Khi nhiệt độ vượt 35 độ C, thực phẩm rất dễ trở thành môi trường cho vi khuẩn phát triển nhanh. Vì vậy, chú ý an toàn ăn uống và phòng ngộ độc thực phẩm là điều không thể xem nhẹ trong mùa nóng.
Theo thạc sĩ – bác sĩ Bùi Thị Duyên, phụ trách khoa Dinh Dưỡng, Bệnh viện Quân y 175, việc để thức ăn chín ở nhiệt độ phòng nhiều giờ là nguy cơ ngộ độc thực phẩm phổ biến. Nhiều nơi chế biến thực phẩm sẵn nhưng không bảo quản đúng cách, khiến vi khuẩn phát triển nhanh. Bên cạnh đó, nhiễm khuẩn chéo do dùng chung dao, thớt cho đồ sống – chín, hoặc để lẫn thực phẩm sống với đồ ăn liền trong tủ lạnh cũng làm tăng rủi ro mất an toàn thực phẩm.
“Nếu khâu kiểm soát nguyên liệu đầu vào không chặt chẽ, dẫn đến việc sử dụng thực phẩm đã ôi thiu, biến chất vì mục tiêu lợi nhuận hoặc chủ quan cũng sẽ vô tình tạo ra các ‘ổ’ vi khuẩn phát triển mạnh mẽ, trở thành nguồn gây ngộ độc”, bác sĩ Duyên cảnh báo.
Thạc sĩ – bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Gia An 115, cho biết khoảng nhiệt độ 30 – 40°C thường được gọi là “vùng nguy hiểm” trong an toàn thực phẩm. Nhiều loại vi khuẩn có thể nhân đôi chỉ sau 20 – 30 phút, tức chỉ sau vài giờ, số lượng vi khuẩn có thể tăng lên hàng trăm đến hàng nghìn lần.
Do đó, mọi người cần lưu ý một nguyên tắc quan trọng: Thực phẩm chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ; nếu nhiệt độ môi trường trên 32 – 35°C, thời gian này nên rút ngắn còn khoảng 1 giờ. Sau mốc này, nguy cơ vi khuẩn phát triển và sinh độc tố tăng lên rõ rệt. Đáng lưu ý, một số độc tố vi khuẩn không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng lại, nên việc “nấu lại cho kỹ” không đồng nghĩa với an toàn.
Các thực phẩm như hải sản, món nhiều nước, sữa hoặc thức ăn chế biến sẵn là nhóm dễ hư hỏng nhanh nhất trong thời tiết nắng nóng. Từ đó, bác sĩ Tố Hi lưu ý khi thực phẩm có dấu hiệu mùi lạ, nhớt, đổi màu hoặc vị bất thường, người dân không nên cố sử dụng lại.
Để chủ động phòng tránh ngộ độc thực phẩm trong mùa nắng nóng, bác sĩ Duyên khuyên người dân cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm sau:
Thực hiện “ăn chín, uống sôi”: Tuyệt đối không sử dụng thức ăn ôi thiu, hỏng mốc hoặc quá hạn sử dụng. Hạn chế tối đa các món gỏi sống, đồ tái trong mùa hè. Thực phẩm thừa cần được đun lại ở nhiệt độ trên 70 độ C trước khi ăn.
Vệ sinh tay: Rửa tay bằng xà phòng ít nhất 20 giây trước và sau khi chế biến thực phẩm, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Giữ khu vực chế biến và vật dụng nấu nướng luôn sạch sẽ, khô ráo.
Bảo quản thực phẩm đúng cách: Thức ăn chín cần được đậy kín để tránh bụi và côn trùng. Nếu dùng tủ lạnh, phải sắp xếp ngăn nắp, tránh việc tích trữ quá tải dung tích tủ. Nhiệt độ ngăn mát nên giữ ở mức 5 độ C hoặc thấp hơn.
