Nhiều người lâu nay cho rằng chỉ cần mua kim cương tại các thương hiệu lớn, có giấy kiểm định là an toàn. Tuy nhiên, sau khi hàng loạt giám đốc doanh nghiệp kim cương nổi tiếng bị khởi tố trong vụ án buôn lậu vừa qua, niềm tin này đang bị đặt dấu hỏi.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, PGS.TS. Nguyễn Ngọc Khôi, DGemG, Giảng viên cao cấp, Trưởng Ban Kỹ thuật TC174: Đồ Trang sức, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, Bộ Khoa học và Công nghệ, nêu quan điểm: Vụ việc lần này không phải là vấn đề một vài doanh nghiệp mà là cả thị trường đá quý Việt Nam.
Một trong những bất cập mang tính hệ thống là cơ chế bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng còn nhiều hạn chế. Phần lớn người dùng Việt Nam chưa có kiến thức cơ bản để phân biệt kim cương, đá quý tự nhiên với đá đã qua xử lý, cũng như các tiêu chuẩn đánh giá giá trị.
“Trong các giao dịch, người tiêu dùng gần như chỉ dựa vào chứng thư kiểm định do các tổ chức cấp và uy tín của doanh nghiệp”, ông Khôi nhận định.
Trong khi đó, nhà nước gần như thả lỏng hoạt động của các tổ chức kiểm định kim cương đá quý. Khác với vàng, hiện nay không có cơ quan nhà nước nào thống nhất cấp phép và quản lý hoạt động các tổ chức kiểm định kim cương đá quý.
Theo ông Khôi, các tổ chức kiểm định trong lĩnh vực này khi được Bộ (Sở) Khoa học và Công nghệ cấp chứng nhận hoạt động khoa học công nghệ, khi do Bộ (Sở) Công thương cấp phép. Thậm chí không cần các điều kiện cụ thể nào về cơ sở vật chất, nhân lực, trang thiết bị…
Thực tế, các tổ chức kiểm định kim cương đá quý sinh ra quá nhiều. Đơn cử như Hà Nội 13 Lab, TP.HCM 11 Lab, Yên Bái 3 Lab, Đà Nẵng 2 Lab, Cần Thơ 1 Lab…
Vụ việc vừa qua là minh chứng cho thấy các đơn vị đã cấp ra những chứng thư không đảm bảo yêu cầu cả về chuyên môn lẫn nghiệp vụ.
Bà Nguyễn Thị Thu Hương – Cố vấn tài chính FIDT, cũng nhận ra bất cập lớn khi Việt Nam chưa có yêu cầu bắt buộc về tính độc lập của đơn vị giám định.
“Pháp luật không cấm doanh nghiệp bán lẻ sở hữu phòng kiểm định của riêng mình. Dù không sai luật, nhưng lại tạo ra xung đột lợi ích tiềm ẩn, bởi bên bán và bên giám định có thể thuộc cùng một hệ thống”, bà Hương nhấn mạnh.
Đây cũng là lý do nhiều quốc gia luôn coi tính độc lập của đơn vị kiểm định là yếu tố cốt lõi, tương tự như yêu cầu về kiểm toán độc lập trong lĩnh vực tài chính.
“Và rồi rủi ro cuối cùng vì vậy vẫn thuộc về người tiêu dùng. Khi niềm tin thị trường suy giảm, dù doanh nghiệp có cam kết thu mua lại nhưng quá nhiều khách hàng cùng bán trong một thời điểm, sẽ gặp áp lực thanh khoản. Khi đó, quyền lợi của người mua sẽ phụ thuộc rất lớn vào năng lực tài chính và khả năng thực hiện cam kết của doanh nghiệp”, bà Hương nói.
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ, nhiều người còn nhầm lẫn giữa giấy kiểm định và giấy tờ chứng minh nguồn gốc. Giấy kiểm định chỉ xác nhận đặc tính của viên kim cương như trọng lượng, màu sắc, độ tinh khiết…, nhưng không chứng minh viên đá được nhập khẩu hợp pháp hay có nguồn gốc như thế nào.
