Với lối sống bận rộn và nhiều áp lực hiện nay, nhiều người không có thời gian chú ý đến chế độ ăn uống và tập luyện. Điều này đã khiến một số bệnh liên quan đến lối sống, như axit uric cao, trở nên khá phổ biến hiện nay.
Theo Times of India, axit uric là chất thải tự nhiên sinh ra khi cơ thể phân hủy purin. Khi cơ thể không đào thải axit uric hiệu quả, nồng độ chất này có thể tăng lên trong máu và nước tiểu, một tình trạng được gọi là tăng axit uric máu.
Theo thời gian, nồng độ axit uric cao có thể dẫn đến sự hình thành sỏi axit uric trong thận. Những viên sỏi này thường gây đau dữ dội, tắc nghẽn đường tiết niệu và có thể là dấu hiệu của các vấn đề về chuyển hóa hoặc thận tiềm ẩn.
Việc nhận biết các dấu hiệu cảnh báo sớm và hiểu được mối liên hệ giữa nồng độ axit uric cao và nguy cơ sỏi thận có thể giúp bạn thực hiện các bước cần thiết để kiểm soát nồng độ axit uric. Dưới đây là một số dấu hiệu cảnh báo bạn không nên bỏ qua:
Đau kéo dài ở vùng hông lưng
Một trong những dấu hiệu điển hình của sỏi thận là đau ở vùng hông hoặc lưng, ngay dưới xương sườn. Cơn đau có thể lan xuống bụng dưới và vùng bẹn, theo Mayo Clinic.
Khi sỏi hình thành do nồng độ axit uric cao, nó gây khó chịu vì kích thích hoặc làm tắc nghẽn đường tiết niệu. Đây là cơn đau dữ dội, thường xuất hiện theo từng cơn. Nếu bạn gặp phải tình trạng tương tự, hãy đi khám sức khỏe.
Máu trong nước tiểu
Nồng độ axit uric cao có thể dẫn đến hình thành tinh thể hoặc sỏi axit uric trong thận hoặc đường tiết niệu. Chúng có thể làm tổn thương niêm mạc hệ tiết niệu, do đó gây ra máu trong nước tiểu, theo Cleveland Clinic.
Vì vậy, một số người có nồng độ axit uric cao hoặc sỏi thận có thể nhận thấy nước tiểu màu hồng, đỏ hoặc nâu, hoặc đơn giản là phát hiện máu trong các xét nghiệm. Dấu hiệu này có thể xuất hiện ngay cả trước khi cơn đau dữ dội hơn. Ngay cả tình trạng tiểu ra máu nhẹ cũng không nên chủ quan, vì đây có thể là dấu hiệu hình thành sỏi hoặc kích ứng thận do axit uric tăng cao.
Thường xuyên buồn tiểu hoặc cảm giác nóng rát khi đi tiểu
Với sự hình thành sỏi axit uric, đường tiết niệu có thể bị kích thích, dẫn đến các triệu chứng như liên tục buồn tiểu, lượng nước tiểu ít hoặc cảm giác nóng rát khi đi tiểu, theo Mayo Clinic.
Nước tiểu đục hoặc có mùi hôi
Thận giúp loại bỏ độc tố khỏi cơ thể. Nhưng khi thận không hoạt động tốt, có thể có những thay đổi về độ trong và mùi của nước tiểu, đây có thể là những dấu hiệu cảnh báo sớm.
Sự hình thành tinh thể axit uric và ứ đọng nước tiểu có thể tạo ra nước tiểu đục, có mùi hôi, theo Cleveland Clinic. Điều này cho thấy các chất thải chuyển hóa, trong đó có axit uric, đang tích tụ hoặc không được đào thải hiệu quả.
Không nên bỏ qua những thay đổi kéo dài về màu sắc hoặc mùi nước tiểu, vì đây có thể là dấu hiệu của bệnh thận, nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc rối loạn chuyển hóa cần được thăm khám sớm.
