Sau chuỗi ngày tăng trưởng bứt phá, thị trường ôtô Trung Quốc đang phải đối mặt với đợt khủng hoảng quy mô lớn. Doanh số xe mới lao dốc mạnh trong năm nay, có nguy cơ đưa 2026 trở thành năm bết bát nhất của ngành công nghiệp ôtô nước này kể từ 2021.
Theo số liệu từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, chi phí năng lượng vận tải đã tăng vọt 15,3% so với cùng kỳ 2025 trong tháng 6, dẫn đến sự sụt giảm mạnh nhu cầu đối với xe sử dụng động cơ đốt trong.
Thống kê từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc (CPCA) cho biết, lượng xe giao đến tay khách hàng trong nửa đầu năm giảm 20,2%, xuống còn 8,7 triệu chiếc. Cơ quan này dự báo tổng lượng xe bán ra cả năm sẽ đạt khoảng 20,4 triệu chiếc, giảm 14% so với mức 23,7 triệu chiếc của năm 2025.
Tuy nhiên, con số trên vẫn có thể là quá lạc quan. Ông Xiao Feng từ Citic CLSA chia sẻ với CNBC rằng doanh số cả năm có thể giảm tới 20%. Dù vậy, ông dự báo dòng xe năng lượng mới (NEV) – bao gồm xe thuần điện và plug-in hybrid – sẽ chỉ giảm nhẹ khoảng 5-6%.
Tính riêng trong tháng 6, doanh số xe xăng giảm tới 39% so với cùng kỳ 2025, đóng góp tới 78% vào tổng mức sụt giảm của toàn thị trường. Nguyên nhân cốt lõi đến từ việc giá nhiên liệu leo dốc do ảnh hưởng bởi xung đột Trung Đông.
Bên cạnh đó, chính phủ Trung Quốc cũng bắt đầu cắt giảm một số chính sách hỗ trợ cho xe điện. Chi phí lithium leo thang kéo theo giá chip – linh kiện then chốt trên các dòng xe điện hiện đại – cũng tăng mạnh.
Tình hình được kỳ vọng sẽ khởi sắc hơn trong năm tới. Ông Feng dự báo sức mua người tiêu dùng sẽ phục hồi mạnh mẽ nhờ động lực từ làn sóng xuất khẩu ôtô của các hãng xe nội địa.
Khi thị trường biến động, một làn sóng thanh lọc và sáp nhập quy mô lớn là điều khó tránh khỏi. Chuyên gia từ Citic CLSA nhận định đến năm 2030, Trung Quốc sẽ chỉ còn khoảng 7-8 tập đoàn xe điện lớn trụ lại.
Ông dự đoán rằng các nhà sản xuất ôtô Mỹ sẽ không thể trụ vững trong thị trường ôtô Trung Quốc cạnh tranh khốc liệt, chỉ còn lại các nhà sản xuất nội địa như BYD, Geely và Leapmotor, Volkswagen của Đức và Toyota của Nhật Bản.
Nhưng ngay cả khi Volkswagen chuyển hướng sang xe điện tại Trung Quốc, số liệu giao hàng do hãng này báo cáo cho thấy mức giảm 25,9% so với cùng kỳ 2025 trong nửa đầu năm 2026.
Theo các nhà phân tích, duy trì doanh số ở quy mô lớn là điều tối quan trọng để tồn tại trong cuộc đua xe điện hiện nay.
Feng ước tính rằng một nhà sản xuất ôtô tại Trung Quốc cần đạt doanh số hàng năm 500.000 chiếc để hòa vốn, 1 triệu chiếc để có lợi nhuận bền vững và 2 triệu chiếc để đạt được quy mô kinh tế tối đa. Các nhà sản xuất nhỏ hơn không đạt được những con số này sẽ “gần như bị loại khỏi thị trường”.
Toyota và Nissan đang khiến nhiều người bất ngờ khi công khai cảnh báo khách hàng Nhật Bản về chất lượng hoàn thiện của các mẫu xe được sản xuất tại Mỹ.
Động thái này xuất hiện trong bối cảnh hai hãng xe Nhật Bản bắt đầu nhập khẩu một số mẫu xe lắp ráp tại Mỹ để phân phối trong nước, gồm Toyota Tundra, Toyota Highlander và Nissan Murano.
Điều đáng chú ý là các cảnh báo không chỉ đề cập đến những khác biệt về trang bị hay phần mềm giữa các thị trường, mà còn liên quan trực tiếp đến chất lượng ngoại thất và độ hoàn thiện của xe.
Trên trang thông tin dành cho khách hàng Nhật Bản, Nissan cho biết Murano nhập khẩu từ Mỹ "được hoàn thiện theo tiêu chuẩn dành cho thị trường nước ngoài" và có sự khác biệt so với tiêu chuẩn chất lượng áp dụng cho xe bán tại Nhật.
