Hãng thông tấn Fars News của Iran hôm nay công bố loạt ảnh vệ tinh độ phân giải cao, cho thấy những căn cứ đồn trú của Mỹ ở Kuwait, Qatar và Bahrain trước và sau đòn tấn công ngày 14/7.
Trong ảnh đầu tiên, nhiều khí tài Mỹ được bố trí ở khu vực trống trải và có tường bao xung quanh tại căn cứ không quân Ali Al Salem ở Kuwait. Truyền thông Iran mô tả đây là “trung tâm chỉ huy và điều khiển máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper”. Hình ảnh sau đó cho thấy dấu hiệu dường như vết nổ, khiến các thiết bị của Mỹ đổ sập hoặc bị phá hủy.
Tại căn cứ Al Udeid ở Qatar, Iran tuyên bố đã đánh trúng “một nhà kho hậu cần”. Một phần mái công trình này đã bị sập, nhiều mảnh vỡ cũng bắn ra xung quanh trong ảnh chụp ngày 14/7.
Một tòa nhà ở trụ sở Hạm đội 5 hải quân Mỹ tại Bahrain cũng trúng đòn vào chính giữa mái, gây sập một phần kết cấu. Truyền thông Iran mô tả đây là “trung tâm chỉ huy thiết bị không người lái (drone)” của hải quân Mỹ.
AMK Mapping, tài khoản mạng xã hội X chuyên theo dõi chiến sự, nhận định căn cứ Ali Al Salem và Al Udeid đã hứng tên lửa đạn đạo, trong khi thiệt hại ở trụ sở Hạm đội 5 là do UAV tự sát.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, chưa bình luận về thông tin.
Ali Al Salem là nơi đóng quân của Không đoàn Viễn chinh số 386 không quân Mỹ, được Washington mô tả là trung tâm không vận chủ chốt và cửa ngõ triển khai sức mạnh chiến đấu cho lực lượng Mỹ cùng các đồng minh tại Trung Đông. Trong nhiều năm qua, Kuwait đã đầu tư khoảng 800 triệu đến 1,5 tỷ USD để tăng cường năng lực phòng thủ cho căn cứ này.
Sân bay Al Udeid nằm ở ngoại ô thủ đô Doha của Qatar, là căn cứ đồn trú lớn nhất của Mỹ tại Trung Đông. Đây là nơi đặt sở chỉ huy tiền phương của CENTCOM, cùng nhiều đơn vị không quân và lực lượng đặc nhiệm.
Dù được bảo vệ bởi mạng lưới phòng không dày đặc, với chủ lực là các tổ hợp Patriot của Mỹ và Qatar, căn cứ Al Udeid từng nhiều lần hứng đòn của Iran trong 6 tuần xung đột, dẫn đến những thiệt hại về cơ sở hạ tầng.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 14/7 thông báo đã phóng tên lửa và UAV nhằm vào “một số kho vũ khí, trung tâm liên lạc vệ tinh và công trình có lực lượng Mỹ đóng quân tại Bahrain”, trong khuôn khổ chiến dịch trả đũa đối phương.
IRGC sau đó tiếp tục thông báo phóng tên lửa và UAV nhằm vào trụ sở Hạm đội 5 hải quân Mỹ ở Bahrain, tuyên bố đánh trúng các kho chứa nhiên liệu, “chọc mù” radar thuộc tổ hợp Patriot, radar kiểm soát đường không và radar cảnh báo sớm của hệ thống phòng không C-RAM, cũng như phá hủy một trung tâm điều khiển xuồng không người lái.
Tình hình khu vực yên ắng trong khoảng ba tuần sau khi Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ hồi giữa tháng 6. Tuy nhiên, căng thẳng gia tăng khi Mỹ phối hợp với Oman và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thiết lập lộ trình mới ở phía nam eo biển Hormuz, nằm hoàn toàn trong lãnh hải Oman, khuyến khích tàu thương mại chọn phương án này thay vì sử dụng tuyến phía bắc đi qua lãnh hải Iran.
IRGC cáo buộc Mỹ “áp đặt ý chí” lên chính phủ Oman khi tìm cách đưa nhiều tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz theo “tuyến hàng hải trái phép” ở phía nam khu vực. Các tàu hàng đi qua eo biển này đã bị tấn công, kéo theo những đòn tập kích ăn miếng trả miếng giữa Iran và Mỹ.
Vệ binh Iran cho biết chiến dịch nhằm trả đũa những vụ không kích của Mỹ, kêu gọi các nước láng giềng ngừng cho Mỹ đóng quân trên lãnh thổ. “Chúng tôi không khởi xướng cuộc chiến nào, nhưng có ý chí vững chắc và quyết tâm sắt đá để bảo vệ độc lập, toàn vẹn lãnh thổ”, thông báo có đoạn.
Dẫn số liệu của Bộ Y tế, phó phát ngôn viên chính phủ Lalida Perisviwattana cho biết trong thời gian từ ngày 1-1 đến ngày 16-4, Thái Lan đã ghi nhận 732 trường hợp mắc bệnh Melioidosis (bệnh Whitmore, còn được gọi là "sốt đất"), trong đó 23 ca tử vong.
