Ngày 8.7, trao đổi với phóng viên Thanh Niên, ông Nguyễn Hồng Quân, quyền Giám đốc Khu bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng, cho biết qua nhiều đợt tuần tra và khảo sát trong các năm 2023 và 2026, lực lượng chức năng đã phát hiện 4 cây kim giao núi khổng lồ tại tiểu khu 37, thuộc xã Sơn Lang (Gia Lai).
Điều khiến các nhà khoa học bất ngờ là kích thước đồ sộ của những cây này. Mỗi cây có đường kính thân trung bình khoảng 1,7 m, cao trên 50 m và vươn vượt hẳn tầng tán của rừng nguyên sinh. Theo đánh giá chuyên môn, đây là những cây kim giao núi lớn nhất từng được ghi nhận tại Việt Nam.
Dưới tán các cây cổ thụ, đoàn khảo sát còn ghi nhận nhiều cây non đang tái sinh tự nhiên, cho thấy loài vẫn duy trì khả năng phục hồi trong điều kiện sinh thái phù hợp.
Ngay sau khi phát hiện, đơn vị đã chụp ảnh, xác định tọa độ, đo đạc các chỉ số sinh trưởng và hoàn thiện hồ sơ khoa học để đề xuất công nhận quần thể này là cây di sản Việt Nam, phục vụ công tác bảo tồn và nghiên cứu.
Theo ông Quân, câu chuyện phát hiện quần thể cây quý bắt đầu từ một chuyến điều tra động vật hoang dã năm 2023. Trong lúc nghỉ trưa giữa rừng, anh Nguyễn Văn Tây, điều phối dự án của Hội Động vật học Frankfurt tại Việt Nam, cùng lực lượng bảo vệ rừng phát hiện nhiều quả màu đen rụng dưới đất.
Từ kinh nghiệm nhận diện thực vật quý hiếm, đoàn khảo sát nhanh chóng xác định đây là quả của loài kim giao núi (tên khoa học Nageia wallichiana), một loài cây lá kim được Sách đỏ Việt Nam xếp vào nhóm sắp nguy cấp.
Điều bất ngờ hơn cả là cây mẹ có kích thước vượt xa những ghi nhận trước đây. Theo các nhà khoa học, cây kim giao núi tái sinh trong tự nhiên không phải hiếm, nhưng những cây mẹ có kích thước lớn như ở Kon Chư Răng rất hiếm gặp. Điều này cũng cho thấy khả năng khu vực vẫn còn những cây cổ thụ khác chưa được phát hiện.
Đến tháng 4 năm nay, trong chuyến khảo sát tiếp theo, ông Nguyễn Văn Tứ, Phó giám đốc Khu bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng, cùng lực lượng bảo vệ rừng và các thành viên Hội Động vật học Frankfurt tiếp tục phát hiện thêm 3 cây mẹ cỡ lớn, nâng tổng số cây cổ thụ được ghi nhận lên 4.
Theo ông Tứ, quần thể cây quý nằm sâu trong vùng lõi rừng nguyên sinh, nơi địa hình hiểm trở và gần như tách biệt với hoạt động của con người. Để tiếp cận vị trí này, đoàn khảo sát phải băng rừng, lội suối gần một ngày.
“Việc phát hiện quần thể cây mẹ có kích thước lớn tại Kon Chư Răng là tư liệu khoa học đặc biệt quan trọng, góp phần bổ sung dữ liệu về phân bố, cấu trúc quần thể và nguồn gen của loài trong hệ sinh thái”, ông Tứ nhấn mạnh.
Kim giao núi là một trong 15 loài cây lá kim đã được ghi nhận ở Tây nguyên. Dù phân bố tại nhiều địa phương trên cả nước, loài cây này đang đối mặt với nguy cơ suy giảm nguồn gen. Tại nhiều nơi, kim giao núi chỉ còn xuất hiện dưới dạng cây tái sinh hoặc cây có đường kính nhỏ, trong khi những cây mẹ trưởng thành ngày càng hiếm.
Theo Sách đỏ Việt Nam, kim giao núi hiện được xếp ở mức sắp nguy cấp. Vì vậy, quần thể cây cổ thụ vừa được phát hiện tại Kon Chư Răng có ý nghĩa đặc biệt đối với công tác bảo tồn.
