Như Báo Thanh Niên thông tin hôm 3.4, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (gọi tắt Hạt Kiểm lâm) xử phạt hành chính đối với ông Đ.V.T (38 tuổi) 3 triệu đồng và tịch thu 42 cây mai vàng.
Lý do ông T. bị phạt là “tàng trữ lâm sản không có hồ sơ hợp pháp” theo điểm c khoản 1 điều 23 Nghị định số 35 năm 2019 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 14 điều 1 Nghị định số 07 năm 2022).
Trước đó, ngày 2.4, tổ tuần tra liên ngành (do Hạt Kiểm lâm – chủ trì cùng Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực 6 đặc khu Côn Đảo) thực hiện kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.
Tại đây, tổ tuần tra phát hiện 42 cây mai vàng do ông T. cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.
Ông T. đề nghị được bổ sung hóa đơn vào ngày hôm sau nhưng đến nay ông T. vẫn chưa chứng minh được xuất xứ, nguồn gốc 42 gốc mai vàng nói trên.
Vậy khi nào người dân phải lập bảng kê lâm sản, quy định pháp luật sao về trường hợp này? Trao đổi với PV Báo Thanh Niên, luật sư Lê Văn Hoan, Công ty luật TNHH Lê Văn, cho biết theo điều 42 luật Lâm nghiệp, hoạt động kiểm tra nguồn gốc lâm sản là cần thiết để đảm bảo tính hợp pháp trong toàn bộ chuỗi từ khai thác đến tiêu thụ.
Theo khoản 16 điều 2 luật Lâm nghiệp: “lâm sản là sản phẩm khai thác từ rừng bao gồm thực vật rừng, động vật rừng và các sinh vật rừng khác gồm cả gỗ, lâm sản ngoài gỗ, sản phẩm gỗ, song, mây, tre, nứa đã chế biến”.
“Căn cứ vào quy định trên, một cái cây chỉ được xác định lâm sản khi nó lớn lên từ hệ sinh thái rừng. Ngược lại, những cây xanh trong vườn nhà, trên đất ở do chính tay người dân đầu tư trồng trọt và chăm sóc, về bản chất là tài sản sở hữu tư nhân”, luật sư Hoan nói.
Khi một cái cây không bắt nguồn từ rừng và không nằm trong danh mục các loài thực vật nguy cấp, quý hiếm cần bảo tồn đặc biệt, thì nó hoàn toàn đứng ngoài sự điều chỉnh của các quy định về hồ sơ lâm sản thông thường. Điều này có nghĩa là quyền tự định đoạt của người dân đối với cây trồng trong vườn là rất lớn.
Mặc dù trong nội dung của Thông tư 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp – Môi trường (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 84 năm 2025 của bộ này) có nhắc đến thuật ngữ “gỗ vườn nhà” hay “cây vườn nhà”, nhưng trên hết đối tượng điều chỉnh vẫn là “lâm sản” và cần phải hiểu cho đúng nghĩa.
Tại điều 6 của Thông tư 26, quy định rằng đối với “gỗ vườn nhà” hay cây trồng phân tán do cá nhân tự đầu tư, chủ sở hữu hoàn toàn có quyền tự xây dựng phương án khai thác cho riêng mình, không cần phải cơ quan chức năng phê duyệt, trừ trường hợp cây này liên quan đến nhóm thực vật quý, hiếm cần bảo tồn.
Về vấn đề hồ sơ nguồn gốc, Thông tư 26 năm 2025 quy định đối với những loài gỗ thông thường được khai thác từ vườn nhà, hồ sơ chỉ đơn giản là một bản chính bảng kê lâm sản do chính chủ lâm sản tự lập.
“Việc xác nhận của cơ quan kiểm lâm lên bảng kê này không phải là một nghĩa vụ bắt buộc trong mọi trường hợp. Nó chỉ trở thành một thủ tục khi chủ lâm sản có nhu cầu tự nguyện đề nghị xác nhận để thuận tiện hơn cho các giao dịch thương mại lớn, hoặc vận chuyển đi xa qua nhiều trạm kiểm soát”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Theo luật sư Hoan, tại điều 5 của Thông tư 26, người dân chỉ lập và xin xác nhận bảng kê lâm sản trở thành bắt buộc khi “đối tượng đó liên quan trực tiếp đến những giá trị cần bảo tồn, hoặc có nguồn gốc từ công sản”.
Cụ thể, bảng kê bắt buộc phải có xác nhận của kiểm lâm khi đó là gỗ thông thường khai thác từ rừng tự nhiên, là lâm sản sau khi bị tịch thu, hoặc được chuyển giao quyền sở hữu từ Nhà nước, hoặc là các loại gỗ quý hiếm thuộc danh mục đặc biệt và phụ lục CITES. Đối với những loài động vật rừng thông thường hoặc nguy cấp, quý hiếm thì việc xác nhận cũng là yêu cầu không thể thiếu để ngăn chặn các hành vi săn bắt, buôn bán trái phép.
