Ông T. (55 tuổi, ở TP.HCM) đến bệnh viện thăm khám vì đau lưng kéo dài, tê 2 chân khiến việc đi lại ngày càng khó khăn.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Thành Duy, Khoa Sọ não cột sống 2, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á (TP.HCM), cho biết kết quả chụp MRI cột sống thắt lưng cho thấy bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm L4-L5 chèn ép rễ thần kinh. Sau khi thăm khám, các bác sĩ chỉ định phẫu thuật giải ép thần kinh nhằm xử lý triệt để nguyên nhân gây bệnh.
Tuy nhiên, ông T. từ chối điều trị, về nhà tự dùng thuốc không rõ nguồn gốc theo người quen giới thiệu và nhiều lần đến các phòng mạch gần nhà tiêm thuốc giảm đau vùng lưng. Tình trạng không cải thiện mà ngày càng nặng hơn.
Chưa đầy một tháng sau, ông phải nhập viện trở lại Bệnh viện đa khoa Xuyên Á trong tình trạng đau lưng dữ dội lan xuống hai chân, yếu chân, đi lại khó khăn. Kết quả MRI cho thấy bệnh nhân bị viêm thân sống – đĩa đệm L2-L3, thoát vị đĩa đệm L4-L5 chèn ép thần kinh kèm áp xe cơ thắt lưng chậu và tình trạng nhiễm trùng.
Trước nguy cơ nhiễm trùng lan rộng và chèn ép thần kinh, các bác sĩ đã phẫu thuật khẩn cấp giải ép thần kinh, làm sạch các ổ mủ quanh cột sống, đồng thời dẫn lưu áp xe cơ thắt lưng chậu. Kết quả nuôi cấy xác định tác nhân gây bệnh là vi khuẩn tụ cầu vàng.
Sau phẫu thuật, bệnh nhân được điều trị kháng sinh theo kháng sinh đồ. Hiện cơn đau đã giảm rõ rệt, sức cơ 2 chân dần hồi phục và người bệnh đang tích cực tập vận động trở lại.
Theo bác sĩ Nguyễn Thành Duy, thoát vị đĩa đệm là bệnh lý khá phổ biến. Việc điều trị cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá kỹ lưỡng dựa trên triệu chứng lâm sàng, mức độ chèn ép thần kinh và tình trạng của từng người bệnh.
Bác sĩ Duy cũng đặc biệt cảnh báo, việc tiêm thuốc giảm đau tại những cơ sở không đủ điều kiện vô khuẩn hoặc sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ.
“Cơn đau có thể tạm thời giảm đi sau khi tiêm, nhưng nguyên nhân gây bệnh vẫn còn. Nếu người bệnh chỉ tập trung giảm đau mà bỏ qua việc điều trị đúng nguyên nhân, bệnh sẽ tiếp tục tiến triển và có thể gây ra những biến chứng nặng nề hơn”, bác sĩ Nguyễn Thành Duy nhấn mạnh.
Khi xuất hiện tình trạng đau lưng kéo dài, đau lan xuống chân, tê bì, yếu chân hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, người bệnh cần đến các cơ sở y tế có chuyên khoa Ngoại Thần kinh để được thăm khám và điều trị đúng hướng.
Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp với cà phê. Có những thức uống khác vẫn hỗ trợ duy trì năng lượng và giúp não bộ tập trung tốt hơn khi bắt đầu ngày mới, theo trang sức khỏe Health.
Não bộ chứa khoảng 75% là nước. Khi cơ thể thiếu nước, khả năng suy nghĩ, ghi nhớ và tập trung có thể suy giảm đáng kể.
Theo đó, chỉ cần không uống nước trong khoảng 12 giờ, mức độ tỉnh táo và tốc độ phản ứng đã giảm xuống.
Một nghiên cứu trên tạp chí IJERPH năm 2021 cũng ghi nhận rằng việc uống nước trước khi đi ngủ và thêm 500 ml vào buổi sáng giúp cải thiện sự tỉnh táo và khả năng phản ứng của cơ thể.
Vì vậy, một cốc nước sau khi thức dậy là cách đơn giản để hỗ trợ hoạt động của não bộ ngay từ đầu ngày.
Trà xanh chứa caffeine và L-theanine, một loại axit amin có lợi cho não bộ. Sự kết hợp giữa hai hợp chất này giúp tăng khả năng tập trung hiệu quả hơn so với chỉ sử dụng caffeine. Trong khi caffeine kích thích não bộ hoạt động mạnh hơn, L-theanine lại giúp tinh thần thư giãn và dễ chịu.
Ngoài ra, trà xanh chứa ít caffeine hơn cà phê. Một tách trà xanh có khoảng 30 mg caffeine, thấp hơn nhiều so với khoảng 92 mg trong một tách cà phê. Điều này giúp giảm nguy cơ xuất hiện cảm giác bồn chồn hoặc khó chịu do tiêu thụ quá nhiều caffeine.
