Dự luật có tên Đạo luật trừng phạt Nga (Sanctioning Russia Act) đã được xây dựng trong hơn một năm qua, nhằm gia tăng sức ép lên Matxcơva và làm suy giảm nguồn thu phục vụ chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine.
Dự luật này đang gây nhiều sự chú ý vì nếu được thông qua, Mỹ có thể áp thuế quan thứ cấp rất cao lên cả những nước mua dầu mỏ và khí đốt của Nga.
Hôm 10-7, chỉ một ngày trước khi đột ngột qua đời, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham thông báo các nhà lập pháp đã đạt được thỏa thuận với Nhà Trắng để thúc đẩy dự luật.
Ngày 14-7 (giờ Mỹ), các thượng nghị sĩ đã công bố phiên bản sửa đổi của dự luật trừng phạt Nga do ông Graham khởi xướng.
Theo Đài CNN, nếu được thông qua, dự luật dài hơn 60 trang này sẽ áp các biện pháp trừng phạt đối với giới lãnh đạo chính trị và quân sự Nga, gồm cả Tổng thống Vladimir Putin, cùng các nhà tài phiệt, doanh nghiệp nhà nước và các công ty nước ngoài hỗ trợ nền công nghiệp quốc phòng của Nga.
Dự luật cũng sẽ cho phép trừng phạt các tàu chở dầu, dự án năng lượng và tổ chức tài chính của Nga.
Ngoài ra, dự luật sẽ trao cho Tổng thống Mỹ quyền áp thuế quan thứ cấp rất cao đối với hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia tiếp tục làm ăn với lĩnh vực năng lượng của Nga.
Phiên bản sửa đổi của dự luật sẽ cho phép Mỹ áp mức thuế quan lên tới 100% đối với 5 quốc gia nhập khẩu nhiều dầu thô và khí đốt tự nhiên của Nga nhất.
Phiên bản ban đầu của dự luật thậm chí đề xuất áp mức thuế tới 500%.
Theo các trợ lý tại Thượng viện Mỹ, 5 nước mua dầu thô Nga nhiều nhất là Trung Quốc, Ấn Độ, Slovakia, Hungary và Azerbaijan.
Năm nước nhập khẩu khí tự nhiên của Nga nhiều nhất là Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hungary và Bỉ.
Một trợ lý Thượng viện giải thích rằng “phần lớn nguồn thu của Nga, đặc biệt là khoản được sử dụng cho cuộc chiến tại Ukraine, đến từ xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt”, vì vậy dự luật được “thiết kế có mục tiêu rõ ràng”, tập trung vào lĩnh vực này của nền kinh tế Nga.
Theo một trợ lý khác tại Thượng viện, tại Hội nghị thượng đỉnh NATO tuần trước, ông Graham và Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Jeanne Shaheen đã có nhiều cuộc trao đổi cấp cao với các quan chức trong chính quyền ông Trump, trong đó có Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, nhằm thúc đẩy dự luật.
Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Richard Blumenthal, một trong những người bảo trợ chính của dự luật, cho biết các điểm đàm phán với chính quyền ông Trump “chủ yếu mang tính kỹ thuật”. Ông nói rằng trong phiên bản ban đầu của dự luật, hơn 60 quốc gia có thể bị áp thuế.
Tuy nhiên phiên bản mới sửa đổi của dự luật chỉ còn áp thuế với 5 nước mua dầu Nga nhiều nhất và 5 nước mua khí đốt Nga nhiều nhất. Trong đó Trung Quốc đều thuộc cả hai nhóm này.
Ông Blumenthal nói rằng mức thuế cụ thể sẽ do Đại diện Thương mại Mỹ quyết định và dự kiến được ấn định ở “mức phù hợp” để ngăn cản Trung Quốc, Ấn Độ và các nước khác mua dầu khí Nga.
Hiện chưa rõ khi nào dự luật sẽ được đưa ra bỏ phiếu, nhưng Hãng Reuters dẫn thông tin từ các trợ lý tại Thượng viện Mỹ cho biết dự luật hiện có 26 nghị sĩ đồng bảo trợ và con số này vẫn đang tăng.
Các thượng nghị sĩ tin tưởng dự luật sẽ được thúc đẩy thông qua tại cả Thượng viện lẫn Hạ viện Mỹ sau khi nhận được sự ủng hộ của Tổng thống Donald Trump.
Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Richard Blumenthal cho biết ông tin rằng dự luật này có thể được thông qua “trước tháng 8”.
Ông nói lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John Thune đã phát tín hiệu “sẵn sàng đưa dự luật ra xem xét khi có đủ số phiếu, và tôi tin rằng chúng tôi đã có đủ số phiếu đó”.
“Dự luật này đã được đàm phán trong gần hai năm, rất công phu, đôi lúc gian nan và kéo dài” – vị thượng nghị sĩ đến từ bang Connecticut nói.
Các thượng nghị sĩ thuộc Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa đều kêu gọi thông qua dự luật này, cho rằng đây là “sự tưởng niệm xứng đáng” dành cho ông Graham.
Ông Blumenthal kể lại ông đã nói chuyện với ông Graham “chỉ vài giờ trước khi ông qua đời” và “chưa từng thấy ông ấy phấn khởi đến vậy, bởi chúng tôi vừa nhận được thông tin Nhà Trắng sẽ ủng hộ dự luật trừng phạt sau quá trình đàm phán lưỡng đảng công phu, đôi lúc khó khăn, với Đại diện Thương mại Mỹ, Nhà Trắng và Bộ Tài chính Mỹ”.
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Katie Britt từ bang Alabama – một người đồng bảo trợ khác – cho biết bà đã nói chuyện với ông Graham tối 11-7 và “ông ấy rất hào hứng khi Nhà Trắng đồng ý ủng hộ dự luật trừng phạt Nga”.
“Ông ấy vừa nói chuyện với Tổng thống. Ông nói đây sẽ là thành tựu có ý nghĩa nhất trong sự nghiệp chính trị lâu dài của mình” – bà Britt kể.
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Rick Scott từ bang Florida khẳng định ông sẽ ủng hộ dự luật.
Ngày 14-7, Tổng thống Donald Trump bày tỏ lạc quan rằng dự luật sẽ được thông qua và trở thành luật, nhưng gợi ý có thể bổ sung các biện pháp nhằm vào Iran và nhóm vũ trang Hezbollah.
“Tôi tôn trọng Tổng thống, nhưng ông ấy đã chấp thuận dự luật này và chúng ta nên thúc đẩy thông qua dự luật, thay vì mở rộng nó sang những mục tiêu khác” – ông Blumenthal nói với các phóng viên ngày 14-7.
Tối 25.4 giờ Mỹ (sáng 26.4 giờ VN), buổi tiệc thường niên của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCA) được tổ chức tại khách sạn Washington Hilton đã bị gián đoạn giữa chừng do một vụ nổ súng, theo AP. Sau khi những tiếng nổ vang lên, Tổng thống Trump, Đệ nhất phu nhân Melania Trump, Phó tổng thống J.D.Vance lập tức được lực lượng mật vụ sơ tán khỏi sân khấu chính, trong khi hàng ngàn khách mời nằm rạp tại chỗ theo lệnh của lực lượng an ninh. Sau đó, Tổng thống Trump thông báo toàn bộ thành viên nội các đều an toàn nhưng sự kiện buộc phải hủy bỏ và sẽ được tổ chức lại trong một tháng tới.
Không lâu sau, trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng, Tổng thống Trump cho biết nghi phạm đã bắn một sĩ quan mật vụ và lập tức bị bắt giữ. Sĩ quan được đưa đến bệnh viện và đã xuất viện nhờ có mặc áo chống đạn. Cảnh sát cho biết kẻ tấn công mang theo 2 khẩu súng và nhiều con dao. Đối tượng được xác định tên là Cole Tomas Allen (31 tuổi), sống tại TP.Torrance, bang California. Hồ sơ trùng khớp trên mạng xã hội LinkedIn cho thấy người này tốt nghiệp cử nhân kỹ sư cơ khí tại Viện Công nghệ California vào năm 2017, sau đó lấy bằng thạc sĩ khoa học máy tính tại Đại học bang California - Dominguez Hills.
Nghi phạm Allen là giáo viên bán thời gian của một công ty luyện thi và gia sư, đồng thời là nhà phát triển trò chơi điện tử nghiệp dư. Chưa rõ động cơ của nghi phạm, nhưng các quan chức tin rằng người này hành động một mình. Tổng chưởng lý Đặc khu Columbia Jeanine Pirro cho biết nghi phạm bị truy tố tội sử dụng vũ khí để gây bạo lực và tấn công sĩ quan liên bang bằng vũ khí nguy hiểm. Allen sẽ hầu tòa vào ngày 27.4.
