Chính phủ ban hành Nghị định số 112 về trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon từ tháng 4, tạo hành lang pháp lý để chuyển giao loại tài sản này sang các đối tác nước ngoài. Nhiều doanh nghiệp, nhà phát triển dự án đã nắm bắt cơ hội, chuẩn bị nền tảng dữ liệu, hệ thống MRV (đo lường, báo cáo, thẩm định) cùng thị trường bán tín chỉ.
Nói tại tọa đàm thúc đẩy hợp tác trao đổi tín chỉ carbon quốc tế chiều 23/7, ông Trần Kỳ Anh, Quản lý giao dịch tín chỉ carbon của Vingroup, cho biết họ xây dựng hạ tầng dữ liệu ngay từ những dự án đầu tiên, tạo nền tảng tham gia thị trường carbon.
Ví dụ, với trạm sạc V-Green, mỗi trụ đều được tích hợp công tơ điện thông minh, kết nối nền tảng quản lý tập trung. Dữ liệu của từng pin sạc được ghi nhận, lưu trữ và cập nhật theo thời gian thực. Nguồn dữ liệu này có thể truy xuất, tạo cơ sở tính toán lượng phát thải giảm được, phục vụ quá trình MRV theo tiêu chuẩn tín chỉ carbon quốc tế.
Tín chỉ carbon (carbon credit) là một loại giấy phép hoặc chứng chỉ có thể giao dịch, có giá trị mua bán và cung cấp cho người nắm giữ tín chỉ quyền phát thải một tấn CO2 hoặc loại khí thải khác nằm trong danh sách khí thải nhà kính.
Hệ sinh thái giao thông điện giúp Vingroup đạt lợi thế quy mô. Trong đó, VinFast trong vai trò “hạt nhân”, cùng các vệ tinh V-Green (trạm sạc), Green SM (nền tảng gọi xe), Vinbus (xe bus điện). Gần đây, Vingroup mở rộng đầu tư sang năng lượng tái tạo, hạ tầng đường sắt tốc độ cao. “Những lĩnh vực này tạo nền tảng để tập đoàn tham gia hiệu quả vào thị trường carbon trong nước và quốc tế”, ông Kỳ Anh nói.
Vingroup đang xây dựng hai dự án tín chỉ carbon. Trong đó, họ dự tính phát hành 1 triệu tín chỉ từ việc người dùng đổi xe máy xăng sang điện trong giai đoạn 2025-2029. Lượng giảm thải từ phát triển trạm sạc lớn hơn, có thể đạt tới 3,5 triệu tấn CO2 mỗi năm. Hai dự án này được xây dựng theo hai tiêu chuẩn phổ biến là Verra và Gold Standard, đạt chuẩn giao dịch trên thị trường quốc tế.
Bên cạnh các dự án tự thân của doanh nghiệp, nhiều đơn vị hợp tác với bên thứ ba phát triển dự án tín chỉ. Công ty TNHH Green Carbon Japan Vietnam đang xây dựng dự án canh tác lúa giảm phát thải, áp dụng kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ (AWD) trên 80.000 ha tại 15 tỉnh. Nói với VnExpress, ông Phan Tiến Thành, Quản lý phát triển kinh doanh công ty, ước tính họ sẽ thu về 500.000 tín chỉ carbon trong năm nay.
“Các tín chỉ này đang chờ cơ quan chức năng phê duyệt để bán sang thị trường quốc tế”, ông Thành nói. Họ nhắm tới các thị trường có sàn giao dịch carbon (ETS) hoặc thuế carbon nghiêm ngặt, đã thỏa thuận trao đổi kết quả giảm thải song phương với Việt Nam như Nhật Bản, Singapore, Hàn Quốc, hoặc tới đây là Thụy Sĩ. Giá kỳ vọng ở mức 15-30 USD mỗi tín chỉ, tùy thị trường.