Khu vực Đông Bắc vốn là vùng sản xuất nông nghiệp lớn của đất nước ghi nhận số ca nhiễm cao nhất. Dữ liệu cũng cho thấy nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất là những người từ 50 tuổi trở lên.
Bệnh Melioidosis do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei - loại vi khuẩn được tìm thấy trong đất và nước tù đọng - gây ra. Tác nhân gây bệnh xâm nhập cơ thể qua 3 con đường chính là tiếp xúc trực tiếp với vết thương hở hoặc vết trầy xước da, hít phải bụi bị nhiễm khuẩn và uống nước bị ô nhiễm chưa qua xử lý. Biểu hiện lâm sàng của bệnh có thể gây nhầm lẫn, thường giống với cảm lạnh hoặc cúm thông thường.
Các triệu chứng bao gồm từ sốt cao cấp tính và khó thở đến áp xe mãn tính và nhiễm trùng da. Trong trường hợp nặng, vi khuẩn có thể xâm nhập máu, dẫn đến nhiễm trùng huyết gây đe dọa tính mạng và là nguyên nhân dẫn đến tỉ lệ tử vong cao trong đợt bùng phát hiện nay.
Bà Lalida cho biết chính phủ đã xác định nông dân và người lao động làm việc thường xuyên tiếp xúc với đất và nước là những người có nguy cơ cao nhất. Ngoài ra, những người có bệnh nền, bao gồm tiểu đường, bệnh thận, bệnh tan máu bẩm sinh (thalassemia) và các bệnh suy giảm miễn dịch khác có nguy cơ gặp biến chứng nghiêm trọng cao hơn.
Trước tình hình số ca mắc bệnh ngày càng tăng, chính quyền kêu gọi tuân thủ nghiêm ngặt các quy định an toàn. Nông dân được khuyến cáo nên mang ủng cao su và găng tay để tránh tiếp xúc trực tiếp với đất. Bất cứ ai bị sốt cao hơn 2 ngày hoặc có dấu hiệu suy hô hấp nên đi khám ngay.
Bà Ladida nhấn mạnh bệnh Melioidosis có thể điều trị được nếu phát hiện sớm, khẳng định can thiệp y tế nhanh chóng là điều cần thiết để ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng và giảm nguy cơ tử vong.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm nay thông báo đã phóng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) nhằm vào "một số kho vũ khí, trung tâm liên lạc vệ tinh và công trình có lực lượng Mỹ đóng quân tại Bahrain", trong khuôn khổ chiến dịch trả đũa đối phương.
IRGC sau đó tiếp tục thông báo phóng tên lửa và UAV nhằm vào trụ sở Hạm đội 5 hải quân Mỹ ở Bahrain, tuyên bố đánh trúng các kho chứa nhiên liệu, "chọc mù" radar thuộc tổ hợp phòng không Patriot, radar kiểm soát đường không và radar cảnh báo sớm của hệ thống phòng không C-RAM, cũng như phá hủy một trung tâm điều khiển xuồng không người lái.
IRGC cũng khai hỏa tên lửa đạn đạo nhằm vào "lực lượng Mỹ và các cơ sở quan trọng tại một căn cứ không quân ở Jordan", song không nêu thiệt hại liên quan. Thông báo được đưa ra sau khi Jordan tuyên bố đánh chặn 4 tên lửa phóng từ Iran.
Nabeel Alhamer, cố vấn truyền thông của Quốc vương Bahrain, cho biết phòng không nước này đã "ngăn chặn và phá hủy cuộc tấn công đường không của Iran", nhưng không công bố chi tiết.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa bình luận về thông tin, mà chỉ cho biết đã hoàn tất đợt tập kích mới nhất nhằm vào Iran.
"Trong nhiệm vụ kéo dài 5 giờ, lực lượng Mỹ đã tập kích thành công nhiều địa điểm trên khắp Iran, trong đó có Bushehr, Chah Bahar, Jask, Konarak, Abu Musa và Bandar Abbas, để làm suy yếu hơn nữa khả năng tấn công tàu hàng của nước này. Mục tiêu gồm hệ thống phòng thủ ven biển, cơ sở tên lửa và UAV, cũng như năng lực hàng hải", thông báo có đoạn.
Tình hình khu vực yên ắng trong khoảng ba tuần sau khi Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ hồi giữa tháng 6. Tuy nhiên, căng thẳng gia tăng khi Mỹ phối hợp với Oman và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thiết lập lộ trình mới ở phía nam eo biển Hormuz, nằm hoàn toàn trong lãnh hải Oman, khuyến khích tàu thương mại chọn phương án này thay vì sử dụng tuyến phía bắc đi qua lãnh hải Iran.
IRGC cáo buộc Mỹ "áp đặt ý chí" lên chính phủ Oman khi tìm cách đưa nhiều tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz theo "tuyến hàng hải trái phép" ở phía nam khu vực. Các tàu hàng đi qua eo biển này đã bị tấn công, kéo theo những đòn tập kích ăn miếng trả miếng giữa Iran và Mỹ.
