Vài phút sau, một người đàn ông ở phường Từ Liêm liên hệ và ghé lấy. Khi nhận hộp cơm, người này cảm ơn và cho biết suất ăn giúp anh qua cơn đói.
Chị Dương tham gia nhóm cho tặng đồ miễn phí một năm qua. Thời gian đầu, chị đăng bài ẩn danh vì ngại lộ thông tin cá nhân. Nhưng ban quản trị duyệt bài ẩn danh kéo dài khiến thực phẩm hỏng, chị quyết định dùng tài khoản thật để đẩy nhanh việc trao tặng.
“Nấu cơm từ thiện quy mô lớn vượt quá khả năng tài chính, nên tôi chọn cách chia sẻ một đến hai suất cơm gia đình mỗi ngày”, chị Dương nói.
Trưa 12/7, chị Tuyết Dương ở phường Thanh Xuân cũng đăng tặng hai suất cơm gồm tôm rim, thịt bò xào súp lơ và canh khoai xương do “bản thân chăm chỉ đột xuất nên nấu thừa nhiều”.
Chị thường chủ động nấu thừa thức ăn, sau đó đăng tin tặng những lao động nghèo, shipper nhỡ bữa với mong muốn họ có bữa trưa đủ chất. “Tôi chỉ tặng thức ăn mới nấu, chuẩn bị chu đáo để thể hiện sự tôn trọng người nhận”, chị Tuyết Dương nói trước những ý kiến chỉ trích vì “cho đồ ăn thừa”.
Theo khảo sát của VnExpress, Hà Nội có hàng chục nhóm cho tặng đồ miễn phí, trong đó 2-3 nhóm hoạt động tích cực về mảng thực phẩm dư thừa. Nhóm lớn nhất là “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội” hiện có hơn 355.000 thành viên, bắt đầu hoạt động từ năm 2021. Chị Vũ Hoàn, quản trị viên, cho biết nhóm ra đời trong đợt dịch Covid-19 nhằm chia sẻ đồ dùng thiết yếu. Cuối năm 2021, bài đăng tặng thức ăn nấu dư đầu tiên xuất hiện nhưng vấp phải chỉ trích từ các thành viên cho rằng hành động “cho cơm thừa, canh cặn” là coi thường người nhận.
Chị Hoàn sau đó lên tiếng bênh vực, nói đây không phải “ăn thừa”, chỉ là “nấu dư” và việc tặng lại nhằm mục đích chống lãng phí và hỗ trợ người cần. Sau đó, bài viết cảm ơn của một người làm nghề giao hàng nhận suất ăn giúp cộng đồng thay đổi góc nhìn, cởi mở hơn. Để tránh tranh cãi về sau, ban quản trị yêu cầu người tặng công khai tình trạng món ăn, thời gian chế biến, cách bảo quản cũng như hạn sử dụng.
Từ năm 2025 hoạt động cho tặng đồ ăn nấu dư trở thành xu hướng giúp nhóm tăng thêm 250.000 thành viên mới. Hiện 80% bài viết là tặng đồ, một nửa trong số đó chia sẻ cơm nhà, tập trung vào khung giờ trưa và chiều tối.
PGS TS Lê Quý Đức, nguyên Phó Viện trưởng Viện Văn hóa và Phát triển, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, cho biết việc san sẻ đồ ăn dư thừa tương tự việc các gia đình chia sẻ thức ăn ngon cho người thân, hàng xóm thể hiện sự thảo thơm và tránh lãng phí.
Tuy nhiên, văn hóa Việt Nam cũng nhấn mạnh ý nghĩa của câu nói “của cho không bằng cách cho”. Việc mang thức ăn thừa, đồ sắp bị vứt bỏ, đem tặng dễ khiến người nhận cảm thấy thiếu tôn trọng theo hướng “cơm thừa, canh cặn”. Do đó hoạt động cho tặng cần gắn liền với ứng xử văn minh giữa người với người.
Theo ông Đức, để tránh hiểu lầm người cho tặng cần đảm bảo món ăn sạch sẽ, múc riêng trước bữa ăn, giữ thái độ thân thiện, không làm tổn thương lòng tự tôn của người khác. Ngược lại, người nhận cần bày tỏ lòng biết ơn, thể hiện sự trân trọng món quà nhận được. “Sự sẻ chia nguồn lực dư thừa chỉ thực sự ý nghĩa khi đôi bên ứng xử văn minh, tôn trọng lẫn nhau”, ông Đức nói.
Thế Phong, 25 tuổi (tên đã đổi), làm nghề giao hàng tại phường Cầu Giấy từng hai lần nhận cơm từ hội nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”. Anh cho biết hộp cơm nhận được đều đóng gói sạch sẽ. “Sự chỉn chu giúp tôi xóa bỏ định kiến về thức ăn thừa”, Phong nói.