Vụ nổ súng đặt ra dấu hỏi về tình hình an ninh tại các sự kiện chính trị ở Mỹ trong vài năm gần đây. Trước đó, ông Trump đã trở thành mục tiêu trong 2 vụ ám sát hụt vào năm 2024, khi còn đang tranh cử tổng thống. Theo phóng viên của NBC News có mặt tại buổi tiệc, khách sạn Washington Hilton vẫn hoạt động bình thường vào đêm đó và tổ chức nhiều sự kiện ở các phòng tiệc khác. Sự kiện của WHCA diễn ra ở sảnh chính dưới tầng hầm. Khách tham dự phải xuất trình giấy mời và đi qua nhiều vòng kiểm tra, máy dò kim loại.
Cảnh sát nghi ngờ nghi phạm là khách thuê phòng tại khách sạn và đã nhận phòng trước đó. Trong đoạn video an ninh được công bố, tay súng đã lao qua các nhân viên an ninh đang tháo dỡ máy dò kim loại. Theo AP, sau khi tổng thống an tọa, khách đến thêm không được cho vào khu vực an ninh nên máy dò mới được tháo dỡ. Giám đốc Mật vụ Sean Curran khen ngợi lực lượng an ninh đã làm đúng chức trách và khẳng định hệ thống bảo vệ nhiều lớp đã hoạt động hiệu quả.
Trong khi đó, Tổng thống Trump cũng ca ngợi lực lượng an ninh đã hành động "nhanh nhạy và dũng cảm". Ông cho rằng an ninh làm tốt hơn cả vụ ám sát tại thị trấn Butler vào tháng 7.2024, khi ông bị bắn sượt qua tai. Ông nói tổng thống là công việc nguy hiểm nhưng buộc phải chấp nhận. Nhà lãnh đạo cũng cảm ơn báo chí vì đưa tin có trách nhiệm và cho rằng sự việc đã tạo sự đoàn kết tạm thời giữa các bên.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) ngày 21.4 thông báo đã xác minh đoạn video ghi lại cảnh 2 binh sĩ quay phim cảnh đập tượng Chúa Giêsu tại ngôi làng miền nam Lebanon. IDF cho biết “hành vi của các binh sĩ hoàn toàn trái với mệnh lệnh và giá trị của IDF”, The Guardian đưa tin.
Quân đội Israel thông báo đình chỉ nhiệm vụ và giam 30 ngày đối với binh sĩ đập rơi tượng Chúa Giê su khỏi cây thánh giá và người quay phim toàn bộ sự việc trên.
Hình ảnh binh sĩ đập tượng chúa đã lan truyền trên mạng xã hội ngày 20.4, gây ra sự phẫn nộ trong cộng đồng Kitô giáo trên toàn cầu.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông “bàng hoàng và đau lòng” trước vụ việc. Ngoại trưởng Israel Gideon Saar đã gửi lời xin lỗi đến “mọi tín đồ Kitô hữu bị tổn thương”.
Trong quá trình điều tra, IDF còn phát hiện 6 binh sĩ khác đã có mặt tại hiện trường, thế nhưng không can ngăn hay trình báo về hành vi của đồng đội.
Quân đội Israel sau đó đăng tải hình ảnh đã dựng cây thánh giá mới, nhỏ hơn nhưng được trang trí tỉ mỉ hơn. IDF cho biết các binh sĩ đã phối hợp với cộng đồng địa đương để đặt cây thánh giá mới.
Sự việc diễn ra tại làng Debel, nơi có dân cư chủ yếu theo Kitô giáo. Đây là một trong số ít ngôi làng ở miền nam Lebanon vẫn còn người dân ở lại, bất chấp xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở khu vực.
Ước tính tín đồ Kitô giáo chiếm khoảng 1/3 dân số Lebanon, tương đương khoảng 5,5 triệu người. Hàng nghìn người trong số họ đã phải rời bỏ nhà cửa ở miền nam Lebanon khi Israel phát động tấn công vào ngày 2.3. Giới chức Lebanon cho biết giao tranh đến nay đã khiến gần 2.300 người thiệt mạng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các "Tài khoản Trump" bắt đầu được nạp khoản vốn ban đầu 1.000 USD từ ngày 6/7. Trong tuần này, tổng cộng 800 triệu USD từ các khoản đóng góp cá nhân và vốn ban đầu sẽ được đầu tư vào thị trường chứng khoán trong khuôn khổ sáng kiến do ông khởi xướng.
