Thông tin về bệnh đột quỵ vừa được ông Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế), nêu tại Hội nghị Can thiệp mạch thần kinh toàn quốc lần thứ 2, tổ chức sáng 11-4 tại TP Huế.
Theo ông Đức, đột quỵ hiện là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ hai trên thế giới, và là nguyên nhân hàng đầu gây tàn tật.
Gánh nặng bệnh tật sau đột quỵ không chỉ đè lên người bệnh mà còn ảnh hưởng lớn đến gia đình, xã hội, đòi hỏi nâng cao năng lực cấp cứu, điều trị và phục hồi chức năng.
Những năm gần đây, Việt Nam đạt nhiều tiến bộ trong lĩnh vực này với hơn 100 trung tâm đột quỵ và can thiệp mạch thần kinh trên cả nước.
Nhiều cơ sở đã làm chủ các kỹ thuật hiện đại như lấy huyết khối cơ học, can thiệp túi phình bằng coil, stent chuyển dòng… với kết quả tiệm cận các nước trong khu vực.
Nhận thức cộng đồng về đột quỵ cũng được cải thiện, giúp người bệnh đến viện sớm hơn, giảm nguy cơ tử vong và tàn tật.
Tuy vậy theo ông Đức, sự phát triển vẫn chưa đồng đều giữa các vùng miền, khả năng tiếp cận dịch vụ chất lượng cao còn hạn chế, trong khi nhu cầu chăm sóc ngày càng tăng.
Ngành y tế định hướng phát triển mạng lưới can thiệp mạch thần kinh đồng bộ, đầu tư hạ tầng, nâng cao chất lượng nhân lực và hoàn thiện cơ chế tài chính, bảo hiểm nhằm tăng khả năng tiếp cận dịch vụ cho người dân.
“Mỗi phút trôi qua trong đột quỵ là hàng triệu tế bào thần kinh mất đi. Nhưng với sự tiến bộ của khoa học và quyết tâm của ngành y tế, chúng ta có thể giành lại thời gian cho não, giành lại sự sống cho người bệnh”, ông Đức nói.
PGS.TS Lê Văn Trường, Chủ tịch Hội Can thiệp mạch thần kinh Việt Nam, cho biết hội nghị năm nay tập trung cập nhật nhiều nội dung quan trọng như tiến bộ trong can thiệp đột quỵ cấp, xử trí túi phình và dị dạng mạch máu não, tối ưu quy trình cấp cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phát triển mô hình đơn vị đột quỵ theo chuẩn quốc tế.
Hội nghị có gần 100 báo cáo viên là chuyên gia, bác sĩ trong và ngoài nước tham dự, đến từ các quốc gia như Thái Lan, Hàn Quốc, Trung Quốc…, nhằm chia sẻ kinh nghiệm lâm sàng và các kỹ thuật can thiệp mới trong điều trị đột quỵ.
Ngày 17/6, UBND phường Đạo Thạnh (tỉnh Đồng Tháp) có báo cáo về kết quả vụ hàng chục người nhập viện nghi ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì Hồng Ngọc.
Theo đó, ngày 16/6, UBND phường Đạo Thạnh tiếp nhận thông tin từ Trung tâm Y tế khu vực Mỹ Tho về các trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì Hồng Ngọc 37 tại địa chỉ 64-66 Bis-62 Lý Thường Kiệt, phường Đạo Thạnh.
Các bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốt, đau bụng, nôn ói, tiêu chảy... đang được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang, Bệnh viện Quân y 120 và Trung tâm Y tế khu vực Mỹ Tho.
Tính đến 19h cùng ngày, ngành chức năng ghi nhận có 22 ca bệnh nghi ngộ độc thực phẩm. Sức khỏe của bệnh nhân đã ổn định, đang được theo dõi ở các bệnh viện.
UBND phường Đạo Thạnh đã ban hành quyết định kiểm tra liên ngành an toàn vệ sinh thực phẩm đột xuất đối với cơ sở sản xuất và kinh doanh bánh mì Hồng Ngọc. Đồng thời yêu cầu cơ sở này ngưng sản xuất, kinh doanh từ 19h ngày 16/6, chờ kết quả điều tra.