Trà xanh còn giàu chất chống oxy hóa catechin, có tác dụng hỗ trợ chức năng não và giảm tình trạng viêm trong cơ thể.
Matcha là loại trà xanh được nghiền từ toàn bộ lá trà thành bột mịn.
Do sử dụng trọn vẹn lá trà nên matcha cung cấp nhiều caffeine và L-theanine hơn trà xanh pha thông thường. Nhờ đó, thức uống này có thể giúp duy trì sự tỉnh táo và tập trung trong thời gian dài hơn.
Ca cao nóng không chứa nhiều caffeine nhưng lại là nguồn cung cấp theobromine khá tốt.
Một nghiên cứu trên tạp chí BMC Nutrition năm 2017 cho thấy ca cao pha nóng giúp giảm các sai sót xảy ra trong quá trình tập trung.
Khi kết hợp thêm caffeine, khả năng tập trung tiếp tục được cải thiện và cảm giác căng thẳng thường gặp khi chỉ dùng caffeine cũng giảm đi.
Đây là lựa chọn phù hợp cho những ai muốn bắt đầu ngày mới bằng một thức uống ấm và dễ uống.
Não bộ sử dụng glucose làm nguồn năng lượng chính. Khi đường huyết tăng giảm thất thường, sự minh mẫn và khả năng tập trung cũng bị ảnh hưởng.
Các bữa ăn cân bằng giúp hạn chế tình trạng tụt năng lượng đột ngột trong ngày. Trong nhóm đồ uống, sinh tố giàu protein và không bổ sung đường có thể hỗ trợ cung cấp năng lượng ổn định hơn.
So với các loại nước tăng lực chứa nhiều đường và caffeine, sinh tố giàu protein giúp cơ thể duy trì sự tỉnh táo trong thời gian dài mà không gây cảm giác mệt mỏi sau đó.
Một người đàn ông trung niên tại Đài Loan dù không hút thuốc và thường xuyên vận động nhưng vẫn bị lão hóa mạch máu, chức năng thận bị suy giảm tương đương một người 80 tuổi. Nguyên nhân chính được xác định là do một thói quen ăn uống không đúng cách. May mắn, sau khi loại bỏ một nhóm thực phẩm cụ thể trong vòng 6 tháng, chức năng thận của ông đã cải thiện đáng kể, theo The Standard.
Bác sĩ Hong Yong-xiang, chuyên khoa thận ở Đài Loan đã chia sẻ câu chuyện về một bệnh nhân 55 tuổi vốn là người rất có ý thức chăm sóc sức khỏe. Ông duy trì thói quen chạy bộ 5 km mỗi ngày, không hút thuốc, không uống rượu và đặc biệt cẩn thận chọn chế độ ăn ít muối. Thế nhưng, ông lại có một sở thích từ thời trẻ rất khó bỏ: cực kỳ nghiện nước chấm. Dù là ăn lẩu, gà luộc hay rau luộc, ông luôn phải có một chén nước xốt sacha (thường được pha với nước tương, dùng cho các món thịt, hải sản, lẩu...).
Bệnh nhân này luôn tự tin mình có một cơ thể khỏe mạnh, cho đến khi kết quả kiểm tra sức khỏe vào năm ngoái cho thấy chỉ số tốc độ lọc cầu thận ước tính (eGFR) của ông chỉ còn 58 (suy thận cấp độ 3)
Trên thực tế, không chỉ riêng thận mà hệ thống mạch máu khắp cơ thể ông cũng đều xuất hiện dấu hiệu lão hóa sớm. Người đàn ông hoàn toàn bàng hoàng và tự hỏi: "Tôi tập thể dục đều đặn, không hút thuốc cũng chẳng uống rượu, tại sao chuyện này lại xảy ra với tôi?"
Bệnh nhân cho biết triệu chứng ông gặp phải là dễ mệt mỏi và thường xuyên thấy khát nước. Sau khi tìm hiểu kỹ thói quen ăn uống của ông, bác sĩ đã lập tức chỉ ra "thủ phạm" ẩn mình chính là những loại nước xốt, nước chấm. Bác sĩ Hong phân tích rằng, dù bệnh nhân đã chủ động né tránh muối ăn thông thường, nhưng ông lại hoàn toàn sập bẫy trước lượng natri, phụ gia hóa chất và đường fructose nồng độ cao ẩn giấu bên trong các loại nước xốt, nước chấm.
Nghe theo lời khuyên của bác sĩ, người đàn ông đã kiên quyết loại bỏ các loại nước xốt và thực phẩm chế biến sẵn ra khỏi khẩu phần ăn. Sau 6 tháng kiên trì, không chỉ tình trạng mệt mỏi, khát nước biến mất, mà chỉ số chức năng thận của ông cũng đã hồi phục ấn tượng, theo The Standard.