Theo Nghị định 112, doanh nghiệp có thể bán tín chỉ carbon ra nước ngoài theo ba cơ chế, gồm thỏa thuận song phương giữa hai nước, cơ chế tập trung dưới sự giám sát của Liên Hợp Quốc (UNFCCC), hoặc tiêu chuẩn độc lập (như Verra, Gold Standard). Để tránh tình trạng bán quá mức, chính phủ đặt tỷ lệ trần tín chỉ được phép bán với hai mức 50% và 90%.
Chẳng hạn, tỷ lệ trần với các dự án trạm sạc, xe điện, canh tác lúa giảm thải ở mức 90%, còn các dự án trồng rừng ở mức 50%. Ông Nguyễn Tiến Hải, Giám đốc Kỹ thuật Công ty cổ phần Tư vấn Năng lượng và Môi trường (VNEEC), cho biết nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực bị áp trần 50% thấy “hụt hẫng”, tăng giá tín chỉ để bù đắp chi phí.
Tuy nhiên, ông Hải cho biết lượng tín chỉ dôi dư có tiềm năng bán trên sàn giao dịch carbon trong nước. Việc doanh nghiệp ô nhiễm được mua 30% tín chỉ carbon bù trừ hạn ngạch sẽ tạo nguồn cầu cho lượng tín chỉ này. “Đây là động lực lớn cho doanh nghiệp phát triển dự án carbon, khi họ có thể bán được trong nước lẫn quốc tế”, ông nhận định.
Ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó cục trưởng Biến đổi Khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết nhiều doanh nghiệp Việt trong lĩnh vực xuất khẩu, năng lượng, nông nghiệp và lâm nghiệp bắt đầu quan tâm phát triển dự án tạo tín chỉ. Một số địa phương cũng chủ động tìm cơ hội khai thác tiềm năng giảm phát thải.
Phó cục trưởng nhấn mạnh việc chủ động tham gia thị trường carbon sẽ giúp Việt Nam và cộng đồng doanh nghiệp thực hiện tốt các cam kết giảm phát thải, đồng thời tận dụng được cơ hội phát triển mới trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh.
Nếu hoàn tất giao dịch, lượng cổ phiếu HAG do ông Đoàn Nguyên Đức (bầu Đức), Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Hoàng Anh Gia Lai (HAG) nắm giữ sẽ tăng từ 322 triệu lên gần 324 triệu đơn vị, tương ứng tỷ lệ sở hữu tăng từ 25,4% lên 25,7% vốn điều lệ. Tổng lượng cổ phiếu do ông Đức và các bên liên quan nắm giữ dự kiến đạt 391,4 triệu đơn vị, tương đương gần 31% vốn. Thời gian giao dịch được thực hiện từ ngày 29/6 đến 28/7 theo phương thức khớp lệnh trên sàn.
Với thị giá HAG chốt phiên 23/6 ở mức 15.000 đồng một cổ phiếu, ông Đức dự kiến chi khoảng 60 tỷ đồng cho thương vụ này.
Đây là lần thứ 5 kể từ đầu năm nay Chủ tịch Hoàng Anh Gia Lai đăng ký hoặc thực hiện mua thêm cổ phiếu HAG. Trước đó, ông vừa hoàn tất mua 4 triệu cổ phiếu trong giai đoạn 16-22/6.
Hiện có 13 cá nhân liên quan đến ông Đức sở hữu cổ phiếu HAG với tổng tỷ lệ nắm giữ khoảng 30,57% vốn điều lệ. Trong đó, ông Đoàn Hoàng Nam - con trai bầu Đức - là người sở hữu nhiều nhất với khoảng 52 triệu cổ phiếu. Bà Đoàn Hoàng Anh, con gái ông Đức, nắm khoảng 13 triệu cổ phiếu.
Tại đại hội đồng cổ đông thường niên hồi tháng 4, ông Đức cho biết sẽ tiếp tục mua thêm cổ phiếu HAG. Doanh nhân này đồng thời chuẩn bị nguồn lực cho kế hoạch phát triển 20.000 ha cà phê với tổng vốn đầu tư dự kiến 14.000-15.000 tỷ đồng, từ lợi nhuận giữ lại, IPO công ty con và huy động vốn tại công ty mẹ.