Cuộc thi được định hướng trở thành môi trường học tập, nghiên cứu và thực hành công nghệ UAV chuyên sâu dành cho học sinh, sinh viên, góp phần đắc lực vào chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực UAV và drone tại TP.HCM và trên cả nước.
Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM Phạm Huỳnh Quang Hiếu cho hay sở xác định việc đầu tư và tạo dựng những sân chơi công nghệ chuẩn mực cho thanh thiếu niên chính là khoản đầu tư chiến lược dài hạn cho tương lai phát triển bền vững của TP.HCM.
“Cuộc thi sẽ là cú hích mạnh mẽ thúc đẩy mô hình giáo dục STEM Drone trong nhà trường, đồng thời là cầu nối vững chắc gắn kết "ba nhà": Nhà nước - Nhà trường - Nhà doanh nghiệp. Từ đây sẽ phát hiện, bồi dưỡng những nhân tố xuất sắc nhất để đại diện cho TP.HCM và Việt Nam bước ra các đấu trường quốc tế”, ông Hiếu gửi gắm.
Cuộc thi năm nay mở rộng phạm vi tham gia đến học sinh THCS, THPT, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên cùng sinh viên các trường cao đẳng, đại học trên địa bàn TP.HCM và tất cả các tỉnh, thành phố trên cả nước.
Gồm 3 bảng đấu, bảng A sẽ thi đấu Drone Soccer dành cho đối tượng học sinh THCS; bảng B là nơi thi đấu Drone Soccer dành cho đối tượng học sinh THPT. Còn bảng C với nội dung thiết kế, chế tạo và vận hành UAV thực hiện nhiệm vụ theo yêu cầu kỹ thuật của BTC dành cho sinh viên và thanh niên.
Đối với bảng A và bảng B, các đội sẽ tranh tài trực tiếp theo hình thức Drone Soccer. Các thiết bị thi đấu sử dụng drone dạng cầu chuyên dụng được bao bọc hoàn toàn bởi khung bảo vệ kiên cố, bảo đảm tính an toàn kỹ thuật tuyệt đối trong suốt quá trình thi đấu.
Còn bảng C, các đội thi sẽ tiến hành nghiên cứu, thiết kế, chế tạo độc lập và trực tiếp vận hành UAV để hoàn thành các nhiệm vụ giao hàng mô phỏng trên sa hình.
15h, lên chiếc thuyền của người họ hàng, anh Tuấn Anh (sống ở đảo Thanh Lân, đặc khu Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh) hướng ra khơi, chuẩn bị cho một buổi đi câu mực.
Thời điểm này, ở Quảng Ninh vào mùa mực ống. Từ tháng 3 đến tháng 9 Âm lịch hàng năm, mực có chất lượng ngon với thân dày, ngọt thịt và nhiều trứng.
Gần 21h, đang thong dong câu mực giữa biển, người đàn ông ngạc nhiên khi chứng kiến hàng vạn con cá nhỏ bất ngờ nhảy loạn xạ bên mạn thuyền.
"Một số con bật lên khỏi mặt nước trước, sau đó hàng loạt con cá cùng nhảy lên tạo nên âm thanh rì rào thú vị. Đây là lần đầu tiên tôi được chứng kiến hình ảnh này ở khoảng cách gần như vậy", anh Tuấn Anh nói với phóng viên Dân trí.
Đoạn video ghi lại cảnh hàng vạn con cá lao lên khỏi mặt nước nhận về nhiều lượt tương tác trên mạng xã hội.
Theo anh Tuấn Anh, trong đêm tối, ngư dân thường thắp đèn để thu hút các con mực. Đàn cá sống xung quanh cũng bị hấp dẫn nên bơi về phía ánh sáng.
"Khi có ánh sáng chiếu xuống, các con cá nhỏ có thể bị cá lớn săn mồi tấn công, chúng hoảng loạn nhảy lên khỏi mặt nước", người đàn ông này nhận định.
Một số ngư dân có kinh nghiệm đi biển lâu năm cho rằng, môi trường biển ban đêm thường là bóng tối. Khi có ánh sáng mạnh và đột ngột từ thuyền hắt xuống làm thay đổi môi trường. Cá bị chói mắt và mất định hướng, chúng thường phản xạ tự vệ bằng cách nhảy lên khỏi mặt nước.
Được biết, loại cá nhảy loạn xạ trong video do anh Tuấn Anh quay được là cá nhám nhỏ. Cá nhám còn có tên khác là cá nghéo hay cá chèo bẻo, sống ở tầng đáy hoặc gần mặt biển.
Chúng có khứu giác rất phát triển, là họ hàng với cá mập nhưng kích thước nhỏ hơn. Thịt cá nhám chắc, trắng, ít xương, thích hợp nấu canh chua hoặc nướng. Giá bán loại cá này khoảng 150.000 đồng - 360.000 đồng/kg tuỳ kích thước.