“Như vậy, đối với đại đa số các loại cây ăn quả, cây bóng mát, cây cảnh, hay cây lấy gỗ thông thường mọc trên đất vườn của hộ gia đình không thuộc quy hoạch lâm nghiệp. Chúng ta có thể yên tâm rằng mình không thuộc diện phải làm các thủ tục hồ sơ lâm sản theo quy định của Thông tư 26”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Những cây thông thường (không phải loại cần phải bảo tồn) tự trồng trong vườn không hội đủ yếu tố để gọi là “lâm sản” theo định nghĩa pháp lý của ngành lâm nghiệp nên người dân không nhất thiết phải lập bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26.
Cũng theo luật sư Hoan, những cây trong vườn của người dân sẽ không cần bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26 khi thỏa mãn ba điều kiện: không có nguồn gốc khai thác từ rừng, không thuộc danh mục loài nguy cấp quý hiếm và không nằm trong phụ lục các loài bảo tồn quốc tế CITES.
Mới đây, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Minh Thạnh có văn bản chỉ đạo về đề xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường thu hồi khu đất 561 Kinh Dương Vương do Tổng công ty Lương thực miền Nam (Vinafood 2) không còn nhu cầu sử dụng.
Phó chủ tịch Bùi Minh Thạnh giao Sở Tư pháp chủ trì, phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường và các đơn vị có liên quan rà soát, nghiên cứu có ý kiến về nội dung, căn cứ pháp lý, thẩm quyền, trình tự thực hiện thủ tục hành chính đối với hồ sơ đề xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường.
Từ đó tổng hợp ý kiến của các đơn vị liên quan gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường báo cáo, tham mưu, đề xuất UBND thành phố.
Trước đó, năm 2024 Thanh tra TP.HCM ban hành kết luận về công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch xây dựng quận Bình Tân (cũ) đã chỉ ra nhiều sai sót về sử dụng đất tại dự án 561 Kinh Dương Vương, phường An Lạc.
Khu đất 561 Kinh Dương Vương trước đây có nguồn gốc là nhà máy xay Cửu Long được điều chuyển về Vinafood 2 quản lý, sử dụng vào năm 2005.
Trên cơ sở đề xuất của Vinafood 2 được Bộ Tài chính thống nhất, năm 2008 thành phố chấp thuận cho Vinafood 2 được chuyển mục đích sử dụng đất tại khu đất 561 Kinh Dương Vương để xây cao ốc chung cư kết hợp trung tâm thương mại quy mô 55.498m2. Công ty cổ phần Đầu tư phát triển Cửu Long (đơn vị có vốn góp của Vinafood 2) làm chủ đầu tư dự án.
Quá trình thoái vốn thì Vinafood 2 được chỉ đạo không được tiếp tục đầu tư vào dự án trên. Thành phố tiếp tục cho Công ty Cửu Long tiếp tục đầu tư dự án.
Đầu năm 2017 sau khi dự án được phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 thì UBND TP.HCM có văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư cho Công ty Cửu Long làm chủ đầu tư với tiến độ thực hiện dự án 4 năm. Tuy nhiên dự án đến nay vẫn chưa được triển khai.
Trong khi dự án chưa triển khai thì tại khu đất xảy ra tình trạng vi phạm xây dựng các công trình bên trong (kết cấu dạng nhà xưởng) với tổng diện tích hơn 23.000m2 gây phức tạp tình hình khiến địa phương phải xử lý.
Tháng 6-2023, UBND quận Bình Tân (cũ) từng đề xuất với UBND TP.HCM sử dụng khu đất 561 Kinh Dương Vương để đầu tư làm công viên văn hóa - cây xanh.
Hiện trạng khu đất theo Tuổi Trẻ Online ghi nhận đang làm bãi đậu xe, chành xe và nhà xưởng cho thuê.
Gần 15h, lửa bùng lên ở khu vực đặt cục nóng máy lạnh ngoài ban công căn hộ trên tầng 7 tại block C1 chung cư Safira Khang Điền, đường Võ Chí Công (phường Long Trường). Chủ hộ đã chạy ra ngoài hô hoán nhân viên quản lý chung cư dập lửa song bất thành.
Ít phút sau, đám cháy bùng phát dữ dội kèm khói đen bốc lên phía trên mù mịt. Chuông báo cháy vang lên, hàng trăm cư dân ở các tầng chạy ra thang bộ thoát hiểm để xuống đất.
Nhiều xe chữa cháy cùng hơn chục chiến sĩ đến hiện trường phối hợp lực lượng tại chỗ tiến lên căn hộ dập lửa sau 15 phút. Hỏa hoạn không gây thương vong, song thiêu rụi nhiều tài sản bên trong. Tường và ban công của các căn hộ phía trên ám khói đen.
Theo cơ quan chức năng, sự cố có thể do cục nóng máy lạnh sinh nhiệt gây cháy.
