Trước khi xung đột Trung Đông xảy ra, khoảng 15 triệu thùng dầu từ vịnh Ba Tư được vận chuyển qua eo biển Hormuz mỗi ngày. Nhưng vài năm tới, phần lớn chúng có thể không còn phải đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.
Nhiều quốc gia vùng Vịnh đang tích cực lên kế hoạch chi hàng tỷ USD để xây dựng các đường ống mới, nhằm đưa nhiều dầu hơn đến các cảng trên Biển Đỏ, kênh đào Suez và vịnh Oman.
Theo các quan chức chính phủ, doanh nghiệp dầu khí và giới phân tích, hiện có ít nhất 7 dự án đường ống lớn đang được xây dựng, lập kế hoạch hoặc được đưa ra thảo luận, khi giá dầu đang tốt và Iran vẫn duy trì sức ép với Hormuz.
Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), cho biết trước chiến sự, tuyến Đông – Tây (Arab Saudi) và tuyến Habshan – Fujairah (UAE) thừa công suất tổng cộng 3,5-5,5 triệu thùng mỗi ngày. Nay, cả hai đều hoạt động gần tối đa.
Nhưng năng lực hiện hữu của hai tuyến ống này giờ không đủ. Để bơm thêm dầu qua các lộ trình né eo biển Hormuz, Công ty dầu khí quốc doanh Abu Dhabi đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng tuyến đường ống mới dài 300 km, trị giá 3 tỷ USD đến cảng Fujairah.
Đường ống mới chạy song song với tuyến Habshan – Fujairah hiện hữu, dự kiến giúp tăng sản lượng thêm hơn 1,2 triệu thùng mỗi ngày. Theo công ty phân tích dữ liệu Kpler, dự án đã khởi động trước xung đột và triển khai được một nửa.
Mục tiêu ban đầu là hoàn thành đầu 2027, song Kpler cho rằng mốc giữa năm này khả thi hơn, do cần mở rộng cảng Fujairah. Bà Victoria Grabenwöger, chuyên gia cấp cao của Kpler, cho biết tham vọng này “trở nên khả thi trong bối cảnh eo biển Hormuz bị phong tỏa”.
Trong khi đó, Arab Saudi đang xem xét mở rộng công suất tuyến Đông – Tây thêm 2 triệu thùng mỗi ngày, theo nguồn tin của Reuters. Đường ống này vận chuyển dầu từ cơ sở xử lý tại Abqaiq, băng qua sa mạc và tới thành phố cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ. Từ đây, dầu được bơm lên tàu để vận chuyển xuống phía nam ra biển Arab hoặc đi lên phía bắc qua kênh đào Suez.
Iraq, nhà sản xuất dầu lớn thứ hai của OPEC, cũng chịu ảnh hưởng nặng từ gián đoạn vận chuyển qua eo Hormuz. Sản lượng dầu nước này tháng 6 giảm hơn 50%, còn khoảng 1,9 triệu thùng mỗi ngày, so với khoảng 4,2 triệu thùng trước kia.
Khoảng 90% nguồn thu ngân sách đến từ xuất khẩu dầu buộc Baghdad tăng tốc xây dựng các tuyến xuất khẩu thay thế. Trong đó, một dự án sẽ đưa dầu từ cảng xuất khẩu Basra – nơi từng xuất khẩu hơn 3 triệu thùng mỗi ngày, đến cảng Ceyhan của Thổ Nhĩ Kỳ trên bờ Địa Trung Hải.
Đường ống này còn có thêm nhánh kéo tới cảng Baniyas của Syria. Hôm 17/7, Công ty Dầu khí Basra Bassem Abdul Karim Nasr và Công ty Dầu khí Syria Youssef Qablawi đã ký thỏa thuận triển khai.