Ngoài ra, UBND phường và Trung tâm Y tế khu vực Mỹ Tho đã kiểm tra nhanh 3 mẫu thực phẩm gồm chả lụa, jambon và xúc xích tỏi thịt tại cơ sở, kết quả âm tính.
Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang, Bệnh viện Quân y 120 và Trung tâm Y tế khu vực Mỹ Tho sẽ lấy mẫu bệnh phẩm và gửi xét nghiệm theo quy định.
Qua xác minh, UBND tỉnh Đồng Tháp đã ra quyết định xử phạt Hộ kinh doanh Cơ sở sản xuất bánh mì Hồng Ngọc 12 số tiền 90 triệu đồng và buộc phải chi trả hơn 175 triệu đồng cho chi phí xử lý ngộ độc thực phẩm, khám, điều trị của 86 người.
Có 4 nhóm nguy cơ gây mắc rối loạn tâm thần, theo hướng dẫn mới nhất của Bộ Y tế về dự phòng mắc rối loạn tâm thần và quản lý, chăm sóc y tế, xã hội cho người mắc rối loạn tâm thần tại cộng đồng được áp dụng từ tháng 7.2026.
Trong đó, về sinh học, những người có tiền sử gia đình mắc rối loạn tâm thần, gặp bất lợi trong thai kỳ hoặc sinh nở, bị chấn thương sọ não, mắc bệnh lý thần kinh hoặc bệnh mạn tính ảnh hưởng đến hoạt động của não có nguy cơ cao hơn.
Về yếu tố tâm lý, căng thẳng kéo dài, biến cố lớn trong cuộc sống, khó kiểm soát cảm xúc, lo âu quá mức, tự ti kéo dài các hoàn cảnh dễ bị tổn thương như người cao tuổi, người sống một mình hoặc có hoàn cảnh khó khăn cũng nằm trong nhóm có nguy cơ.
Các yếu tố xã hội: gồm nghèo đói, thất nghiệp, áp lực công việc, bạo lực gia đình, bạo lực học đường và tình trạng cô lập xã hội tăng nguy cơ rối loạn tâm thần.
Yếu tố nguy cơ khác: sử dụng rượu, bia, ma túy và các chất tác động thần kinh; thiếu hoạt động thể lực; áp lực từ việc sử dụng mạng xã hội, thiết bị điện tử hoặc tiếp xúc thường xuyên với thông tin tiêu cực.
Để phòng ngừa, Bộ Y tế khuyến cáo người dân các biện pháp phòng ngừa yếu tố nguy cơ như duy trì lối sống lành mạnh: ngủ đủ giấc và đúng giờ (thanh thiếu niên và người lớn nên ngủ trung bình từ 7 - 9 giờ/ngày và ngủ trước 23 giờ); hoạt động thể lực cường độ vừa phải trong 150 - 300 phút/tuần hoặc cường độ mạnh dưới 75 phút/tuần.
Hạn chế sử dụng rượu, bia, thuốc lá và các chất độc hại; tư vấn cai nghiện và hỗ trợ phục hồi; kiểm soát việc sử dụng các chất gây nghiện trong cộng đồng.
Bộ Y tế nhấn mạnh việc khám sức khỏe định kỳ hoặc đi khám khi có biểu hiện bất thường để phát hiện sớm nguy cơ mắc rối loạn tâm thần.
Trạm y tế xã, phường có trách nhiệm lập hồ sơ quản lý người có nguy cơ và người mắc rối loạn tâm thần, theo dõi quá trình điều trị, phát hiện sớm dấu hiệu tái phát. Đồng thời, phối hợp với gia đình, nhà trường, nơi làm việc và chính quyền địa phương hỗ trợ người bệnh.
Người có nguy cơ cao, cần được tư vấn thay đổi hành vi, chuyển đến cơ sở khám, chữa bệnh để được đánh giá chuyên sâu.
Nếu người được sàng lọc có dấu hiệu cấp cứu (từng có ý nghĩ tự sát ), cán bộ y tế ưu tiên bảo đảm an toàn và chuyển cấp cứu tâm thần ngay, không chờ hoàn tất toàn bộ quy trình sàng lọc.