Trong khi đó, pháp luật hiện cũng không bắt buộc doanh nghiệp phải cung cấp hồ sơ nguồn gốc này cho khách hàng khi bán lẻ.
Bàn về vấn đề này, ông Khôi đề xuất nhà nước cần có cơ quan cấp phép và quản lý hoạt động của các tổ chức kiểm định kim cương đá quý.
Trước hết cần rà soát lại tất cả các tổ chức kiểm định hiện đang hoạt động, kiểm tra các điều kiện về nhân sự, trang thiết bị, cơ sở vật chất, quy trình kiểm định, trách nhiệm của tổ chức kiểm định theo các yêu cầu chung của cơ quan quản lý nhà nước.
“Các tổ chức kiểm định cần hoạt động độc lập với các doanh nghiệp bán lẻ”, ông Khôi nhấn mạnh.
Cũng theo vị chuyên gia nhiều năm kinh nghiệm, để đảm bảo việc mua bán kim cương, đá quý minh bạch, Việt Nam tiến tới rất cần sàn giao dịch kim cương và đá quý như ở một số nước trên thế giới như Bỉ, Ấn Độ, Israel, Singapore….
“Điều này giúp quản lý tốt hơn và chống buôn lậu. Sàn giao dịch sẽ yêu cầu quy trình kiểm định độc lập, chuẩn hóa quốc tế, chặn đứng các viên đá giả hoặc không rõ nguồn gốc”, ông Khôi đề xuất.
Trong thời gian chờ sàn giao dịch được thành lập, ông Khôi cho rằng cần một cơ chế giám sát và kiểm định độc lập. Cụ thể , thành lập một phòng giám định đạt chuẩn quốc tế tại Hà Nội và một phòng tương tự tại Tp. HCM.
Các phòng này có thể do Nhà nước thành lập giống như Viện Ngọc học và Trang sức Thái Lan (GIT – Gem and Jewelry Institute of Thailand) hoặc thành lập trong khuôn khổ Hội Đá quý Việt Nam hay Hội Mỹ Nghệ Kim hoàn Đá quý Việt Nam.
Các phòng này có chức năng kiểm định độc lập đạt chuẩn quốc tế, đồng thời kiểm tra giám sát hoạt động của các tổ chức kiểm định khác.
Nêu quan điểm, bà Hương nhấn mạnh điều quan trọng không phải là quản lý nhiều hơn, mà là quản lý đúng trọng tâm. Mục tiêu cuối cùng không phải tạo thêm thủ tục cho doanh nghiệp, mà là khôi phục niềm tin của người tiêu dùng thông qua tính minh bạch và sự độc lập trong kiểm định.
Nếu không có cơ chế kiểm tra chéo hoặc giám sát độc lập, thì những vụ việc tương tự vừa qua hoàn toàn có thể lặp lại ở các doanh nghiệp khác, bởi vấn đề nằm ở cấu trúc của hệ thống chứ không chỉ ở một doanh nghiệp cụ thể.
“Hiện việc quản lý kim cương vẫn còn phân tán giữa nhiều cơ quan và nhiều giai đoạn. Thị trường cần một cơ chế quản lý thống nhất hơn đối với hoạt động kiểm định, truy xuất và công bố thông tin”, và Hương nhấn mạnh.
Trong khuôn khổ Diễn đàn Tài chính 2026 “Khơi thông dòng vốn, kết nối đa kênh” do Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức vào chiều 20/5, ông Trần Hoài Phương, Giám đốc Khối Khách hàng Doanh nghiệp Ngân hàng TMCP Phát triển TPHCM (HDBank), đã chỉ ra nguyên nhân khiến nhiều công ty khó tiếp cận vốn ngân hàng.
