Để xuất khẩu bưởi Việt Nam sang Úc, cơ quan chức năng và doanh nghiệp hai nước phải phối hợp làm việc suốt 2 năm để xúc tiến quá trình trao đổi kỹ thuật, hoàn thiện báo cáo phân tích nguy cơ dịch hại và đạt được thỏa thuận cho trái bưởi tươi của Việt Nam được phép nhập khẩu vào Úc.
Từ giữa năm 2023, Cục TTBVTV (trước đây là Cục Bảo vệ thực vật thuộc Bộ NN-PTNT) đã nhận được thông báo từ Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Úc (DAFF) về việc bắt đầu phân tích nguy cơ dịch hại cho trái bưởi của Việt Nam. Cuối năm 2025, Cục TTBVTV phối hợp với Đại sứ quán Úc tại Việt Nam tổ chức lễ công bố xuất khẩu trái bưởi của Việt Nam sang Úc và trái việt quất của Úc sang Việt Nam. Tuy nhiên, từ đó đến nay phải tiếp tục hoàn thành thêm một số thủ tục. Đến ngày 10.4 vừa qua, bước thủ tục cuối cùng được hoàn thiện khi hệ thống BICON của Úc chính thức ban hành tiêu chuẩn nhập khẩu bưởi của Việt Nam. Như vậy, sau trái thanh long, vải, nhãn, chanh leo…, bưởi sẽ là loại trái cây tiếp theo của Việt Nam mở cửa thành công sang thị trường Úc.
Chỉ 3 ngày sau, tức 13.4, lô bưởi đầu tiên của Việt Nam xuất khẩu sang Úc đã được Công ty Blue Ocean chính thức chuyển sang Úc. Công ty 4Way, chuyên nhập khẩu sản phẩm nông nghiệp Việt Nam sang Úc, sẽ phân phối loại trái cây này tại Úc.
Phát biểu tại sự kiện trên, bà Phạm Thị Ngọc Thạch, Giám đốc Công ty Blue Ocean, chia sẻ: “Việc xuất khẩu bưởi lần này tiếp tục khẳng định chất lượng và uy tín của nông sản Việt Nam. Qua đó, chúng ta hôm nay có thể tự tin rằng: bưởi Việt Nam đã sẵn sàng chinh phục những thị trường khó tính nhất”. Cuối năm 2024, Blue Ocean là đơn vị xuất khẩu chính thức lô hàng chanh dây đầu tiên của Việt Nam sang Úc, giúp cho món trái cây trị giá ngàn tỉ này vươn mình. Không chỉ dừng ở hoạt động xuất khẩu, Blue Ocean mong muốn hợp tác sâu rộng hơn với các đối tác nhập khẩu, phân phối và bán lẻ tại Úc để xây dựng một chuỗi cung ứng ổn định, minh bạch và bền vững lâu dài.
Chia sẻ trực tuyến tại sự kiện, ông Lý Hoàng Duy, Việt kiều Úc và là nhà sáng lập Công ty 4Way, cho biết: “Tôi đã trông chờ sự kiện này khá lâu để phân phối bưởi của Việt Nam vào thị trường Úc. Khoảng 10 năm qua, chúng tôi đã nhập khẩu nhiều loại trái cây của Việt Nam để phân phối tại thị Úc như: vải, nhãn, thanh long, xoài, dừa, chanh dây. Giờ đây có thêm bưởi là loại trái cây khá đặc biệt khi có thể thu hoạch quanh năm, dễ vận chuyển”. Lô hàng đầu tiên được vận chuyển bằng đường hàng không, nên ông Duy cho biết dự kiến ngày 15 hoặc 16.4, bưởi Việt Nam sẽ chính thức “lên kệ” để sớm đến tay khách hàng tại Úc.
Những năm gần đây, diện tích trồng bưởi ở nước ta ngày càng được mở rộng, từ 50.000 ha năm 2015 tăng lên hơn 100.000 ha vào năm 2025 với sản lượng đạt gần 1 triệu tấn mỗi năm. Ước tính, kim ngạch xuất khẩu quả bưởi tươi đạt hơn 70 triệu USD vào năm 2025.
