Phát biểu thảo luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh lần sửa đổi này không chỉ đơn thuần hoàn thiện một đạo luật cụ thể, mà là “bước đi có ý nghĩa chiến lược nhằm kiến tạo mô hình thể chế phát triển mới cho thủ đô, với vị trí đặc biệt trung tâm chính trị hành chính quốc gia, đồng thời là động lực phát triển của cả nước”.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Hà Nội đang đối diện với nhiều điểm nghẽn, từ quy hoạch, hạ tầng, quản trị đô thị, cho đến phân cấp phân quyền, huy động nguồn lực… Do đó, luật sửa đổi phải giải quyết căn bản những tồn tại này.
Chẳng hạn về quy hoạch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu tình trạng “một chỗ đất thì có mấy ông nói có dự án muốn xây nhà để bán, lại cấp đất, mà đường sá không ai lo. Tại sao thời xưa Pháp quy hoạch hay thế, phố cổ xây dựng không tắc đường, không ngập lụt, nhưng mình giờ xây dựng thế nào mà xây đến đâu tắc đường, ngập lụt đến đấy, vì không anh nào lo đường, không có hệ thống ngầm thoát nước, cứ xây nhà lên để bán”.
Để khắc phục, cần quy hoạch rõ vùng lõi thế nào, đô thị vệ tinh ra sao, tiêu chuẩn về bệnh viện, nhà văn hóa, trường học, sân vận động, vườn hoa…, cùng với đó là hệ thống giao thông kết nối từ các thành phố vệ tinh về khu vực trung tâm.
“Quy hoạch phát triển làm sao phải có tầm nhìn, để toàn dân được biết rõ, hiện tại đường ngoằn ngoèo như thế, 10 năm sau thế nào”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, đồng thời yêu cầu phải đảm bảo tính bền vững, “không phải quy hoạch nhiệm kỳ 5 năm, ông này làm quy hoạch ông kia lên chủ tịch lại đảo lại”.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh đến tư duy xây dựng luật, cần chuyển từ quản lý sang kiến tạo phát triển. Luật không chỉ quy định cấm hay hạn chế mà phải tạo không gian thể chế để thủ đô chủ động thiết kế, thử nghiệm và triển khai các chính sách đặc thù.
Luật chỉ nên quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc, ổn định, còn những gì mang tính biến động nhanh thì giao cho Chính phủ, thậm chí chính quyền thành phố quy định, để bảo đảm thích ứng với thực tiễn.
Vẫn theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, thủ đô không thể phát triển nếu tách rời vùng và ngược lại. Do đó, luật cần xây dựng cơ chế phối hợp thực chất giữa Hà Nội và các tỉnh về tài chính, giao thông…
Song song với việc trao quyền mạnh hơn, phân cấp, phân quyền triệt để hơn thì cũng cần giải trình rõ ràng hơn, kiểm soát quyền lực chặt chẽ hơn. “Thủ đô được trao quyền cao hơn thì phải chịu trách nhiệm cao hơn; được cơ chế đặc thù thì phải tạo ra kết quả vượt trội; được thí điểm trước thì phải đi đầu về kỷ cương và hiệu quả”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, và yêu cầu Hà Nội phải trở thành hình mẫu về quản trị hiện đại, có giá trị lan tỏa cho cả nước.
Cùng cho ý kiến tại tổ, Chủ tịch Quốc hội (QH) Trần Thanh Mẫn khẳng định việc xây dựng luật Thủ đô sửa đổi sẽ giúp Hà Nội bứt phá về kinh tế, giải quyết dứt điểm tình trạng ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, thiếu nhà ở xã hội…, từ đó vươn tầm khu vực và quốc tế.
Theo Chủ tịch QH, năm 2025, QH đã ban hành tới 89 đạo luật, trong đó có những quy định tại các luật mới vượt trội hơn so với luật Thủ đô hiện hành, khiến luật Thủ đô trở nên lạc hậu. Bối cảnh trên cho thấy việc sửa đổi luật là rất cần thiết, cũng là tiền đề để tới đây xây dựng luật Đô thị đặc biệt cho TP.HCM.
