Khi nhiệt độ vượt 35 độ C, thực phẩm rất dễ trở thành môi trường cho vi khuẩn phát triển nhanh. Vì vậy, chú ý an toàn ăn uống và phòng ngộ độc thực phẩm là điều không thể xem nhẹ trong mùa nóng.
Theo thạc sĩ – bác sĩ Bùi Thị Duyên, phụ trách khoa Dinh Dưỡng, Bệnh viện Quân y 175, việc để thức ăn chín ở nhiệt độ phòng nhiều giờ là nguy cơ ngộ độc thực phẩm phổ biến. Nhiều nơi chế biến thực phẩm sẵn nhưng không bảo quản đúng cách, khiến vi khuẩn phát triển nhanh. Bên cạnh đó, nhiễm khuẩn chéo do dùng chung dao, thớt cho đồ sống – chín, hoặc để lẫn thực phẩm sống với đồ ăn liền trong tủ lạnh cũng làm tăng rủi ro mất an toàn thực phẩm.
“Nếu khâu kiểm soát nguyên liệu đầu vào không chặt chẽ, dẫn đến việc sử dụng thực phẩm đã ôi thiu, biến chất vì mục tiêu lợi nhuận hoặc chủ quan cũng sẽ vô tình tạo ra các ‘ổ’ vi khuẩn phát triển mạnh mẽ, trở thành nguồn gây ngộ độc”, bác sĩ Duyên cảnh báo.
Thạc sĩ – bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Gia An 115, cho biết khoảng nhiệt độ 30 – 40°C thường được gọi là “vùng nguy hiểm” trong an toàn thực phẩm. Nhiều loại vi khuẩn có thể nhân đôi chỉ sau 20 – 30 phút, tức chỉ sau vài giờ, số lượng vi khuẩn có thể tăng lên hàng trăm đến hàng nghìn lần.
Do đó, mọi người cần lưu ý một nguyên tắc quan trọng: Thực phẩm chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ; nếu nhiệt độ môi trường trên 32 – 35°C, thời gian này nên rút ngắn còn khoảng 1 giờ. Sau mốc này, nguy cơ vi khuẩn phát triển và sinh độc tố tăng lên rõ rệt. Đáng lưu ý, một số độc tố vi khuẩn không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng lại, nên việc “nấu lại cho kỹ” không đồng nghĩa với an toàn.
Các thực phẩm như hải sản, món nhiều nước, sữa hoặc thức ăn chế biến sẵn là nhóm dễ hư hỏng nhanh nhất trong thời tiết nắng nóng. Từ đó, bác sĩ Tố Hi lưu ý khi thực phẩm có dấu hiệu mùi lạ, nhớt, đổi màu hoặc vị bất thường, người dân không nên cố sử dụng lại.
Để chủ động phòng tránh ngộ độc thực phẩm trong mùa nắng nóng, bác sĩ Duyên khuyên người dân cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm sau:
Thực hiện “ăn chín, uống sôi”: Tuyệt đối không sử dụng thức ăn ôi thiu, hỏng mốc hoặc quá hạn sử dụng. Hạn chế tối đa các món gỏi sống, đồ tái trong mùa hè. Thực phẩm thừa cần được đun lại ở nhiệt độ trên 70 độ C trước khi ăn.
Vệ sinh tay: Rửa tay bằng xà phòng ít nhất 20 giây trước và sau khi chế biến thực phẩm, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Giữ khu vực chế biến và vật dụng nấu nướng luôn sạch sẽ, khô ráo.
Bảo quản thực phẩm đúng cách: Thức ăn chín cần được đậy kín để tránh bụi và côn trùng. Nếu dùng tủ lạnh, phải sắp xếp ngăn nắp, tránh việc tích trữ quá tải dung tích tủ. Nhiệt độ ngăn mát nên giữ ở mức 5 độ C hoặc thấp hơn.
Lựa chọn thực phẩm an toàn: Ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng, không có mùi lạ hay màu sắc bất thường.
Bù nước và điện giải đúng cách: Uống đủ 1,5 – 2,5 lít nước/ngày tùy độ tuổi và mức độ hoạt động. Nên uống chậm, chia thành nhiều lần ngay cả khi không khát. Có thể dùng nước lọc, nước khoáng, nước dừa hoặc Oresol để bổ sung khoáng chất bị thất thoát qua mồ hôi.
