Lamine Yamal sinh năm 2007 tại Esplugues de Llobregat, vùng Catalonia (Tây Ban Nha), trong một gia đình có nguồn gốc đa văn hóa. Cha anh, Mounir Nasraoui, là người Morocco, trong khi mẹ anh, Sheila Ebana, có gốc Guinea Xích Đạo. Khi Yamal còn nhỏ, cha mẹ anh chia tay nhưng vẫn giữ mối quan hệ tốt đẹp để cùng chăm sóc và nuôi dạy con trai.
Tuổi thơ của Yamal gắn liền với Rocafonda, khu dân cư bình dân thuộc thành phố Mataró, nơi có nhiều gia đình nhập cư sinh sống.
Cuộc sống không hề dễ dàng. Cha mẹ Yamal phải làm việc chăm chỉ để đảm bảo cuộc sống cho gia đình. Cha anh từng làm nhiều công việc thời vụ, trong khi mẹ làm việc tại một nhà hàng. Vì cha mẹ bận rộn mưu sinh, Yamal thường nhận được sự chăm sóc từ bà ngoại và những người thân.
Chính hoàn cảnh đó giúp Yamal sớm hiểu giá trị của sự nỗ lực. Anh không lớn lên trong môi trường đầy đủ tiện nghi, nhưng luôn có sự ủng hộ của gia đình và một niềm đam mê bóng đá mãnh liệt.
Giữa cuộc sống khó khăn thiếu thốn, niềm đam mê bóng đá của Yamal bộc lộ từ rất sớm. Cậu bé thường chơi bóng trên những con phố quanh khu nhà, nơi những trận đấu tự phát cùng bạn bè trở thành những buổi tập đầu tiên trong cuộc đời.
Tài năng đặc biệt nhanh chóng giúp Yamal lọt vào mắt xanh của các tuyển trạch viên Barcelona. Năm 7 tuổi, anh gia nhập La Masia – học viện đào tạo trẻ danh tiếng từng sản sinh ra những huyền thoại như Lionel Messi, Xavi, Andrés Iniesta hay Sergio Busquets.
Không giống nhiều cầu thủ trẻ cần nhiều năm để thích nghi, Yamal liên tục vượt cấp ở các đội trẻ Barcelona. Anh sớm được đưa lên tập luyện cùng những đàn anh ở đội một và trở thành một trong những cầu thủ trẻ nhất từng ra sân trong lịch sử CLB.
Ở tuổi 19, Yamal đã trải qua những điều mà nhiều cầu thủ phải mất cả sự nghiệp mới có được. Anh trở thành nhân tố quan trọng trong hành trình chinh phục World Cup 2026 của tuyển Tây Ban Nha, góp phần đưa đội bóng châu Âu lên đỉnh thế giới.
Chức vô địch không chỉ là dấu mốc trong sự nghiệp của một cầu thủ trẻ, mà còn là minh chứng cho sự trưởng thành vượt bậc của Yamal.
Những bản hợp đồng đắt giá và khối tài sản đáng mơ ước
Sau những màn trình diễn ấn tượng trong màu áo Barcelona và đội tuyển Tây Ban Nha, Lamine Yamal được xem là một trong những cầu thủ có giá trị cao nhất thế giới.
Nhiều chuyên trang định giá bóng đá đưa ra mức giá ước tính của Yamal ở ngưỡng hàng trăm triệu euro, thậm chí có thời điểm được đánh giá lên tới khoảng 300-350 triệu euro (9.000 tỷ đồng – 10.500 tỷ đồng).
Đội bóng xứ Catalonia cũng thể hiện quyết tâm giữ chân tài năng sinh năm 2007 bằng bản hợp đồng dài hạn, kèm điều khoản giải phóng được cho là lên tới 1 tỷ euro (30.000 tỷ đồng).
Cùng với sự trưởng thành trên sân cỏ, thu nhập của Yamal cũng tăng nhanh. Hợp đồng mới với Barcelona giúp anh nhận mức lương cao hơn nhiều so với giai đoạn đầu sự nghiệp, bên cạnh các khoản thưởng dựa trên số trận thi đấu, thành tích cá nhân và danh hiệu.
Ngoài tiền lương, nguồn thu lớn của Yamal đến từ các hợp đồng quảng cáo. Một trong những đối tác lớn của Yamal là Adidas. Anh cũng xuất hiện trong các chiến dịch quảng bá của nhiều thương hiệu toàn cầu, biến mình thành một trong những cầu thủ tuổi teen có sức hút thương mại nổi bật nhất hiện nay.
