanh thiếu niên thiếu thời gian vận động đến từ áp lực học tập khổng lồ. Dữ liệu từ Nghiên cứu Y tế Học đường Toàn cầu (GSHS) do WHO và Bộ Y tế thực hiện chỉ ra phần lớn học sinh duy trì thói quen tĩnh tại do ngồi học quá lâu, trong khi môn giáo dục thể chất tại trường học nhiều nơi vẫn nặng tính hình thức, thời lượng ít ỏi và thiếu sức hút.

Nguyên nhân thứ hai là sự bùng nổ của kỷ nguyên số, khi thiết bị thông minh và mạng xã hội dần thay thế các hoạt động thể chất ngoài trời, "giam lỏng" giới trẻ trong không gian ảo.

Bên cạnh đó, tốc độ đô thị hóa nhanh làm thu hẹp không gian xanh, công viên và sân chơi tại các thành phố lớn cũng tạo ra rào cản đáng kể. Khi môi trường sống thiếu không gian vận động an toàn, cộng thêm tình trạng ô nhiễm không khí và giao thông phức tạp, phụ huynh có xu hướng giữ con ở nhà, vô tình đẩy trẻ vào lối sống khép kín.

Cuối cùng, nguyên nhân sâu xa thuộc về văn hóa gia đình là tâm lý ưu tiên tuyệt đối cho thành tích học tập, xem nhẹ vai trò của thể thao. Hệ lụy của nhận thức này, kết hợp cùng chế độ dinh dưỡng dư thừa thức ăn nhanh, đã được Viện Dinh dưỡng Quốc gia liên tục cảnh báo qua tỷ lệ béo phì ở học sinh thành thị đang ở mức báo động đỏ, kéo theo sự khởi phát sớm của các bệnh lý rối loạn chuyển hóa, đái tháo đường type 2 và tăng huyết áp ngay ở độ tuổi học đường.

Trong nỗ lực can thiệp, tổ chức PATH cùng các đối tác trong nước và quốc tế đã triển khai chương trình thúc đẩy thể thao học đường giai đoạn 2025-2026. Trải qua gần hai năm, dự án giúp hơn 229.000 học sinh cùng người dân duy trì thói quen tập luyện thường xuyên, đồng thời tăng 22,6% tỷ lệ học sinh đạt chuẩn vận động tại 10 trường thí điểm.

TS.BS Lê Thị Thu Hiền, Giám đốc chương trình Chăm sóc Sức khỏe Ban đầu tại PATH, cho biết ban tổ chức lồng ghép nhiều hoạt động quen thuộc như đạp xe, khiêu vũ hay kéo co nhằm thu hút giới trẻ, giúp các em rèn luyện thể lực và xây dựng tinh thần đồng đội.

Thay đổi tích cực từ dự án đã chạm đến nhiều học sinh. Em Lê Khánh Thy, trường THCS Cao Xuân Huy (Nghệ An), cho hay bản thân từng ngại chơi thể thao nhưng nay đã tự tin truyền cảm hứng vận động cho cộng đồng.

Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, đánh giá cao cách tiếp cận trao quyền cho học sinh dẫn dắt phong trào thể chất, từ đó tạo ra tác động bền vững mà nhiều quốc gia khác có thể học hỏi. WHO đặt mục tiêu toàn cầu giảm 15% tình trạng thiếu vận động thể chất vào năm 2030, trong đó trường học được xem là môi trường trọng tâm để thay đổi hành vi.

Bên cạnh giới trẻ, WHO cũng khuyến cáo người trưởng thành cần duy trì ít nhất 150 phút vận động cường độ vừa hoặc 75 phút cường độ mạnh mỗi tuần. Thói quen rèn luyện thể chất thường xuyên giúp mọi người giảm 30% nguy cơ mắc bệnh tim mạch, kiểm soát tốt cân nặng, huyết áp và mỡ máu. Các chuyên gia nhấn mạnh việc duy trì lối sống lành mạnh và tầm soát định kỳ giúp con người phòng ngừa đến 80% số ca tử vong sớm do bệnh lý tim mạch.

Tin Gốc: Vnexpress

Đau bụng dữ dội sau khi tập gập bụng

Các bác sĩ Bệnh viện Thanh Nhàn mới đây tiếp nhận một trường hợp hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm, bệnh nhân suýt đối mặt với nguy cơ hoại tử ruột sau khi tập gập bụng. Anh vốn khỏe mạnh, không hút thuốc, không sử dụng rượu bia và không có bệnh lý đáng chú ý.

Trước đó, sau một thời gian được người thân nhắc nhở nên chăm vận động hơn, anh bắt đầu tập luyện thể dục đều đặn. Trong một buổi tập, sau nhiều lần thực hiện động tác gập bụng, anh xuất hiện cơn đau bụng dữ dội.

Ban đầu, anh nghĩ đây chỉ là cảm giác đau cơ thông thường do tập quá sức nên cố gắng chịu đựng. Tuy nhiên, cơn đau không những không giảm mà ngày càng dữ dội hơn.

Kết quả chụp cắt lớp vi tính đa dãy cho thấy động mạch mạc treo tràng trên - mạch máu chính nuôi phần lớn ruột non và một phần ruột già - đã bị tắc hoàn toàn ở đoạn giữa.

Theo các bác sĩ Bệnh viện Thanh Nhàn, nhiều khả năng động tác gập bụng với cường độ mạnh đã gây sang chấn lên thành mạch, dẫn đến hiện tượng bóc tách động mạch mạc treo tràng trên.

Hiểu đơn giản là thành mạch máu bị rách một lớp bên trong, tạo thành một “đường hầm giả”. Máu chảy vào đường hầm này hình thành huyết khối, chèn ép lòng mạch thật và làm giảm nghiêm trọng lượng máu đến nuôi ruột.

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Duy Thịnh, Trưởng Đơn nguyên can thiệp mạch, Phó trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Thanh Nhàn cho biết, khi ruột không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất, tình trạng thiếu máu ruột cấp sẽ xảy ra.

“Đây là một cấp cứu ngoại khoa đặc biệt nguy hiểm bởi nếu kéo dài, ruột có thể bị hoại tử. Khi đó, người bệnh không chỉ phải phẫu thuật cắt bỏ đoạn ruột tổn thương mà còn có nguy cơ đối mặt với các biến chứng nặng nề, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng”, BS Thịnh nhấn mạnh.

Trước tình huống khẩn cấp, ê-kíp can thiệp mạch đã nhanh chóng tiến hành tái thông động mạch bị tắc. Các bác sĩ đưa dụng cụ can thiệp vào đúng lòng mạch, sau đó đặt stent để khôi phục dòng máu đến nuôi ruột. Ngay sau khi đặt stent, dòng máu lưu thông trở lại.

Không phải mọi cơn đau sau tập luyện đều là đau cơ

Các chuyên gia khuyến cáo, tập thể dục là một trong những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa bệnh tật và nâng cao sức khỏe. Tuy nhiên, việc tập luyện cần phù hợp với thể trạng, đúng kỹ thuật và tăng dần cường độ theo thời gian.

Đặc biệt, không nên chủ quan khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường như:

- Đau bụng dữ dội sau tập luyện.

- Đau kéo dài, không giảm khi nghỉ ngơi.

- Buồn nôn, nôn hoặc chướng bụng.

- Cảm giác đau khác hẳn với đau cơ thông thường.

Những triệu chứng này có thể là tín hiệu cảnh báo một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cần được thăm khám sớm.

* Tên nhân vật đã được thay đổi.

Tin Gốc: Dân Trí