Năm 2025, Hoàng Anh Gia Lai ghi nhận doanh thu thuần 7.440 tỷ đồng, tăng gần 29% so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt 2.243 tỷ đồng, tăng hơn gấp đôi. Trong quý I năm nay, doanh nghiệp lãi 1.172,6 tỷ đồng, gấp hơn 3 lần cùng kỳ và hoàn thành gần 28% kế hoạch lợi nhuận cả năm.
Doanh nghiệp cũng đang thúc đẩy kế hoạch IPO các công ty con nhằm tạo nguồn vốn cho dự án cà phê. Theo lãnh đạo công ty, đơn vị quản lý dự án tại Lào có thể lên sàn ngay trong quý II nếu điều kiện thị trường thuận lợi.
Năm 2026, Hoàng Anh Gia Lai đặt mục tiêu doanh thu 8.624 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 4.202 tỷ đồng, tăng lần lượt 16% và 87% so với thực hiện năm 2025. Nếu hoàn thành kế hoạch, đây sẽ là mức lợi nhuận cao nhất trong lịch sử hoạt động của doanh nghiệp.
Theo chương trình, sáng nay (20-4), kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI tiếp tục đợt họp thứ 2.
Trong đợt 2, Quốc hội dự kiến làm việc từ ngày 20 và bế mạc kỳ họp vào chiều 23-4 (dự phòng ngày 24 và 25-4). Cũng tại đợt 2 này, Quốc hội sẽ xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng.
Riêng ngày 20-4, buổi sáng Quốc hội sẽ nghe các tờ trình, báo cáo thẩm tra dự thảo nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam. Dự thảo nghị quyết việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương. Dự thảo nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định luật sư công.
Cùng với đó, dự thảo nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và giải pháp tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài. Nội dung này sẽ được Quốc hội thảo luận riêng tại tổ và hội trường.
Sau đó Quốc hội thảo luận ở tổ về các dự thảo nghị quyết được trình và tiếp tục thảo luận tại hội trường các nội dung trên vào ngày 22-4.
Buổi chiều, Quốc hội sẽ thảo luận ở hội trường về việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước, công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025, tình hình thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025.
Trong phiên thảo luận thành viên Chính phủ phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. Nội dung này sẽ tiếp tục trong ngày 21-4 và được phát thanh, truyền hình trực tiếp.
Theo Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam, diễn biến thị trường tiền tệ liên ngân hàng phiên cuối tuần qua ghi nhận xu hướng hạ nhiệt của lãi suất bình quân VND liên ngân hàng.
Cụ thể, lãi suất bình quân VND liên ngân hàng giữ nguyên ở các kỳ hạn qua đêm (ON) và 2 tuần, đồng thời giảm 0,1 điểm phần trăm tại các kỳ hạn 1 tuần và 1 tháng so với phiên trước. Mức giao dịch lần lượt ở ON 3,9%; 1 tuần 4,7%; 2 tuần 6,5% và 1 tháng 7%.
Về nghiệp vụ thị trường mở, Ngân hàng Nhà nước chào thầu tổng cộng 5.000 tỉ đồng trên kênh cầm cố, với lãi suất 4,5% cho các kỳ hạn 7 ngày, 35 ngày và 56 ngày. Kết quả, có 80,45 tỉ đồng trúng thầu ở kỳ hạn 7 ngày, 1.000 tỉ đồng ở kỳ hạn 35 ngày và 3.000 tỉ đồng ở kỳ hạn 56 ngày. Trong khi đó, lượng đáo hạn lên tới 22.000 tỉ đồng.
Ngân hàng Nhà nước không phát hành tín phiếu trong phiên này. Như vậy, nhà điều hành đã hút ròng 17.919 tỉ đồng khỏi hệ thống. Tổng khối lượng lưu hành trên kênh cầm cố hiện đạt 215.003 tỉ đồng.
Theo báo cáo mới công bố của Công ty chứng khoán Vietcap (VCI), tỉ giá USD/VND trong tháng 3 tăng 1,1%, lên mức 26.340 đồng/USD trên thị trường liên ngân hàng. Tính từ đầu năm đến nay, tỉ giá này đã tăng khoảng 0,2%.