Nếu bạn có tiền sử bệnh gút hoặc được chẩn đoán có nồng độ axit uric cao (tăng axit uric máu), bạn có nguy cơ cao hơn bị sỏi thận loại axit uric, theo Thư viện Y khoa Quốc gia.
Một nghiên cứu đăng trên BioMed Central cho thấy nồng độ axit uric trong máu càng cao thì nguy cơ hình thành sỏi thận càng lớn, ngay cả ở những người chưa được chẩn đoán tăng axit uric máu.
Rau lang là một món ăn quen thuộc trên mâm cơm của nhiều gia đình. Bác sĩ Trương Gia Minh, khoa Di truyền và Ưu sinh thuộc Bệnh viện Tổng hợp Cựu chiến binh Đài Bắc, Đài Loan (Trung Quốc), chỉ ra rằng đây là loại rau càng tìm hiểu lại càng mang đến nhiều bất ngờ.
Nhờ sở hữu hàm lượng dưỡng chất phong phú, rau lang đóng vai trò tích cực trong việc ổn định đường huyết, bảo vệ hệ tim mạch, phòng ngừa ung thư, chăm sóc đôi mắt và nuôi dưỡng làn da, xứng đáng được mệnh danh là siêu thực phẩm.
Trong một bài viết chia sẻ trên trang cá nhân, bác sĩ Trương cho biết rau lang vừa có giá thành phải chăng, hương vị thơm ngon lại vừa mang giá trị dinh dưỡng vượt trội. Ban đầu, loại rau này vốn chỉ được sử dụng như một nguồn bổ sung chất xơ thông thường nhưng về sau, các nghiên cứu phát hiện ra chúng sở hữu hàng loạt công dụng quý giá như kháng viêm, chống oxy hóa và hạ đường huyết.
Đến nay, các nghiên cứu khoa học chuyên sâu còn khẳng định rau lang có khả năng kích thích cơ thể tự bài tiết hormone GLP-1, vốn là cơ chế cốt lõi mà các loại "tiêm giảm cân" thịnh hành hiện nay áp dụng.
Bác sĩ Trương giải thích các mũi tiêm giảm cân hoạt động bằng cách đưa một cấu trúc tương tự GLP-1 từ bên ngoài vào cơ thể để mô phỏng hormone do đường ruột tiết ra, từ đó làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, tăng cảm giác no, ổn định đường huyết và giảm cảm giác thèm ăn nhằm đạt hiệu quả giảm cân và kiểm soát đường huyết. Mặc dù phương pháp này mang lại tác dụng nhanh chóng, nó lại tiềm ẩn một số tác dụng phụ không mong muốn như buồn nôn, khó chịu ở đường tiêu hóa và gây suy giảm khối lượng cơ bắp.
Ngược lại, các kết quả nghiên cứu cho thấy các axit caffeoylquinic, điển hình là axit chlorogenic, có rất nhiều trong rau lang lại có khả năng thúc đẩy các tế bào L ở đường ruột tăng cường sản sinh GLP-1. Điều này đồng nghĩa với việc cơ thể không cần đến các nguồn kích thích tiêm ngoại sinh mà có thể tự đánh thức các tế bào nội tại tự bài tiết hormone một cách tự nhiên. Cơ chế nội sinh này diễn ra ôn hòa hơn, hoàn toàn không gây tác dụng phụ và rất phù hợp để duy trì trong thời gian dài.
Bên cạnh đặc tính thúc đẩy bài tiết GLP-1, rau lang còn hội tụ hàng loạt phân tử nhỏ có lợi cho sức khỏe. Trong đó có chất anthocyanin giúp cơ thể chống lại các gốc tự do, làm chậm tiến trình lão hóa, đồng thời ổn định mạch máu và các tín hiệu thần kinh não bộ. Các chất axit chlorogenic và axit dicaffeoylquinic mang lại khả năng chống oxy hóa, kháng viêm và chống khối u mạnh mẽ.