Chủ tịch QH nhấn mạnh sửa đổi luật Thủ đô lần này cần phân cấp, phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền TP.Hà Nội, theo nguyên tắc “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”. Trong đó, một số nội dung trọng tâm như: mở rộng nguyên tắc áp dụng pháp luật, bổ sung quy định miễn trách nhiệm pháp lý, thành lập đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt, tăng thẩm quyền về tổ chức bộ máy cho HĐND thành phố, tăng mức xử phạt vi phạm hành chính…
Nhắc lại buổi làm việc với Hà Nội mới đây, khi Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu thủ đô phải có tầm nhìn quy hoạch 100 năm và xa hơn nữa, Chủ tịch QH khẳng định bất cứ đất nước nào muốn phát triển thì phải có quy hoạch và quy hoạch đó phải được công bố công khai cho toàn dân biết. Chủ tịch QH dẫn ví dụ các thành phố lớn trên thế giới, khách đến có thể thấy ngay sa bàn quy hoạch, thể hiện rõ các khu công nghiệp, thương mại, văn hóa; còn quy hoạch của chúng ta thời gian qua chưa thực sự bài bản.
Một vấn đề khác được Chủ tịch QH lưu ý là tăng trách nhiệm giải trình công khai trên tinh thần phân quyền triệt để, “bộ, ngành không thể ôm” mà phải giao quyền cho Hà Nội. Đồng thời, cần cơ chế bảo vệ cán bộ, khuyến khích sáng tạo và bộ công cụ quản lý đô thị mạnh mẽ.
Góp ý thêm, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.HCM) cho rằng hiện đã có nhiều thể chế luật pháp dành cho Hà Nội, song qua thực tiễn triển khai thì thấy thủ đô vẫn còn nhiều điểm nghẽn. “Chúng ta có thể hình dung hiện nay bầu trời tại Hà Nội, khi chúng ta đến đây họp, ô nhiễm rất lớn. Nếu tra cứu Google danh sách 10 thành phố ô nhiễm không khí nhất thì Hà Nội luôn nằm trong top đầu”, ông Ngân nói.
Đại biểu Trần Hoàng Ngân kiến nghị cần có cơ chế thật quyết liệt, bằng việc phân cấp, phân quyền trọn vẹn, để Hà Nội đủ thẩm quyền giải quyết các điểm nghẽn về ô nhiễm môi trường, giao thông, ngập nước, an toàn đô thị, PCCC và các ảnh hưởng của thiên tai, biến đổi khí hậu.
Đại biểu Nguyễn Phương Thủy (đoàn Hà Nội) cũng cho rằng luật cần tạo khuôn khổ để thủ đô có thể linh hoạt, chủ động hơn, bởi “nếu mỗi chính sách lại phải báo cáo QH thì sẽ mất thời gian và để lỡ cơ hội”.
Tuy nhiên, bên cạnh việc trao quyền, bà lưu ý phải nâng cao chất lượng giải trình và kiểm soát quyền lực để việc phân quyền đúng đắn và có hiệu quả. Cần cơ chế rõ ràng để các cơ quan được giao quyền yên tâm thực hiện, đồng thời cơ quan giám sát có cơ chế như “phanh hãm” để việc thử nghiệm chính sách và thể chế không bị lạm dụng hay chệch hướng.
Theo kế hoạch, chuyến đầu tiên sẽ khởi hành tai ga Hà Nội lúc 6 giờ 15 ngày 26.6, đưa các bác sĩ về Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình; đến ga Phủ Lý lúc 7 giờ 15, sau đó tiếp tục có các chuyến xe đón các bác sĩ di chuyển về Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình.
8 giờ sáng cùng ngày, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình (QL21B, P.Liêm Tuyền, tỉnh Ninh Bình) chính thức khai trương đưa vào vận hành.
Đoàn tàu mang số hiệu PL1, PL2 hoạt động cố định từ thứ hai đến thứ sáu hằng tuần, phục vụ đưa đón cán bộ, nhân viên y tế. Tàu dừng đón, trả khách tại ba ga gồm: ga Hà Nội, ga Giáp Bát và ga Phủ Lý (tỉnh Ninh Bình).
Theo lịch trình, tàu PL1 xuất phát từ ga Hà Nội lúc 6 giờ 15, dừng đón khách tại ga Giáp Bát và đến ga Phủ Lý lúc 7 giờ 22. Sau khi xuống ga Phủ Lý, cán bộ, nhân viên y tế sẽ được bố trí xe ô tô trung chuyển đưa thẳng đến Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình để bắt đầu ca làm việc.
Ở chiều ngược lại, tàu PL2 xuất phát từ ga Phủ Lý lúc 17 giờ 20 và về đến ga Hà Nội lúc 18 giờ 30.
