“Thực tế là hôm nay Cộng hòa Hồi giáo Iran đang bước vào cuộc chiến tranh tổng lực với Mỹ. Chúng ta phải nhìn nhận thực tế và chấp nhận những hệ quả tất yếu của cuộc chiến này”, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố hôm nay 20/7.
Phát biểu trong cuộc họp với các quan chức ngành tư pháp tại Tehran, Tổng thống Pezeshkian cho biết: “Mặt trận quan trọng nhất hiện nay là nền kinh tế và đời sống của người dân”.
“Nếu áp lực kinh tế dẫn đến sự bất mãn trong xã hội và làn sóng bất mãn đó lan rộng, nền tảng xã hội vững chắc mà người dân đã tạo dựng để hỗ trợ nhà nước có thể bị tổn hại”, ông Pezeshkian nhấn mạnh.
Vào cuối tháng 12 năm ngoái, một phong trào biểu tình ban đầu bùng phát do chi phí sinh hoạt tăng cao đã nhanh chóng biến thành các cuộc biểu tình chống chính phủ trên diện rộng tại Iran.
Giao tranh giữa Iran và Mỹ bùng phát trở lại trong những tuần gần đây, làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 6 sau nhiều tháng chiến sự khiến hàng nghìn người thiệt mạng.
Trong những ngày gần đây, Mỹ đã mở rộng phạm vi mục tiêu tấn công, không chỉ giới hạn ở các cơ sở radar và máy bay không người lái ven biển của Iran mà còn nhắm vào đường bộ, đường hầm, tuyến đường sắt, cơ sở hạ tầng cảng biển và, theo truyền thông Iran, cả một nhà máy khử mặn.
Đáp lại, Iran cũng mở rộng danh sách mục tiêu tấn công trên lãnh thổ của 7 quốc gia trong khu vực. Một số cơ quan truyền thông chính thức của Iran còn cho rằng những cảng biển lớn tại các quốc gia Ả rập ở Vùng Vịnh có thể sớm trở thành mục tiêu tiếp theo.
Houthi phong tỏa hàng hải Ả rập Xê út
Lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn tại Yemen đã tuyên bố áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với Ả rập Xê út.
“Các lực lượng vũ trang Yemen (Houthi) tuyên bố cấm hoạt động hàng hải đến và đi từ Ả rập Xê út theo nguyên tắc “phong tỏa đáp trả phong tỏa”. Quyết định này có hiệu lực ngay từ thời điểm được công bố”, người phát ngôn quân sự của Houthi, Yahya Saree, cho biết trên Telegram hôm nay.
Tuyên bố nhấn mạnh phong trào Houthi bảo lưu quyền leo thang xung đột trên mọi mặt trận để đáp trả các hành động của Ả rập Xê út.
“Các lực lượng vũ trang khẳng định đã hoàn toàn sẵn sàng đối phó với mọi diễn biến. Chúng tôi sẽ đáp trả mạnh mẽ bất kỳ hành động thiếu sáng suốt nào mà Ả rập Xê út thực hiện”, tuyên bố nêu rõ.
Trước đó, lực lượng Houthi đã phóng tên lửa vào Ả rập Xê út sau khi cáo buộc Riyadh không kích một sân bay do nhóm vũ trang kiểm soát hồi đầu tuần, phá vỡ thỏa thuận đình chiến kéo dài 4 năm giữa vương quốc này và lực lượng được Iran hậu thuẫn.
Houthi trước đó đã chứng minh khả năng làm tê liệt thương mại toàn cầu thông qua eo biển Bab el-Mandeb. Sau khi chiến sự Gaza bùng nổ vào tháng 10/2023, nhóm này đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên biển Đỏ, tuyên bố họ nhắm vào các tàu có liên hệ với Israel trong một động thái để ủng hộ người Palestine.
Trong khi đó, quân đội Mỹ tuyên bố mở các đợt không kích nhằm “tiếp tục làm suy giảm năng lực của Iran được sử dụng để tấn công các tàu thương mại tại eo biển Hormuz”.