Một năm ngân hàng gặp doanh nghiệp chỉ 4 lần, do đó quyết định cho vay luôn rủi ro
Theo ông, nhiều doanh nghiệp hiện vẫn cho rằng chỉ cần có báo cáo tài chính kiểm toán cũng như tài sản đảm bảo là đủ để tiếp cận vốn. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của ngân hàng, điều quan trọng hơn là chất lượng và độ trung thực của các báo cáo đó, cũng như cấu trúc tài chính của doanh nghiệp có đủ an toàn để ngân hàng chấp nhận rủi ro hay không.
Ông dẫn lại lời từ một ngân hàng nước ngoài từng nói: “Nếu anh cần vay 1 triệu USD thì hãy tự có 500.000 USD trước, chúng tôi sẽ cho anh vay 500.000 USD còn lại. Ngày nay nghe có vẻ quá thận trọng vì ở Việt Nam hiện nay nhiều khoản vay có thể lên tới 70-75% nhu cầu vốn nhưng họ có cơ sở rất rõ ràng. Họ nói một năm tôi giỏi lắm chỉ gặp anh được 4 lần, tức là 4 quý. Còn lại hơn 360 ngày tôi không ở cạnh doanh nghiệp. Vì vậy, quyết định cho vay luôn là quyết định rủi ro”.
Do đó, trong nhiều trường hợp, tài sản bảo đảm chỉ là yếu tố thứ cấp bởi nếu thị trường biến động, ngân hàng cũng chưa chắc thu hồi được đầy đủ giá trị tài sản khi xử lý nợ. Điều cốt lõi vẫn nằm ở sức khỏe tài chính, dòng tiền và khả năng vận hành của doanh nghiệp.
Từ góc nhìn rộng hơn, ông Phương cho rằng Việt Nam cần cải thiện mạnh xếp hạng tín nhiệm quốc gia để nâng khả năng tiếp cận nguồn vốn quốc tế với chi phí thấp hơn. Hiện, mức xếp hạng tín nhiệm hiện nay của Việt Nam vẫn dưới ngưỡng đầu tư an toàn, trong khi nhiều quốc gia trong khu vực như Thái Lan đã đạt ngưỡng này từ nhiều năm trước. Nếu Việt Nam cải thiện được xếp hạng tín nhiệm, chúng ta sẽ vay được với lãi suất thấp hơn và kỳ hạn dài hơn.
Hiện nay, bối cảnh vĩ mô toàn cầu đang có biến động phức tạp: xung đột địa chính trị, áp lực lạm phát, nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng đặt ra những thách thức cấp bách. Trong nước, dù quy mô tín dụng mở rộng, nhưng việc tiếp cận vốn của doanh nghiệp vẫn còn nhiều rào cản với chi phí vốn có xu hướng tăng cao.
Trong khi thị trường chứng khoán và kênh trái phiếu doanh nghiệp cần thêm thời gian để có thanh khoản, thì bước chuyển quan trọng cho thị trường vốn tập trung vào Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam. Đây được kỳ vọng không chỉ là một kênh dẫn vốn mới mà còn là hạ tầng tài chính trọng yếu, kết nối doanh nghiệp trong nước với các định chế tài chính toàn cầu.
TPHCM sắp có sàn giao dịch tài chính hàng hải trong Trung tâm tài chính quốc tế, dự thu hút 300 tỷ USD giao dịch mỗi năm
Chia sẻ tại sự kiện, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế TPHCM (VIFC-HCMC), cho biết quy chế hoạt động của trung tâm hiện vẫn đang chờ Hội đồng điều hành thông qua trước khi chính thức vận hành. Tuy nhiên, công tác chuẩn bị cho giai đoạn triển khai thực tế đã được xúc tiến mạnh trong thời gian qua, từ xây dựng hạ tầng, hoàn thiện chiến lược phát triển đến các hoạt động xúc tiến đầu tư trong và ngoài nước.
Về định hướng phát triển, VIFC-HCMC xác định 4 trụ cột chính, trong đó tài chính hàng hải được xem là một trong những mũi nhọn chiến lược. Vị này tiết lộ Hệ sinh thái Trung tâm tài chính hàng hải quốc tế (IMFC) sẽ được ra mắt chính thức vào ngày mai 21/5.