PGS-TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc bệnh viện Bạch Mai, cho biết: "Chính thức đi vào vận hành từ 26.6 này, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình sẽ là cơ sở chính. Cá nhân giám đốc bệnh viện đã đăng ký lịch công tác cố định, trong tuần có 3 buổi làm việc trực tiếp tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình vào các ngày thứ ba, thứ năm, thứ bảy. Các ngày làm việc khác công tác tại Bệnh viện Bạch Mai ở Hà Nội".
1.288 viên chức, người lao động có kinh nghiệm, có thâm niên công tác được lãnh đạo bệnh viện điều động về công tác tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình.
Ngay ngày đầu vận hành, cơ sở Ninh Bình sẽ triển khai hệ thống quản trị bệnh viện thông minh, kết nối liên thông với cơ sở Hà Nội, cho phép hội chẩn từ xa, điều hành trực tuyến, giám sát chất lượng theo thời gian thực và hỗ trợ chuyên môn liên tục.
Một tuần qua, khoảng 30-50% trong tổng số 80 ha ngao thả nuôi ở thôn Mai Lâm, xã Mai Phụ (trước đây thuộc huyện Lộc Hà) bị chết, nổi trắng mặt đầm, ruột phân hủy, bốc mùi hôi. Khi thủy triều rút, vỏ tích tụ thành từng dải trắng xóa.
Bà Nguyễn Thị Dũng, 60 tuổi, trú thôn Mai Lâm, cho biết hơn 2 ha ngao trong đầm nuôi 1,5 năm nay, đến thời kỳ thu hoạch thì bất ngờ chết 80%. Mỗi vụ, gia đình bà Dũng đầu tư 300 triệu đồng mua con giống và trả chi phí nhân công chăm sóc, nếu thuận lợi thì thu hoạch bán được hơn một tỷ đồng, lãi khoảng 40%.
"Vụ thu hoạch bắt đầu từ vài tuần trước, gia đình mới bán được 10 tấn. Khoảng 50 tấn ngao thương phẩm nuôi dưới đầm nay chỉ còn vỏ, ước tính thiệt hại hơn một tỷ đồng", bà Dũng nói.
Theo bà Dũng, hơn 2 ha ngao chết trắng không những gây tổn thất lớn về kinh tế mà còn để lại đầm nuôi ngổn ngang vỏ, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng môi trường sau này. Hiện chi phí thuê người dọn vỏ ngao khoảng 500.000 đồng mỗi ngày, dù tốn kém song bà vẫn phải chấp nhận, bởi nếu một mình thu dọn sẽ mất vài tháng mới xong.
Bà Nguyễn Thị Thanh, trú thôn Mai Lâm, cho biết ngao ở giai đoạn thu hoạch có kích cỡ khoảng 120 con/kg, khi bán ra thị trường đạt 24 triệu đồng/tấn. Đây là thời điểm người nuôi kỳ vọng thu hồi vốn và có lãi sau nhiều tháng đầu tư.
"Gia đình tôi đứng trước nguy cơ mất trắng khi 10 ha ngao nuôi chết, chỉ còn lại khoảng 30-40%, vụ này thiệt hại hàng trăm triệu đồng", bà Thanh nói, cho hay sắp tới phải vay thêm tiền ngân hàng mua giống mới về thả, mong gỡ lại vốn.
Toàn xã Mai Phụ có 43 hộ nuôi với khoảng 80 ha. Qua thống kê ban đầu, chính quyền ước tính sản lượng ngao chết khoảng 120 tấn, các hộ thiệt hại hàng tỷ đồng.
Chiều 26/4, xã Mai Phụ đã phối hợp với Chi cục Thủy sản tỉnh Hà Tĩnh kiểm tra, lấy mẫu phân tích nhằm xác định nguyên nhân ngao chết để có hướng xử lý phù hợp. Trước mắt, người nuôi được khuyến cáo tạm thời chưa thả giống mới.
Những năm trước, ngao nuôi tại các bãi bồi ven biển ở thôn Mai Lâm, xã Mai Phụ cũng từng bị chết nhiều đợt với số lượng từ hàng chục đến hàng trăm tấn. Cơ quan chuyên môn kết luận nguyên nhân do sương muối, nước biển bị ngọt hóa...
Theo Công an Cửa khẩu Cảng hàng không Phú Quốc, những ngày cao điểm hè luôn hoạt động với cường độ đáng kinh ngạc. Trung bình có khoảng 120 chuyến bay/ngày, nơi đây đón và tiễn gần 20.000 lượt khách.