Đặc biệt, loại rau này còn chứa một loại protein lưu trữ đặc trưng của khoai lang, có tiềm năng lớn trong việc chống ung thư, giải tỏa căng thẳng và ức chế hoạt tính của các enzym thúc đẩy khối u.
Sự kết hợp giữa lutein và beta-carotene trong rau lang giúp bảo vệ thị lực, tăng cường hệ miễn dịch, nuôi dưỡng làn da cùng lớp niêm mạc của hệ hô hấp. Nguồn khoáng chất dồi dào như kali, magie, sắt và canxi đóng vai trò hỗ trợ dẫn truyền thần kinh cơ, thúc đẩy quá trình tạo máu và giữ cho hệ xương luôn ổn định. Ngoài ra, hàm lượng chất xơ dồi dào cùng các polysaccharide hòa tan có trong rau lang sẽ giúp nuôi dưỡng các lợi khuẩn đường ruột, ổn định lượng đường trong máu, đồng thời làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thụ của cơ thể.
Bác sĩ Trương nhận định chính sự tổng hòa của các thành phần này đã biến rau lang trở thành một loại rau dinh dưỡng toàn diện, sở hữu đồng thời các đặc tính chống đường hóa, kháng ung thư, bảo vệ tim, giải độc gan, sáng mắt và chống lão hóa.
Thêm vào đó, nhiều báo cáo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Molecules vào năm 2021 và tạp chí Foods vào năm 2024 đã chỉ ra rằng các dưỡng chất có trong rau lang không chỉ có ích mà còn sở hữu hoạt tính sinh học cao cùng độ ổn định tuyệt vời, biến loại rau quen thuộc này thành một nguồn cung cấp các thành phần chức năng tự nhiên lý tưởng cho nhu cầu chăm sóc sức khỏe hàng ngày.
Trên thực tế, bưởi vẫn có thể làm đường huyết tăng sau khi ăn. Thế nhưng, nếu ăn với lượng hợp lý, mức tăng thường không quá cao, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Trong 100 gram bưởi tươi chứa khoảng 38 - 42 calo, khoảng 9 - 10 gram đường bột. Trong đó có khoảng 6 - 7 g đường tự nhiên và khoảng 1 - 1,5 g chất xơ. So với nhiều loại trái cây có vị ngọt đậm đà như xoài chín, nho hoặc sầu riêng, lượng đường bột trong bưởi thấp hơn đáng kể.
Những yếu tố trên giúp bưởi trở thành lựa chọn phù hợp cho những người muốn kiểm soát đường huyết. Tuy nhiên, cách ăn cũng rất quan trọng. Nếu ăn bưởi nguyên múi, cơ thể vẫn nhận được lượng chất xơ tự nhiên. Chất xơ khi vào ruột sẽ giúp làm chậm hấp thu đường glucose vào máu. Ngược lại, nếu uống nước ép bưởi, phần lớn chất xơ bị loại bỏ, khiến đường được hấp thu nhanh hơn và dễ làm đường huyết tăng nhanh hơn.
Nhiều người thường dựa vào chỉ số đường huyết (GI) để đánh giá thực phẩm có làm tăng đường huyết hay không. Tuy nhiên, chỉ số này chưa phản ánh đầy đủ tác động thực tế.
Một nghiên cứu công bố trên chuyên san Current Medical Science cho thấy dù một số giống bưởi có chỉ số GI tương đối cao nhưng nếu ăn mức vừa phải, chẳng hạn khoảng 100 gram, thì không gây ảnh hưởng xấu đến đường huyết. Đây là mức ít có khả năng gây tăng đường huyết mạnh ở người mắc tiểu đường loại 2.
Nói cách khác, ăn một vài múi bưởi sau bữa ăn cân bằng thường không gây biến động lớn về đường huyết. Nhưng nếu ăn quá nhiều trong một lần hoặc kết hợp với các món nhiều đường khác, tác động lên đường huyết có thể sẽ khác.
