Theo báo Japan Times, Ngoại trưởng Nhật Bản Motegi Toshimitsu và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã có cuộc trao đổi ngắn bên lề các hội nghị liên quan ASEAN tại Manila, Philippines.
Cuộc gặp đánh dấu lần đầu tiên hai quan chức tiếp xúc sau nhiều tháng căng thẳng kể từ tháng 11-2025, khi Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae nói về khả năng Tokyo can thiệp quân sự nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan.
Theo đó, ngày 23-7, ông Motegi cho biết hai ngoại trưởng đã chào hỏi và trao đổi ngắn về quan hệ song phương một ngày trước đó.
Không tiết lộ bên nào chủ động cuộc trao đổi, nhưng ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục đối thoại với Bắc Kinh nhằm hạ nhiệt căng thẳng giữa hai nước.
“Việc tiếp tục đối thoại (với phía Trung Quốc) trong thời gian tới vô cùng quan trọng”, ông nhấn mạnh.
Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm sau đó nói rằng ông Vương Nghị “không có kế hoạch gặp phía Nhật Bản trong thời gian ở Manila”.
Quan hệ Nhật – Trung xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ sau khi Thủ tướng Takaichi cảnh báo một cuộc tấn công của Trung Quốc vào Đài Loan có thể dẫn đến phản ứng quân sự của Nhật Bản, khiến Bắc Kinh chỉ trích mạnh mẽ.
Dù Tokyo nhiều lần tuyên bố sẵn sàng đối thoại với Bắc Kinh, hai bên chưa tổ chức cuộc gặp chính thức cấp bộ trưởng nào kể từ những phát biểu đó.
Trong những tháng qua, Bắc Kinh cáo buộc Tokyo có những động thái nguy hiểm hướng tới “tái quân sự hóa”, đồng thời áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với một số sản phẩm lưỡng dụng liên quan các doanh nghiệp Nhật Bản.
Dù vậy, một số dấu hiệu gần đây cho thấy cánh cửa đối thoại đang dần mở lại. Hồi tháng 5, các bộ trưởng thương mại hai nước đã có cuộc trao đổi cấp bộ trưởng đầu tiên kể từ khi căng thẳng ngoại giao bùng phát.
Các hoạt động giao lưu kinh tế cũng được nối lại, khi Trung Quốc được cho bày tỏ hoan nghênh chuyến thăm vào tháng 9 của đại diện doanh nghiệp Nhật Bản. Liên đoàn Kinh tế Kansai cũng đang chuẩn bị chuyến thăm Bắc Kinh và một số thành phố khác của Trung Quốc vào tháng 10.
Sự tương tác ngắn giữa ông Motegi và ông Vương được xem là tín hiệu tích cực đối với Tokyo, có thể góp phần hạ nhiệt căng thẳng và tạo tiền đề cho cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước tại Hội nghị thượng đỉnh APEC vào tháng 11 ở thành phố Thâm Quyến (Trung Quốc).
Thủ tướng Takaichi và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến cùng tham dự hội nghị này.
Bộ Ngoại giao Mỹ cũng cảnh báo “Iran và các nhóm ủng hộ Iran có thể nhắm mục tiêu vào những lợi ích khác của Mỹ ở nước ngoài hoặc các địa điểm liên quan đến Mỹ và công dân Mỹ trên khắp thế giới, bao gồm các doanh nghiệp và tổ chức khác của Mỹ”.
Đặc biệt, Bộ Ngoại giao Mỹ khuyến cáo công dân Mỹ đang ở Trung Đông lưu ý khả năng xảy ra tình trạng gián đoạn các chuyến bay và hoạt động đi lại khác.
“Công dân Mỹ ở bên ngoài Trung Đông nên cân nhắc việc đi đến và đi qua khu vực này”, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 22/7 xác nhận đã hoàn tất một đợt không kích khác nhằm vào Iran, đánh dấu đêm thứ 12 liên tiếp tiến hành các cuộc tấn công.
Theo CENTCOM, lực lượng Mỹ đã tấn công các mục tiêu quân sự của Iran, bao gồm năng lực hàng hải, các cơ sở lưu trữ tên lửa và máy bay không người lái, các địa điểm giám sát ven biển và các hệ thống phòng không. Các cuộc tấn công tiếp tục làm suy giảm khả năng của Iran trong việc tấn công các thủy thủ dân sự và tàu thương mại.
CENTCOM cho biết trong tháng này, lực lượng Mỹ đã nhắm mục tiêu vào hàng chục cơ sở quân sự của Iran trên đất liền, đồng thời nối lại hoạt động phong tỏa Iran trên biển. Tính đến ngày 22/7, CENTCOM đã chuyển hướng 9 tàu thương mại và vô hiệu hóa một tàu nhằm ngăn các tàu thuyền ra vào các cảng của Iran.