"Đã có kinh phí bổ sung để nhanh chóng triển khai giải pháp chống máy bay không người lái (UAV) cho nhóm tác chiến tàu sân bay Gerald R. Ford và Theodore Roosevelt. Quá trình này gồm mua sắm, lắp đặt và tích hợp bệ phóng AGM-114L cùng Coyote", hải quân Mỹ cho biết trong đề xuất ngân sách cho năm tài khóa 2027 được công bố hồi giữa tuần.
Tài liệu không nêu rõ chiến hạm nào thuộc nhóm tác chiến tàu sân bay Ford và Roosevelt đã lắp bệ AGM-114L hoặc sẽ trang bị hệ thống này. Các danh mục tương tự từng xuất hiện trong dự toán ngân sách năm tài khóa 2026 của hải quân Mỹ, song không đề cập đến bệ phóng tên lửa AGM-114L và thiết bị bay không người lái (drone) đánh chặn Coyote.
Hải quân Mỹ tháng 7/2025 công bố ảnh khu trục hạm USS Bainbridge thuộc nhóm tác chiến Ford được lắp bệ phóng Coyote. Chưa rõ hệ thống này đã thực chiến trong thời gian nhóm tác chiến tàu sân bay Ford làm nhiệm vụ gần Iran hay chưa.
Tên lửa AGM-114L dẫn đường bằng radar chủ động sóng mm, đạt tầm bắn tối đa 11 km và có khả năng đánh chặn UAV. Hải quân Mỹ từng chỉnh sửa một số tàu chiến đấu ven biển (LCS) để mang bệ phóng AGM-114L, nhưng các chiến hạm này không nằm trong nhóm tác chiến tàu sân bay thông thường.
Khu trục hạm USS Jason Dunham và USS The Sullivans tháng 6/2025 tham gia thử nghiệm loạt vũ khí mới, trong đó có tên lửa AGM-114L chuyên chống UAV. Vào thời điểm này, cả hai khu trục hạm cũng không thuộc nhóm tác chiến Ford hay Roosevelt.
Các chiến hạm USS Carl M. Levin, USS John Paul Jones, USS Paul Hamilton và USS Decatur thuộc nhóm tác chiến tàu sân bay Harry S. Truman đã được lắp bệ 8 ống phóng drone Coyote. Tàu khu trục USS Bainbridge và USS Winston S. Churchill cũng lắp ít nhất 4 ống phóng Coyote.
"Đây là lần đầu chúng tôi lắp hệ thống mới, tăng từ 4 lên 8 ống phóng, cho các chiến hạm nhằm tăng cường khả năng tác chiến trên biển. Chúng tôi đang lên kế hoạch trang bị hệ thống này và bệ phóng đặt trong container trên chiến hạm thuộc nhóm tác chiến tàu sân bay được triển khai trong tương lai", phát ngôn viên hải quân Mỹ ngày 23/4 cho biết.
Quan chức hải quân Mỹ cho biết các bệ phóng không lắp cố định trên chiến hạm, mà có thể được tháo ra sau mỗi nhiệm vụ để chuyển sang các tàu khác nhằm "đẩy nhanh triển khai vũ khí tiên tiến trong toàn hạm đội".
Hải quân Mỹ từng thông báo tích hợp tên lửa chống UAV Roadrunner-M của Anduril cho chiến hạm, cũng như phát triển tên lửa White Spike. Lực lượng này còn thử nghiệm hệ thống vũ khí laser chống UAV và tổ chức thử nghiệm trên tàu sân bay USS George H.W. Bush vào tháng 10/2025.
"Nhu cầu xây dựng lưới phòng không chuyên đối phó UAV của hải quân lẫn toàn bộ quân đội Mỹ sẽ ở mức cao trong tương lai gần. Hải quân Mỹ sẽ tiếp tục lắp bệ phóng AGM-114L, dribe Coyote và các tổ hợp vũ khí chống UAV khác cho chiến hạm trong nỗ lực đối phó mối đe dọa này", biên tập viên Joseph Trevithick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận định.