VCI cho rằng đà tăng của tỉ giá chủ yếu chịu tác động từ việc chỉ số đồng USD (DXY) tăng mạnh 2,4% trong tháng 3, cùng với nhu cầu ngoại tệ trong nước gia tăng.
Trước diễn biến này, Ngân hàng Nhà nước đã có động thái can thiệp nhằm ổn định thị trường, khi bán ra một lượng lớn USD cho các ngân hàng thương mại thông qua hợp đồng kỳ hạn 180 ngày vào ngày 24-3.
Về triển vọng, Vietcap nhận định một số yếu tố có thể tiếp tục gây áp lực lên thị trường ngoại hối trong ngắn hạn. Trong đó, đáng chú ý là khả năng đồng USD duy trì sức mạnh, sự thay đổi kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) - khi nhà đầu tư chuyển từ dự báo có một đợt cắt giảm lãi suất sang kịch bản không giảm trong năm nay cùng với rủi ro thâm hụt thương mại kéo dài, khi tháng 3 ghi nhận tháng nhập siêu thứ tư liên tiếp.
Ở chiều ngược lại, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vẫn duy trì ổn định, với vốn giải ngân trong quý 1-2026 tăng 9,1% so với cùng kỳ. Đây được xem là yếu tố hỗ trợ, góp phần giảm bớt áp lực lên tỉ giá trong thời gian tới.
Việc đóng cửa eo biển Hormuz khiến nhiều nước gặp khó khăn. Nhưng Trung Quốc, nước nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới qua eo biển Hormuz, bằng tổng lượng dầu nhập khẩu của Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc cộng lại, vẫn ít bị ảnh hưởng.
Ông Lauri Myllyvirta, đồng sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch (CREA) ở Phần Lan, cho biết vị thế này rất gần với những gì các nhà hoạch định Trung Quốc hình dung trong nhiều thập kỷ.
Với xe điện, cuối năm 2020, Bắc Kinh đặt mục tiêu thị phần phương tiện này chiếm 20% tổng số xe mới vào năm 2025. Vào năm ngoái, tỷ lệ xe điện họ đạt được là khoảng 50%.
Theo công ty nghiên cứu thị trường Benchmark Mineral Intelligence (BMI), doanh số xe điện Trung Quốc năm 2025 là 12,9 triệu chiếc, chiếm 62% lượng xe toàn cầu. Tính riêng dòng xe chở khách, hơn một nửa số xe mới bán ra là phương tiện chạy bằng năng lượng mới (NEV). Tức là, phương tiện giao thông trên đà phụ thuộc vào pin nhiều hơn xăng.
Sự bùng nổ bất ngờ này giúp mức tiêu thụ nhiên liệu của Trung Quốc trên đà giảm dần sau nhiều thập kỷ tăng trưởng chóng mặt. Theo ước tính của CREA, số xe điện này giúp họ giảm tiêu thụ xăng dầu tương đương lượng nhập khẩu từ Arab Saudi.
Trong khi đó, ngày càng nhiều hãng xe điện Trung Quốc công bố có lãi, thay vì "đốt tiền" và hoãn chiến lược xe điện như đối thủ. Tính đến cuối tháng 3, Leapmotor, Nio, Xpeng đã công bố có lời sau nhiều quý thua lỗ.
Leapmotor, được Stellantis hậu thuẫn, đạt lợi nhuận 78 triệu USD vào năm 2025, trong khi năm ngoái lỗ 410 triệu USD. Nio đạt lợi nhuận ròng điều chỉnh 104 triệu USD trong quý IV. Cùng quý này, Xpeng cũng đạt lãi ròng khoảng 55 triệu USD, trong khi cùng kỳ lỗ 190 triệu USD. Họ đã nối dài danh sách hãng xe điện thoát lỗ cùng với những tên tuổi kỳ cựu như BYD, Xiaomi và Li Auto.