Về lâu dài, khoảng 2 triệu thùng dầu có thể được vận chuyển tới Baniyas (Syria) mỗi ngày, nơi Bộ Ngoại giao Mỹ gọi là “hành lang năng lượng quan trọng”. “Còn rất nhiều dư địa để Iraq cải thiện, tăng sản lượng dầu, giảm phụ thuộc vào các láng giềng”, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright, bình luận.
Các quan chức Iraq cũng đang làm việc với Jordan nhằm thúc đẩy kế hoạch xây dựng đường ống từ Basra tới Aqaba. Từ đây, dầu sẽ được xuất khẩu qua Biển Đỏ hoặc kênh đào Suez để tới châu Á và các thị trường khác.
Theo các nhà phân tích của Goldman Sachs, tổng cộng các dự án đường ống mới nhằm tránh eo biển Hormuz có thể vận chuyển 3,8 triệu thùng mỗi ngày vào cuối năm sau và tăng lên 7,3 triệu thùng mỗi ngày vào cuối 2028. Nếu đạt mục tiêu, khoảng 60% lượng dầu xuất khẩu của vùng Vịnh trước xung đột (23 triệu thùng mỗi ngày) sẽ không còn phụ thuộc vào eo biển Hormuz.
Các tuyến ống mới giúp giảm rủi ro nhưng nhược điểm là có thể làm tăng chi phí. Các tàu chở dầu xuất phát từ cảng Yanbu có thể lựa chọn đi qua kênh đào Suez, nhưng tuyến kênh này không thể tiếp nhận những tàu chở cỡ lớn nhất với sức chứa tới 2 triệu thùng. Đây cũng là loại tàu thường có chi phí vận chuyển thấp nhất đối với các hành trình dài.
Ngoài ra, các đường ống từ vịnh Ba Tư đến Địa Trung Hải đưa dầu theo hướng ngược với châu Á – khách hàng chính của nguồn dầu đi qua Hormuz. Vì vậy, để đến được các thị trường này, tàu dầu sẽ phải đi vòng qua mũi Hảo Vọng ở cực nam châu Phi, kéo dài đáng kể quãng đường, làm tăng chi phí.
Các tuyến đường ống mới cũng không hoàn toàn miễn nhiễm trước nguy cơ bị tấn công trong bối cảnh an ninh khu vực tiềm ẩn bất ổn. Dầu vận chuyển từ Arab Saudi tới Biển Đỏ qua đường ống vẫn đối mặt với nguy cơ bị lực lượng Houthi ở Yemen tấn công. Trước đây, nhóm này từng nhiều lần làm gián đoạn hoạt động vận tải tại eo biển Bab el-Mandeb – tuyến hàng hải nối Biển Đỏ với vịnh Aden.
Những tuyến ống nằm xa Iran cũng không hoàn toàn miễn nhiễm trước nguy cơ bị Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hoặc các nhóm vũ trang đồng minh tấn công. Tháng 5/2019, đường ống Đông – Tây của Arab Saudi từng phải ngừng hoạt động sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái của Houthi.
Ông Bob McNally, nhà sáng lập hãng tư vấn Rapidan Energy, nói “vấn đề không nằm ở tuyến đường thủy”. “Iran vẫn có thể sử dụng vũ khí để tấn công các cơ sở bốc dỡ dầu, trạm bơm, các đầu mối cuối tuyến, những cảng xuất và bể chứa dọc theo các đường ống này”, ông nói trên CNBC.
Ngày 28-3, Tập đoàn Nestlé cho biết một lô hàng 12 tấn KitKat - tương đương hơn 413.000 thanh sô cô la - đã bị đánh cắp trong quá trình vận chuyển tại châu Âu.
Chiếc xe tải chở hàng được xác định xuất phát từ miền trung nước Ý, đang trên hành trình đến Ba Lan và dự kiến phân phối sản phẩm tại nhiều quốc gia dọc tuyến đường này.
Đến nay, cả phương tiện lẫn số hàng vẫn chưa được tìm thấy. KitKat cảnh báo vụ việc có thể gây gián đoạn nguồn cung, khiến sản phẩm tạm thời khan hiếm và người tiêu dùng gặp khó khăn khi tìm mua trước dịp lễ Phục sinh.
