Móc câu 3 tiêu găm vào đầu khi câu cá, thiếu niên 15 tuổi nhập viện

Hôm vừa rồi, tôi khám cho một bệnh nhân đặc biệt. Em mới 29 tuổi, là giáo viên tiếng Trung, một cô gái Đà Nẵng một thân một mình ra Hà Nội lập nghiệp. Em cầm theo tập hồ sơ và phim chụp cắt lớp vi tính từ một bệnh viện tư đến gặp tôi qua lời giới thiệu của một đồng nghiệp.

Nhìn những lát cắt trên tấm phim CT, tôi thật sự tiếc nuối: Quả thận bên trái của em đã giãn độ IV, nhu mô mỏng dính như tờ giấy, chức năng gần như đã hỏng hoàn toàn.

Tôi nhìn em, xót xa hỏi: "Em có đau lưng bao giờ không? Em đã siêu âm ổ bụng bao giờ chưa? Em chưa từng phát hiện bất thường này sao?"

Em lí nhí bảo: "Dạ em chỉ thấy hơi mỏi mỏi vùng lưng thôi ạ. Cách đây hơn một năm em đi khám ở phòng khám, bác sĩ bảo có cái nang thận, cứ theo dõi thôi không cần làm gì. Vì công việc đi dạy bận quá, lại thấy không đau đớn gì nên em cũng bẵng đi, không kiểm tra lại...".

Bệnh của em thực chất là hẹp niệu quản vị trí đổ vào bàng quang. Nếu em được phát hiện sớm từ những năm trước, các bác sĩ chỉ cần làm một cuộc phẫu thuật tạo hình cắm lại niệu quản - bàng quang là có thể giữ lại vẹn nguyên quả thận.

Nhưng vì sự "im lặng" đáng sợ của căn bệnh, quả thận ấy đã âm thầm đầu hàng, ứ nước chuyển sang giai đoạn muộn.

Tôi nhẹ nhàng tư vấn em nên nhập viện để chụp xạ hình đánh giá chính xác một lần cuối, rồi tính phương án mổ nội soi cắt bỏ quả thận đã hỏng để tránh nguy cơ nhiễm trùng, biến chứng sau này.

Nghe đến hai từ "cắt thận", mắt cô giáo trẻ nhòe đi.

Em cúi đầu, giọng nghẹn lại: "Anh cho em suy nghĩ thêm vài ngày nhé... Ngoài này em ở có một mình, để em gọi điện trao đổi với bố mẹ ở trong quê đã ạ...".

Câu nói của em chạm mạnh vào lòng tôi. Những người con xa quê lập nghiệp, lúc khỏe mạnh thì thanh xuân phơi phới, nhưng đến khi đối mặt với bệnh tật, giữa bốn bề thủ đô xa lạ, nỗi cô đơn và sợ hãi lớn đến nhường nào.

Tôi bảo: "Em cứ suy nghĩ và bàn kỹ với gia đình đi. Nếu em muốn về quê mổ để gần bố mẹ tiện chăm sóc, anh sẽ giới thiệu những đồng nghiệp giỏi nhất trong Đà Nẵng cho em, em không phải lo nhé".

Câu chuyện của cô giáo trẻ chưa kịp nguôi ngoai thì sáng nay, tại phòng khám, tôi lại gặp một trường hợp khác của một chị bệnh nhân 54 tuổi.

Cách đây 3 năm, chị vào viện cấp cứu vì một cơn đau quặn thận dữ dội. Bác sĩ kiểm tra phát hiện viên sỏi niệu quản kích thước 6mm đang rơi xuống gây tắc nghẽn, nhưng tình trạng lúc đó chưa cần mổ. Bác sĩ kê đơn thuốc cho về uống để sỏi tự ra và hẹn ngày khám lại.