Hãng xe này lưu ý người mua có thể phát hiện những sai lệch nhỏ giữa các tấm thân xe, chênh lệch bề mặt hoặc khe hở trong quá trình lắp ráp. Ngoài ra, một số xe có thể xuất hiện các hạt bụi nhỏ nằm trong lớp sơn hoặc dấu vết của vật liệu kết dính.
Toyota cũng đưa ra những thông báo tương tự đối với mẫu bán tải Tundra nhập khẩu từ Mỹ.
Theo hãng xe Nhật, lớp sơn trên xe được hoàn thiện theo tiêu chuẩn dành cho thị trường nước ngoài. Khách hàng có thể nhận thấy hiện tượng lớp sơn mỏng, màu sắc không đồng đều, dấu vết đánh bóng, các vết lõm nhỏ hoặc hiện tượng phồng trên bề mặt sơn.
Toyota nhấn mạnh rằng những đặc điểm này không ảnh hưởng đến chức năng hay khả năng vận hành của xe.
Việc hai hãng xe Nhật Bản cùng lúc phát đi những cảnh báo tương tự đã thu hút sự chú ý của giới truyền thông quốc tế. Một số ý kiến cho rằng điều này phản ánh sự khác biệt về tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng giữa các nhà máy sản xuất tại Mỹ và Nhật Bản, dù Toyota và Nissan không trực tiếp khẳng định xe Mỹ có chất lượng thấp hơn.
Ngoài các vấn đề liên quan đến độ hoàn thiện, người mua xe nhập khẩu từ Mỹ tại Nhật Bản còn phải chấp nhận nhiều hạn chế về công nghệ.
Cả Toyota và Nissan đều cho biết hệ thống giải trí và bảng đồng hồ kỹ thuật số trên xe không hỗ trợ tiếng Nhật. Hệ thống định vị chỉ sử dụng dữ liệu bản đồ Mỹ, trong khi các dịch vụ kết nối trực tuyến không hoạt động tại Nhật Bản.
Thậm chí chức năng radio cũng có thể không sử dụng được do Nhật Bản áp dụng dải tần phát sóng khác với Mỹ.
Nissan còn lưu ý rằng do khác biệt trong thiết kế hệ thống nhiên liệu, thời gian đổ đầy bình xăng trên Murano có thể khác so với những mẫu xe được phân phối chính hãng tại Nhật.
Về giá bán, Nissan Murano phiên bản SV được niêm yết ở mức 7,964 triệu yen (khoảng 49.000 USD), cao hơn mức giá khởi điểm 43.215 USD tại Mỹ. Trong khi đó, Toyota Tundra bản 1794 Edition có giá 12 triệu yen (khoảng 74.000 USD), cao hơn mức khoảng 66.575 USD tại thị trường Mỹ.
Giới quan sát cho rằng việc Toyota và Nissan không điều chỉnh giao diện tiếng Nhật hoặc bổ sung các tính năng phù hợp với thị trường nội địa cho thấy hai hãng chưa đặt nhiều kỳ vọng về doanh số của những mẫu xe sản xuất tại Mỹ ở quê nhà.
Dù vậy, các động thái trên cũng phản ánh phần nào sự khắt khe của người tiêu dùng Nhật Bản - nhóm khách hàng vốn được xem là có yêu cầu rất cao về độ hoàn thiện và chất lượng sản xuất ô tô.
Theo báo cáo từ Automotive News, Honda CR-V đạt doanh số 226.114 chiếc trong 6 tháng đầu năm. Con số này giúp mẫu xe nhà Honda vượt qua mức doanh số ước tính 209.311 chiếc của Ford F-150 và bỏ xa mức 153.955 xe bàn giao của Toyota RAV4. Điều này nghe có vẻ không quá kịch tính, nhưng RAV4 chính là mẫu xe duy nhất từng đánh bại được F-150 trong suốt 16 năm qua.
Tình trạng nghẽn cổ chai trong sản xuất của Toyota RAV4 thế hệ mới và sự hạn chế về nguồn cung của Ford F-150 đã mở ra cơ hội hiếm hoi cho CR-V vươn lên dẫn đầu bảng xếp hạng doanh số tại Mỹ.
Ford F-150 vốn là "vua doanh số" khi dẫn đầu thị trường Mỹ về tổng lượng xe bán ra trong 15 trên 16 năm qua. Tuy nhiên, cuộc đua vẫn chưa ngã ngũ, và vị trí quán quân hiện tại của Honda một phần nhờ vào các điều kiện khách quan vốn có thể sẽ không duy trì được đến cuối năm.
Các đối thủ lao đao vì bài toán nguồn cung
Khi đi sâu vào phân tích dữ liệu, có thể thấy Honda chiếm ngôi vương không chỉ nhờ vào các chiến lược bán hàng cốt lõi. Phiên bản RAV4 tái thiết kế đời 2026 của Toyota gặp phải những gián đoạn sản xuất nghiêm trọng trong quá trình chuyển đổi nhà máy phức tạp, làm sụt giảm mạnh lượng xe lưu kho.