Chuyến bay thử nghiệm đầu tiên của nguyên mẫu Yak-130M diễn ra tại Nhà máy Hàng không Irkutsk ở thành phố cùng tên của Nga hôm 25/6. Máy bay đạt độ cao 2.000 m, tốc độ 600 km/h và hạ cánh sau khoảng 50 phút.
Tổ bay hai người, gồm phi công thử nghiệm Alexander Guskov và Andrei Voropayev, cho biết chuyến thử nghiệm đã hoàn tất mọi nhiệm vụ đề ra. "Máy bay đã thể hiện hiệu năng tuyệt vời", truyền hình quốc phòng Nga dẫn lời hai thành viên tổ lái cho hay.
Tập đoàn quốc phòng Nga Rostec khẳng định Yak-130M có vẻ ngoài tương đồng với phi cơ Yak-130 nguyên bản, song năng lực hoạt động đã được đổi mới hoàn toàn.
Yak-130 nguyên bản là máy bay phản lực được phát triển cho nhiệm vụ huấn luyện. Thiết bị điện tử và tính năng vận hành của Yak-130 tương đồng với các tiêm kích hiện đại như Su-30SM, Su-35S và Su-57, giúp đơn giản hóa quá trình huấn luyện và tiết kiệm chi phí.
Yak-130 có khối lượng rỗng 4,6 tấn, nhưng có thể mang tới 3 tấn vũ khí các loại trên 6 giá treo và 1,7 tấn nhiên liệu. Vũ khí uy lực nhất của nó là tên lửa đối không tầm ngắn R-73E với tầm bắn 30 km và bom dẫn đường quang truyền hình KAB-500Kr.
Điều này cho phép Yak-130 thực hiện nhiều nhiệm vụ như tấn công đường không và diệt mục tiêu mặt đất, không thua kém gì các mẫu tiêm kích đa năng của Nga.
Tính đến đầu năm nay, Tập đoàn Máy bay Thống nhất Nga (UAC) đã xuất xưởng hơn 200 máy bay Yak-130, phần lớn được bàn giao cho không quân và không quân hải quân Nga, cũng như phục vụ xuất khẩu cho 7 quốc gia.
Tại Nga, Yak-130 vẫn chỉ phục vụ công tác huấn luyện phi công, trong khi hàng loạt nước đã sử dụng chúng như cường kích hạng nhẹ. Điều đó dường như đã thúc đẩy UAC triển khai dự án Yak-130M, nhằm tận dụng tối đa tiềm năng chiến đấu của dòng máy bay huấn luyện này.
Phiên bản Yak-130M giữ nguyên khung thân và động cơ, giúp đơn giản hóa quá trình sản xuất và không đòi hỏi đào tạo chuyên biệt cho phi công so với hiện nay. Sự khác biệt lớn nhất nằm ở hệ thống điện tử và vũ khí.
Yak-130M trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) BRLS-130R với khả năng trinh sát trong mọi thời tiết và phát hiện được máy bay không người lái cỡ nhỏ ở khoảng cách gần 30 km. Radar này cũng có thể vận hành trong chế độ quét mặt đất, tích hợp với hệ thống ngắm bắn quang học - laser và ảnh nhiệt SOLT-130K để chỉ thị mục tiêu cho vũ khí dẫn đường.
Số giá treo vũ khí được nâng từ 6 lên 9, cho phép sử dụng tên lửa đối không tầm ngắn R-73, tên lửa đối đất Kh-38MLE dẫn đường bằng laser và bom dẫn đường chính xác KAB-500.
Hệ thống phòng vệ President-S130 bao gồm thiết bị cảnh báo chiếu xạ và tên lửa tiếp cận, bộ gây nhiễu chủ động và mồi bẫy, giúp tăng khả năng sống sót của Yak-130M trên chiến trường. Tổ hợp liên lạc KSS-130 cũng bổ sung năng lực kết nối và chia sẻ dữ liệu, cải thiện khả năng hiệp đồng với những tiêm kích hạng nặng trong chiến đấu.