CENTCOM xác nhận hơn 50.000 quân nhân Mỹ đang hoạt động trên khắp Trung Đông và vẫn duy trì trạng thái cảnh giác cao độ, sẵn sàng tác chiến và tiến hành các hoạt động tấn công.
Mỹ và Iran đã leo thang xung đột trong 2 tuần qua khi liên tục tấn công trả đũa lẫn nhau.
Báo Wall Street Journal dẫn các nguồn thạo tin cho biết Mỹ đang tăng cường hiện diện quân sự tại Trung Đông bằng cách triển khai binh sĩ và vũ khí, chuẩn bị cho khả năng mở rộng các hoạt động quân sự nhằm vào Iran.
Theo bài báo, trong tuần qua, các lực lượng đặc nhiệm đã được triển khai tới Trung Đông từ các căn cứ ở Mỹ. Ngoài ra, hơn 150 nhân viên y tế đã đến Trung tâm Y tế Landstuhl ở Đức, cơ sở chính tiếp nhận các quân nhân Mỹ bị thương trong các chiến dịch tác chiến ở Trung Đông.
Các phi đội tiêm kích cũng được triển khai tới các căn cứ không quân trên khắp khu vực, trong khi các máy bay ném bom tại các căn cứ ở Mỹ và Anh được đặt trong tình trạng báo động cao.
Tất cả những động thái này cho thấy Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể đang cân nhắc mở rộng hành động quân sự nhằm vào Iran. Wall Street Journal lưu ý rằng một cuộc chiến tranh toàn diện với Iran có thể khiến Mỹ tiếp tục làm suy giảm kho đạn dược và gây ra những biến động mới trên thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Hồi giữa tháng 7, Wall Street Journal cũng đưa tin ông Trump có xu hướng mở rộng hoạt động quân sự nhằm vào Iran sau một loạt cuộc họp với các cố vấn chủ chốt. Theo các nguồn tin, những phương án mà chính quyền Mỹ đang cân nhắc bao gồm tăng cường không kích lãnh thổ Iran, triển khai lực lượng mặt đất để chiếm các đảo của Iran gần eo biển Hormuz và tấn công các cơ sở năng lượng của Iran.
"Tối nay chúng ta sẽ giáng đòn rất mạnh vào họ và ngày mai chúng ta cũng sẽ tiếp tục làm như vậy", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói ngày 13/7.
Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngay sau đó thông báo các cuộc tấn công Iran bắt đầu vào khoảng 20h45, đánh dấu đêm thứ ba liên tiếp tập kích.
"Các cuộc tấn công này sẽ tiếp tục gây tổn thất nặng nề cho Iran và làm suy yếu khả năng tấn công tàu thuyền thương mại ở eo biển Hormuz", CENTCOM cho biết.
Quân đội Mỹ cho biết họ đã tấn công hàng chục mục tiêu. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố đáp trả bằng các cuộc tấn công mới nhằm vào mục tiêu và căn cứ Mỹ tại Bahrain, Jordan, Kuwait và Oman.
Nhà Trắng xác nhận rằng Tổng thống Trump hôm 7/7 đã thông báo với quốc hội rằng nước này nối lại các cuộc tấn công Iran, cho phép Lầu Năm Góc thêm 60 ngày để hoạt động trong khu vực mà không cần sự chấp thuận của quốc hội.
Bất chấp xung đột liên tục gia tăng, Tổng thống Mỹ Trump ngày 13/7 vẫn tuyên bố rằng thỏa thuận với Iran để chấm dứt chiến sự ở Trung Đông "vẫn có thể đạt được".
"Tôi nghĩ có thể có thỏa thuận. Chắc chắn rồi. Chúng ta đã đạt thỏa thuận với họ hai ngày trước và sau đó họ nói 'Ồ, chúng tôi không thể đạt thỏa thuận đó. Chúng tôi phải đàm phán thêm'", ông Trump nói với các phóng viên tại phòng Bầu dục.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei trong khi đó nói rằng bản ghi nhớ hồi tháng 6 giữa hai nước, vốn là cơ sở cho các cuộc đàm phán và dỡ bỏ lệnh cấm vận của Mỹ, đang "trong tình trạng khủng hoảng".
Ông Baqaei cho biết Iran sẽ phớt lờ các nghĩa vụ của mình theo thỏa thuận nếu Mỹ làm điều tương tự, nhưng nói thêm rằng Tehran đang tiếp tục đàm phán với các nhà trung gian từ Qatar, Pakistan và Oman để ngăn chặn leo thang hơn nữa.
Ngày 21.7, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã miễn nhiệm đại tướng Oleksandr Syrsky (61 tuổi) khỏi vai trò tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang. Vụ việc diễn ra sau cuộc khủng hoảng chính trị khởi đầu bằng việc sa thải bộ trưởng quốc phòng được lòng dân là ông Mykhailo Fedorov.
