Theo bác sĩ Nguyễn Thế Lương, Hội Y học giới tính Việt Nam, suy giảm testosterone nam giới vốn được mặc định gắn với sức khỏe tuổi trung niên, từ lứa tuổi U50, U60, khi những dấu hiệu như giảm ham muốn, mệt mỏi, giảm cơ bắp đã biểu hiện rõ ràng.
Nhưng trên thực tế, y văn thế giới đã ghi nhận testosterone ở nam giới bắt đầu có xu hướng giảm dần ngay sau tuổi 30, với tốc độ trung bình khoảng 1% mỗi năm. Đây là một quá trình âm thầm, diễn ra từ từ trong nhiều năm trước khi các triệu chứng trở nên rõ rệt, nên rất dễ bị bỏ qua nếu không được tầm soát chủ động.
Chính vì vậy, phần lớn nam giới ở độ tuổi 30 hiếm khi nghĩ đến việc xét nghiệm hormone này, đơn giản vì họ vẫn cảm thấy khỏe mạnh, vẫn đang ở “phong độ đỉnh cao”, theo quan niệm phổ biến.
Chuyên gia nam học và giới tính nhìn nhận, tại Việt Nam, khái niệm “tầm soát testosterone” gần như vắng bóng trong các gói khám sức khỏe tổng quát dành cho nam giới trẻ và trung niên.
Trong khi các chỉ số như đường huyết, mỡ máu, chức năng gan thận được kiểm tra định kỳ, thì hormone sinh dục nam, vốn liên quan mật thiết đến năng lượng, tâm trạng, khối cơ, mật độ xương và sức khỏe tim mạch, lại thường chỉ được nhắc đến khi người bệnh đã có triệu chứng rõ ràng và tìm đến bác sĩ nam khoa.
Hệ quả là không ít nam giới chỉ phát hiện mình thiếu hụt testosterone khi đã ở giai đoạn muộn, lúc các ảnh hưởng lên sức khỏe thể chất và tinh thần đã tích lũy trong thời gian dài.
“Do đó, nam giới cần chủ động tầm soát sớm, testosterone, thay vì chờ triệu chứng xuất hiện. Tầm soát này giúp phát hiện các bất thường về nội tiết tố nam ngay từ giai đoạn đầu, từ đó có hướng theo dõi và can thiệp phù hợp, hạn chế những ảnh hưởng lâu dài đến thể chất, tinh thần cũng như chất lượng cuộc sống của nam giới khi bước vào độ tuổi trung niên.
Điều này phù hợp với xu hướng chăm sóc sức khỏe nam giới trên thế giới đang dịch chuyển theo hướng chủ động và sớm hơn, thay vì thụ động chờ các dấu hiệu suy giảm sinh lý, mệt mỏi kéo dài hay thay đổi tâm trạng mới tìm đến bác sĩ”, bác sĩ Lương chia sẻ.
Chuyên gia về nam khoa của Bệnh viện đa khoa Tâm Anh Hà Nội, lưu ý thêm, testosterone là hormone quan trọng đối nam giới vì không chỉ quy định các đặc tính ở người đàn ông mà còn có mặt ở hầu hết các cơ quan trong cơ thể.
Hormone này chi phối rất lớn, hầu hết hoạt động và chức năng của cơ thể nam giới, từ hệ thống thần kinh, tim mạch, xương khớp, hô hấp, hệ tuần hoàn, tiết niệu và não bộ.
Testosterone làm tăng mật độ xương và có vai trò quan trọng trong việc sản xuất các tế bào hồng cầu từ tủy xương, đồng thời giúp cho sự phát triển kết cấu của xương bằng cách tăng hấp thu canxi; giúp cơ thể điều hòa tốt các thành phần cholesterol và đường trong máu, hạn chế hình thành các mảng xơ vữa động mạch, giảm nguy cơ bệnh tim mạch và tiểu đường…
Bác sĩ Lương lưu ý, với nam giới Việt Nam, đặc biệt là nhóm bước qua tuổi 30, độ tuổi vẫn thường được mặc định là “đang ở đỉnh cao phong độ”, việc chủ động tìm hiểu và tầm soát chỉ số testosterone định kỳ, dưới sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa nam học, nên được quan tâm để bảo vệ sức khỏe lâu dài, thay vì chờ đến khi cơ thể “lên tiếng” bằng những triệu chứng rõ ràng.