Dù giá trị trên thị trường chuyển nhượng rất cao, tài sản cá nhân của Yamal được cho là vẫn ở mức khiêm tốn so với các ngôi sao hàng đầu thế giới. Một số nguồn ước tính tài sản ròng của anh vào khoảng 15 triệu USD.
Gia đình là ưu tiên số một trong cuộc sống
Trong hành trình lập nghiệp, gia đình chính là điểm tựa lớn nhất giúp Yamal giữ được sự cân bằng. Sau mỗi chiến thắng quan trọng, hình ảnh quen thuộc của anh không phải là những màn ăn mừng xa hoa, mà là khoảnh khắc chạy về phía khán đài để ôm mẹ hoặc dành thời gian bên những người thân.
Sau chức vô địch EURO 2024, Yamal từng xúc động nhắc đến sự hy sinh của mẹ: “Tôi muốn dành chiến thắng này cho mẹ. Bà đã hy sinh rất nhiều để tôi có mặt ở đây hôm nay”.
Cha mẹ cũng luôn nhắc nhở Yamal rằng sự nổi tiếng trong bóng đá có thể thay đổi rất nhanh. Hôm nay một cầu thủ có thể được tung hô, nhưng ngày mai mọi thứ có thể đảo chiều nếu không tiếp tục nỗ lực.
Và ngay khi đã trở thành ngôi sao của CLB Barcelona và tuyển Tây Ban Nha, Yamal vẫn thường nhắc về khu phố nghèo Rocafonda với sự tự hào. “Tôi luôn nhớ mình đến từ đâu. Điều đó giúp tôi không đánh mất bản thân”, Yamal chia sẻ.
Mỗi khi ghi bàn, Yamal thường dùng tay tạo thành số 304 – mã bưu chính của Rocafonda, như cách tri ân nơi đã nuôi dưỡng tuổi thơ và giấc mơ bóng đá của mình.
Mối duyên đặc biệt với Lionel Messi
Trong hành trình của Lamine Yamal, câu chuyện liên quan đến Lionel Messi luôn là một trong những điều đặc biệt nhất.
Năm 2007, khi Yamal mới chỉ vài tháng tuổi, gia đình anh tham gia một buổi chụp hình từ thiện do câu lạc bộ Barcelona tổ chức. Khi đó, Messi mới 20 tuổi và vẫn đang trên hành trình trở thành một huyền thoại. Trong một khoảnh khắc tình cờ, Messi đã bế và tắm cho em bé Yamal trong hoạt động của chương trình.
Khi hình ảnh được công bố nhiều năm sau, nó nhanh chóng lan truyền trên toàn thế giới. Nhiều người hâm mộ gọi đó là khoảnh khắc “truyền ngọn đuốc” giữa hai thế hệ.
Đối với Yamal, Messi luôn là thần tượng lớn nhất. “Messi là cầu thủ vĩ đại nhất lịch sử. Không ai có thể so sánh với anh ấy”, Yamal từng nói.
Tuy nhiên, anh cũng nhiều lần từ chối những sự so sánh với siêu sao người Argentina. Theo Yamal, Messi là duy nhất và anh muốn tạo ra con đường riêng thay vì cố gắng trở thành bản sao của bất kỳ ai.
“Tôi muốn là chính mình. Messi là Messi và sẽ không có ai giống anh ấy”, tiền đạo trẻ chia sẻ.
Sự tôn trọng đó được thể hiện rõ trong trận chung kết World Cup 2026. Sau tiếng còi mãn cuộc, khi Tây Ban Nha giành chiến thắng trước Argentina, một trong những khoảnh khắc gây xúc động là hình ảnh Yamal tiến đến ôm Messi.
Đó không chỉ là cái ôm giữa 2 cầu thủ ở 2 thế hệ khác nhau, mà còn là sự tri ân của một tài năng trẻ dành cho người đã truyền cảm hứng cho mình. Messi, dù thất bại trong nỗ lực bảo vệ chức vô địch thế giới, vẫn dành cho đàn em sự tôn trọng và tình cảm đặc biệt.
Từ khu phố nghèo Rocafonda đến sân khấu World Cup, hành trình của Lamine Yamal là câu chuyện về tài năng, nghị lực và sự kiên định. Anh chứng minh rằng xuất phát điểm không quyết định giới hạn của một con người.
Ở tuổi U20, Yamal đang có trong tay danh hiệu cao quý nhất của bóng đá thế giới. Nhưng điều khiến người hâm mộ kỳ vọng nhất chính là cách anh giữ được sự khiêm tốn, nhớ về gia đình và luôn trân trọng nơi mình bắt đầu.