"Khi tiếng chuông vang lên, các tài khoản này sẽ bắt đầu tăng trưởng cùng nền kinh tế đang bùng nổ của chúng ta. Tôi thực sự tin rằng nền kinh tế sẽ bước vào đợt tăng trưởng mạnh nhất từ trước đến nay", ông Trump nói trong cuộc gặp lãnh đạo Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) và Nasdaq.
Chương trình "Tài khoản Trump" được khởi động vào ngày 4/7, trong khuôn khổ các hoạt động kỷ niệm 250 năm quốc khánh Mỹ. Trẻ sơ sinh Mỹ đủ điều kiện sẽ được mở tài khoản và được chính phủ rót vốn "khởi nghiệp".
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết gia đình của khoảng 6 triệu trẻ em Mỹ đã đăng ký tham gia, trong đó 1,4 triệu trường hợp đủ điều kiện nhận khoản hỗ trợ này. Để được cấp "Tài khoản Trump", trẻ phải là công dân Mỹ, có số An sinh Xã hội hợp lệ và được sinh ra trong giai đoạn 2025-2028.
"Tài khoản Trump" được xây dựng như một loại tài khoản đầu tư dài hạn dành riêng cho trẻ em Mỹ, dựa trên mô hình tài khoản hưu trí cá nhân (IRA) nhưng áp dụng cơ chế quản lý riêng.
Mỗi tài khoản đủ điều kiện sẽ được chính phủ liên bang cấp một lần 1.000 USD và khoản tiền này không bị đánh thuế tại thời điểm nhận. Người giám hộ hoặc các tổ chức tư nhân khác có thể đóng góp thêm tối đa 5.000 USD mỗi năm vào tài khoản này trong suốt cuộc đời đứa trẻ.
Theo Bộ Tài chính Mỹ, khoản vốn ban đầu và các khoản đóng góp bổ sung trước mắt sẽ được đầu tư vào quỹ ETF State Street SPDR Portfolio S&P 500. Đây sẽ là lựa chọn mặc định trong vài tháng tới, song cơ quan này dự kiến bổ sung thêm các phương án đầu tư khác cho phụ huynh và người giám hộ.
Tài khoản của trẻ sẽ do người giám hộ hợp pháp đại diện quản lý cho đến khi các em đủ 18 tuổi. Khi đó, các em có thể rút tiền để chi cho giáo dục, mua căn nhà đầu tiên hoặc tiếp tục đầu tư.
Chính quyền Tổng thống Trump cũng cho phép các nhà hảo tâm đóng góp cho chương trình bằng cổ phiếu niêm yết. Số cổ phiếu này sẽ được chuyển cho Bộ Tài chính Mỹ, sau đó được đầu tư vào các tài khoản theo hướng dẫn của nhà tài trợ.
Chương trình được triển khai trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng cao đang là vấn đề lớn đối với cử tri Mỹ trước bầu cử giữa kỳ tháng 11.
Những người ủng hộ cho rằng "Tài khoản Trump" sẽ khuyến khích đầu tư dài hạn và nâng cao hiểu biết tài chính. Trong khi đó, phe phản đối cho rằng các gia đình có thu nhập eo hẹp khó có thể đóng góp thêm và hưởng lợi từ các tài khoản này.
Ông Trump cho rằng chương trình sẽ giúp trẻ em từ các gia đình không có nhiều tài sản xây dựng nguồn tích lũy đáng kể. Tổng thống Mỹ cũng khuyên các gia đình không nên rút tiền sớm từ "Tài khoản Trump" trong bối cảnh thị trường đang tăng mạnh.
Chính quyền Mỹ ước tính nếu không có thêm khoản đóng góp nào ngoài 1.000 USD ban đầu, giá trị tài khoản có thể tăng lên khoảng 6.000 USD khi trẻ đủ 18 tuổi, dựa trên mức tăng trung bình trong lịch sử của S&P 500. Nếu được đóng tối đa 5.000 USD mỗi năm, tài khoản có thể đạt giá trị khoảng 271.000 USD sau 18 năm.