Trước khi chiến sự bùng phát vào tháng 2, khoảng 20% lượng dầu khí vận chuyển toàn cầu đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày.
Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên ngày 4.6 đưa tin nhà lãnh đạo CHDCND Triều Tiên Kim Jong-un đã đến thăm một cơ sở sản xuất vật liệu hạt nhân mới đi vào hoạt động và kêu gọi mở rộng "theo cấp số nhân" kho vũ khí hạt nhân của đất nước.
Ông Kim cho biết năng lực sản xuất vật liệu hạt nhân cấp độ vũ khí đã tăng hơn gấp đôi so với 5 năm trước và chỉ thị các quan chức tiếp tục tăng sản lượng để đáp ứng các mục tiêu chiến lược dài hạn.
Trong chuyến thăm, ông Kim đã được báo cáo về các quy trình sản xuất mới, tích hợp công nghệ tiên tiến hơn, đồng thời xem xét các mục tiêu sản lượng hiện tại và kế hoạch tương lai.
Ông Kim cho biết việc mở rộng là cần thiết trong bối cảnh các mối đe dọa an ninh ngày càng gia tăng và sự đối đầu lâu dài với các thế lực thù địch, đồng thời tái khẳng định chính sách không ngừng tăng cường khả năng răn đe hạt nhân của đất nước.
Tại một cuộc họp tham vấn quan trọng về tăng cường lực lượng hạt nhân đã được tổ chức cùng ngày, ông Kim đã vạch ra các hướng dẫn để đẩy nhanh cả việc mở rộng về chất lượng và số lượng kho vũ khí hạt nhân của Triều Tiên.
Ông Kim nói rằng đất nước đã đưa ra "những quyết định có trách nhiệm và quan trọng", bao gồm việc vạch ra trình tự và các biện pháp bảo đảm để thực hiện cái mà ông mô tả là một kế hoạch rộng lớn nhằm tăng cường lực lượng hạt nhân "theo cấp số nhân".
Nhà lãnh đạo cho biết Triều Tiên đã "đặt ra một cột mốc mang tính chuyển đổi cho sự phát triển năng lực hạt nhân".
Chưa rõ ông Kim đã đến thăm cơ sở hạt nhân nào. Theo Yonhap, hiện Triều Tiên được cho là có các cơ sở làm giàu uranium tại ba địa điểm gồm Yongbyon, Kangson và Kusong. Chưa rõ liệu bản tin của KCNA có ám chỉ sự tồn tại của địa điểm thứ tư hay không.
Theo AFP, Triều Tiên đã rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân vào năm 1993 và kể từ đó đã tiến hành sáu vụ thử hạt nhân. Nước này được cho là đang sở hữu hàng chục đầu đạn hạt nhân.
"Có thông tin rằng Iran đang thu phí với tàu dầu đi qua eo biển Hormuz. Họ không nên làm vậy và nếu đang làm thì phải dừng ngay", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 9/4.
Trong thông điệp đăng vài phút sau, ông Trump cho biết tàu dầu sẽ sớm lưu thông trở lại "dù có được Iran trợ giúp hay không". Tổng thống Mỹ chỉ trích Iran đang xử lý "rất tệ, đáng hổ thẹn" đối với vấn đề cho phép tàu dầu đi qua eo biển Hormuz. "Đó không phải thỏa thuận mà chúng tôi đã đạt được", ông Trump cho biết.
Giới chức Anh cùng ngày thông báo Thủ tướng Keir Starmer và Tổng thống Trump đã thảo luận về "kế hoạch thực tiễn" nhằm khôi phục hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz càng sớm càng tốt.
Các thông điệp được đưa ra sau khi đài truyền hình nhà nước Iran hôm 6/4 cho biết Ủy ban An ninh thuộc quốc hội nước này đã thông qua kế hoạch thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz và thực thi "vai trò chủ quyền của Iran".