Sự việc xảy ra tại Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Làng Mô và Trường phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở Làng Mô thuộc xã Tủa Sín Chải, tỉnh Lai Châu.
Thông tin ban đầu vào khoảng 18h45, ngày 14/5 có nhiều em học sinh buồn nôn, đau bụng. Nhận định ban đầu cho rằng, do các em học sinh tự đi hái và ăn quả lạ ngoài tự nhiên.
Sau khi phát hiện vụ việc, UBND xã Tủa Sín Chải đã khẩn trương chỉ đạo Công an xã, Trạm Y tế xã và hai trường học triển khai lấy mẫu thức ăn tại bếp ăn của hai trường học và mẫu quả lạ nghi gây ngộ độc; rà soát toàn bộ học sinh có biểu hiện liên quan để kịp thời theo dõi, xử lý.
Tính đến 21h ngày 14/5, tổng số học sinh có biểu hiện nghi ngộ độc do ăn quả lạ là 206 em. Trong đó, Trường phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở Làng Mô có 159 em, với 23 em được chuyển lên Bệnh viện đa khoa Sìn Hồ; Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Làng Mô có 47 em, trong đó 12 em được chuyển viện điều trị.
Theo ông Nguyễn Văn Chính, Chủ tịch UBND xã Tủa Sín Chải, ngay sau khi phát hiện sự việc, UBND xã đã chỉ đạo Trạm y tế tổ chức khám và điều trị cho các em học sinh có biểu hiện ngộ độc do ăn quả lạ; đồng thời đề nghị Bệnh viện Sìn Hồ tăng cường 2 y, bác sĩ và thuốc để phục vụ công tác khám và điều trị cho các cháu học sinh. Đến 24 giờ cùng ngày, các cháu ngộ độc nghi do ăn quả lạ cơ bản ổn định, giảm các triệu chứng.
Tính đến sáng ngày 15/5, về cơ bản các cháu đã ổn định hoàn toàn về sức khỏe và tham gia học tập bình thường; còn lại 35 cháu được đưa về bệnh viện Sìn Hồ điều trị đã ổn định sức khỏe đang chờ làm thủ tục xuất viện để về tiếp tục tham gia học tập.
Hiện, Ủy ban nhân dân xã tiếp tục chỉ đạo Trạm Y tế phối hợp các trường học theo dõi sức khỏe học sinh; bố trí giáo viên, cán bộ y tế túc trực để xử lý kịp thời các tình huống phát sinh; chuẩn bị đầy đủ thuốc, vật tư y tế phục vụ sơ cấp cứu.
Đồng thời, các cơ quan chuyên môn phối hợp xác minh nguyên nhân vụ việc; các mẫu thực phẩm và mẫu quả lạ nghi gây ngộ độc đã được niêm phong, lưu giữ theo quy định.
Dù được trồng rộng rãi tại Việt Nam, hạt macca vẫn nằm trong nhóm các loại hạt có giá đắt đỏ bậc nhất thế giới. Tại nhiều thị trường, một túi macca khoảng 0,45 kg có thể được bán với giá khoảng 30 USD (khoảng gần 800.000 đồng), gần gấp đôi so với hạnh nhân và nhiều loại hạt phổ biến khác. Đáng chú ý, giá của loại hạt này đã liên tục tăng trong nhiều năm qua.
Không chỉ có giá trị kinh tế cao, macca còn là món ăn được ưa chuộng tại nhiều quốc gia phát triển. Với hương vị béo bùi đặc trưng cùng hàm lượng chất béo không bão hòa có lợi cho sức khỏe, macca được mệnh danh là "nữ hoàng của các loại hạt" và ngày càng được người tiêu dùng trên thế giới săn đón.
Hạt macca không chỉ nổi tiếng bởi hương vị béo bùi, thơm ngậy đặc trưng, hạt macca còn được mệnh danh là "nữ hoàng của các loại hạt" nhờ hàm lượng dinh dưỡng dồi dào và nhiều lợi ích đối với sức khỏe.
Việc bổ sung macca vào chế độ ăn uống hợp lý không chỉ giúp tăng cường năng lượng mà còn hỗ trợ bảo vệ tim mạch, cải thiện hệ tiêu hóa và góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.