Không khí luôn đặc quánh sự khẩn trương. Cửa an ninh – nơi vốn dĩ được mặc định bởi những quy trình nghiêm ngặt, những tiếng "bíp" khô khốc của máy soi chiếu và ánh mắt tập trung cao độ của lực lượng làm nhiệm vụ dường như không có chỗ cho sự thong thả.
Giữa vòng xoáy tất bật ấy, một người mẹ trẻ mướt mải mồ hôi, lỉnh kỉnh hành lý xách tay và đang chật vật ẵm theo đứa nhỏ đặng làm thủ tục soi chiếu. Giữa lúc chị đang bối rối với việc tháo dỡ đồ đạc lên băng chuyền, trung tá Nguyễn Hoài Anh, cán bộ Đội kiểm soát an ninh quốc nội - Cửa khẩu Cảng hàng không Phú Quốc đã lặng lẽ bước tới.
Anh nhẹ nhàng dang tay bế giúp em bé, dành cho người mẹ khoảng thời gian ngắn ngủi để hoàn tất thủ tục.
Khoảnh khắc ấy có lẽ chỉ kéo dài vài phút, lọt thỏm giữa hàng nghìn lượt khách qua lại. Nó không được ghi vào báo cáo thành tích, cũng chẳng phải là một chiến công lừng lẫy. Nhưng với người mẹ trẻ, đó là "chiếc phao cứu sinh" lúc đang vội vã.
Còn với những người chứng kiến, nụ cười hiền lành và cử chỉ vỗ về đứa trẻ của người chiến sĩ công an đã làm mềm hóa đi sự khô cứng, căng thẳng của khu vực an ninh hàng không. Nó cho thấy đằng sau những quy trình nghiêm ngặt để bảo vệ an toàn bay, vẫn là tình người ấm áp, là sự tận tâm phục vụ.
Theo trung tá Nguyễn Hoài Anh, vào mùa cao điểm hè, lượng hành khách qua Cảng hàng không Phú Quốc tăng rất nhiều, mỗi ngày có hàng trăm chuyến bay với hàng chục nghìn lượt khách. Trong quá trình làm nhiệm vụ, lực lượng thường xuyên gặp những trường hợp hành khách là người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc các gia đình có con nhỏ gặp khó khăn khi làm thủ tục kiểm tra an ninh.
"Khi thấy người mẹ vừa phải trông con, vừa sắp xếp hành lý để đưa qua máy soi chiếu, tôi chỉ nghĩ đơn giản là hỗ trợ chị một chút để mọi việc diễn ra thuận lợi hơn. Đó vừa là trách nhiệm phục vụ nhân dân, vừa là cách để giúp hành khách cảm thấy an tâm, thoải mái khi đi lại. Hành động nhỏ đôi khi không mất nhiều thời gian nhưng có thể giúp hành khách giảm bớt áp lực, đặc biệt khi đông đúc", trung tá Hoài Anh nói.
Thế giới đang chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của kỷ nguyên số. Tại các sân bay, AI đã can thiệp vào hầu hết mọi ngóc ngách từ nhận diện sinh trắc học, kiểm soát luồng khách đến phân tích dữ liệu tự động. Từ 1.6, Công an Cửa khẩu Cảng hàng không Phú Quốc chính thức áp dụng quy định khai báo thông tin đối với hành khách nước ngoài trước khi nhập cảnh (PAI) tại sân bay Phú Quốc.
Thiếu tướng Lê Hồng Thái, Phó cục trưởng Cục Quản lý xuất nhập cảnh Bộ Công an, chia sẻ hành động nhỏ của chiến sĩ Công an Cửa khẩu Phú Quốc đã gửi gắm một thông điệp lớn lao về văn hóa phục vụ. Đó là sự giao thoa tuyệt đẹp giữa tính kỷ luật chuyên nghiệp và lòng nhân ái. Kỷ nguyên số mang đến cho chúng ta những sân bay thông minh, nhưng chính những khoảnh khắc đầy tính nhân văn như thế mới tạo nên những sân bay thân thiện.
"Những chuyến bay có thể đưa ta đi xa bằng sức mạnh của động cơ và công nghệ, nhưng những kỷ niệm đẹp đọng lại trong tim hành khách, vẫn luôn được chắp cánh bởi sự tử tế của con người. Và đó là điều mà không một trí tuệ nhân tạo nào có thể thay thế được. Chúng tôi mong muốn mỗi hành khách khi đến và rời Phú Quốc đều cảm nhận được sự an toàn, thân thiện và trách nhiệm của lực lượng công an cửa khẩu", thiếu tướng Lê Hồng Thái nhấn mạnh.
