Trao đổi với phóng viên Dân trí trưa 14/7, TS.BS Ngô Đức Hiệp, Trưởng khoa Bỏng – Tạo hình, Bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM), cho biết các bác sĩ nơi đây đang cố gắng hết sức để cứu chữa 5 nạn nhân trong vụ cháy nổ quán ăn nghiêm trọng trên đường Ngô Đức Kế (phường Bình Thạnh, TPHCM) đêm 11/7.
Theo đó, sau 2 ngày chăm sóc tích cực, tất cả bệnh nhân vẫn đang phải thở máy, điều trị bỏng toàn thân và bỏng hô hấp, xử trí sốc bỏng, theo dõi sát tại phòng Săn sóc đặc biệt của khoa Bỏng. Tiên lượng của các bệnh nhân đều rất nặng, chưa thể biết diễn biến tiếp theo.
Ngoài công tác chuyên môn, các y bác sĩ cũng đối diện một khó khăn khác, khi chi phí điều trị của 5 bệnh nhân rất cao, nhưng hoàn cảnh gia đình không đảm bảo chi trả. Hiện tại, các nhân viên y tế đang tìm kiếm nguồn tài chính để hỗ trợ viện phí cho bệnh nhân.
Theo bác sĩ Hiệp, trong vụ cháy vừa qua và nhiều trường hợp hỏa hoạn khác, có một tình huống dễ xảy ra là việc người dân thường không chú ý đến các lối thoát hiểm khi ở trong không gian kín, dẫn đến không kịp thoát thân khi xảy ra sự cố.
Ngoài ra, kỹ năng xử lý khi có cháy nổ cũng rất quan trọng. Người dân cần hạ thấp cơ thể để tránh khói, sử dụng khăn ướt hoặc áo để che mũi, nhằm giảm thiểu nguy cơ bỏng hô hấp.
“Tất cả các bệnh nhân trong vụ cháy vừa qua đều bị bỏng hô hấp. Chúng tôi đang xử lý tích cực, vừa hỗ trợ máy thở, vừa phải nội soi để rửa phổi, loại bỏ muội than nhưng rất khó khăn.
Vì khi muội than dính vào niêm mạc đường hô hấp sẽ khó lấy ra, gây kích ứng và làm viêm phù nề, khiến bệnh nhân khó thở nghiêm trọng, tính mạng bị đe dọa”, bác sĩ Hiệp chia sẻ.
Như Dân trí đã thông tin ban đầu, khoảng 20h ngày 11/7, quán ăn trên đường Ngô Đức Kế bất ngờ cháy và phát nổ, khiến nhiều nhân viên cùng khách đang ngồi ăn gặp nạn.
Có 6 trường hợp được đưa vào Bệnh viện Nhân dân Gia Định cấp cứu trong tình trạng bỏng và ngạt khí nhiều mức độ. Sau hội chẩn liên viện, 5 người được chuyển về khoa Bỏng – Tạo hình, Bệnh viện Chợ Rẫy tiếp tục điều trị.
Trường hợp thứ nhất là chị L.N.T. (44 tuổi), vào viện trong tình trạng bóp bóng qua nội khí quản, được chẩn đoán bỏng do lửa diện tích 98%, trong đó 80% bỏng độ III, bỏng hô hấp.
Trường hợp thứ hai là chị P.T.T., bị bỏng da độ I-II diện tích 60% vùng đầu mặt, tứ chi, ngực bụng, kèm bỏng hô hấp. Trường hợp thứ ba là ông N.Q.H. (56 tuổi), được chẩn đoán bỏng da do lửa độ III diện tích 80% vùng đầu mặt, tứ chi, ngực bụng, kèm bỏng hô hấp.
Trường hợp thứ tư là chị A.K.L. (48 tuổi), bị bỏng da do lửa độ II, III diện tích 60% vùng đầu mặt, cánh tay 2 bên, ngực bụng, bỏng hô hấp, tổn thương thận cấp, toan chuyển hóa nặng, theo dõi ngộ độc cyanua và chèn ép khoang 2 tay. Đến ngày 14/7, bệnh nhân được loại trừ việc ngộ độc cyanua.