Trước đó, trong lúc vận hành máy cắt gỗ, anh L.D.T. không may bị cuốn tay vào lưỡi cưa, gây đứt rời cẳng tay trái.
Bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Thanh Hóa trong tình trạng sốc mất máu, tinh thần hoảng loạn, đứt rời 2 xương cẳng tay, đứt động mạch quay, động mạch trụ, thần kinh giữa, thần kinh trụ.
Nhận định tình trạng bệnh nhân vô cùng nguy kịch do mất máu nhiều, đặc biệt, bệnh nhân thuộc nhóm máu hiếm (Rh (-) B), khiến công tác huy động máu phục vụ cấp cứu và phẫu thuật gặp nhiều khó khăn.
Trung tâm Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Thanh Hóa đã kích hoạt quy trình báo động đỏ nội viện, huy động các chuyên khoa liên quan phối hợp cấp cứu khẩn cấp.
Sau hơn 6 giờ phẫu thuật căng thẳng, các y, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa đã phục hồi toàn bộ giải phẫu, khâu nối gân cơ, các mạch máu và các dây thần kinh cho cẳng tay đứt rời của bệnh nhân.
Sau gần 3 tuần phẫu thuật và điều trị tại bệnh viện, cẳng tay sau nối của bệnh nhân phục hồi tốt, đã cử động, gấp duỗi ngón tay. Bệnh nhân đã xuất viện ngày 29/4 và được hướng dẫn các bài tập phục hồi chức năng để phần cẳng tay nối có thể phục hồi.
Được biết, đây là ca nối chi thể đứt rời thứ 6 được bệnh viện thực hiện thành công.
Lão hóa không diễn ra đồng đều trên toàn cơ thể mà chịu ảnh hưởng mạnh từ lối sống. Không chỉ làn da, nhiều cơ quan trong cơ thể cũng "già đi" nhanh hơn do các thói quen xấu, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tật và suy giảm sức khỏe tổng thể.
Bên cạnh yếu tố di truyền, cách bạn ăn uống, nghỉ ngơi, vận động và tương tác với môi trường xung quanh quyết định tốc độ lão hóa của từng cơ quan. Nhiều thói quen tưởng như vô hại lại có thể âm thầm thúc đẩy quá trình này.
Căng thẳng kéo dài không chỉ ảnh hưởng tâm lý mà còn tác động trực tiếp đến sinh học cơ thể. Khi stress thường xuyên, cơ thể liên tục sản sinh cortisol - hormone làm tăng viêm và phá vỡ cấu trúc collagen.
Theo thời gian, điều này không chỉ khiến da kém săn chắc mà còn làm suy yếu hệ miễn dịch, tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, rối loạn chuyển hóa. Không có những khoảng nghỉ thực sự trong ngày khiến cơ thể thiếu thời gian hồi phục.
Mất nước nhẹ nhưng kéo dài
Ngay cả tình trạng thiếu nước nhẹ kéo dài cũng có thể ảnh hưởng đến cơ thể. Não bộ là một trong những cơ quan nhạy cảm nhất với sự thay đổi này.
Khi cơ thể không được cung cấp đủ nước, khả năng tập trung, trí nhớ và tâm trạng đều bị ảnh hưởng. Đồng thời, quá trình thải độc, bôi trơn khớp và duy trì độ đàn hồi của da cũng suy giảm, khiến cơ thể dễ mệt mỏi, trông kém tươi tắn hơn.
Ăn nhiều đường, thực phẩm chế biến sẵn
Những thực phẩm nhiều đường, tinh bột tinh chế và chế biến sẵn có thể kích hoạt tình trạng viêm mạn tính ở mức thấp trong cơ thể. Đây là yếu tố liên quan đến nhiều bệnh lý như tiểu đường, tim mạch và cũng góp phần thúc đẩy lão hóa sớm.
Tình trạng viêm này làm tổn thương tế bào, ảnh hưởng đến collagen và elastin - hai thành phần quan trọng giúp duy trì làn da khỏe mạnh. Ngược lại, chế độ ăn giàu rau xanh, chất béo tốt và chất chống oxy hóa giúp làm chậm quá trình này.
Thiếu kích thích não bộ
Não có khả năng thích nghi và thay đổi, nhưng điều này chỉ xảy ra khi được "thử thách". Khi thói quen hàng ngày trở nên lặp lại, ít có yếu tố mới, não bộ sẽ dần mất đi sự linh hoạt.