Trung tâm tài chính hàng hải được định vị là nơi cung cấp các dịch vụ như cho thuê tài chính, thanh toán xuất nhập khẩu xuyên biên giới, bảo hiểm hàng hải - hàng không và tái bảo hiểm. Ước tính tổng giá trị giao dịch liên quan đến các cụm cảng lớn như Cái Mép - Thị Vải, Tân Cảng hay cảng Cần Giờ trong tương lai có thể vượt 1.000 tỷ USD. Tuy nhiên, khoảng 80-90% giao dịch tài chính liên quan hiện vẫn được thực hiện ở nước ngoài, chủ yếu tại Singapore và Hong Kong.
Một trong những nguyên nhân lớn là vấn đề pháp lý. Các giao dịch tài chính hàng hải thường có tần suất tranh chấp cao, trong khi cơ chế xử lý tại Việt Nam chưa đáp ứng được chuẩn mực quốc tế.
Vì vậy, IMFC đang hướng tới việc xây dựng cơ chế trọng tài và tòa án quốc tế riêng, áp dụng thông luật Anh nhằm tăng khả năng thu hút giao dịch toàn cầu. Song song đó là cơ chế dòng vốn linh hoạt hơn so với khuôn khổ hiện hành trong nước.
“Nếu tháo gỡ được hai nút thắt này, chúng tôi kỳ vọng có thể kéo khoảng 30% giao dịch tài chính hàng hải của Việt Nam về thực hiện tại IFC, tương đương khoảng 300 tỷ USD mỗi năm”, ông Huân nói.
Hôm 17/6, sau hai ngày họp, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thông báo giữ nguyên lãi suất tham chiếu tại 3,5-3,75%, đã duy trì từ tháng 12/2025. Đây cũng là cuộc họp đầu tiên dưới thời Tân chủ tịch Fed Kevin Warsh.
Nội dung thông cáo và thông điệp ngắn gọn của ông Warsh tại họp báo đã nhanh chóng để lại dấu ấn khác biệt so với thời Chủ tịch Jerome Powell. Theo giới phân tích, đây là kiểu phong cách tinh gọn của những năm 1990, dưới thời cựu Chủ tịch Fed Alan Greenspan - người vốn kín tiếng.
Khi đó, Fed tập trung chính vào chức năng kiểm soát lạm phát. Nhưng từ sau các cuộc khủng hoảng, Fed tiến dần đến chức năng quản lý kinh tế và biến người lãnh đạo tổ chức thành chỗ dựa cho cả Phố Wall lẫn nền kinh tế thực.
Đến Covid-19, vai trò của Fed càng mở rộng, khi họ triển khai các chương trình hỗ trợ kinh tế trị giá hàng nghìn tỷ USD. Đồng thời, Chủ tịch Fed Jerome Powell trở thành gương mặt quen thuộc trên truyền thông, liên tục giải thích chính sách, trấn an các hộ gia đình đang lo lắng và thị trường tài chính đầy bất ổn.
Cùng với đó là nhiều năm qua, Fed có xu hướng ngày càng minh bạch. Thông cáo sau các cuộc họp của họ cũng chi tiết, hé lộ nhiều thông tin, nhận định. Do đó, việc ông Warsh quay lại phong cách Fed 1990 làm phát sinh nhiều thắc mắc.
Ví dụ, trong thông cáo, thay vì khẳng định đơn giản rằng "lạm phát đang ở mức cao" như dưới thời ông Powell, Fed viết rằng lạm phát ở mức cao "so với mục tiêu 2% của Ủy ban".
Cách diễn đạt này có thể hàm ý lạm phát không quá nghiêm trọng, xét theo nghĩa tuyệt đối. Thực tế, Warsh từng cho rằng những con số cụ thể không quá quan trọng, cho thấy ông có thể chấp nhận mức lạm phát dao động quanh mục tiêu.