Trường hợp thứ năm là nam bệnh nhân tên N.T.Th. (51 tuổi), được chẩn đoán bỏng da do lửa độ III diện tích 60% đầu mặt, tứ chi, ngực bụng, bỏng hô hấp.
Vụ việc đang được cơ quan chức năng điều tra, làm rõ.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết dù cùng có nguồn gốc từ mía hoặc củ cải đường và thành phần chính đều là sucrose, đường trắng và đường nâu lại có những điểm khác biệt rất rõ rệt về bản chất và hương vị.
Đường trắng là loại sucrose đã được tinh luyện gần như hoàn toàn, loại bỏ sạch mọi tạp chất để cho ra những hạt đường có màu trắng tinh khiết và vị ngọt sắc. Ngược lại, đường nâu thực chất là đường trắng nhưng còn giữ lại hoặc được phối trộn bổ sung thêm mật mía (molasses). Chính lớp mật mía đặc sánh này đã tạo nên màu sắc sẫm đặc trưng và mang lại cho đường nâu hương thơm caramel thoang thoảng. Nhờ thành phần mật mía này mà đường nâu cũng chứa một lượng nhỏ các khoáng chất tự nhiên như canxi, kali, sắt và magie.
Mặc dù đường nâu có chứa canxi, kali, sắt và magie nhờ lớp mật mía, nhưng hàm lượng của chúng cực kỳ không đáng kể. Ví dụ thực tế, một thìa cà phê đường nâu chỉ chứa lượng khoáng chất rất nhỏ, thường chưa tới vài % nhu cầu khuyến nghị hằng ngày của cơ thể.
"Để bạn dễ hình dung, nếu muốn nhận được lượng sắt hay magie đủ 'có ý nghĩa' cho sức khỏe từ đường nâu, bạn sẽ phải ăn hàng lạng, thậm chí hàng cân đường mỗi ngày. Lúc này, tác hại từ lượng calo rỗng và lượng đường quá tải nạp vào cơ thể (gây béo phì, tiểu đường, tim mạch) sẽ vượt xa hoàn toàn lợi ích nhỏ từ lượng ít khoáng chất kia", bác sĩ Châu Thị Anh phân tích.
Nói cách khác, đường nâu đúng là có nhiều vi chất hơn đường trắng, nhưng lượng quá nhỏ để tạo ra lợi ích sức khỏe thực tế.
Xét về lượng calo và khả năng gây tăng cân, đường trắng và đường nâu gần như không có sự khác biệt khi mỗi gram của 2 loại đều cung cấp khoảng 4 kcal. Do mức chênh lệch calo là không đáng kể, yếu tố quan trọng nhất đối với người ăn kiêng vẫn luôn là tổng lượng đường tiêu thụ, tổng năng lượng nạp vào và tần suất sử dụng đồ ngọt hằng ngày.
Tương tự, chỉ số đường huyết của 2 loại đường này cũng khác nhau rất ít. Dù đường nâu đôi khi có chỉ số đường huyết thấp hơn một chút nhờ thành phần mật mía, nhưng mức chênh này hoàn toàn không đủ lớn để tạo ra sự khác biệt rõ rệt trong việc kiểm soát cân nặng, quản lý insulin hay giảm nguy cơ tiểu đường.
Nếu mục tiêu của bạn là giảm cân, kiểm soát đường huyết và hướng tới một lối sống lành mạnh, thì việc cắt giảm tổng lượng đường tiêu thụ hằng ngày quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ đổi từ đường trắng sang đường nâu. Hãy xem đường nâu như một lựa chọn mang tính cá nhân về hương vị với mùi caramel đặc trưng và rất phù hợp để làm bánh hay pha chế đồ uống chứ nó hoàn toàn không phải là một "phiên bản healthy" thực sự.
"Vì vậy, thay vì bận tâm về màu sắc của đường, chiến lược hiệu quả hơn nhiều cho người ăn kiêng là tập trung kiểm soát khẩu phần tổng thể: chủ động giảm đồ uống có đường, hạn chế thực phẩm siêu chế biến và ưu tiên các nguồn carbohydrate giàu chất xơ từ tự nhiên", bác sĩ Anh chia sẻ.