Lựa chọn thực phẩm an toàn: Ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng, không có mùi lạ hay màu sắc bất thường.
Bù nước và điện giải đúng cách: Uống đủ 1,5 – 2,5 lít nước/ngày tùy độ tuổi và mức độ hoạt động. Nên uống chậm, chia thành nhiều lần ngay cả khi không khát. Có thể dùng nước lọc, nước khoáng, nước dừa hoặc Oresol để bổ sung khoáng chất bị thất thoát qua mồ hôi.
Ngày 16/7, thông tin từ Bệnh viện Hữu nghị đa khoa Nghệ An, đơn vị vừa phẫu thuật cấp cứu thành công, bảo tồn dương vật cho một người đàn ông bị chấn thương phức tạp vùng kín.
Nam bệnh nhân 43 tuổi được người nhà đưa đến bệnh viện trong tình trạng đau, chảy máu nhiều vùng kín.
Người nhà bệnh nhân cho biết trước đó, người đàn ông này trong khi cho lợn ăn đã bị lợn húc thẳng vào vùng hạ bộ.
Qua thăm khám, các bác sĩ xác định đây là chấn thương nặng, có nguy cơ ảnh hưởng lâu dài đến chức năng tiết niệu và sinh sản, cần phải mổ cấp cứu.
Ê-kíp Khoa Ngoại Thận - Tiết niệu Bệnh viện Hữu nghị đa khoa Nghệ An đã cắt lọc các mô dập nát, cầm máu, bảo tồn tối đa các cấu trúc quan trọng và tạo hình vùng tổn thương. Sau ca phẫu thuật chức năng tiết niệu và sinh sản của bệnh nhân được bảo tồn. Bệnh nhân đang được bác sĩ theo dõi chặt chẽ.
Dù có nhiều điểm giống nhau, nhưng mỗi loại chanh vẫn sở hữu những đặc điểm dinh dưỡng riêng, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Chanh vàng và chanh xanh đều có vị chua nhờ chứa nhiều axit citric. Tuy nhiên, chanh xanh thường có độ axit cao hơn nên vị chua đậm hơn. Một số giống chanh xanh có hàm lượng axit citric thấp nên vị cũng dịu hơn.
Về giá trị dinh dưỡng, cả hai đều là nguồn cung cấp vitamin C dồi dào. Đây là dưỡng chất giúp tăng cường miễn dịch, hỗ trợ sản xuất collagen và thúc đẩy quá trình phục hồi mô.
Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, so với chanh xanh, chanh vàng chứa nhiều vitamin C hơn. Một quả chanh vàng cung cấp khoảng 34 mg vitamin C, trong khi một quả chanh xanh chứa khoảng 22 mg vitamin C.
Ngược lại, chanh xanh lại nhỉnh hơn chanh vàng về lượng carbohydrate và calo. Một quả chanh vàng chứa 17 calo, còn chanh xanh chứa 20 calo. Cả hai đều không chứa chất béo, cung cấp 2 g chất xơ và 1 g protein mỗi quả.
Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ, ngoài vitamin C, chanh vàng và chanh xanh còn cung cấp kali, folate, canxi, chất chống oxy hóa và chất xơ.
Những dưỡng chất này giúp hỗ trợ hệ miễn dịch, thúc đẩy quá trình lành vết thương, duy trì sức khỏe nướu, hỗ trợ chức năng cơ và thần kinh, góp phần điều hòa huyết áp, tăng tạo hồng cầu và bảo vệ tế bào trước tác động của stress oxy hóa.
Việc bổ sung chanh vào chế độ ăn còn giúp hỗ trợ tiêu hóa, duy trì nhu động ruột đều đặn, phòng ngừa sỏi thận, hỗ trợ sức khỏe tim mạch, giảm viêm, tăng hấp thu sắt và thúc đẩy quá trình tạo collagen cho da.