Về thị trường lao động, thay vì chỉ nêu tốc độ tăng việc làm, Fed nói số việc làm tạo ra "theo kịp tốc độ tăng của lực lượng lao động", được cho là nhằm né cuộc tranh luận dưới thời ông Powell về tác động của chính sách siết nhập cư.
Đối với tăng trưởng kinh tế, thông cáo nhấn mạnh các yếu tố mà Chủ tịch Fed xem là động lực tương lai, như năng suất lao động và đầu tư vốn, thay vì đề cập đầy đủ các thành phần của GDP như tiêu dùng, xuất nhập khẩu hay chi tiêu chính phủ, vốn là những chủ đề dễ dẫn tới tranh cãi về bất bình đẳng, thuế quan và nợ công.
Fed hiện cũng loại bỏ hoàn toàn phần đánh giá cân bằng rủi ro giữa mục tiêu lạm phát và việc làm, thay bằng tuyên bố dứt khoát: "Ủy ban sẽ đảm bảo ổn định giá cả".
Theo Diane Swonk, Kinh tế trưởng KPMG Mỹ, thông cáo lần này giống như "món quà" dành cho Warsh, khi lồng ghép những ưu tiên của ông, đặc biệt là chống lạm phát, vào một văn bản được toàn bộ Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) nhất trí thông qua, điều mà một năm qua không có được.
Thông điệp tinh gọn của Chủ tịch Fed tại họp báo hôm 17/6 cũng gây bàn tán. Giới chuyên gia cho rằng, dù có chủ ý hay không, việc ông Warsh tập trung mạnh vào lạm phát nhưng không giải thích rõ điều kiện nào có thể dẫn tới tăng lãi suất đã khiến nhà đầu tư kết luận rằng Fed sắp nâng lãi, đẩy lợi suất trái phiếu tăng mạnh.
Ông Krishna Guha, cựu quan chức truyền thông cấp cao của Fed New York, hiện là Phó Chủ tịch Evercore ISI, nhận định phản ứng của thị trường đã bị khuếch đại đáng kể bởi cuộc họp báo của ông Warsh
Theo ông, Chủ tịch Fed đã gần như chỉ nhấn mạnh vào mục tiêu ổn định giá cả, không giải thích chiến lược hay cách Fed phản ứng trước các diễn biến kinh tế. Trong khi, đề cập phản ứng và chiến lược hỗ trợ nền kinh tế là một nguyên tắc quan trọng của ngân hàng trung ương hiện đại.
Ông Kevin Warsh từng là cựu Thống đốc Fed dưới thời Chủ tịch Ben Bernanke. Ông rời đi năm 2011, một phần do phản đối chương trình mua trái phiếu quy mô lớn mà Fed triển khai sau khủng hoảng tài chính 2007-2009. Thập kỷ gần đây, ông liên tục chỉ trích cách điều hành của Fed.
Tại họp báo hôm 17/6, ông đã công bố 5 nhóm công tác nhằm cải tổ cơ quan này. Trong đó, 3 nhóm tập trung vào truyền thông chính sách, bảng cân đối kế toán, khuôn khổ kiểm soát lạm phát. Chúng được đánh giá là mang hướng thu hẹp vai trò của Fed, giúp Warsh giải quyết những tranh cãi thời ông Jerome Powell và Tổng thống Trump.
Hai nhóm công tác còn lại tập trung vào năng suất lao động và sử dụng dữ liệu thời gian thực cùng các nguồn dữ liệu thay thế trong hoạch định chính sách. Đây là các chủ đề nhiều quan chức Fed quan tâm và được giới nghiên cứu hoan nghênh.
"Hiện có rất nhiều dữ liệu đang lưu chuyển trong nền kinh tế và năng lực xử lý dữ liệu cũng rất lớn, nên chắc chắn có nhiều điều chúng ta có thể rút ra từ đó", Paula Tkac, Giám đốc nghiên cứu của Fed Atlanta, nhận định.