Chị uống hết đơn, thấy người êm ru, không còn đau nữa. Cộng thêm cuộc sống bận rộn, chị tự nghĩ chắc sỏi ra rồi nên quên luôn lời hẹn của bác sĩ. Đến hôm nay, sau 3 năm chị mới thong thả đi kiểm tra lại.

Các cụ có câu thành ngữ rất thấm: "Hết rên quên thầy".

Lúc đau đớn quằn quại, chúng ta sẵn sàng đánh đổi mọi thứ, tha thiết mong bác sĩ cứu giúp. Nhưng chỉ cần cơn đau vừa dứt, cơ thể vừa êm, chúng ta lại dễ dàng quên đi những lời dặn dò, quên đi lịch hẹn tái khám, rồi ném mình vào guồng quay bận rộn của cơm áo gạo tiền.

Bà con cần hiểu rằng, cơ thể con người, đặc biệt là hệ tiết niệu, có những khoảng lặng rất nguy hiểm. Khi một viên sỏi kẹt lại hoặc một đoạn đường tiểu bị hẹp, cơ thể có thể chỉ đau dữ dội lúc đầu (cơn đau cấp tính). Sau đó, quả thận "chịu đựng" và thích nghi, cơn đau biến mất nhưng sự tàn phá thì vẫn diễn ra âm thầm từng ngày.

Thường thì tất cả bệnh nhân mà tôi khám, tôi đều dặn dò rất kỹ: "Kể cả sau này anh chị không còn đau một chút nào nữa, đúng ngày hẹn vẫn phải quay lại để em kiểm tra. Bởi vì chỉ cần rơi vào 5 - 10% trường hợp sỏi bị kẹt lại không ra được, dù không đau, nó vẫn sẽ âm thầm làm hỏng quả thận của mình".

Cuộc sống vất vả, ai cũng phải mưu sinh, đặc biệt là những người con đang phải bôn ba nơi đất khách quê người. Chúng ta nỗ lực làm việc hằng ngày suy cho cùng cũng là vì muốn gia đình, bố mẹ bớt lo lắng.

Nhưng các bạn ơi, món quà lớn nhất mà đứa con xa quê có thể gửi về cho cha mẹ chính là sự bình an và khỏe mạnh của bản thân mình.

Vậy nhé! Hãy quan tâm nhiều hơn tới sức khỏe của bản thân, chủ động chăm sóc cho bản thân mình nhiều hơn nhé!

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ngày 17-7, Bảo hiểm xã hội (BHXH) TP.HCM cho biết UBND TP.HCM đã hoàn thiện hồ sơ trình sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 56/2025/NQ-HĐND.

Nếu được thông qua, người từ đủ 60 đến dưới 75 tuổi sẽ được ngân sách thành phố hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế (BHYT), thay vì chỉ áp dụng cho nhóm từ đủ 65 đến dưới 75 tuổi như hiện nay.

Nếu được HĐND TP.HCM thông qua, người từ đủ 60 đến dưới 65 tuổi chưa thuộc nhóm đã được ngân sách nhà nước đóng hoặc hỗ trợ đóng BHYT sẽ được thành phố hỗ trợ toàn bộ mức đóng.

Theo BHXH TP.HCM, sau hơn 5 tháng triển khai Nghị quyết 56, chính sách hỗ trợ người từ đủ 65 đến dưới 75 tuổi đã mang lại hiệu quả rõ rệt.

Đến ngày 31-5-2026, thành phố đã cấp thẻ BHYT cho 276.208 người trong nhóm này. Trong 5 tháng đầu năm, họ phát sinh khoảng 1,47 triệu lượt khám chữa bệnh với tổng chi phí được Quỹ BHYT chi trả hơn 1.083 tỉ đồng.

Kết quả cho thấy chính sách giúp người cao tuổi tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời, giảm gánh nặng chi phí khám chữa bệnh, nhất là với người lao động tự do, thu nhập không ổn định hoặc có hoàn cảnh khó khăn. Chính sách cũng nhận được sự đồng thuận cao của người dân, góp phần nâng cao hiệu quả an sinh xã hội.