Xét nghiệm testosterone không chỉ là một chỉ số đơn lẻ để tự chẩn đoán, mà nên được thực hiện và đánh giá bởi bác sĩ chuyên khoa, kết hợp với các triệu chứng lâm sàng cụ thể của từng người, tương tự khuyến nghị mà giới chuyên môn quốc tế đã đưa ra.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết khi khoai tây tiếp xúc với ánh sáng (đặc biệt là ánh sáng mặt trời hoặc đèn huỳnh quang cường độ cao) sẽ tự động kích hoạt quá trình quang hợp, sản sinh ra chất diệp lục khiến vỏ chuyển sang màu xanh.
"Điều đáng lo ngại, quá trình quang hợp tạo ra diệp lục cũng đồng thời là tín hiệu kích hoạt củ khoai tây tăng cường tổng hợp Glycoalkaloid, mà chủ yếu là solanine và chaconine. Đây là cơ chế phòng vệ tự nhiên của thực vật để chống lại côn trùng và động vật ăn cỏ. Solanine có tính chất ăn mòn dạ dày và ức chế enzyme cholinesterase - một chất dẫn truyền thần kinh quan trọng", bác sĩ Châu Thị Anh phân tích.
Khi ăn phải, ngộ độc nhẹ có thể gây đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, nóng rát cổ họng. Ngộ độc nặng có thể gây chóng mặt, ảo giác, rối loạn nhịp tim, tê liệt thần kinh trung ương, suy hô hấp và thậm chí có thể dẫn đến tử vong.
Không ít người cho rằng khoai tây mọc mầm độc hơn khoai tây có vỏ xanh. Tuy nhiên, để đánh giá đúng mức độ nguy hiểm cần phân biệt giữa nồng độ độc tố và tổng lượng độc tố có trong cả củ khoai.
Ở khoai tây mọc mầm, solanine tập trung nhiều nhất tại phần mầm và các "mắt" của củ. Nếu khoai chỉ mới nhú một vài mầm nhỏ, phần thịt còn lại vẫn cứng, không đổi màu thì lượng độc tố chủ yếu nằm ở khu vực này. Trong trường hợp đó, việc khoét bỏ thật sâu toàn bộ phần mầm và chân mầm có thể loại bỏ phần lớn độc tố, dù cách an toàn nhất vẫn là không sử dụng.
Ngược lại, với khoai tây chuyển xanh, solanine không chỉ tập trung ở lớp vỏ mà còn lan xuống phần thịt ngay dưới vỏ. Mặc dù nồng độ solanine tại từng điểm trên vỏ xanh có thể thấp hơn ở chóp mầm, nhưng vùng bị ảnh hưởng thường trải rộng trên diện tích lớn. Vì vậy, một củ khoai chuyển xanh gần như toàn bộ bề mặt có thể tích lũy tổng lượng solanine cao hơn nhiều so với một củ khoai chỉ mới mọc vài mầm nhỏ. Điều này làm tăng nguy cơ người ăn hấp thu lượng độc tố vượt ngưỡng an toàn, nhất là khi chỉ gọt vỏ sơ sài trước khi chế biến.
Khoai tây nên được bảo quản ở nơi tối, khô ráo và mát mẻ như trong túi giấy tối màu hoặc ngăn tủ kín, tránh ánh nắng trực tiếp hay khu vực luôn sáng đèn. Đồng thời, không nên để khoai chung với hành tây vì khí ethylene do hành tây giải phóng có thể thúc đẩy khoai nảy mầm nhanh hơn.