Theo bác sĩ Hong, dữ liệu về tuổi thọ toàn cầu và các bài đánh giá tài liệu được tổng hợp trong Nature Medicine cho thấy gien chỉ quyết định khoảng 25% tuổi thọ, trong khi 75% còn lại phụ thuộc vào chế độ ăn uống, giấc ngủ và việc quản lý căng thẳng.
Chuối là một trong những loại trái cây quen thuộc, được ưa chuộng nhờ tính tiện lợi, dễ ăn và giàu dinh dưỡng. Chuối cung cấp nguồn năng lượng nhanh nhờ hàm lượng carbohydrate cao, phù hợp cho bữa phụ hoặc trước khi vận động.
Một quả chuối cỡ trung bình (khoảng 118 g) chứa khoảng 105 calo, 27g carb và 3 g chất xơ. Nó cũng chứa 27 g carbohydrate (bao gồm đường tự nhiên và tinh bột), đáp ứng khoảng 25% DV nhu cầu vitamin B6 mỗi ngày, 11% DV vitamin C và 9% DV kali. Loại quả này cũng cung cấp mangan và magie, góp phần hỗ trợ xương khớp và quá trình trao đổi chất.
Các hợp chất thực vật và chất chống oxy hóa trong chuối cũng có tác dụng giảm viêm, đẩy lùi căng thẳng và ngăn ngừa các bệnh mạn tính. Mặc dù chuối là thực phẩm lành mạnh và tiện lợi, nhưng không nên vì tốt mà ăn quá nhiều. Cân bằng và đa dạng vẫn là nguyên tắc quan trọng nhất trong dinh dưỡng.
Hạn chế về mặt dinh dưỡng
Dù giàu vitamin, chuối vẫn có hai hạn chế trong thành phần dinh dưỡng là rất ít protein và gần như không chứa chất béo. Trong khi đó, protein cần thiết cho việc xây dựng cơ bắp và hỗ trợ hệ miễn dịch, còn chất béo lành mạnh giúp hấp thụ các vitamin tan trong dầu như A, D, E, K và tham gia sản xuất hormone. Một quả chuối cỡ vừa chỉ cung cấp khoảng 1,29 g protein, khá thấp so với nhu cầu hàng ngày.
Nếu bạn dùng chuối như món ăn nhẹ, hãy kết hợp nó với các thực phẩm khác để cân bằng. Ví dụ ăn cùng bơ đậu phộng, hạt óc chó hoặc một quả trứng luộc sẽ tạo thành một bữa phụ dinh dưỡng.
Nguy cơ tăng cân
Chuối không phải thực phẩm giàu calo nhưng nếu bạn ăn 4-5 quả mỗi ngày ngoài các bữa chính, lượng calo tích lũy có thể khiến cơ thể dư thừa năng lượng, dẫn đến tăng cân không kiểm soát.
Ảnh hưởng đến kiểm soát đường huyết
Hơn 90% calo trong chuối đến từ carbohydrate. Khi chuối chín, tinh bột chuyển hóa thành đường tự nhiên (glucose, fructose và sucrose). Với người bị tiểu đường hoặc tiền tiểu đường, việc nạp quá nhiều carbohydrate từ chuối chín mà không có protein, chất béo lành mạnh đi kèm có thể gây ra hiện tượng tăng đường huyết đột ngột.
Thiếu hụt các vi chất khác
Nếu chuối chiếm quá lớn tỷ trọng trong khẩu phần trái cây hàng ngày, bạn có thể bỏ lỡ các dưỡng chất có trong những loại quả khác như sắt trong các loại đậu, canxi trong bông cải xanh, hay vitamin A trong cà rốt.
Tiềm ẩn rủi ro với người bệnh thận
Kali rất tốt cho tim mạch nhưng lại là không phù hợp với người bệnh thận. Thận không thể lọc bỏ kali dư thừa có thể gây rối loạn nhịp tim. Người bệnh thận nên tham khảo ý kiến bác sĩ về liều lượng cụ thể.
Cách ăn chuối có lợi
Lượng chuối phù hợp ăn mỗi ngày phụ thuộc vào tổng lượng calo và nhu cầu dinh dưỡng của từng cá nhân. Tuy nhiên, dựa trên các khuyến nghị chung về sức khỏe, người khỏe mạnh có thể ăn 1-2 quả chuối mỗi ngày. Thay vì chỉ ăn chuối, bạn nên áp dụng quy tắc tiêu thụ khoảng 5 phần rau củ quả mỗi ngày, trong đó chuối chỉ nên chiếm 1-2 phần. Các phần còn lại có thể thay bằng táo, cam, dâu tây hoặc các loại rau xanh giàu dinh dưỡng khác.