BHXH TP.HCM cho biết đề xuất mở rộng chính sách có đầy đủ cơ sở pháp lý và thực tiễn. Luật Người cao tuổi xác định người cao tuổi là công dân từ đủ 60 tuổi trở lên; Luật Dân số năm 2025 cho phép địa phương quyết định các chính sách hỗ trợ người cao tuổi phù hợp điều kiện kinh tế - xã hội, trong đó có hỗ trợ kinh phí tham gia BHYT.

Bên cạnh đó, Nghị định 188/2025/NĐ-CP cũng quy định UBND cấp tỉnh được trình HĐND quyết định mức hỗ trợ đóng BHYT cao hơn mức tối thiểu và mở rộng đối tượng được hỗ trợ nếu bảo đảm khả năng ngân sách.

Đề xuất của TP.HCM cũng phù hợp với chủ trương thích ứng già hóa dân số, chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi, hướng tới mục tiêu 100% người cao tuổi có thẻ BHYT giai đoạn 2025-2030.

Kết quả khảo sát của BHXH TP.HCM với 3.552 người dân cho thấy sự đồng thuận rất cao với đề xuất mở rộng chính sách. Có 97,7% người từ đủ 60 đến dưới 65 tuổi cho rằng việc thành phố hỗ trợ 100% mức đóng BHYT là cần thiết hoặc rất cần thiết; trong khi 98,2% người đang thụ hưởng chính sách hiện hành đánh giá chính sách mang lại hiệu quả thiết thực.

Theo thống kê, nếu đề xuất được thông qua sẽ có khoảng 195.918 người thường trú từ đủ 60 đến dưới 65 tuổi chưa có thẻ BHYT được hỗ trợ. Khảo sát 2.630 người trong nhóm này cho thấy 60,6% gặp khó khăn hoặc rất khó khăn khi tự đóng BHYT do đã nghỉ việc, không còn nguồn thu nhập ổn định hoặc chủ yếu sống dựa vào tích lũy và sự hỗ trợ của gia đình.

Kết quả khảo sát của BHXH TP.HCM đối với 2.630 người từ đủ 60 tuổi đến dưới 65 tuổi cho thấy phần lớn người được hỏi đã nghỉ việc, không còn nguồn thu nhập ổn định hoặc chủ yếu sống dựa vào tích lũy cá nhân và sự hỗ trợ của gia đình.

Trong bối cảnh đó, 1.594 người (chiếm 60,6%) cho biết việc tự đóng BHYT hiện nay còn khó khăn, cần được Nhà nước hỗ trợ hoặc rất khó khăn. Điều này cho thấy nhóm đối tượng này tuy chưa thuộc diện hưởng lương hưu hoặc trợ cấp xã hội hằng tháng nhưng đã bắt đầu đối mặt với áp lực về sức khỏe và tài chính, ảnh hưởng đến khả năng duy trì tham gia BHYT liên tục.

Việc mở rộng chính sách được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thành mục tiêu 100% người cao tuổi có thẻ BHYT theo Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030; đồng thời góp phần nâng tỉ lệ bao phủ BHYT của thành phố lên trên 95% trong năm 2026, tiến tới bao phủ BHYT toàn dân vào năm 2030.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Tuy nhiên các nghiên cứu y học hiện đại đã chứng minh điều ngược lại: ruột thừa có những vai trò quan trọng đối với hệ miễn dịch và tiêu hóa.

Theo PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn - nguyên Chủ nhiệm khoa phẫu thuật ống tiêu hóa, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, ruột thừa là một đoạn ruột nhỏ, hình ống, dài trung bình 5 - 10cm, đường kính 0,5 - 1cm. Nó nằm ở vị trí nối giữa ruột non và ruột già, cụ thể là ở manh tràng, phía bụng dưới bên phải.

Mặc dù phần gốc của ruột thừa luôn cố định ở manh tràng, nhưng phần đầu lại có thể thay đổi vị trí tùy từng người.