Hệ quả là doanh số của RAV4 giảm tới 36% trong nửa đầu năm nay. Ford cũng đối mặt với những "cơn đau đầu" của riêng mình. Vụ hỏa hoạn tại một nhà cung cấp nhôm lớn vào cuối năm 2025 đã làm giảm sản lượng F-150 trong nhiều tháng. Dù nhà cung cấp này đã hoạt động trở lại, Ford vẫn phải mất phần lớn thời gian của nửa đầu năm để chật vật quản lý lượng hàng tồn kho bị hạn chế.
Chiến lược đúng đắn của Honda
Honda khi đã tận dụng rất tốt thời cơ. CR-V trở thành một trong những mẫu crossover hybrid có hiệu suất kinh doanh ấn tượng nhất trên thị trường, trong đó các phiên bản hybrid chiếm tới 56% doanh số tính từ đầu năm. Honda cũng dựa vào lòng trung thành của khách hàng thuê xe, giữ chân được tới 75% lượng khách hàng cũ quay lại gia hạn, đồng thời nâng tỷ lệ khách hàng thuê xe mới lên mức 24%.
Chiến lược này rõ ràng đang phát huy tác dụng. Dữ liệu cho thấy doanh số CR-V tăng vọt 19% trong tháng 5 và 30% trong tháng 6. Các đại lý cho biết nhu cầu mua xe vẫn rất lớn bất chấp lượng hàng tồn kho giảm xuống chỉ còn đủ cung ứng trong khoảng 15 ngày, buộc Honda phải vận hành toàn bộ công suất các nhà máy sản xuất CR-V.
Việc liệu CR-V có thể giữ vững được vương miện cho đến hết năm hay không vẫn còn là một dấu hỏi lớn. Toyota đang tăng tốc sản xuất mẫu RAV4 mới, và Ford kỳ vọng sản lượng F-150 sẽ phục hồi trong nửa cuối năm.
Đây không phải lần đầu tiên Honda CR-V là "vua doanh số", nhưng chỉ ở riêng phân khúc SUV và trong nhiều năm, giai đoạn những năm 2000 đến trước 2016-2017. Tính bảng xếp hạng toàn thị trường Mỹ, đây mới là lần đầu tiên của hãng Nhật.
Theo Hãng tin AP, hơn 10.000 chiếc Vespa đã diễu hành quanh đấu trường Colosseum và băng qua khu vực quảng trường La Mã ở thành phố Rome (Ý) vào ngày 27-6, đánh dấu kỷ niệm 80 năm của dòng xe mang tính biểu tượng này.
Những người yêu Vespa đổ về từ khắp nơi trên thế giới như các nước châu Âu, San Francisco (Mỹ), bờ biển Gold Coast của Úc, Philippines và nhiều nơi khác.
Các đoàn xe hội tụ trên những con phố lát đá cổ kính của "thành phố vĩnh hằng", để tôn vinh một thương hiệu mà họ coi là vượt thời gian.
"Niềm đam mê Vespa gắn liền với phong cách Ý, với tự do và cả thập niên 1960", bà Natalie Dunand, một người Pháp đã nghỉ hưu đang kỷ niệm sinh nhật lần thứ 61 của mình, chia sẻ.
Với những đường nét bo tròn gợi nhớ một thời đã qua, Vespa - trong tiếng Ý có nghĩa là "ong bắp cày" - được xem là biểu tượng của xe hai bánh giống như Volkswagen Beetle đối với ô tô.
Mẫu xe nhỏ gọn này đã góp phần thúc đẩy nền kinh tế Ý và nhanh chóng trở nên phổ biến khắp thế giới từ khi ra mắt.
Từ ngày 25-6, nhiều người hâm mộ Vespa đã đổ về Rome, khiến các tuyến phố trở nên đông đúc với những đoàn người mặc áo đồng phục.
Bãi đỗ xe bên ngoài sân vận động Marble trưng bày hàng dài chiếc Vespa thuộc đủ kiểu dáng suốt tám thập niên qua.
Một người đàn ông đến từ thành phố Tokyo (Nhật Bản) chở theo con gái tám tuổi phía sau đã trao đổi cờ câu lạc bộ quê nhà lấy một lá cờ Ý. Nhiều người khác trao đổi sticker.
Trên bắp chân trái của một người Đức là hình xăm logo Vespa kèm dòng chữ uốn lượn La Dolce Vita (cuộc sống ngọt ngào).
Những người đam mê cho biết thương hiệu này gợi lên cảm giác hoài niệm về một thời kỳ đã qua, ngay cả khi họ chưa từng sống trong giai đoạn đó.
Nhiều người chia sẻ họ chuyển từ các dòng mô tô lớn sang Vespa vì xe nhẹ hơn, linh hoạt và dễ điều khiển, với tay ga tích hợp ngay trên tay lái.
"Chỉ cần lên xe, vặn ga là đi, rất đơn giản", ông Andrew Walton (59 tuổi) nói. Ông mua chiếc Vespa đầu tiên cách đây gần 20 năm và không bao giờ quay lại với loại xe khác.
