“Với người lớn, “thơm” bé là yêu thương, nhưng với sơ sinh, có thể là đường lây nhiễm virus RSV.
Nghiên cứu tại Bệnh viện Nhi T.Ư cho thấy gánh nặng bệnh do RSV tập trung chủ yếu ở nhóm trẻ dưới 3 tháng tuổi. Trong số các trẻ viêm tiểu phế quản do RSV, 42,7% trẻ dưới 3 tháng tuổ”, PGS-TS, bác sĩ Nguyễn Thị Diệu Thúy, Trưởng bộ môn Nhi, Đại học Y Hà Nội, cho biết tại tọa đàm khoa học “Chiến lược chăm sóc cho phụ nữ mang thai: mẹ chủ động, con được bảo vệ” diễn ra ngày 26.7, do Hội Phụ sản Việt Nam (VAGO) tổ chức.
Bác sĩ Thúy lưu ý, đa số trẻ điều trị hồi sức tích cực (ICU) do bệnh đường hô hấp dưới liên quan RSV là những trẻ sinh đủ tháng, trước đó khỏe mạnh.
Dữ liệu cho thấy khoảng 8/10 trẻ (81,2%) phải điều trị ICU do RSV, là trẻ không có bệnh nền. Khoảng 23,8% trẻ nhập viện tại đơn vị cấp cứu hoặc chăm sóc đặc biệt do RSV cần thở máy xâm lấn.
Trẻ nhiễm RSV thường có thời gian điều trị lâu hơn, nhu cầu nhập ICU cao hơn và cần nhiều can thiệp y khoa hơn, như chụp X-quang phổi, bù dịch và sử dụng kháng sinh.
Chuyên gia nhi khoa chia sẻ, nhiều trẻ ban đầu chỉ ho, sổ mũi, khó thở nhưng ngay sau đó có thể tiến triển thành viêm tiểu phế quản, suy hô hấp và phải can thiệp hô hấp như thở máy hoặc đặt nội khí quản. Trẻ khỏe mạnh không có nghĩa trẻ an toàn trước RSV.
6 tháng đầu đời là khoảng trống miễn dịch khiến trẻ dễ tổn thương do nhiễm RSV. Đáng lưu ý, tổn thương do RSV tạo cơ hội thuận lợi cho vi khuẩn phế cầu sẵn có ở vùng hầu họng phát triển mạnh, xâm nhập sâu vào phổi, gây bội nhiễm, viêm phổi ở trẻ nhỏ.
Theo VAGO, bà mẹ tiêm vắc xin các bệnh truyền nhiễm, phòng bệnh do RSV, cúm, ho gà, sởi và uốn ván… góp phần bảo vệ sức khỏe mẹ và sơ sinh, giúp trẻ có kháng thể bảo vệ chủ động, đặc biệt quan trọng với các bé trong 6 tháng đầu đời.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Tấn Vũ, Đơn vị Điều trị Ban ngày, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3 cho biết, trong nhịp sống hiện đại, áp lực công việc cùng thói quen sinh hoạt thiếu điều độ khiến tình trạng mất ngủ và “nội nhiệt” (nóng trong, bứt rứt) ngày càng phổ biến.
Trước khi tìm đến thuốc, việc điều chỉnh chế độ dinh dưỡng được xem là nền tảng quan trọng. Trong đó, củ sen - phần thân rễ nằm sâu trong bùn của cây sen - được xem là một đại diện tiêu biểu của phương pháp “thực trị” phương Đông, có khả năng làm dịu hệ thần kinh và hỗ trợ thanh nhiệt từ bên trong.
Củ sen có tên khoa học Nelumbo nucifera. Các nghiên cứu hiện đại cho thấy đây là nguồn vi chất phong phú.
Đáng chú ý, nhóm vitamin B - đặc biệt là vitamin B6 (pyridoxine) - đóng vai trò quan trọng trong quá trình tổng hợp các chất dẫn truyền thần kinh như serotonin và dopamine, những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tâm trạng và giấc ngủ.
Bên cạnh đó, củ sen chứa nhiều kali và magie nhưng ít natri, giúp hỗ trợ giãn mạch, ổn định huyết áp và thư giãn cơ thể. Hàm lượng vitamin C cao mang lại khả năng chống oxy hóa, góp phần tăng cường miễn dịch.
Ngoài ra, các hợp chất phenolic như catechin và axit gallic còn có tác dụng kháng viêm và bảo vệ tế bào thần kinh.
