Chiều hôm ấy, người yêu tôi gặp tôi với vẻ háo hức hiếm thấy. Vừa ngồi xuống, cô cẩn thận mở một chiếc hộp nhỏ, bên trong là một cây bút đen bóng. Cô đưa tôi xem, ánh mắt lấp lánh: “Em vừa được tặng đấy”.
Tôi nhìn vài giây, rồi buột miệng, gần như theo phản xạ: “Anh tưởng gì… mấy loại này anh cũng được tặng vài cái rồi. Nhưng nói thật, chả cái nào dùng được. Viết không ra mực. Toàn bỏ xó, phí của, phí tiền”.
Không khí chùng xuống gần như ngay lập tức. Cô khép hộp lại, động tác nhẹ nhưng dứt khoát. “Đây không phải bút để viết, đây là bút kỷ niệm”. Tôi cười nhạt: “Đã là bút thì phải viết được chứ? Không viết được thì tặng làm gì?”.
Cô nhìn thẳng vào tôi, không còn chút vui nào: “Anh lúc nào cũng thực dụng như thế à? Không phải cái gì cũng đo bằng việc dùng được hay không. Đây là sự trân trọng”.
Tôi cũng bắt đầu khó chịu: “Anh không phủ nhận ý nghĩa. Nhưng tối thiểu nó phải làm đúng chức năng của nó chứ. Một cây bút viết được thì đâu có làm mất đi ý nghĩa?”.
Cô lắc đầu, thở dài: “Vấn đề là anh không hiểu cảm xúc của em”. Còn tôi thì nghĩ: vấn đề là cô đang bỏ qua một điều rất rõ ràng về công dụng của cây bút.
Cuộc nói chuyện dừng lại ở đó. Không ai thuyết phục được ai. Và rồi, từ một cây bút, chúng tôi giận nhau. Nhìn lại, tôi nhận ra câu chuyện này không chỉ là chuyện riêng của hai người. Nó giống như một lát cắt nhỏ của cách chúng ta nhìn nhận giá trị trong đời sống. Một bên sẽ nói như tôi: Đã là bút thì phải viết được. Không viết được thì dù mang danh nghĩa gì, cũng là một món đồ không trọn vẹn chức năng.
Nhưng một bên khác sẽ nói như cô ấy rằng giá trị của món quà không nằm ở công năng, mà nằm ở hoàn cảnh và ý nghĩa khi nó được trao. Đó là kỷ niệm, là sự trân trọng, không thể đo bằng chuyện “viết được hay không”.
Chính sự khác biệt ấy lại dễ đẩy mọi chuyện đi xa hơn mức cần thiết. Bởi lẽ, trong một xã hội mà những giá trị biểu tượng ngày càng được đề cao, người ta có xu hướng chấp nhận rằng có những thứ “không cần dùng”.
Trong khi đó, với nhiều người, đặc biệt là những trải nghiệm rất đời thường, một món đồ trước hết vẫn phải làm tốt chức năng của nó. Vậy thì câu hỏi đặt ra là: Một món quà mang tính nghi lễ có cần đảm bảo công năng cơ bản không? Hay chỉ cần “đúng ý nghĩa” là đủ? Và nếu người nhận thấy nó không dùng được, thì đó là lỗi của món quà hay chỉ là sự lệch nhau trong cách nhìn?
Ở phần đất phía nhà tôi, sát mé ranh với hàng xóm có một cây xoài đã trồng từ lâu.
Do nhà họ không có hậu (sân sau), nhà cấp bốn không có sân thượng, diện tích phía trước lại khá hạn chế, nên họ lấy sào tre vắt ngang qua cây xoài bên phần đất nhà tôi để phơi quần áo.
Ban đầu, tôi không nói gì. Tôi nghĩ đơn giản là giúp đỡ nhau chút cũng không sao. Nhưng lâu dần, tôi thấy việc này bắt đầu gây khó chịu. Quần áo, thậm chí cả đồ cá nhân như nội y, cứ vắt vẻo một bên nhà, người ngoài đến chơi, người đi đường nhỡ nhòm vào trông rất phản cảm.
Tôi dự định để đủ tiền thì sẽ chặt cây xoài này và xây hàng rào. Tôi có cần nói trước cho hàng xóm biết không? Và nên mở lời như thế nào để tế nhị?