Hạt macca chứa nhiều chất béo không bão hòa đơn (MUFA), chất xơ, vitamin và khoáng chất thiết yếu. Trong khoảng 28g hạt macca (tương đương một khẩu phần) có:
23g chất béo
2g protein
3g chất xơ
4g carbohydrate
Đồng thời, khẩu phần này còn cung cấp lượng đáng kể mangan, vitamin B1 (thiamine), đồng, magie, sắt và vitamin B6 những vi chất cần thiết cho quá trình chuyển hóa năng lượng, duy trì hệ thần kinh và tăng cường sức khỏe xương.
Đặc biệt, hàm lượng chất béo không bão hòa đơn trong macca giúp giảm cholesterol xấu (LDL), tăng cholesterol tốt (HDL), góp phần bảo vệ hệ tim mạch. Với lượng đường và carbohydrate thấp, đây cũng là loại hạt phù hợp với người cần kiểm soát đường huyết.
Nhiều nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ khoảng 8-42g hạt macca mỗi ngày có thể giúp giảm cholesterol toàn phần và cholesterol LDL một trong những yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh tim mạch.
Không chỉ vậy, các axit béo tốt trong macca còn giúp giảm phản ứng viêm, cải thiện chức năng mạch máu và hỗ trợ phòng ngừa các biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim hay đột quỵ.
Macca là nguồn cung cấp các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên như flavonoid và vitamin E dạng tocotrienols. Những dưỡng chất này giúp trung hòa các gốc tự do, hạn chế tổn thương tế bào và làm chậm quá trình lão hóa.
Bên cạnh đó, flavonoid còn có đặc tính chống viêm, hỗ trợ giảm cholesterol, trong khi tocotrienols được đánh giá có khả năng bảo vệ tế bào thần kinh và góp phần giảm nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính.
Hội chứng chuyển hóa là tập hợp nhiều yếu tố nguy cơ như béo bụng, tăng đường huyết, rối loạn mỡ máu và tăng huyết áp, làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đái tháo đường type 2.
Một số nghiên cứu cho thấy việc bổ sung khoảng 28-84g hạt macca mỗi ngày có thể giúp cải thiện chỉ số đường huyết dài hạn (HbA1c), đồng thời hỗ trợ kiểm soát chuyển hóa và giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan.
Hàm lượng chất xơ trong hạt macca đóng vai trò như một prebiotic tự nhiên, tạo điều kiện cho lợi khuẩn đường ruột phát triển. Quá trình này giúp sản sinh các axit béo chuỗi ngắn có lợi như butyrate, acetate và propionate, góp phần duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh, giảm viêm và hỗ trợ phòng ngừa một số bệnh lý đường ruột.
Dù chứa nhiều năng lượng, hạt macca vẫn là lựa chọn phù hợp trong chế độ ăn lành mạnh nhờ giàu chất xơ và chất béo tốt, giúp tạo cảm giác no lâu và hạn chế cảm giác thèm ăn.
Ngoài ra, một phần chất béo trong macca không được cơ thể hấp thu hoàn toàn nhờ cấu trúc tự nhiên của hạt. Axit palmitoleic (omega-7) cũng được cho là có vai trò trong việc điều hòa chuyển hóa chất béo và hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
Các hợp chất chống oxy hóa trong hạt macca giúp bảo vệ tế bào thần kinh trước tác động của stress oxy hóa. Một số nghiên cứu cũng ghi nhận flavonoid và tocotrienols có tiềm năng hỗ trợ bảo vệ não bộ, giảm tổn thương tế bào thần kinh và góp phần làm giảm nguy cơ mắc các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer hay Parkinson.
Nhiều nghiên cứu dịch tễ học cho thấy những người thường xuyên bổ sung các loại hạt, trong đó có macca, vào chế độ ăn có xu hướng giảm nguy cơ tử vong sớm nhờ những lợi ích toàn diện đối với tim mạch, chuyển hóa và sức khỏe não bộ.
Hạt macca có thể sử dụng trực tiếp hoặc kết hợp trong nhiều món ăn như sữa chua, yến mạch, salad, bánh mì, sinh tố hay các món bánh. Ngoài ra, bơ macca cũng là lựa chọn hấp dẫn để thay thế các loại bơ thông thường.
Để giữ được hương vị và chất lượng dinh dưỡng, nên bảo quản hạt trong hộp kín và đặt ở ngăn mát tủ lạnh. Khi được bảo quản đúng cách, hạt macca có thể sử dụng trong thời gian dài mà vẫn giữ được độ thơm ngon.