Ngày 10/4, BSCKI. Dương Thị Thúy Quỳnh, khoa Điều trị Bệnh da nam giới, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho hay bệnh nhân nhập viện với triệu chứng xuất hiện dát mảng trắng, sưng nề kèm tiết dịch mủ vùng quy đầu, bao quy đầu, đau rát nhẹ tại tổn thương.
Kết quả chẩn đoán bệnh nhân bị giang mai chưa loại trừ bội nhiễm, được chỉ định thực hiện một số xét nghiệm, sàng lọc các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Nhuộm soi vi khuẩn có cầu khuẩn gram dương, trực khuẩn gram âm và siêu âm có hạch bẹn 2 bên. Bệnh nhân được điều trị bằng thuốc, sau 3 ngày tình trạng ổn định.
Giang mai là bệnh lây truyền qua đường tình dục do xoắn khuẩn giang mai Treponema pallidum gây nên. Bệnh lây truyền chủ yếu qua đường tình dục và có thể lây truyền qua đường máu, lây truyền từ mẹ sang con. Bệnh có thể gây thương tổn ở da - niêm mạc và nhiều tổ chức, cơ quan của cơ thể, như cơ, xương khớp, tim mạch và thần kinh. Bệnh gây hậu quả nghiêm trọng như giang mai thần kinh, giang mai tim mạch, giang mai bẩm sinh.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm toàn cầu ghi nhận khoảng 7 triệu ca mắc mới giang mai ở người trưởng thành. Tại Việt Nam, bệnh giang mai chiếm khoảng 2-5% trên tổng số bệnh lây truyền qua đường tình dục, trong đó tỷ lệ mắc giang mai trên bệnh nhân đến khám bệnh lây truyền qua đường tình dục là 4,0%, gái mại dâm 4,5%.
TS.BS Quách Thị Hà Giang, Trưởng Khoa Điều trị bệnh da nam giới, cho hay quan hệ tình dục không an toàn tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục, trong đó có bệnh giang mai. Cả nam và nữ đều có nguy cơ mắc bệnh nếu không được bảo vệ. Vì đáp ứng miễn dịch đối với bệnh giang mai rất yếu nên người đã mắc bệnh, dù đã được điều trị khỏi, vẫn có thể tái nhiễm nếu tiếp tục quan hệ tình dục không an toàn.
Hơn nữa, bệnh có thể xuất hiện sau nhiều năm, thậm chí hàng chục năm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, gây ra những di chứng không hồi phục như giang mai thần kinh – gây viêm màng não, liệt dây thần kinh sọ, tăng áp lực nội sọ; viêm tủy sống gây liệt; viêm củng mạc, mống mắt, màng bồ đào, ảnh hưởng lớn tới sức khỏe người bệnh
Những nguy cơ này không chỉ ảnh hưởng đến bản thân người bệnh mà còn đối với bạn tình, đồng thời có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng trong thai kỳ đối với thai nhi và trẻ sơ sinh. Chính vì vậy, cần thực hiện xét nghiệm giang mai cho tất cả phụ nữ mang thai ngay từ lần khám thai đầu tiên nhằm phát hiện sớm, điều trị kịp thời và ngăn ngừa lây truyền từ mẹ sang con.
Người dân khi có quan hệ tình dục không an toàn nên chủ động đi khám sớm tại các cơ sở y tế chuyên khoa khi có dấu hiệu bất thường, để được điều trị đúng, đủ theo phác đồ. Không được tự ý điều trị hoặc ngâm/rửa các loại lá, bôi các loại thuốc không rõ tác dụng, tránh làm bệnh nặng hơn.
Để ngăn ngừa và giảm thiểu các nguy cơ mắc bệnh, cần tích cực truyền thông giáo dục sức khỏe nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng. Khuyến khích người dân về lối sống lành mạnh, quan hệ tình dục an toàn để ngăn ngừa nguy cơ biến chứng sau nhiều năm.
Suốt 5 năm qua, hàng chục nghìn lượt bệnh nhân đã tìm đến nơi đây chữa bệnh đã nhận được sự sẻ chia, động viên từ những người thầy thuốc luôn xem nỗi đau của người bệnh là trách nhiệm của chính mình.