Những nâng cấp này biến Yak-130M thành chiến đấu cơ hạng nhẹ đa năng, phù hợp cho nhiệm vụ tuần tra biên giới, yểm trợ mặt đất và đánh chặn máy bay không người lái.
Chuyển đổi máy bay phản lực huấn luyện thành chiến đấu cơ là giải pháp được nhiều nước áp dụng, nổi bật là tiêm kích hạng nhẹ FA-50 do Hàn Quốc phát triển dựa trên dòng máy bay huấn luyện KAI T-50, hoặc cường kích EMB 314 Super Tucano của Brazil.
Ngày 8-4, Đài Press TV của Iran đưa tin: Iran tuyên bố đã giáng "thất bại nặng nề và mang tính lịch sử" lên Mỹ cũng như Israel sau 40 ngày xung đột, đồng thời thông báo rằng Washington đã buộc phải chấp nhận đề xuất 10 điểm của Iran, bao gồm ngừng bắn vĩnh viễn, dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt và rút lực lượng chiến đấu Mỹ khỏi khu vực.
Trong tuyên bố trước toàn quốc, Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao Iran nói rằng kẻ thù đã phải chịu thất bại không thể chối cãi và giờ đây "không còn con đường nào khác ngoài việc khuất phục trước ý chí của đất nước Iran vĩ đại và trục kháng chiến đáng kính".
"Iran đã giành được chiến thắng to lớn và buộc Mỹ phải chấp nhận đề xuất 10 điểm" - tuyên bố nêu.
Trong đề xuất của Iran có cả nội dung "rút lực lượng chiến đấu của Mỹ khỏi khu vực". Chưa rõ Mỹ sẽ thực hiện hay không.
Tuyên bố của cơ quan an ninh hàng đầu Iran mô tả 40 ngày qua là một trong những "cuộc chiến phối hợp khốc liệt nhất trong lịch sử", trong đó Iran và các đồng minh trong khu vực đã giáng những đòn mà "ký ức lịch sử của thế giới sẽ không bao giờ quên".
"Iran và trục kháng chiến đã gần như phá hủy hoàn toàn cỗ máy quân sự của Mỹ trong khu vực. Họ đã giáng những đòn nặng nề vào cơ sở hạ tầng và năng lực khổng lồ mà kẻ thù đã xây dựng và triển khai khắp khu vực trong nhiều năm cho cuộc chiến chống lại Iran" - tuyên bố nêu.
Theo Hãng tin Reuters, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt đã phản ứng: "Sự thật là Tổng thống Trump và quân đội hùng mạnh của chúng tôi đã buộc Iran phải đồng ý mở lại eo biển Hormuz, và các cuộc đàm phán sẽ tiếp tục".
Ngày 7-4 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump đồng ý ngừng bắn hai tuần với Iran, chưa đầy hai giờ trước hạn chót mà ông đặt ra để Tehran mở lại eo biển Hormuz, nếu không Iran phải đối mặt với các cuộc tấn công tàn khốc nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự.
Thông báo của ông Trump trên mạng xã hội đánh dấu sự đảo chiều đột ngột so với tuyên bố trước đó cùng ngày, khi ông đưa ra cảnh báo đặc biệt nghiêm trọng rằng "cả một nền văn minh sẽ biến mất trong đêm nay" nếu các yêu cầu của ông không được đáp ứng.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Shari - người đã giúp làm trung gian cho thỏa thuận ngừng bắn - cho biết ông đã mời phái đoàn Iran và Mỹ tới Islamabad để gặp mặt vào ngày 10-4.
"Hiện có các cuộc thảo luận về cuộc gặp trực tiếp, nhưng chưa có gì là cuối cùng cho đến khi được Tổng thống hoặc Nhà Trắng công bố" - bà Leavitt nói.