Theo Michael Feroli, Kinh tế trưởng JPMorgan, chưa rõ nỗ lực cải tổ của ông Warsh có thực sự tạo ra thay đổi bước ngoặt hay chỉ lặp lại các cuộc tranh luận cũ. Ông lưu ý giới lãnh đạo Fed từng bàn về cải cách truyền thông chính sách năm ngoái, nhưng cuối cùng không đạt được đồng thuận.
Reuters cho rằng phong cách điều hành của Tân chủ tịch Fed bền vững đến đâu sẽ phụ thuộc vào phản ứng của thị trường và diễn biến của thế giới sắp tới. Thực tế cho thấy nhiều nguyên tắc cứng rắn thường bị thử thách khi khủng hoảng xảy ra.
Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Hàng không Vietjet (VJC) vừa thống nhất bổ nhiệm ông Nguyễn Thanh Sơn giữ chức Tổng giám đốc kể từ ngày 29-4, thay ông Đinh Việt Phương. Ông Phương sau đó chuyển sang đảm nhiệm vị trí Phó chủ tịch hội đồng quản trị nhiệm kỳ 2022-2027.
Ông Nguyễn Thanh Sơn, sinh năm 1971, có bằng thạc sĩ quản trị kinh doanh và hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành hàng không.
Trước khi về với Vietjet, ông từng làm việc tại Pacific Airlines và Qatar Airways. Đây là hai môi trường rất khác nhau, một nội địa, một quốc tế hàng đầu thế giới đã giúp ông tích lũy kinh nghiệm đa dạng từ khai thác đến thương mại.
Ông là một trong những nhân sự gắn bó với Vietjet từ thời kỳ đầu, đóng góp trực tiếp vào việc xây dựng mảng kinh doanh và marketing.
Năm 2018, ông được bổ nhiệm Phó tổng giám đốc, sau đó lên Giám đốc điều hành từ giữa năm 2025, trước khi chính thức trở thành người đứng đầu hãng.
Người tiền nhiệm - ông Đinh Việt Phương, sinh năm 1969, tiến sĩ tốt nghiệp tại Nga, giữ ghế Tổng giám đốc từ tháng 4-2023.
Trong hai năm điều hành, ông Phương đưa Vietjet vượt qua giai đoạn sau đại dịch và đặt nền móng tăng trưởng ổn định. Cùng đợt này, ông Khuất Việt Hùng, nguyên Chủ tịch hội đồng thành viên Hanoi Metro, được bầu vào hội đồng quản trị Vietjet.
Việc thay đổi nhân sự diễn ra trong bối cảnh Vietjet vừa công bố kết quả kinh doanh quý 1-2026 tích cực. Doanh thu hợp nhất đạt 21.021 tỉ đồng, lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 1.023 tỉ đồng, tăng 60% so với cùng kỳ năm ngoái.
Đáng chú ý, chỉ sau ba tháng đầu năm, hãng đã hoàn thành khoảng 24% kế hoạch doanh thu và hơn 40% mục tiêu lợi nhuận cả năm.
Động lực tăng trưởng đến từ mở rộng khai thác. Vietjet vận chuyển 7,2 triệu lượt khách trên gần 39.900 chuyến bay, tăng lần lượt 5% và 3% so với cùng kỳ. Riêng khách quốc tế đạt 2,6 triệu lượt, tăng 8%.
Hệ số lấp đầy ghế đạt 85%, cho thấy hiệu quả khai thác được cải thiện rõ rệt, không chỉ tăng chuyến bay mà còn lấp đầy tốt hơn.
Năm 2026, Vietjet đặt kế hoạch doanh thu hợp nhất 86.774 tỉ đồng, tăng 24%; lợi nhuận trước thuế dự kiến 2.421 tỉ đồng, tăng 15% so với năm trước.
Vietjet cũng đang đề xuất tham gia đầu tư hạ tầng tại nhiều sân bay lớn, gồm Long Thành, Tân Sơn Nhất và Nội Bài, Chu Lai và Thọ Xuân.