Không chỉ là món ăn vặt thơm ngon, hạt macca còn là nguồn dinh dưỡng quý giá với nhiều lợi ích đã được nghiên cứu ghi nhận. Từ việc bảo vệ tim mạch, hỗ trợ kiểm soát đường huyết, cải thiện tiêu hóa đến tăng cường sức khỏe não bộ, macca xứng đáng trở thành một phần của chế độ ăn uống cân bằng. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả tốt nhất, nên sử dụng với lượng phù hợp và kết hợp cùng lối sống lành mạnh, chế độ dinh dưỡng đa dạng và vận động thường xuyên.
Loài cá này từ lâu đã là một trong những món ăn được nhiều người yêu thích nhờ hương vị tươi ngon và giá trị dinh dưỡng cao. Mỗi vùng miền lại có những loài cá đặc trưng gắn liền với đời sống và văn hoá địa phương.
Ở một số vùng sông nước miền Trung và miền Bắc, có một loài cá mang cái tên vừa mộc mạc vừa khiến ai nghe cũng phải "ngượng mặt". Đó chính là cá cửng. Từng được xem là món "tiến vua" bởi thịt thơm, ít xương, vị ngọt tự nhiên, cá cửng ngày nay trở thành đặc sản quý hiếm, được giới sành ăn săn lùng với giá vài trăm nghìn đồng 1kg.
Từ xa xưa, cá cửng được xem như "lộc trời" – món ăn chỉ dành riêng cho vua chúa thưởng thức. Với nhiều thực khách, cá cửng là cái tên khá xa lạ, nhưng thực chất đây là loài cá thuộc họ cá quả (cá chuối) hay cá trèo đồi, thân tròn, thịt chắc.
Đặc điểm sinh sống của loài cá khá đặc biệt, chủ yếu trong các khe đá, mùa đông nước cạn đến đâu đào sâu hang xuống đó để sinh sống và ăn loại đất sét vàng (có trong hang để sống). Cá cửng ngủ một mạch suốt 3 tháng liền, đợi đến mùa mưa mới bắt đầu xuất hiện.
Theo nhiều chuyên gia ẩm thực thì cá trèo đồi ở vùng núi đá vôi Hoa Lư, Ninh Bình mới có được thứ thịt thơm, dai, ngọt đặc trưng nên mới được các vua thời xưa mới chuộng đến vậy.
Tại Ninh Bình, cá cửng chỉ sinh sống ở vùng hang động ngập nước thuộc xã Ninh Hải và Tổng Trường, huyện Hoa Lư, với số lượng vô cùng hạn chế. Loài cá này nổi tiếng khỏe, có khả năng trườn trên đá để leo lên những điểm cao như khe nước ven lưng chừng đồi, hồ trên núi, thậm chí tới tận những mạch nước nhỏ len lỏi giữa các vách đá cheo leo.
Nhắc đến ẩm thực cung đình vùng núi đá vôi Hoa Lư xưa, không thể bỏ qua cá cửng. Tương truyền, người dân từng bắt loài cá quý hiếm này để dâng tiến Đức Tiên Hoàng đế, coi đó là "lộc trời" chỉ dành cho bậc quân vương. Thời ấy, nếu tự ý ăn cá cửng, dân thường sẽ bị coi là phạm thượng.
Hiện nay, cá cửng được nhiều người săn lùng, tìm mua với giá lên đến vài trăm nghìn đồng/kg. Sở dĩ loài cá này trở nên đắt đỏ là bởi sản lượng đánh bắt tự nhiên vô cùng ít ỏi. Chúng sống ở những nơi hiểm trở, khó tiếp cận, lại không thể nuôi đại trà do đòi hỏi môi trường nước sạch, mát và nguồn thức ăn đặc thù từ đất sét vàng trong hang.
Mỗi mùa mưa, chỉ vài tháng trong năm, ngư dân mới có thể tìm thấy cá cửng xuất hiện bên ngoài các khe đá, hồ trên núi. Vì thế, muốn thưởng thức, thực khách thường phải đặt trước, thậm chí chờ nhiều tuần mới có hàng. Dù giá dao động từ 250.000 đến 400.000 đồng/kg, những mẻ cá tươi vừa đánh bắt gần như "cháy hàng" ngay trong ngày.
Nhiều món ăn ngon được chế biến từ cá cửng.
Cá cửng được chế biến thành nhiều món ăn khác nhau như cá cửng nướng, cháo cá cửng, nhưng đặc sắc và hấp dẫn nhất vẫn là món canh cá nấu cùng rau sắng, đặc sản gắn liền với vùng đất cố đô. Hàng năm, vào ngày mùng 7 tháng Giêng âm lịch, người dân trong làng lại chế biến món canh này để dâng lên mâm cúng tưởng nhớ công ơn vua, đồng thời cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