Đối với mất ngủ và căng thẳng thần kinh, củ sen phát huy tác dụng qua hai cơ chế chính.
Thứ nhất, vitamin B6 tham gia vào quá trình chuyển hóa tryptophan thành serotonin và melatonin - 2 chất quan trọng giúp điều hòa tâm trạng và nhịp sinh học. Thiếu hụt vitamin này có thể góp phần gây rối loạn giấc ngủ và lo âu.
Thứ 2, với tình trạng “nóng trong người”, củ sen giúp làm mát cơ thể nhờ hàm lượng nước và chất điện giải dồi dào, từ đó giảm cảm giác khô miệng, bứt rứt.
Đồng thời, các hợp chất như tannin và vitamin K còn giúp tăng độ bền thành mạch, hỗ trợ giảm các biểu hiện do “huyết nhiệt” như chảy máu cam, chảy máu chân răng hoặc nổi mụn.
Theo y học cổ truyền, tác dụng của củ sen thay đổi tùy theo cách chế biến.
Vì vậy, người mất ngủ do thể hư nên ưu tiên dùng củ sen đã nấu chín. Ngược lại, nếu mất ngủ đi kèm biểu hiện “thực nhiệt” như bốc hỏa, táo bón, miệng khô, có thể dùng củ sen tươi với lượng phù hợp.
Từ lâu, củ sen đã được sử dụng trong nhiều món ăn - bài thuốc quen thuộc:
Báo cáo mới của WHO hôm 8/7 cảnh báo những tiến bộ khoa học vượt bậc trong cuộc chiến chống ung thư hầu như chưa mang lại nhiều thay đổi cho hàng triệu bệnh nhân trên toàn cầu - những người đang phải đối mặt với các hệ lụy về thể chất, tinh thần lẫn tài chính sau khi nhận kết quả chẩn đoán, theo The Guardian.
"Khoảng cách giàu nghèo đang trực tiếp phân chia ranh giới sinh tử, khiến nhóm người yếu thế mất đi cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị cơ bản", báo cáo của cơ quan y tế Liên Hợp Quốc nêu.
Theo ước tính của WHO, cứ 5 người thì có 1 người sẽ mắc ung thư. Bệnh ảnh hưởng đến 92% dân số thế giới, khi chính họ được chẩn đoán mắc bệnh hoặc một thành viên trong gia đình mắc bệnh. Hiện mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 20,6 triệu ca mắc mới và 10 triệu ca tử vong do ung thư. Dự báo con số này sẽ tăng lên gần 35 triệu ca mắc vào năm 2050.
Tiến sĩ Andre Ilbawi, Trưởng nhóm Kiểm soát Ung thư tại WHO, nhận định: "Trong nhiều năm qua, câu chuyện về ung thư luôn xoay quanh những bước tiến khoa học, các công nghệ mới, phương pháp điều trị mới và những niềm hy vọng mới. Câu chuyện đó đúng và xứng đáng được lan tỏa nhưng đó chưa phải là toàn bộ sự thật".
Thực tế khốc liệt hơn nằm ở tình trạng bất bình đẳng dai dẳng và ngày càng nới rộng trong việc tiếp cận dịch vụ chẩn đoán, chăm sóc y tế giữa các quốc gia.
Cụ thể, tại các quốc gia thu nhập cao, 85% trẻ em và phụ nữ mắc ung thư vú sống sót ít nhất 5 năm, nhưng tỷ lệ này lao dốc xuống dưới 30% ở các nước nghèo. WHO chỉ ra rằng nhóm nước thu nhập thấp chỉ sở hữu tối đa 54% các loại thuốc điều trị ưu tiên, trong khi con số này ở nước giàu lên tới 94%. Thậm chí, 23 quốc gia hiện hoàn toàn không có bất kỳ cơ sở xạ trị nào, khiến tỷ lệ tử vong tại khu vực châu Phi cận Sahara cao một cách bất cân xứng.
Rào cản tài chính trở thành "lưỡi hái tử thần" thứ hai khi 2/3 số quốc gia chưa đưa điều trị ung thư vào danh mục bảo hiểm y tế toàn dân. Chi phí đắt đỏ buộc 90% người bệnh ở nhiều khu vực phải buông xuôi và từ bỏ hy vọng sống.