Trước đây, trên thế giới, có nhiều trường hợp cá bất ngờ nhảy loạn xạ lên khỏi mặt hồ.
Cụ thể, hồi năm 2022, sau trận mưa lớn, hàng trăm con cá đã bất ngờ nhảy lên khỏi hồ nước Đàm Ninh (tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc). Cảnh tượng kỳ lạ và hiếm thấy xảy ra khi du khách đang ngồi trên thuyền dạo quanh hồ.
Người quay đoạn video cho rằng, những con cá bị cạn oxy khi trời mưa nên chúng tập trung lên sát mặt hồ để lấy oxy phía trên. Khi thuyền đi qua, cá sợ hãi nên nhảy khỏi mặt nước.
Cá cũng có thể nhảy lên khỏi hồ khi môi trường quá bẩn, chứa nhiều rác hoặc lá cây che kín khiến chúng khó hô hấp.
Điểm chung của những hành động, giúp đỡ này là dưới vỏ bọc quan tâm, nhưng thực ra là thiếu sự tôn trọng.
Chủ động giúp đỡ khi người khác không nhờ, thậm chí làm thay những việc họ hoàn toàn có thể tự làm vô tình phủ nhận năng lực, khiến họ cảm thấy mình yếu kém.
Không chỉ vậy, sự quan tâm sai cách này còn thể hiện qua những món quà đi kèm lời nhắc ân tình, hay cách an ủi bằng việc đem người khác ra so sánh.
Dù xuất phát từ ý tốt, những hành động này vẫn có thể khiến người nhận cảm thấy khó chịu và không được tôn trọng.
Lời khuyên chỉ có giá trị khi đúng hoàn cảnh và người nghe sẵn sàng ghi nhận. Liên tục “giảng đạo lý” dễ gây phản cảm, khó chịu cho đối phương
Nghịch lý là khi người ta thực sự cần lời khuyên, lại không nhận được. Còn khi không cần, lại nhận quá nhiều lời khuyên bị vô duyên.
Có những kiểu giúp đỡ khiến ta khó chịu, đôi khi là thái độ đi kèm và nói những câu kiểu như: “có vậy mà cũng không biết làm”, “sao không làm như này như kia”… khiến ta cảm thấy bị xem thường.
Xâm phạm ranh giới cá nhân dưới danh nghĩa 'thân thiết'
Đó là khi một người tự cho phép mình vượt quá giới hạn của người khác chỉ vì nghĩ rằng “thân thì không sao”.
Chẳng hạn như những cái ôm hay sự đụng chạm cơ thể mà đối phương không thực sự thoải mái, hoặc việc tự ý chia sẻ thông tin cá nhân, thành tích, hay những câu chuyện riêng tư mà chưa được cho phép.
Những hành động này thường xuất phát từ sự vô tư hoặc hào hứng tức thời, nhưng lại dễ khiến đối phương cảm thấy bị xâm phạm, đặc biệt với những người hướng nội.
Chẳng hạn, khi ai đó chỉ đơn giản bị góp ý hoặc bị nhắc nhở trong công việc rồi mọi thứ vẫn được giải quyết bình thường, thì có người lập tức an ủi quá mức, kiểu như “đừng buồn nhé” hay nhìn bằng ánh mắt thương hại.
Dù xuất phát từ ý tốt, nhưng đôi khi lại khiến người trong cuộc cảm thấy khó chịu, vì vấn đề vốn không nghiêm trọng đến mức phải được “an ủi”. Thay vì giúp họ thoải mái hơn, nó lại vô tình làm câu chuyện trở nên nặng nề, khiến người khác thấy bị “làm quá”.
Nếu không thể giúp người khác thay đổi trong thời gian ngắn, thì cũng không liên tục nhắc lại hay góp ý một cách nặng nề. Ví dụ như những lời “góp ý” về ngoại hình, cách ăn mặc hay gu thẩm mỹ của người khác được nói ra với lý do “để họ biết mà sửa”.
Không phải lúc nào góp ý cũng mang tính xây dựng. Khi lời nói mang nhiều sự chê bai hơn là ý tốt giúp người khác thay đổi, người nghe rất dễ cảm nhận đó là sự miệt thị thay vì góp ý. Vì vậy, ranh giới giữa góp ý và làm tổn thương đôi khi rất mong manh.
Có những lời khuyên nghe qua tưởng là góp ý chân thành, nhưng thực ra không phải thế. Đằng sau lời nói nghe là “khuyên nhủ” nhưng lại mang tính chê bai, làm người nghe dễ cảm thấy lung lay ý chí.
Những lời khuyên này này không nhằm mục đích giúp người khác tốt hơn, mà đôi khi mang thái độ “không muốn họ hơn mình”.