Việc không học hỏi, không trải nghiệm điều mới trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ suy giảm trí nhớ, chức năng nhận thức. Ngược lại, những hoạt động như đọc sách, học kỹ năng mới hoặc thay đổi thói quen nhỏ trong ngày giúp duy trì sự dẻo dai của não.
Thiếu kết nối xã hội
Sự kết nối đóng vai trò quan trọng với sức khỏe tổng thể. Khi thiếu giao tiếp hoặc cảm thấy cô lập, cơ thể có thể phản ứng như đang ở trong tình trạng căng thẳng kéo dài. Điều này ảnh hưởng đến trí nhớ, tâm trạng và cả hệ miễn dịch. Những mối quan hệ tích cực, dù đơn giản cũng có thể giúp giảm stress đồng thời cải thiện chất lượng cuộc sống.
Sai lầm trong chăm sóc da
Một số thói quen chăm sóc da hàng ngày có thể làm tăng tốc độ lão hóa da mà mọi người ít khi nhận ra. Chẳng hạn, không làm sạch da trước khi ngủ có thể cản trở quá trình tái tạo tự nhiên vào ban đêm, chà xát vùng mắt thường xuyên có thể làm tổn thương cấu trúc da mỏng manh, dẫn đến quầng thâm và nếp nhăn sớm.
Cục Quản lý Dược thu hồi trên toàn quốc lô dung dịch nhỏ mắt Natri clorid 0,9% do Công ty Cổ phần Dược phẩm Dược liệu Pharmedic sản xuất vì sản phẩm không đạt tiêu chuẩn độ trong do chứa cặn, hạt lơ lửng, có thể nhìn thấy bằng mắt thường.
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết dù mức độ vi phạm không gây nguy hiểm tức thì, nhưng đây vẫn là dấu hiệu đáng lưu tâm bởi "độ trong" không đơn thuần là yếu tố cảm quan mà là một hàng rào an toàn quan trọng đối với thuốc dùng cho mắt.
Nước muối 0,9% là sản phẩm quen thuộc để vệ sinh mắt, phải đảm bảo hai tiêu chí là vô khuẩn và hoàn toàn trong suốt. Nếu dung dịch chứa hạt lạ hoặc tạp chất, người dùng có thể gặp các triệu chứng như cộm, rát, đỏ mắt, chảy nước mắt hoặc nhìn mờ tạm thời. Nếu tiếp tục sử dụng, giác mạc có nguy cơ bị trầy xước lặp đi lặp lại, lâu dài có thể dẫn tới khô mắt hoặc để lại sẹo giác mạc.
Trường hợp dung dịch bị nhiễm khuẩn, vi khuẩn có thể gây viêm kết mạc với biểu hiện đỏ mắt, nhiều ghèn, sưng nề, thậm chí gây viêm loét giác mạc, ảnh hưởng thị lực. Đặc biệt, những người vừa phẫu thuật mắt, đang có tổn thương giác mạc hoặc mắc các bệnh lý viêm nhiễm mắt có nguy cơ diễn tiến nặng hơn và khó điều trị.
Ngoài ra, khi nồng độ muối thay đổi hoặc chất bảo quản bị biến chất, mắt có thể bị kích ứng, đau xót hoặc phù nề do mất cân bằng áp suất thẩm thấu.
Bác sĩ Hoàng khuyến cáo, người dùng nên hình thành thói quen kiểm tra kỹ sản phẩm trước khi sử dụng. Dung dịch đạt chuẩn phải hoàn toàn trong suốt, không màu, không có hạt lơ lửng, không xuất hiện tia mờ hay lắng cặn. Nếu thấy chai thuốc hơi đục, đổi màu hoặc có mảng bám ở cổ chai, nên ngừng sử dụng.
Kiểm tra bao bì, không dùng chai bị móp méo, rò rỉ, nắp lỏng hoặc đầu nhỏ giọt có dấu hiệu bẩn, ố mốc. Lưu ý thời gian sử dụng sau khi mở nắp.
Không nên dùng chung một chai nước muối cho nhiều người trong gia đình, đồng thời tránh để sản phẩm ở nơi nóng ẩm như nhà tắm, cốp xe hay trong túi xách quá lâu.