Bà Abigail Simon-Hart, một nhà hoạt động tại Nigeria, từng chứng kiến nhiều phụ huynh phải cay đắng lựa chọn giữa việc chi trả tiền viện phí cho con hoặc để con tiếp tục đến trường. Ngoài áp lực kinh tế, định kiến xã hội cũng tước đi mạng sống của nhiều phụ nữ khi họ chọn cái chết thay vì thực hiện phẫu thuật cắt bỏ vú.
Dù bức tranh tổng thể còn nhiều mảng tối, cơ quan nghiên cứu của WHO ghi nhận những điểm sáng quan trọng khi 40% ca mắc mới liên quan đến các yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát. Việc hạn chế thuốc lá, rượu bia, béo phì và kiểm soát nhiễm trùng giúp giảm đáng kể gánh nặng bệnh tật.
Các chuyên gia kêu gọi chính phủ các nước nhanh chóng cấp ngân sách toàn diện cho dịch vụ y tế và trân trọng việc chăm sóc giảm nhẹ tương đương nỗ lực cứu chữa bệnh để thay đổi cục diện cuộc chiến chống ung thư trong tương lai.
Ngày 2.4, Sở Y tế tỉnh Cà Mau và Sở Y tế TP.HCM ký kết thỏa thuận hợp tác phát triển y tế giai đoạn 2026-2030, với trọng tâm là hỗ trợ trực tiếp, "cầm tay chỉ việc" trong khám chữa bệnh và nâng cao năng lực đội ngũ.
Phát biểu tại lễ ký kết, ông Nguyễn Minh Luân, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, cho biết địa phương luôn ưu tiên đầu tư cho ngành y tế, nhưng thực tế vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Cơ sở vật chất chưa đồng bộ, trang thiết bị còn thiếu, đặc biệt hệ thống y tế tuyến xã, phường đang được rà soát để tiếp tục đầu tư.
Tuy nhiên, theo ông Luân, khó khăn lớn nhất vẫn là bài toán nhân lực. Cà Mau đang thiếu đội ngũ y, bác sĩ giỏi ở nhiều lĩnh vực chuyên sâu, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng khám chữa bệnh và niềm tin của người dân. Vì vậy, tỉnh mong muốn TP.HCM hỗ trợ đào tạo nhanh, sát thực tế; đồng thời chia sẻ các mô hình quản lý, quản trị hiệu quả, nhất là cơ chế tự chủ trong cơ sở y tế công lập.
Phó giáo sư - tiến sĩ Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, đánh giá Cà Mau đã có những bước tiến đáng ghi nhận khi được đầu tư thêm cơ sở vật chất, trang thiết bị và đội ngũ ngày càng chuyên nghiệp.
Theo ông Thượng, vấn đề cốt lõi trong giai đoạn tới là phát huy hiệu quả những nền tảng sẵn có, đặc biệt trong lĩnh vực khám chữa bệnh. TP.HCM cam kết tiếp tục hợp tác toàn diện, bám sát nhu cầu thực tế của Cà Mau để phát triển y tế chuyên sâu.
Trong đó, các lĩnh vực như đột quỵ, tim mạch, ung bướu, sản nhi sẽ được các bệnh viện chuyên sâu tại TP.HCM hỗ trợ trực tiếp, giúp các bệnh viện tại Cà Mau nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm phụ thuộc chuyển tuyến.
Theo thỏa thuận, 2 bên thống nhất nguyên tắc hợp tác tự nguyện, công khai, minh bạch. Dự kiến 8 đơn vị y tế chủ lực của Cà Mau sẽ được chuyển giao kỹ thuật từ các bệnh viện tuyến cuối của TP.HCM.
Để chuẩn bị tiếp nhận, Cà Mau đã xác định nhu cầu đào tạo gồm 33 bác sĩ, 3 kỹ sư vật lý, 13 kỹ thuật viên và 4 điều dưỡng. Hiện, toàn hệ thống y tế công lập của tỉnh có hơn 4.880 nhân sự, trong đó có 1.126 bác sĩ; các bệnh viện đã triển khai được gần 70% danh mục kỹ thuật của Bộ Y tế.
Thỏa thuận hợp tác lần này được xem là bước đi cụ thể nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, giảm tỷ lệ chuyển tuyến, hạn chế tình trạng người dân phải đi xa điều trị, từng bước đưa Cà Mau tiến gần mục tiêu trở thành trung tâm y tế chất lượng cao của khu vực.