Theo các nhà khoa học, đây được xem như một “ngân hàng gen sống”, tạo điều kiện nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng, khả năng tái sinh cũng như xây dựng các giải pháp bảo tồn lâu dài đối với loài cây quý hiếm này.
Hiện Khu bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng đang hoàn thiện hồ sơ khoa học, gồm dữ liệu tọa độ, hình ảnh và các chỉ số sinh trưởng chi tiết để đề xuất công nhận quần thể kim giao núi là cây di sản Việt Nam. Nếu được công nhận, đây sẽ là cơ sở quan trọng nhằm tăng cường công tác bảo vệ, đồng thời mở rộng cơ hội nghiên cứu chuyên sâu về loài thực vật quý hiếm này.
Phát hiện mới tại Kon Chư Răng một lần nữa khẳng định giá trị đa dạng sinh học đặc biệt của những cánh rừng nguyên sinh Gia Lai và Tây nguyên, nơi vẫn còn lưu giữ nhiều nguồn gen quý hiếm cần được bảo tồn cho các thế hệ sau.
Trong đó, điểm nổi bật nhất chính là những đãi ngộ đột phá về lương, quân hàm, phụ cấp. Không những vậy, các đối tượng được thu hút, trọng dụng vào Quân đội nhân dân Việt Nam còn được mở rộng môi trường làm việc, có cơ hội thăng tiến và chế độ cho hậu phương...
Cụ thể, với đối tượng thu hút vào biên chế trong quân đội sẽ được sắp xếp, bố trí công việc phù hợp với lĩnh vực chuyên môn và tạo điều kiện, cơ hội để cống hiến, phát triển; được ưu tiên xem xét quy hoạch cán bộ chỉ huy, quản lý các cấp. Sau tuyển dụng từ 2 năm, nếu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, có những đóng góp nổi bật thì được xem xét bổ nhiệm cán bộ chỉ huy, quản lý phù hợp với trình độ, năng lực, chuyên môn, tổ chức, biên chế và yêu cầu nhiệm vụ.
Về chính sách xếp lương, phong, thăng quân hàm, nâng lương, với những đối tượng chưa tham gia đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và không là cán bộ, công chức, viên chức được xem xét phong quân hàm sĩ quan thượng úy nếu là sinh viên tốt nghiệp đại học hạng xuất sắc; xem xét phong quân hàm sĩ quan cấp đại úy nếu có trình độ thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa cấp I, dược sĩ chuyên khoa cấp I; được xem xét phong quân hàm sĩ quan cấp thiếu tá nếu có trình độ tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa cấp II, dược sĩ chuyên khoa cấp II.
Trường hợp các đối tượng trên là cán bộ, công chức, viên chức hoặc đã tham gia đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thì được xem xét xếp lương và phong quân hàm sĩ quan trên cơ sở trình độ đào tạo, thành tích, mức lương hiện hưởng, thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc bảo đảm cao hơn ít nhất hai bậc so với đối tượng có cùng trình độ đào tạo, mức lương hiện hưởng, thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc nhưng không được áp dụng chính sách thu hút.
Sau khi vào biên chế trong quân đội, các đối tượng được xem xét thăng quân hàm, nâng lương trước thời hạn hoặc vượt câp, vượt bậc theo quy định.
Với đối tượng diện trọng dụng nhân tài sẽ được ưu tiên xem xét quy hoạch cán bộ chỉ huy, quản lý các cấp; được điều động, bổ nhiệm giữ các chức vụ, vị trí công tác phù hợp với trình độ, năng lực.
Các đối tượng này cũng sẽ được xem xét bổ nhiệm chức vụ chỉ huy, quản lý khi chưa đủ một số điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định; được xem xét bổ nhiệm vượt chức và tạo nguồn phát triển lên chức vụ cao; được ưu tiên luân chuyển để đáp ứng các tiêu chuẩn về đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch, bổ nhiệm.
Trường hợp nếu đủ khả năng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, được xem xét kéo dài thời gian phục vụ tại ngũ hơn so với quy định hiện hành; trường hợp đặc biệt được xem xét tiếp tục đảm nhiệm chức vụ lãnh đạo, chỉ huy, quản lý và được bảo lưu các chế độ, chính sách hiện hưởng trong thời gian kéo dài...