Bên cạnh đó, nguồn điện sạch cho nền kinh tế cũng đang trên đà tăng nhanh, vượt quá mục tiêu Bắc Kinh đặt ra. Nguồn điện của Trung Quốc chủ yếu dựa vào than và năng lượng tái tạo. Trong đó, tỷ trọng điện than giảm mạnh. Hầu hết lượng điện phục vụ tăng trưởng kinh tế mỗi năm đều có thể bù đắp bằng công suất mới của điện gió hoặc mặt trời, giúp giảm nhập khẩu than đá và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Theo tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember, chỉ riêng năm 2024, điện tái tạo đã cung cấp khoảng 80% nhu cầu điện tăng thêm của nền kinh tế.
Bà Muyi Yang, nhà phân tích năng lượng cấp cao khu vực châu Á của Ember, nhận định cú sốc năng lượng từ xung đột Iran có thể càng củng cố hướng đi mà Trung Quốc đang theo đuổi. "Tình thế này bộc lộ những rủi ro khi phụ thuộc quá nhiều vào dầu khí nhập khẩu. Đó là lý do quá trình chuyển đổi năng lượng không chỉ gồm hoạt động xây thêm nhà máy điện gió và mặt trời, mà còn cần khử carbon trên toàn nền kinh tế", bà nói.
Giới phân tích từ ngân hàng OCBC nhận định về lâu dài, quá trình điện khí hóa giao thông và tăng cường tỷ trọng năng lượng tái tạo tiếp tục giúp nền kinh tế này ít chịu ảnh hưởng hơn trước các cú sốc giá dầu.
Thực tế, cả ba công ty dầu khí lớn nhất Trung Quốc đều chứng kiến lợi nhuận giảm trong năm 2025, do cuộc chuyển đổi năng lượng. Trong đó, Sinopec - công ty lọc dầu công suất lớn nhất thế giới - giảm 36,8% lợi nhuận so với năm 2024. Năm ngoái, sản lượng xăng và dầu diesel của họ giảm lần lượt 2,4% và 9,1%, xuống còn 62,6 triệu tấn và 52,6 triệu tấn.
Ngoài ra, rủi ro năng lượng của Trung Quốc cũng được giảm thiểu nhờ chiến lược đa dạng nguồn cung. Họ mua dầu từ nhiều nhà cung ứng, không phụ thuộc quá 20% lượng nhập khẩu vào một quốc gia, khác với nhiều nước châu Á. Ví dụ, Nhật Bản mua gần 80% lượng dầu từ Arab Saudi và UAE. Với tỷ trọng tương đương, Trung Quốc mua từ 8 quốc gia, gồm lượng lớn dầu từ Nga, Venezuela và Iran - những quốc gia chịu lệnh cấm vận của Mỹ.
Thêm vào đó, họ dự trữ lượng dầu lên tới 1,4 tỷ thùng, nhiều hơn lượng dự trữ chiến lược của Mỹ với 414 triệu thùng dầu, theo công ty nghiên cứu thương mại toàn cầu Kpler. Giới phân tích ước tính Trung Quốc có thể duy trì trong bảy tháng nếu eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa. Để so sánh, Hàn Quốc phụ thuộc 70% lượng dầu qua eo biển này, với lượng dự trữ không đủ dùng trong hai tháng.
Họ cũng tăng cường xây dựng các đường ống khí đốt, giảm nhập khẩu qua đường biển. Nhờ vị thế địa lý, họ dễ dàng nhập khẩu LNG qua đường ống từ Nga, Myanmar và khu vực Trung Á - lợi thế mà Nhật Bản hay Hàn Quốc khó có được.
Nhờ nhiều thập kỷ hoạch định chính sách cùng sự bùng nổ của xe điện, điện tái tạo, Trung Quốc đang dần tách động lực tăng trưởng khỏi nguồn cung nhiên liệu hóa thạch từ nước ngoài. Chen Lin, Phó chủ tịch công ty nghiên cứu thị trường năng lượng Rystad Energy, dự báo nhu cầu dầu mỏ của Trung Quốc có khả năng đạt đỉnh trong năm nay, sau đó giảm dần. "Tình hình nước này khó có thể xấu đi, dù tỷ trọng nhập khẩu dầu thô vẫn cao", ông Chen nói.