Tháng 8.2021, khi dịch bệnh Covid-19 đang phủ bóng lên đời sống xã hội, Phòng khám Đa khoa Quốc tế Việt Mỹ chính thức đi vào hoạt động. Đó là thời điểm ngành y tế đối mặt với vô vàn áp lực, nhưng cũng là lúc những người sáng lập phòng khám quyết tâm hiện thực hóa mong muốn mang dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần hơn với người dân Quảng Ngãi.
Dưới sự điều hành của bác sĩ Chuyên khoa 2 Ngô Thanh Điểu, phòng khám đã quy tụ đội ngũ bác sĩ, chuyên gia giàu kinh nghiệm từ TP.HCM và nhiều địa phương khác. Với người đứng đầu phòng khám, sự trở về quê hương không chỉ là quyết định nghề nghiệp mà là sự thôi thúc từ tình cảm dành cho quê hương mình.
"Tôi luôn mong bà con quê mình không phải lặn lội vào TP.HCM, ra Đà Nẵng hay Huế để khám chữa bệnh. Mỗi chuyến đi như vậy đều là thêm một gánh nặng về thời gian, chi phí và cả sự mệt mỏi của người bệnh", bác sĩ Điểu chia sẻ.
Từ suy nghĩ ấy, đội ngũ y bác sĩ tại Việt Mỹ luôn đặt sự tận tình, lắng nghe và đồng hành với bệnh nhân lên hàng đầu. Bởi theo họ, trước khi chữa lành bằng thuốc men hay máy móc hiện đại, người bệnh cần được chữa lành bằng sự cảm thông và thấu hiểu.
Nhiều năm qua, Phòng khám Đa khoa Quốc tế Việt Mỹ duy trì các chương trình khám bệnh, tầm soát miễn phí cho người nghèo, người cao tuổi và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Hệ thống máy móc hiện đại của phòng khám được huy động để kiểm tra các bệnh lý tim mạch, hô hấp và nhiều bệnh lý nguy hiểm khác nhằm giúp người dân phát hiện bệnh từ sớm.
Không ít trường hợp trẻ em nghèo mắc bệnh tim bẩm sinh đã tìm thấy cơ hội được chữa trị từ những chương trình nhân ái ấy. Phòng khám thường xuyên phối hợp cùng Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM, Báo Thanh Niên và các tổ chức xã hội thực hiện các đợt khám chữa bệnh miễn phí tại vùng sâu, vùng xa; hỗ trợ kinh phí phẫu thuật cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.
Một trong những dấu ấn đáng nhớ là chương trình khám bệnh miễn phí nhân dịp khai trương cơ sở tại TT.Châu Ổ năm 2024. Hàng trăm người dân đã được tầm soát ung thư phổi, khám tim bẩm sinh và tư vấn sức khỏe miễn phí. Đặc biệt, phòng khám cam kết hỗ trợ 200 triệu đồng để phẫu thuật cho các trường hợp trẻ em mắc bệnh tim bẩm sinh được phát hiện trong quá trình khám.
Những việc làm ấy không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ y tế mà còn thắp lên hy vọng cho nhiều gia đình khó khăn, giúp họ có thêm niềm tin để vượt qua bệnh tật.
Nửa thập kỷ qua, thương hiệu của Phòng khám Đa khoa Quốc tế Việt Mỹ không chỉ là hệ thống trang thiết bị hiện đại hay đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm. Đó còn là triết lý "tử tế, tận tâm" qua từng cuộc thăm khám, từng chương trình thiện nguyện và hành động hướng về cộng đồng.
Từ một cơ sở y tế ra đời giữa đại dịch, Việt Mỹ hôm nay đã trở thành địa chỉ tin cậy của nhiều gia đình Quảng Ngãi. Trên hành trình ấy, những người thầy thuốc nơi đây vẫn đang tiếp tục viết nên câu chuyện đẹp về y đức, về tình người và trách nhiệm với quê hương.