Về chính sách phong quân hàm, xếp bậc lương, các đối tượng được trọng dụng được xem xét phong cấp bậc quân hàm sĩ quan, xếp bậc lương cao hơn ít nhất một bậc so với các đối tượng tương ứng không được áp dụng chính sách trọng dụng nhân tài, bảo đảm phù hợp với chức vụ, chức danh, vị trí đảm nhiệm và kết quả, thành tích của tập thể, cá nhân.
Được thăng quân hàm, nâng lương trước thời hạn; sĩ quan được xem xét thăng quân hàm vượt bậc; quân nhân chuyên nghiệp, công chức quốc phòng, công nhân và viên chức quốc phòng được xem xét nâng vượt tối thiểu một bậc lương.
Ngoài các chính sách về đãi ngộ, cả hai nhóm đối tượng đều được tạo điều kiện thuận lợi về môi trường làm việc, trang thiết bị, phương tiện và nhân lực hỗ trợ. Trường hợp thực hiện đúng quy định, đúng quy trình, có động cơ trong sáng vì lợi ích chung nhưng không hoàn thành hoặc hoàn thành một phần mục tiêu đề ra và gây thiệt hại về kinh tế do nguyên nhân khách quan sẽ được miễn trừ trách nhiệm.
Cạnh đó, người thuộc diện thu hút, trọng dụng nhân tài còn được ưu tiên tuyển dụng vợ hoặc chồng, con đẻ, con nuôi hợp pháp vào quân đội nếu đủ điều kiện và có nguyện vọng; được ưu tiên cử con đi đào tạo ở nước ngoài nếu đang là sinh viên đại học và đáp ứng tiêu chuẩn; người thân trong gia đình cũng được ưu tiên đăng ký khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế thuận lợi cùng nhiều chính sách khác.
Từ chiều 25/6, Bộ Chỉ huy quân sự TP Huế phối hợp cùng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã sử dụng máy radar xuyên đất để khảo sát, dò tìm khu vực đường Xuân 68 và cửa Chánh Tây, những nơi nghi có mộ của liệt sĩ.
Radar đã rà quét ở các khu vực nghi ngờ với tổng diện tích khoảng 1.350 m2. Đây đều là những vị trí đã được khoanh vùng sau quá trình thu thập thông tin từ cựu chiến binh, người dân địa phương, đồng thời đối chiếu với các nguồn tư liệu lịch sử liên quan đến cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968.
Tại cửa Chánh Tây nơi ông Lê Văn Lượt, 70 tuổi, ở phường Phú Xuân, cung cấp thông tin cho Bộ Chỉ huy quân sự TP Huế về hố bom chôn cất khoảng 15 chiến sĩ giải phóng, Đội quy tập hài cốt liệt sĩ 192 đã thu dọn rác thải và di chuyển thùng rác ra khỏi khu vực. Sau đó, Viện Thiết kế, Tổng Cục Hậu cần - Kỹ thuật dùng radar rà quét toàn bộ khu vực nghi có hài cốt, ghi nhận các số liệu.
Theo báo cáo sơ bộ của tổ công tác Viện Thiết kế, tại vị trí đường Tôn Thất Thiệp giao đường Thái Phiên sát cửa Chánh Tây, kết quả radar xuyên đất cho thấy nghi ngờ một vùng xáo trộn ở độ sâu 1m, bề rộng từ 7 m đến 9 m, ở độ sâu dưới 3,5 m tín hiệu radar nhiễu lớn. Tại vị trí đường Xuân 68, theo tín hiệu radar xuyên đất nghi ngờ có 2 vùng xáo trộn, có vị trí gần phía tường thành của kinh thành Huế ở độ sâu 1,2 m, bề rộng khoảng 2,5 m, chiều dài mỗi vị trí khoảng 10 đến 12 m.
Vùng xáo trộn do đất được đào lên, sau đó lấp lại, các tầng đất không đồng nhất như khu vực xung quanh. Đây là dấu hiệu nghi vấn khu vực từng chôn cất liệt sĩ.