Theo Bộ Y tế, rối loạn tâm thần là một tình trạng sức khỏe có thể gặp ở mọi lứa tuổi, giới tính và nghề nghiệp. Cần truyền thông để người dân chủ động tiếp cận dịch vụ y tế, xã hội nhằm giảm kỳ thị, phân biệt đối xử với người mắc rối loạn tâm thần. Ngoài chăm sóc y tế, người bệnh cần được tạo điều kiện học tập, tham gia các hoạt động cộng đồng.
Tiếp nhận một số ý kiến đề nghị xem xét mở rộng danh mục chi trả bảo hiểm y tế để đảm bảo tốt hơn quyền lợi của người dân, nhất là những bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo, Bộ Y tế cho biết đang rà soát, sửa đổi, bổ sung Thông tư số 20/2022/TT-BYT (gọi tắt là Thông tư 20/2022) về danh mục thuốc được quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán, bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người tham gia.
Trong dự thảo thông tư sửa đổi bổ sung Thông tư 20/2022, danh mục thuốc bảo hiểm y tế sẽ được bổ sung một số thuốc điều trị ung thư, bệnh mạn tính và bệnh hiếm; đồng thời sửa đổi, bổ sung điều kiện và tỷ lệ thanh toán đối với một số thuốc đã có trong danh mục, qua đó giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh và nâng cao hiệu quả điều trị, Bộ Y tế đang xin ý kiến các đơn vị liên quan để hoàn thiện dự thảo, dự kiến ban hành trong năm 2026.
Theo quy định hiện hành về chi trả thuốc khi khám chữa bệnh bảo hiểm y tế (tại Thông tư 20), có 1.037 hoạt chất, thuốc hóa dược và sinh phẩm thuộc 27 nhóm lớn, cùng 59 thuốc phóng xạ và chất đánh dấu; trong đó có 76 hoạt chất thuộc nhóm thuốc điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch.
Danh mục này được quy định theo tên hoạt chất, thành phần, không giới hạn dạng bào chế hay tên thương mại, qua đó tạo điều kiện để số lượng thuốc thành phẩm được bảo hiểm y tế chi trả thực tế đa dạng và phong phú hơn.
Bên cạnh đó, danh mục thuốc cổ truyền, dược liệu, vị thuốc y học cổ truyền cũng rất rộng, bao gồm 229 thuốc đông y, dược liệu và 349 vị thuốc cổ truyền, được áp dụng thống nhất cho mọi tuyến khám chữa bệnh, kể cả tuyến huyện.
Danh mục thuốc bảo hiểm y tế tại Việt Nam được quy định theo tên hoạt chất hoặc thành phần, không quy định theo hàm lượng, dạng bào chế hay tên thương mại. Do đó, trên thực tế, số lượng thuốc thương mại được quỹ Bảo hiểm y tế chi trả lớn hơn nhiều so với danh mục thuốc được quy định theo tên hoạt chất, thành phần.
Với hơn 1.000 hoạt chất, thực tế có hàng ngàn thuốc đã được cấp số đăng ký lưu hành tại Việt Nam.
Bộ Y tế cũng cho biết, việc lựa chọn thuốc thành phẩm được quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không bị giới hạn bởi chỉ định điều trị, chuyên khoa điều trị hoặc việc điều trị bệnh cấp tính hay mạn tính.
Bộ Y tế cũng đã ban hành danh mục 62 bệnh hiểm nghèo và bệnh hiếm, cho phép người tham gia bảo hiểm y tế mắc các bệnh này được khám bệnh, chữa bệnh trực tiếp tại các bệnh viện tuyến T.Ư mà không cần thủ tục cấp giấy chuyển tuyến.
Đồng thời, đã triển khai tích hợp giấy chuyển tuyến khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế điện tử và giấy hẹn khám lại điện tử trên ứng dụng VNeID, góp phần cải cách thủ tục hành chính, giảm tối đa phiền hà cho người bệnh và tạo điều kiện để người dân được khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế thuận lợi hơn.