Nút giao Hàng Xanh là cửa ngõ vào TP HCM nhưng thường xuyên kẹt xe kéo dài càng ngày càng tăng trên các tuyến đường. Việc điều chỉnh nút giao này đã được Phân Viện KHCN GTVT phía Nam và Công ty Tư vấn thiết kế giao thông vận tải TEDIS nghiên cứu và đề xuất nút giao khác mức bằng cầu vượt từ đường Đinh Bộ Lĩnh vượt qua nút giao Hàng Xanh từ những năm 2000. Đến năm 2012 lệnh khẩn cấp xây dựng cầu vượt thép qua nút giao từ đường Điện Biên Phủ đã giải quyết một phần giao thông qua nút.
Tuy nhiên, đến nay nút giao Hàng Xanh vẫn là điểm tắc nghẽn lớn, trong vòng xoay thường xuyên xảy ra xung đột, giao cắt giữa các tuyến khi trộn dòng dẫn đến ùn tắc và lan rộng đến các tuyến đường xung quanh, cụ thể như sau:
Đường Điện Biên Phủ: Đoạn từ cầu Văn Thánh - ngã tư Hàng Xanh - Bạch Đằng. Hiện tình trạng kẹt xe còn kéo dài đến chân cầu Sài Gòn vào cuối giờ chiều.
Đường Đinh Bộ Lĩnh: Đoạn từ cầu Đinh Bộ Lĩnh - Bạch Đằng.
Đường Bạch Đằng: Đoạn từ Phan Chu Trinh - Đinh Bộ Lĩnh - nút giao Hàng Xanh.
Đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, Điện Biên Phủ.
>> Phân 4 luồng ôtô chống kẹt xe nút giao An Phú
Trên mô hình điều tiết giao thông tương tự tại ngã tư Bảy Hiền (được áp dụng từ năm 2003 đến nay khai thác rất hiệu quả với bốn tuyến đường vòng khép kín: Hoàng Văn Thụ, Xuân Diệu, Xuân Hồng, Trường Chinh) và tận dụng khai thác triệt để các đoạn đường có mật độ giao thông ít, tôi (một Thạc sĩ công trình giao thông) xin kiến nghị áp dụng cho nút giao Hàng Xanh với bốn tuyến đường vòng khép kín Điện Biên Phủ, Xô Viết Nghệ Tĩnh, Bạch Đằng, Đinh Bộ Lĩnh, cụ thể như sau:
- Phân luồng giao thông một chiều Đoạn từ ngã tư Hàng Xanh - Bạch - Đinh Bộ Lĩnh.
- Điều chỉnh giao thông một chiều Đoạn từ Đinh Bộ Lĩnh - Điện Biên Phủ.
- Điều chỉnh giao thông một chiều đoạn đường Điện Biên Phủ (từ Đinh Bộ Lĩnh - nút giao Hàng Xanh), phía trái đường Điện Biên Phủ hướng từ Đinh Bộ Lĩnh - nút giao Hàng Xanh.
>> 'Chỉ mở rộng một mét, cầu Kênh Tẻ không hết kẹt xe'
Nhằm tối ưu hóa năng lực thông hành khi ra vào nút giao Hàng Xanh thì việc điều chỉnh này sẽ giảm từ 12 điểm giao cắt xuống còn 2 giao cắt là hướng về cầu Sài Gòn và cầu Bình Triệu. Để triển khai việc này thì cần nghiên cứu:
Thứ nhất, bố trí tiểu đảo chặn làn: Chỉ cho phép lưu thông một chiều từ nút giao Hàng Xanh - đường Bạch Đằng.
Thứ hai, bố trí đèn tín hiệu ngày nút giao cho hai hướng về cầu Sài Gòn và cầu Bình Triệu.
Thứ ba, mở rộng đường Đinh Bộ Lĩnh (Đoạn từ Bạch Đằng - Điện Biên Phủ): Hiện trạng là bốn làn xe, có thể mở rộng thêm một làn để việc thông thoát xe nhanh hơn và cấm dừng đậu trên đoạn đường này.