Theo lịch sử Trung đoàn 6 Phú Xuân, trong 26 ngày đêm nổi dậy, tổng tấn công Mậu Thân 1968, cửa Chánh Tây nằm trên hướng tấn công của Tiểu đoàn 12 đặc công và Tiểu đoàn 1 Trung đoàn 6 Phú Xuân vào sân bay Tây Lộc và đồn Mang Cá. Nhiều trận đánh ác liệt diễn ra trên các tuyến đường trong thành nội Huế. Khu vực cửa Chánh Tây cũng là nơi bộ đội tổ chức phòng ngự, ngăn chặn quân địch phản kích.
Đại tá Hà Văn Ái, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự TP Huế, cho biết những số liệu từ radar xuyên đất là cơ sở rất quan trọng để Ban Chỉ đạo quốc gia và Bộ Chỉ huy quân sự TP Huế có cơ sở xây dựng kế hoạch, sớm khai quật để tìm kiếm, quy tập hài cốt các liệt sĩ.
Trước đó, ông Phạm Ngọc Tuấn, cựu chiến binh Trung đoàn 6 Phú Xuân, cho biết khu vực cửa Hữu từng là nơi đặt trạm phẫu thuật và sơ cứu cho các chiến sĩ bị thương trong chiến dịch Tết Mậu Thân 1968. Sau các trận giao tranh, nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh được chôn cất tạm thời tại đây. Cơ quan chức năng từng xác định vị trí và xây dựng bia tưởng niệm các cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong Tết Mậu Thân 1968 song nhiều đợt tìm kiếm, khảo sát vẫn chưa phát hiện được hài cốt.
Ông Lê Văn Lượt, 70 tuổi, ở phường Phú Xuân, cũng cung cấp cho Bộ Chỉ huy quân sự TP Huế về hố bom chôn cất khoảng 15 chiến sĩ giải phóng trên đường Tôn Thất Thiệp ở ngay cửa Chánh Tây. Cách đây 58 năm, ông cùng bố đi trên khu vực kinh thành Huế thấy có khoảng 15 chiến sĩ giải phóng được chôn lấp trong khu vực hố bom sâu khoảng 3 m, nay là ngã tư đường Tôn Thất Thiệp giao với đường Thái Phiên, cạnh cửa Chánh Tây.
Cuộc tổng tiến công và nổi dậy diễn ra rạng sáng 31/1/1968, với các đợt tấn công đồng loạt ở nhiều đô thị trên toàn miền Nam. Trong đó, Huế được xác định là một trong ba chiến trường đô thị trọng điểm cùng với Sài Gòn và Đà Nẵng.
Quân giải phóng đồng loạt tiến công vào TP Huế, nhanh chóng kiểm soát phần lớn Thành Nội và nhiều cơ quan hành chính. Trận chiến kéo dài gần một tháng, từ cuối tháng 1 đến cuối tháng 2/1968. Mỹ và Việt Nam Cộng hòa sau đó mở nhiều đợt phản công nhằm tái chiếm thành phố. Giao tranh diễn ra quyết liệt tại khu vực Thành Nội, Kỳ Đài, Đại Nội và các khu dân cư ven sông Hương.
Khoảng 18h50 ngày 25-4, vụ cháy xảy ra tại khu kho xưởng ở xã Đông Anh (Hà Nội).
Nơi xảy ra hỏa hoạn là một khu xưởng có chứa các sản phẩm liên quan đến sơn, dung môi, rộng hàng trăm m2.
Nhân chứng cho hay họ nghe thấy tiếng nổ lớn, sau đó ngọn lửa bùng lên dữ dội kèm những cột khói bốc cao hàng trăm mét.
"Tôi đứng cách xa nơi xảy ra cháy gần 2km nhưng vẫn quan sát được cột khói bốc lên", chị Vũ Hà (người địa phương) mô tả.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, Bí thư Đảng ủy xã Đông Anh - ông Nguyễn Anh Dũng cho hay khu vực xảy ra hỏa hoạn nằm tách biệt với khu dân cư, không có nhà dân tiếp giáp.
Lúc 19h30, chính quyền cùng các lực lượng địa phương đã có mặt tại hiện trường, phối hợp cùng cảnh sát phòng cháy chữa cháy nỗ lực khống chế ngọn lửa.
"Bước đầu chưa ghi nhận thương vong về người trong sự cố này", ông Dũng cho biết thêm.