Chung cư xảy ra cháy có 4 tòa nhà, cao 22 tầng và hai tầng hầm. Cụm công trình nằm trong khu dân cư sầm uất, gần nút giao Võ Chí Công - đường dẫn cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây.
Sáng 7/4, tại khoa cấp cứu Bệnh viện đa khoa Bình Thuận, anh Đỗ Tuấn Kiệt (SN 2003, trú xã Phan Rí Cửa), một trong những người bị thương với chẩn đoán gãy xương đòn, vẫn còn run khi kể lại vụ tai nạn chiều hôm trước.
Chia sẻ với Dân trí, anh Kiệt cho biết, nhóm 16 ngư dân trên xe đều cùng quê xã Chí Công cũ, nay là xã Phan Rí Cửa, làm nghề lặn sò thuê cho một chủ tàu địa phương. Hàng ngày, họ được xe hợp đồng đưa đón từ nhà vào khu vực La Gi để xuống ghe ra biển làm việc, đến đầu giờ chiều cùng ngày quay về.
“Chiều hôm đó, xe đến đón như mọi ngày. Sau khi lên xe, ai cũng mệt nên nằm nghỉ, nhiều người ngủ thiếp đi”, anh Kiệt kể.
Khi xe chạy từ hướng Mũi Né về Phan Rí, đến khu vực ngã ba Bàu Trắng (xã Hòa Thắng), anh Kiệt nhận thấy phương tiện có dấu hiệu bất thường khi không giảm tốc, chạy thẳng thay vì rẽ.
“Tôi thấy lạ nên hỏi thì tài xế bất ngờ la lên xe mất thắng”, anh Kiệt nhớ lại.
Tiếng tri hô khiến nhiều người giật mình tỉnh giấc. Không khí trên xe lập tức trở nên hỗn loạn, hoảng loạn bao trùm. Một số người tìm cách bám víu, số khác cố gắng mở cửa thoát thân.
“Chỉ trong chưa đầy một phút, xe lao rất nhanh xuống dốc. Mọi thứ diễn ra quá nhanh, ai cũng hoảng sợ”, anh Kiệt nói.
Theo lời nạn nhân, cú va chạm mạnh khiến chiếc xe vỡ nát, nhiều người bị văng ra ngoài, một số mắc kẹt bên trong. Các bao sò chất trên xe đổ dồn, đè lên người khiến nhiều nạn nhân bị thương nặng hơn.
Trong lúc hỗn loạn, anh Kiệt hoảng sợ tìm cách nhảy ra ngoài xe. Sau cú tiếp đất, anh bị chấn thương vùng vai, đau dữ dội và nhanh chóng được đưa đi cấp cứu.
“Hiện tình trạng của em đã đỡ hơn, các bác sĩ đang theo dõi thêm”, anh Kiệt cho biết.
Trước đó, tối 6/4, ông Nguyễn Hồng Hải, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, cùng đại diện các cơ quan, đơn vị đã trực tiếp đến Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận thăm hỏi các nạn nhân.
Ông Nguyễn Hồng Hải trao tiền hỗ trợ đến người thân của các nạn nhân với mức 5 triệu đồng/trường hợp tử vong, 2 triệu đồng/người bị thương. Lãnh đạo UBND xã Hòa Thắng cũng trao 3 triệu đồng/trường hợp tử vong; 1 triệu đồng/người bị thương.
Theo thông tin ban đầu từ cơ quan chức năng, tài xế điều khiển phương tiện có giấy phép lái xe hợp lệ, không có nồng độ cồn hay ma túy. Bước đầu, người này khai nhận xe bị hỏng phanh khi đang lưu thông.
Như Dân trí đã đưa tin, vụ tai nạn xảy ra vào khoảng 15h30 ngày 6/4, trên tuyến đường qua thôn Hồng Lâm, xã Hòa Thắng.
Ô tô khách biển số 86H-045.xx do tài xế Trần Thanh Sơn điều khiển, lưu thông hướng Mũi Né - Phan Rí, đến địa điểm trên đột ngột chuyển hướng, lao xuống vực bên đường. Tai nạn làm 4 người tử vong, 10 người phải nhập viện cấp cứu.
4 người tử vong gồm: Đỗ Văn Hải, SN 2004, trú tại thôn Hiệp Đức 2, xã Phan Rí Cửa; Nguyễn Văn Cường, SN 2003, trú tại thôn Hà Thuỷ 1, xã Phan Rí Cửa; Nguyễn Văn Đạt, SN 2013, trú tại thôn Hà Thuỷ 1, xã Phan Rí Cửa; Nguyễn Tấn Khoa, SN 2000, trú tại thôn Hà Thuỷ 3, xã Phan Rí Cửa.
Trong số 10 nạn nhân nhập viện cấp cứu, 4 người bị gãy chân, tay, số còn lại bị thương phần mềm các mức độ khác nhau.
Nguyên nhân vụ tai nạn đang được cơ quan chức năng tiếp tục điều tra.