Thêm chanh vào nước uống cũng giúp nước có hương vị dễ chịu hơn, từ đó khuyến khích uống đủ nước.
Chanh vàng và chanh xanh thường không được ăn nguyên quả như cam hay quýt. Phần nước cốt và vỏ bào thường được dùng để pha đồ uống, làm nước sốt, nước chấm, ướp thực phẩm, chế biến bánh hoặc tăng hương vị cho các món cá, thịt gia cầm và rau củ.
Dù tốt cho sức khỏe, chanh vẫn cần được sử dụng hợp lý. Độ axit cao có thể làm mòn men răng, tăng nguy cơ sâu răng và gây ê buốt.
Axit trong chanh cũng có thể làm xót các vết loét trong miệng và khiến triệu chứng ở người mắc trào ngược dạ dày thực quản, trào ngược axit hoặc loét dạ dày trở nên nặng hơn.
Ngoài ra, chanh có thể tương tác với một số loại thuốc như thuốc bổ sung sắt, thuốc chống đông máu, thuốc điều trị tăng huyết áp và thuốc điều trị tiểu đường.
Bên cạnh đó, hợp chất furocoumarin trên bề mặt chanh có thể khiến da nhạy cảm hơn với ánh nắng, làm tăng nguy cơ bỏng rát hoặc nổi mụn nước sau khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.
Bệnh gan nhiễm mỡ đang ngày càng trở nên phổ biến ở những người trẻ tuổi. Trong giai đoạn đầu, việc thay đổi lối sống một cách đúng đắn thậm chí có thể đẩy lùi hoàn toàn căn bệnh này.
Bác sĩ Karan Rajan, một phẫu thuật viên thuộc Cơ quan Y tế Quốc gia Anh (NHS) đồng thời là chuyên gia giáo dục sức khỏe sở hữu hơn 2,1 triệu lượt theo dõi trên Instagram, mới đây đã tiết lộ cách ông cải thiện sức khỏe lá gan của mình. "Tôi được chẩn đoán mắc bệnh gan nhiễm mỡ vào năm 2018, và đây là những việc tôi đã thực hiện đều đặn mỗi ngày trong nhiều năm để đảo ngược tình trạng bệnh", ông chia sẻ trong một video đăng tải trên mạng xã hội.
Vị bác sĩ từng hợp tác với Liên Hợp Quốc, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Hội Chữ thập đỏ Anh với tư cách là chuyên gia tư vấn sức khỏe này đã giải thích cụ thể phương pháp dựa trên cơ sở khoa học mà ông áp dụng để kiểm soát căn bệnh. Dưới đây là các bước chi tiết:
Loại bỏ đường dạng lỏng
Bác sĩ Rajan gọi việc loại bỏ đường dạng lỏng ra khỏi chế độ ăn uống là "chiến thắng nhanh chóng nhất" của mình, và điều này hoàn toàn có cơ sở khoa học. Các loại đồ uống có đường như nước ngọt có ga, nước trái cây pha đường, và ngay cả một số loại đồ uống pha chế tại quán cà phê chính là kẻ thù số một của gan.
Gan của bạn sẽ chuyển hóa trực tiếp đường dạng lỏng, biến lượng calo dư thừa này thành mỡ ngay lập tức. Cơ thể chúng ta không hấp thụ và nhận biết calo dạng lỏng theo cách giống như thức ăn đặc. Vì vậy, bạn sẽ có xu hướng tiêu thụ nhiều calo hơn mà vẫn không cảm thấy no. Thay vào đó, hãy chuyển sang uống nước lọc, trà không đường hoặc cà phê đen.