Sự việc nhanh chóng trở thành tâm điểm bàn luận trên mạng xã hội, kéo theo làn sóng đu trend "mất đồ cùng KitKat" từ nhiều thương hiệu như Domino's Pizza hay hãng bay Ryanair.
Tận dụng sức nóng này, Nestlé đã tung ra một chiến dịch marketing đáng chú ý.
Theo tạp chí marketing Campaign, người dân tại Toronto, Canada gần đây đã chứng kiến cảnh một xe tải mang thương hiệu KitKat được hộ tống bởi hàng loạt xe SUV màu đen, di chuyển qua nhiều tuyến phố.
Trên mạng xã hội, nhiều người thậm chí lầm tưởng đây là đoàn xe ngoại giao của các nguyên thủ. Tuy nhiên, "nhân vật chính" được bảo vệ lại là… những thanh sô cô la danh tiếng.
Sau đó KitKat đã lên tiếng xác nhận đây là chiến dịch marketing do công ty truyền thông Courage thực hiện, với mục tiêu khai thác yếu tố kịch tính và hài hước để thu hút sự chú ý.
Ông Joel Holtby, đồng sáng lập kiêm đồng giám đốc sáng tạo của Courage, cho biết ý tưởng hướng đến sự gần gũi, dễ hiểu.
"Không cần thông điệp phức tạp, chỉ riêng hình ảnh một xe tải KitKat được bảo vệ nghiêm ngặt cũng đủ khơi gợi tò mò và thích thú nơi công chúng" - ông Holtby chia sẻ.
Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ ngày 4/4, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng bối cảnh thế giới biến động nhanh, phức tạp cũng là thời cơ để Việt Nam xoay chuyển tình thế và quản lý rủi ro tốt hơn. Theo ông, Việt Nam cần biến rủi ro, thách thức thành cơ hội tái cơ cấu nền kinh tế, nâng năng lực cạnh tranh.
Lãnh đạo Chính phủ khẳng định nhà điều hành kiên định mục tiêu tăng trưởng hai chữ số gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Ông yêu cầu các bộ ngành, địa phương, doanh nghiệp xác định rõ những động lực đột phá, giải pháp để đạt mục tiêu này.
Ba tháng đầu năm, tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng 7,83%, cao hơn mức 7,07% cùng kỳ 2025, với cả ba khu vực kinh tế đều tăng trưởng tích cực. Có 23 trên 34 địa phương đạt GRDP từ 8% trở lên, trong đó Hà Tĩnh (12,42%), Ninh Bình (11,63%), Hải Phòng (11,21%) và Hưng Yên (10,43%) tăng hai con số.
Chỉ số PMI ngành sản xuất tháng 3 đạt 51,2 điểm, duy trì xu hướng mở rộng 9 tháng liên tiếp. Kinh tế vĩ mô ổn định, CPI tháng 3 tăng 4,65%, bình quân quý I tăng 3,51%, trong khi nguồn cung xăng dầu được bảo đảm.
Thu ngân sách 3 tháng ước đạt 829.400 tỷ đồng, bằng 32,8% dự toán. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu gần 249,5 tỷ USD, tăng khoảng 23%. Trong quý I, khoảng 96.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 31,7% so với cùng kỳ và cao hơn số rút lui khỏi thị trường (91.800).
Tại cuộc họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính giao nhiệm vụ cho các bộ ngành, địa phương nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10% cả năm. Cụ thể, ông yêu cầu các cơ quan bảo đảm giải ngân đầu tư công 100%, không để tình trạng đã bố trí vốn mà không triển khai. Đồng thời, nhà điều hành sẽ đẩy nhanh khởi công các dự án thành phần 2, 3 của các tuyến đường sắt kết nối với Trung Quốc, gỡ vướng với các dự án tồn đọng kéo dài để giải phóng nguồn lực.