Có người ruột thừa nằm sát gan, có người lại ở giữa ổ bụng, thậm chí hiếm gặp hơn có thể nằm bên trái (trong trường hợp đảo ngược phủ tạng). Chính sự đa dạng này đôi khi khiến chẩn đoán viêm ruột thừa gặp khó khăn.

Trong một thời gian dài, giới khoa học cho rằng ruột thừa không có nhiều chức năng. Nhưng ngày nay, nhiều công trình nghiên cứu đã khẳng định vai trò quan trọng của cơ quan nhỏ bé này.

Bác sĩ Tuấn cho hay ruột thừa tham gia vào hệ miễn dịch. Theo đó ruột thừa chứa nhiều mô lympho, có khả năng sản sinh kháng thể, đặc biệt quan trọng ở trẻ em và thanh niên. Cơ quan này giúp các tế bào miễn dịch tiếp xúc với kháng nguyên, từ đó kích thích đáp ứng miễn dịch tại chỗ.

Hoạt động miễn dịch của ruột thừa mạnh nhất ở độ tuổi 20 - 30, sau đó suy giảm dần và gần như biến mất sau tuổi 60.

Ruột thừa cũng là nơi dự trữ lợi khuẩn đường ruột. Ruột thừa là "kho chứa" các vi khuẩn có lợi, giúp duy trì cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Khi đường ruột bị rối loạn do tiêu chảy hay nhiễm trùng, ruột thừa sẽ "giải phóng" lợi khuẩn để tái lập sự ổn định.

Nhờ đó ruột thừa góp phần bảo vệ hệ tiêu hóa khỏi sự tấn công quá mức của vi khuẩn gây bệnh.

Bên cạnh đó, theo quan điểm tiến hóa, ruột thừa có thể từng giúp tổ tiên loài người tiêu hóa thức ăn thô giàu chất xơ. Hiện nay, dù chức năng này không còn quan trọng, ruột thừa vẫn đảm nhận vai trò miễn dịch và cân bằng hệ vi sinh.

Chuyên gia cũng cho hay dù có chức năng hữu ích, ruột thừa lại dễ bị viêm nhiễm, thậm chí gây nguy hiểm nếu không xử trí kịp thời.

Thứ nhất là viêm ruột thừa, đây là bệnh lý phổ biến nhất. Nguyên nhân thường do tắc nghẽn lòng ruột thừa bởi sỏi phân, giun, dị vật hoặc vi khuẩn. Triệu chứng thường gặp như đau bụng quanh rốn rồi lan xuống hố chậu phải; buồn nôn, nôn, chán ăn; sốt nhẹ, đôi khi sốt cao.

Nếu không phẫu thuật kịp thời, ruột thừa có thể vỡ, gây viêm phúc mạc đe dọa tính mạng.

Thứ hai là u nhầy ruột thừa là tình trạng tích tụ chất nhầy trong lòng ruột thừa, có thể lành tính hoặc ác tính. Triệu chứng thường không đặc hiệu, một số trường hợp có đau bụng, sụt cân, thay đổi thói quen đi cầu. Điều trị chủ yếu bằng phẫu thuật cắt bỏ.

Phẫu thuật là chỉ định bắt buộc trong các trường hợp viêm ruột thừa cấp; ruột thừa vỡ gây viêm phúc mạc. Ngoài ra, bác sĩ có thể cân nhắc cắt ruột thừa khi áp xe ruột thừa, đám quánh ruột thừa, u nhầy ruột thừa tùy bản chất và kích thước khối u.

Hiện nay, việc cắt ruột thừa dự phòng không được khuyến cáo rộng rãi, trừ một số trường hợp đặc biệt (ví dụ ruột xoay bất toàn ở trẻ em).

Nếu xuất hiện triệu chứng đau bụng bất thường, đặc biệt ở vùng hố chậu phải, cần đến cơ sở để được kiểm tra, chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