Tập thể dục 150 phút mỗi tuần
Tập thể dục là yếu tố không thể thương lượng nếu muốn cải thiện bệnh gan nhiễm mỡ. Tin vui là bạn không nhất thiết phải trở thành một "con nghiện" phòng gym. Chỉ cần cố gắng duy trì 150 phút tập luyện mỗi tuần, riêng điều này đã có thể cải thiện đáng kể sức khỏe của bạn.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng các bài tập aerobic (cardio) và tập kháng lực (tập tạ) có thể làm giảm mỡ gan một cách độc lập mà không phụ thuộc vào việc giảm cân. Khoảng 150 phút cardio và ít nhất hai buổi tập sức mạnh mỗi tuần sẽ giúp cải thiện độ nhạy insulin của gan.
Hãy đặt mục tiêu tập cardio 30 phút/ngày, 5 ngày/tuần. Bạn có thể đi bộ nhanh, chạy bộ, bơi lội, đạp xe hoặc bất kỳ bộ môn nào bạn có thể duy trì đều đặn. Kết hợp cùng hai buổi tập thể lực, phương pháp này sẽ giúp ngăn ngừa sự tích tụ mỡ thừa.
Tăng cường lượng chất xơ
Đây là yếu tố mà hầu hết mọi người thường bỏ qua khi nhắc đến sức khỏe của gan: vai trò của chất xơ trong chế độ ăn uống. Chất xơ là nguồn nuôi dưỡng hệ vi sinh vật đường ruột, giúp sản sinh ra các axit béo chuỗi ngắn như propionate - một hợp chất trực tiếp làm giảm quá trình sản xuất mỡ ở gan và cải thiện độ nhạy insulin.
"Tăng cường hấp thụ chất xơ cũng giúp cải thiện tính toàn vẹn của hàng rào ruột, từ đó làm giảm lượng các phân tử gây viêm rò rỉ sang gan", phẫu thuật viên NHS giải thích. Để đạt được điều này, hãy ăn nhiều ngũ cốc nguyên hạt, rau củ, các loại đậu và trái cây.
Uống cà phê đen
Cà phê đen là một trong những loại thực phẩm được nghiên cứu nhiều nhất và được chứng minh là có khả năng cải thiện bệnh gan nhiễm mỡ.
"Tôi uống cà phê đen vì nó trực tiếp cải thiện sức khỏe của gan", bác sĩ Rajan cho biết. Việc uống tối đa 3 tách cà phê đen mỗi ngày liên tục được chứng minh là giúp giảm lượng mỡ trong gan và giảm tỷ lệ tử vong liên quan đến gan. Tác dụng này đến từ sự kết hợp giữa chất xơ hòa tan tìm thấy trong cà phê, chất melanoidin và các polyphenol - những chất mang lại hiệu quả kháng viêm mạnh mẽ. Tuy nhiên, hãy đảm bảo rằng bạn không thêm đường vào cà phê.
Tập trung vào chế độ ăn uống lành mạnh
Bác sĩ Rajan cũng đã loại bỏ chất béo bão hòa để thay thế bằng các giải pháp thay thế lành mạnh hơn. Ông chuyển sang chế độ ăn Địa Trung Hải để cải thiện sức khỏe gan của mình. Chế độ ăn này bao gồm cá, dầu ô liu, các loại hạt và hạt, giúp giảm cả mỡ gan lẫn các nguy cơ về tim mạch và chuyển hóa.
Hãy thay thế chất béo bão hòa bằng chất béo không bão hòa đơn và không bão hòa đa như cá, dầu ôliu, các loại hạt và hạt. Kiểu ăn uống theo phong cách Địa Trung Hải giúp giảm mỡ gan và nguy cơ tim mạch chuyển hóa. Bạn không cần phải quá lo lắng về việc phải ăn ít béo (low-fat), chỉ cần thay thế chúng bằng những loại chất béo tốt hơn.
Gan nhiễm mỡ không phải là một "án chung thân". Bằng việc thay đổi lối sống một cách đúng đắn, bạn hoàn toàn có thể cải thiện sức khỏe lá gan của mình và trong rất nhiều trường hợp, thậm chí có thể đảo ngược hoàn toàn tình trạng bệnh.