Thủ tướng cũng nhắc lại giải pháp về kích cầu tiêu dùng trong nước, phát triển thị trường nội địa, giảm thuế, phí, tăng khuyến mại và mở rộng đưa hàng hóa về nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Cùng với đó, các cơ quan cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính, tăng phân cấp, phân quyền.
Người đứng đầu Chính phủ cũng yêu cầu chuẩn bị sẵn sàng các kịch bản điều hành, có giải pháp đột phá để "xoay chuyển tình thế, chuyển đổi trạng thái, tận dụng cơ hội thúc đẩy tăng trưởng".
Về chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước chủ trì, không để lạm phát - mất tăng trưởng hoặc ngược lại. Cơ quan này phải có giải pháp đưa lãi suất huy động và cho vay xuống mức phù hợp, ổn định để hỗ trợ sản xuất kinh doanh, kiểm soát với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.
Về chính sách tài khóa, Bộ Tài chính phấn đấu thu ngân sách nhà nước tăng 10%, tiết kiệm trên 10% và tiết kiệm thêm 5% chi thường xuyên. Các bộ ngành, địa phương xử lý nghiêm vi phạm về giá, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Ngoài ra, Thủ tướng nhấn mạnh khó khăn, thách thức là cơ hội để chuyển đổi số - xanh, tái cấu trúc nền kinh tế bền vững, tiết kiệm xăng dầu, năng lượng, triển khai điện mặt trời áp mái, điện hạt nhân...
Ngày 16-6, UBND tỉnh Lâm Đồng cho biết đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương siết chặt quản lý hoạt động sản xuất, thu mua, sơ chế, đóng gói và xuất khẩu sầu riêng trên địa bàn.
Trong đó chấn chỉnh tình trạng mua bán, cho thuê, cho mượn mã số vùng trồng sầu riêng gây ảnh hưởng đến xuất khẩu và làm suy giảm thương hiệu sầu riêng Lâm Đồng.
Theo Công an tỉnh Lâm Đồng, hiện đang nổi lên tình trạng dùng mã số không đúng thực tế. Nhiều cơ sở thu mua sản phẩm ngoài vùng nguyên liệu nhưng vẫn dùng mã số vùng trồng để hợp thức hóa hồ sơ xuất khẩu.
Có trường hợp tự ý dùng mã số của doanh nghiệp khác khi chưa được phép, dẫn đến bị cảnh báo hoặc tạm dừng xuất khẩu.
Một số tổ chức, cá nhân sau khi được cấp mã số không trực tiếp sản xuất, đóng gói mà ủy quyền cho đơn vị khác vận hành, gây khó cho quản lý và truy xuất nguồn gốc.
Theo thống kê, đến tháng 4-2026, toàn tỉnh Lâm Đồng có 131 mã số vùng trồng và 129 cơ sở đóng gói bị nước nhập khẩu tạm ngừng hoặc thu hồi do vi phạm quy định về kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm.
Còn giai đoạn 2024 - 2025, qua kiểm tra chất lượng xuất khẩu, cơ quan chức năng phát hiện 17 mẫu sầu riêng nhiễm rệp sáp và sáu mẫu có hàm lượng cadimi vượt hoặc cận ngưỡng cho phép.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng cho biết các đơn vị liên quan đã tăng cường quản lý việc cấp, sử dụng mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói; rà soát, cập nhật cơ sở dữ liệu và kiểm tra việc duy trì điều kiện theo quy định.
Cùng với đó là đẩy mạnh hậu kiểm, kiểm soát truy xuất nguồn gốc, kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm và các yêu cầu từ thị trường nhập khẩu; theo dõi sát tình hình sản xuất, thu hoạch, tiêu thụ.
UBND tỉnh Lâm Đồng đã giao Công an tỉnh phối hợp các sở, ngành kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm hành vi gian lận mã số vùng trồng, gian lận nguồn gốc, vi phạm an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật.