Đại tướng Syrsky đã giữ cương vị tổng tư lệnh từ đầu năm 2024 và nằm trong số những chỉ huy dày dạn kinh nghiệm nhất của Ukraine. Được đào tạo theo hệ thống quân sự trước khi Ukraine tách khỏi Liên Xô, ông Syrsky đã chỉ huy chiến dịch bảo vệ thủ đô Kyiv vào thời điểm cuộc xung đột với Nga bùng phát năm 2022. Cùng năm, ông cũng chỉ huy chiến dịch phản công thần tốc cho phép quân đội Ukraine giành lại quyền kiểm soát nhiều khu vực rộng lớn tại tỉnh Kharkiv ở đông bắc Ukraine.
Tổng thống Zelensky đã công bố việc thay tướng sau khi bất ngờ sa thải Bộ trưởng Quốc phòng Fedorov (35 tuổi) chỉ sau 6 tháng bổ nhiệm. Ông Fedorov được biết đến với các nỗ lực hiện đại hóa quân đội bằng công nghệ, nhưng điều này cũng làm nảy sinh những bất đồng với giới lãnh đạo quân sự. Cựu bộ trưởng cáo buộc ông Syrsky bác bỏ các sáng kiến cải cách và gây sức ép khiến Tổng thống Zelensky cách chức mình. Ông Syrsky bác bỏ những cáo buộc này.
Cuộc khủng hoảng chính trị diễn ra trong bối cảnh Ukraine thông báo đã đạt được những bước tiến đáng kể trên các mặt trận trong năm 2026. Tuy nhiên, mâu thuẫn giữa tổng tư lệnh quân đội và bộ trưởng quốc phòng đe dọa làm chệch hướng những nỗ lực này. Trước áp lực trên, ông Zelensky cần phải hành động để chấm dứt giai đoạn khủng hoảng và tiếp tục tập trung hoàn thành các mục tiêu quân sự với Nga.
Theo sau làn sóng biểu tình kéo dài nhiều ngày yêu cầu cách chức ông Syrsky, đến hôm 21.7 ông Zelensky thông báo trên Telegram rằng đã quyết định bổ nhiệm thiếu tướng Mykhailo Drapaty (44 tuổi) thay đại tướng Syrsky làm tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine.
Sau khi được bổ nhiệm, ông Drapaty cam kết sẽ làm việc "với tinh thần trách nhiệm, sự tập trung và lòng tôn trọng" đối với các quân nhân Ukraine trong cuộc xung đột với Nga. Từng giữ chức tư lệnh Lục quân (2024 - 2025) và sau đó là tư lệnh Lực lượng Liên hợp, tân tổng tư lệnh quân đội Drapaty thuộc thế hệ tướng lĩnh mới đã trưởng thành qua nhiều năm đối đầu giữa Nga và Ukraine.
Với việc ông Drapaty được bổ nhiệm, Ukraine trải qua đời tổng tư lệnh thứ ba kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt vào tháng 2.2022. Cựu Bộ trưởng Fedorov hoan nghênh việc bổ nhiệm tướng Drapaty, cho rằng đây là động thái tiếp thêm nguồn sinh khí mới cho chiến dịch đối phó Nga.
Tổng thống Zelensky cho biết thiếu tướng Drapaty cùng các chỉ huy khác của quân đội sẽ phải đệ trình chiến lược quốc phòng cho giai đoạn kế tiếp, bao gồm tiếp tục cải cách hệ thống quân đoàn, đẩy nhanh tiến độ cung cấp vũ khí và thiết bị không người lái, tăng cường năng lực phòng không, và xây dựng kế hoạch động viên rõ ràng hơn.
Tổng thống Zelensky ngày 21.7 cũng gặp riêng ông Fedorov, người được cho mang đến đóng góp quan trọng trong việc thúc đẩy nhanh chương trình phát triển công nghệ không người lái giúp Ukraine tạo lợi thế trên các mặt trận. Trong một động thái trấn an người biểu tình, nhà lãnh đạo Ukraine đề nghị ông Fedorov đảm nhận một vị trí quan trọng trong chính phủ, phụ trách lĩnh vực công nghệ của nhà nước. Hiện vẫn chưa rõ câu trả lời của cựu bộ trưởng, nhưng ông Fedorov trước đó cho hay chỉ muốn quay về vị trí cũ.
Về việc Ukraine thay tổng tư lệnh quân đội, Điện Kremlin cho rằng điều này sẽ chẳng thay đổi được tình hình trên tiền tuyến, mà theo Moscow đang phát triển theo hướng có lợi cho Nga, AFP đưa tin.