Ngoài ra, bưởi còn chứa các chất chống ô xy hóa như naringin và naringenin. Chúng có tác dụng giảm căng thẳng ô xy hóa, giảm viêm mức độ thấp và cải thiện chuyển hóa
Với người khỏe mạnh hoặc đang cần kiểm soát đường huyết, cách ăn hợp lý là ưu tiên bưởi tươi nguyên múi thay vì nước ép. Khẩu phần vừa phải, chẳng hạn khoảng 100 - 200 gram mỗi lần.
Bên cạnh đó, nên kết hợp bưởi trong một chế độ ăn cân bằng với đủ protein, chất béo lành mạnh và rau xanh, theo Eating Well.
Ngày 12-7, Sở Y tế TP Đồng Nai tổ chức lễ ra quân hưởng ứng chiến dịch cao điểm 180 ngày đêm khám sức khỏe định kỳ toàn dân trên địa bàn.
Dự buổi lễ có Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên; lãnh đạo của TP Đồng Nai, các đơn vị đơn vị thuộc Bộ Y tế, Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam, Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam…
Trong đợt ra quân đầu tiên, chương trình được triển khai đồng thời tại 6 phường xã gồm: Trị An, Phú Lý, Lộc Ninh, Lộc Thành, Lộc Tấn và Lộc Quang.
Cụ thể, mỗi phường xã dự kiến sẽ khám sức khỏe miễn phí cho khoảng 1.000 người dân chưa được khám sức khỏe trong năm 2026.
Mục đích của chiến dịch nhằm phát hiện sớm bệnh tật, yếu tố nguy cơ mắc bệnh; tư vấn, hướng dẫn chăm sóc sức khỏe; quản lý bệnh mạn tính, bệnh không lây nhiễm, sức khỏe tâm thần, dinh dưỡng và các nguy cơ sức khỏe trong cộng đồng.
Qua đó góp phần giảm gánh nặng bệnh tật, chi phí y tế, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Từng bước chuyển đổi mô hình chăm sóc sức khỏe từ "khám chữa bệnh là trung tâm" sang "chăm sóc sức khỏe toàn diện, dự phòng chủ động, quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời", lấy người dân làm trung tâm và y tế cơ sở làm nền tảng.
Đồng thời phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện của lực lượng y bác sĩ công lập và tư nhân trong công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Bà Đỗ Thị Nguyên - Giám đốc Sở Y tế Đồng Nai - cho biết chiến dịch là nhiệm vụ trọng tâm nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước về chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe người dân.
Mục tiêu của chương trình nhằm đảm bảo mọi người dân được khám sức khỏe định kỳ. Kết quả khám được cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử và sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID. Qua đó nâng cao hiệu quả quản lý sức khỏe người dân và chất lượng y tế cơ sở.
Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đánh giá cao sự chủ động của ngành y tế Đồng Nai trong việc sớm triển khai chiến dịch sau khi thành lập thành phố.
Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết khám sức khỏe định kỳ toàn dân là chủ trương lớn nhằm chuyển mạnh từ chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời.
Lãnh độ Bộ Y tế đề nghị địa phương huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe, góp phần xây dựng nền y tế dự phòng vững mạnh.
Sau lễ phát động, các y bác sĩ đến từ Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai 2, Bệnh viện Đại học Y dược Shing Mark, Bệnh viện Hoàn Mỹ Đồng Nai và Bệnh viện Đa khoa Phúc An đã khám bệnh, tư vấn sức khỏe, sàng lọc các bệnh lý thường gặp và hướng dẫn người dân theo dõi, quản lý sức khỏe định kỳ.
Dịp này, Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam đã trao nguồn hỗ trợ trị giá 500 triệu đồng, gồm 100 suất học bổng, 60 xe đạp và 330 phần sữa dành cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn thành phố Đồng Nai.
Bên cạnh đó, Trung ương Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam và ban tổ chức cũng trao 30 phần quà cho gia đình chính sách và học sinh có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn phường Trị An.