Tại Anh, ngày 8.4 được ghi nhận là ngày nóng nhất từ đầu năm. Cơ quan Khí tượng nước này cho biết nhiệt độ tại Vườn Kew (tây nam London) lên tới 26,5°C - mức cao nhất trong tháng 4 kể từ năm 1946. Nhiều khu vực miền trung, miền nam và miền đông nước Anh cũng ghi nhận nền nhiệt cao hơn rõ rệt so với trung bình nhiều năm. Dù chưa đạt ngưỡng "đợt nắng nóng", diễn biến này vẫn bị xem là bất thường với một quốc gia ôn đới, theo The Guardian. Cùng thời điểm, Pháp cũng ghi nhận nền nhiệt "lệch mùa". Ngày 8.4, nhiều khu vực có nhiệt độ lên tới 29 - 30°C, ngưỡng thường chỉ xuất hiện vào đầu tháng 6. Không chỉ nóng ban ngày, nhiệt độ ban đêm tại nhiều nơi cũng duy trì ở mức cao bất thường, giống thời tiết mùa hè.
Ở phía bên kia Đại Tây Dương, Mỹ vừa trải qua tháng 3 nóng bất thường nhất trong 132 năm, theo dữ liệu của Cơ quan Khí tượng và Hải dương học quốc gia (NOAA) công bố ngày 8.4. Đợt nhiệt này còn mang tính cực đoan và trải rộng. Chỉ trong 2 ngày 20 - 21.3, khoảng 1/3 lãnh thổ Mỹ ghi nhận mức nhiệt trái mùa mà các nhà khoa học cho rằng gần như không thể xảy ra nếu không có tác động của biến đổi khí hậu, theo AP.
Tại châu Phi, Nigeria đang trải qua đợt nắng nóng gay gắt trong bối cảnh hạ tầng đô thị và y tế còn hạn chế. Cuối tháng 3, các đô thị lớn như Lagos ghi nhận nhiệt độ 35°C, Abuja 38°C, còn Sokoto lên tới 44°C, theo kênh CGTN.
Tại châu Á, Nhật Bản cũng ghi nhận thời tiết ấm lên bất thường khi một hệ thống áp cao bao phủ diện rộng ngày 5.4, đẩy nhiệt độ tăng vọt và tương tự như thời tiết mức mùa hè - vốn thường bắt đầu từ tháng 6, theo Nikkei Asia. Trong khi đó, Trung tâm Khí tượng chuyên ngành ASEAN (ASMC) dự báo nhiệt độ toàn khu vực Đông Nam Á sẽ cao hơn mức trung bình trong giai đoạn tháng 3 - 5, với xác suất 80 - 100%, cho thấy xu hướng nóng diện rộng và kéo dài. Tại Thái Lan, nền nhiệt được dự báo duy trì ở mức "nóng đến rất nóng" đi kèm điều kiện ít mưa và sương mù ban ngày từ ngày 9 - 14.4, theo báo The Nation.
Malaysia đã phải phát cảnh báo nắng nóng cấp độ 1 khi nhiệt độ tại thủ đô Kuala Lumpur dao động 35 - 37°C trong nhiều ngày liên tiếp. Còn Singapore phải đối mặt với thời tiết khô hơn bình thường trong tuần qua, góp phần đẩy nhiệt độ tăng cao.
Điểm bất thường lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở mức nhiệt cao, mà ở thời điểm và tần suất xuất hiện, phản ánh mức chuẩn khí hậu đang dịch chuyển. Các chuyên gia cho rằng đợt nóng hiện tại là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố. Trước hết là biến đổi khí hậu do phát thải khí nhà kính, khiến nền nhiệt cơ bản của trái đất tăng lên. Bên cạnh đó, các yếu tố theo mùa như ít mây, ít mưa, gió yếu trong giai đoạn giao mùa càng dễ đẩy nhiệt độ lên cao, theo Channel NewsAsia.
Ngoài ra, El Nino tiếp tục là một biến số quan trọng. Các cơ quan quốc tế như NOAA và Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) dự báo khả năng El Nino hình thành và mạnh lên từ giữa năm 2026 đang gia tăng, kéo theo lo ngại về các đợt nóng và hạn hán nghiêm trọng hơn ở nhiều khu vực, nhất là Đông Nam Á.
Trước tình hình trên, một số quốc gia đã triển khai các biện pháp ứng phó khẩn cấp. Thái Lan mở hàng trăm trung tâm tránh nóng bằng cách tận dụng trường học, trung tâm văn hóa, công viên và chùa, đồng thời triển khai 2.806 điểm cấp nước uống miễn phí. Về dài hạn, các tổ chức quốc tế nhấn mạnh sự cần thiết của các kế hoạch hành động, hệ thống cảnh báo sớm, phối hợp giữa ngành y tế - khí tượng - đô thị, cũng như hợp tác khu vực đối với rủi ro thời tiết xuyên biên giới.