Pavel Durov, nhà sáng lập kiêm CEO Telegram, một lần nữa khiến dư luận chú ý khi chia sẻ về triết lý duy trì phong độ đỉnh cao của mình: loại bỏ gần như mọi thứ có thể khiến cơ thể và trí não phụ thuộc.
Ở tuổi 41, Durov đang điều hành Telegram - ứng dụng nhắn tin có hơn 1 tỷ người dùng toàn cầu. Ông cũng là tỷ phú công nghệ gây tranh cãi khi từng tiết lộ có hơn 100 người con ở nhiều quốc gia, phần lớn thông qua hiến tinh trùng, và dự định để các con có quyền thừa kế như nhau.
Nhưng phía sau những câu chuyện gây xôn xao đó là một lối sống được Durov duy trì với kỷ luật gần như cực đoan.
Trong cuộc trò chuyện dài hơn 4 giờ với nhà khoa học máy tính Lex Fridman, Durov nói ông đã không uống rượu trong hơn 20 năm. Lý do không xuất phát từ quan điểm đạo đức, mà từ cách ông nhìn nhận bộ não như tài sản quan trọng nhất của đời mình.
“Tế bào não trở thành zombie theo nghĩa đen”, Durov nói khi mô tả tác động của rượu lên não bộ.
Durov cho biết đây không phải là một chế độ cực đoan, mà là bộ quy tắc cá nhân được ông đặt ra từ rất sớm và duy trì suốt nhiều năm.
Danh sách những thứ ông tránh xa rất dài: không rượu, không caffeine, không nicotine, không chất kích thích. Ông cũng hạn chế tối đa thuốc giảm đau hoặc thuốc kê đơn, trừ những trường hợp bắt buộc.
Trong ăn uống, Durov không ăn thịt, dù vẫn dùng cá. Ông tránh đồ ăn nhanh, đường, nước ngọt có ga. Ở mức khắt khe hơn, ông còn loại bỏ sữa, gluten, trứng và fructose khỏi chế độ ăn.
Gốc rễ của lựa chọn này bắt đầu từ khi Durov 11 tuổi. Khi đó, một giáo viên sinh hóa đưa cho ông cuốn sách viết về tác động của các chất gây nghiện lên cơ thể, trong đó có rượu. Từ đó, Durov tự đặt câu hỏi: nếu não bộ là công cụ quan trọng nhất để đạt thành công và hạnh phúc, vì sao lại phá hủy nó chỉ vì vài giờ vui vẻ?
Logic ấy cũng được ông áp dụng với thuốc và thực phẩm chế biến sẵn. Durov cho rằng nhiều loại thuốc chỉ che lấp triệu chứng, còn đường và đồ ăn nhanh tạo ra cảm giác thèm ăn, khiến con người dễ rơi vào vòng lặp phụ thuộc.
300 lần hít đất mỗi sáng
Nếu chế độ kiêng khem đã nghiêm ngặt, lịch tập của Durov cũng không kém phần khắc nghiệt.
Mỗi sáng, trước khi mở điện thoại hay chạm vào thiết bị điện tử, ông thực hiện 300 lần hít đất và 300 lần squat. Sau đó, ông đến phòng gym 5-6 lần mỗi tuần, mỗi buổi kéo dài 1-2 giờ.
Điều đáng chú ý là Durov thừa nhận các bài tập buổi sáng không làm cơ thể thay đổi quá nhiều. Với ông, giá trị lớn nhất nằm ở việc rèn sự tự giác.
Ông nói squat không khó, nhưng rất chán. Chính việc vượt qua cảm giác chán nản đó mỗi sáng mới khiến phần còn lại trong ngày trở nên dễ dàng hơn.
Ngoài tập luyện, Durov còn duy trì banya - kiểu xông hơi cực nóng phổ biến ở Đông Âu, sau đó lập tức ngâm mình trong nước đá. Cảm giác trong lúc thực hiện không dễ chịu, nhưng theo ông, trạng thái tỉnh táo sau đó có thể kéo dài nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày.
Ông cũng thực hành nhịn ăn gián đoạn, có những ngày chỉ ăn một bữa.