Tôn Thất Anh HuyMòn mỏi chờ mở rộng Quốc lộ 13 để chấm dứt cơn ác mộng kẹt xe
'Hết ngập, chỉ mưa rả rích sao Hà Nội vẫn tắc cứng'
Vòng luẩn quẩn 'kẹt xe, đường bé nên phải leo vỉa hè'
Chuyển làn 12 lần dù cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ tắc dài
Nên xử phạt xe máy, ôtô 'rùa bò' cản đường nội thành
'Bốn việc cần làm ngay để Hà Nội, TP HCM hết kẹt xe'
Hà Nội những ngày này nóng đỉnh điểm. Nhiệt độ ngoài trời vượt 40 độ C, chỉ cần bước ra đường vài phút đã thấy người rát như bị lửa đốt. Vậy mà người bạn thời đại học của tôi vẫn phơi mình dưới nắng ngoài đường mỗi ngày. Thực ra, sau khi ra trường, bạn từng có hai tháng thử việc ở một công ty trong nước. Nhưng rồi bạn bỏ ngang vì thấy lương thấp (khoảng 3,5 triệu đồng), công việc áp lực và vất vả.
Trong lúc chán nản, bạn nghe nhiều người đi trước khuyên rằng chạy xe công nghệ "dễ kiếm tiền", "tự do", "không bị gò bó", nên quyết định chuyển hướng. Hồi mới bắt đầu, bạn hào hứng khoe có ngày chạy nhiều, thu nhập thậm chí còn cao hơn lương văn phòng của tôi. Lúc đó, tôi cũng không phản đối vì nghĩ mỗi người có lựa chọn riêng. Nhưng mấy ngày nắng đỉnh điểm vừa rồi, gặp lại bạn, tôi thật sự thấy xót.
Bạn kể mỗi ngày phải chạy ngoài đường 12-15 tiếng mỗi ngày để duy trì thu nhập. Dù đã mặc áo chống nắng, đeo khẩu trang, bịt kín mít từ đầu đến chân, uống nước liên tục, nhưng về đến nhà lúc nào bạn cũng trong trạng thái mệt mỏi, kiệt sức. Cuối cùng, bạn buộc phải giảm số cuốc chạy mỗi ngày để giữ sức. Thay vì chạy xuyên trưa như trước, giờ bạn nhận đơn từ sáng sớm, đến gần trưa thì về nghỉ, chiều muộn mới lại chạy tiếp đến khuya.
>> Cử nhân quản trị kinh doanh làm shipper sau ba tháng thất nghiệp
Những ngày thời tiết khắc nghiệt như thế này mới thấy rõ mặt trái của nghề shipper hay xe ôm công nghệ. Người ngoài nhìn vào thường chỉ thấy sự tự do, chủ động thời gian hoặc những câu chuyện thu nhập vài chục triệu mỗi tháng. Nhưng phía sau đó là những giờ chạy xe liên tục ngoài đường, ăn uống thất thường, phơi nắng, dầm mưa và gần như đánh đổi sức khỏe để kiếm tiền.
Tôi không hề coi thường nghề chạy xe công nghệ. Đó cũng là công việc chân chính. Nhưng nhìn bạn mình phơ mặt ngoài trời nắng hơn 40 độ C, tôi vẫn thấy tiếc vì bạn bỏ phí bốn năm đại học với một chuyên ngành có thể phát triển lâu dài hơn nếu đủ kiên trì. Tiếc vì chỉ sau vài tháng chật vật tìm việc đúng ngành, bạn đã vội vàng cất tấm bằng cử nhân vào ngăn kéo để chạy theo cảm giác "kiếm tiền nhanh".
Ra trường ai cũng áp lực tài chính, muốn sớm tự lập, muốn có thu nhập ngay thay vì chấp nhận mức lương khởi điểm thấp. Trong khi đó, công việc shipper, xe ôm công nghệ lại cho cảm giác làm bao nhiêu hưởng bấy nhiêu, không gò bó giờ giấc hay áp lực KPI, deadline như việc văn phòng. Nhưng vấn đề là không phải ai cũng đủ sức theo công việc đó lâu dài.
Nghề nghiệp chuyên môn thường cần thời gian tích lũy kinh nghiệm, kỹ năng mới có cơ hội thăng tiến, thu nhập vài năm sau có thể rất khác. Ở tuổi đôi mươi, nhiều người nghĩ mình còn trẻ thì chịu cực được. Nhưng chạy xe ngoài đường 12-15 tiếng mỗi ngày, nhiều năm liên tục, trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, không phải chuyện đơn giản. Đó là công việc ăn mòn trực tiếp vào sức khỏe.
Nhìn bạn mình, tôi càng tin rằng không gì bằng một công việc chuyên môn ổn định, nơi sức lao động trí óc có thể giúp con người đi đường dài mà không phải đánh đổi quá nhiều sức khỏe mỗi ngày.