Mỹ và Iran đã nhất trí mở lại eo biển Hormuz trong khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần đạt được hôm 8/4, nhưng hoạt động vận chuyển dầu qua tuyến hàng hải quan trọng này vẫn gần như bị đình trệ do thiếu sự hướng dẫn rõ ràng từ Tehran, theo đài CNN.
Hãng thông tấn AFP dẫn dữ liệu theo dõi hàng hải thu thập hôm 9/4 cho biết chỉ có 10 tàu đi qua eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ở Trung Đông.
Theo thỏa thuận, Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn, nhưng tàu thuyền đi qua sẽ chịu sự giám sát của lực lượng vũ trang Iran và phải tuân thủ một số "biện pháp kỹ thuật". Tehran nói với các bên trung gian đàm phán rằng sẽ hạn chế số lượng tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz xuống khoảng chục chiếc mỗi ngày.
Các bên trung gian và môi giới hàng hải cũng nói rằng Iran yêu cầu tàu hàng phải thỏa thuận trước về phí quá cảnh, sau đó thanh toán bằng tiền điện tử hoặc đồng nhân dân tệ. Mức phí phụ thuộc vào kích thước tàu, bao gồm phí quá cảnh cơ bản, hộ tống an ninh và xử lý hành chính.
Quan chức các nước Arab vùng Vịnh phản đối biện pháp thu phí, cho rằng đề xuất của Iran vi phạm các hiệp ước quốc tế, như Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển, vốn đảm bảo quyền tự do hàng hải ở các khu vực như eo biển Hormuz.
Truyền thông Iran hôm 8/4 đưa tin nước này đã tạm đóng trở lại eo biển Hormuz để đáp trả những vụ tấn công của Israel vào Lebanon. Trong khi đó, Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho rằng vấn đề Lebanon không nằm trong thỏa thuận ngừng bắn với Iran, kêu gọi Tehran giữ lời hứa mở cửa eo biển.
Hãng AFP ngày 9.7 đưa tin thẩm phán Lewis Kaplan vừa ra lệnh giải ngân tiền ký quỹ 5 triệu USD mà Tổng thống Mỹ Donald Trump phải bồi thường cho bà E. Jean Carroll, sau khi bồi thẩm đoàn dân sự phán quyết rằng ông đã tấn công tình dục và bôi nhọ bà.
Tuần trước, Tòa án Tối cao Mỹ đã từ chối xem xét đơn kháng cáo của ông Trump đối với phán quyết ban đầu hồi tháng 5.2023, trong đó yêu cầu ông phải bồi thường 2 triệu USD vì hành vi tấn công tình dục và 3 triệu USD vì những phát ngôn bôi nhọ bà Carroll.
Bà Carroll, một cựu nhà báo và nhà bình luận hiện đã 83 tuổi, cáo buộc ông Trump tấn công tình dục bà trong phòng thay đồ của một cửa hàng bách hóa ở New York vào năm 1996.
Sau khi những cáo buộc này được công bố trong một cuốn sách năm 2019, vị tỉ phú đảng Cộng hòa đã bôi nhọ và cho rằng bà bịa đặt.
Khi Tòa án Tối cao từ chối xem xét đơn kháng cáo của ông Trump, phán quyết chính thức có hiệu lực. Do đó, thẩm phán Kaplan hôm 8.7 đã ra lệnh giải ngân 5 triệu USD ông Trump đã phải ký quỹ cho tòa để bồi thường cho bà Carroll.
Hồi tháng 5, truyền thông Mỹ đưa tin rằng chính bà Carroll đang bị điều tra hình sự, được cho là ví dụ mới nhất về việc ông Trump sẵn sàng sử dụng hệ thống tư pháp để đối phó những người chống lại mình.
Theo Đài CNN và tờ The New York Times, cuộc điều tra do các công tố viên Bộ Tư pháp khởi xướng nhằm xác định xem bà Carroll có khai man dưới lời thề trong một số phiên lấy lời khai chống lại ông Trump hay không.