Cách vận hành cơ thể giống cách vận hành Telegram
Điều thú vị là cùng một triết lý “ít phụ thuộc, tối ưu hiệu suất”, Durov áp dụng vào cả cách điều hành Telegram.
Telegram được xem là một trong những nền tảng nhắn tin lớn nhất thế giới, trong khi đội kỹ thuật của công ty chỉ khoảng vài chục người. Durov từng giải thích rằng khi đội ngũ bị giới hạn về nhân lực, họ buộc phải tự động hóa và giải quyết vấn đề triệt để hơn.
Cách vận hành đó khá giống với cách ông đối xử với cơ thể mình: càng ít phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài, càng giữ được quyền kiểm soát.
Nghịch lý lớn nhất trong câu chuyện của Durov là người đứng sau một ứng dụng giúp hơn 1 tỷ người kết nối lại tin rằng, kết nối liên tục có thể phá hủy năng suất.
Theo ông, người càng dễ bị tiếp cận, càng liên tục trả lời tin nhắn, càng khó làm việc sâu. Vì vậy, Durov cố gắng hạn chế tối đa sự phân tán, đặc biệt trong những giờ đầu ngày.
Điều này không có nghĩa ông phủ nhận giá trị của công nghệ. Ngược lại, ông hiểu rất rõ sức mạnh của công cụ mình tạo ra. Nhưng chính vì hiểu sức mạnh đó, ông càng cẩn trọng với cách sử dụng nó.
"Cùng sống khỏe" là hoạt động cộng đồng thuộc chương trình Tăng cường công tác khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe người dân được Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cùng đối tác triển khai trong 2026 - 2030.
Chương trình nâng cao chất lượng dịch vụ y tế cơ sở, kiểm soát bệnh mạn tính tại các địa phương và thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin trong khám, chữa bệnh.
Lễ ký kết hợp tác triển khai chương trình được Cục Quản lý khám chữa bệnh tổ chức sáng 13.5, tại Hà Nội.
Theo TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), với hợp tác này, 4 nội dung lớn được triển khai: xây dựng hướng dẫn chuyên môn; quản lý hành nghề khám bệnh, chữa bệnh; cấp cứu ngoại viện và chất lượng dịch vụ y tế.
Tăng cường năng lực khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cộng đồng, trong đó, hỗ trợ kỹ thuật trong lĩnh vực khám, chữa bệnh, đặc biệt các bệnh chuyên khoa và mãn tính; đào tạo, cập nhật kiến thức cho nhân viên y tế; triển khai các hoạt động truyền thông nâng cao chăm sóc sức khỏe cộng đồng, khuyến khích người dân thực hành lối sống lành mạnh và chủ động quản lý sức khỏe.
Đồng thời thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin và hệ thống dữ liệu y tế số vào khám, chữa bệnh và nghiên cứu khoa học, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.
Đặc biệt, chương trình sẽ đánh giá nhằm đo lường kết quả và tác động của các can thiệp trong thực tế triển khai.
Trước đó, "Cùng sống khỏe" đã có 13 năm triển khai Việt Nam tại 36 tỉnh, thành (trước sáp nhập) và hiện tiếp tục được mở rộng tại 34 tỉnh, thành (sau sáp nhập), cung cấp các hoạt động truyền thông, giáo dục sức khỏe về tăng huyết áp, đái tháo đường và các bệnh tim mạch cho hơn 2 triệu người dân trong cộng đồng, góp phần tăng cường năng lực chuyên môn trong quản lý bệnh không lây nhiễm tại gần 400 trạm y tế xã/phường.
"Cùng sống khỏe" ghi nhận những cải thiện tỷ lệ đạt mục tiêu điều trị tại các địa bàn triển khai trong giai đoạn 2024 - 2025, với tỷ lệ kiểm soát tăng huyết áp tăng từ 32% lên 67%; và tỷ lệ kiểm soát đái tháo đường tăng từ 27% lên 79%.
Phát hiện nguy cơ, kiểm soát tốt bệnh mạn tính (đái tháo đường, bệnh lý tim mạch) giúp giảm các biến chứng nguy hiểm như: suy thận, đột quỵ não.
