Cẩn ngôn trên mạng xã hội

Những món ăn tưởng chừng vô hại như cơm nguội, thức ăn thừa hay đồ bảo quản trong tủ lạnh qua đêm đang được nhiều gia đình tận dụng lại để tiết kiệm. Tuy nhiên, đằng sau thói quen quen thuộc này lại tiềm ẩn không ít rủi ro cho sức khỏe.

Không ít trường hợp ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng đã xảy ra chỉ vì một bữa "đồ thừa", gióng lên hồi chuông cảnh báo về an toàn ăn uống trong sinh hoạt hàng ngày.

Điển mình một người đàn ông hơn 50 tuổi tại Quảng Đông, Trung Quốc rơi vào tình trạng nguy kịch, suy đa tạng và phải cấp cứu khẩn cấp.

Theo China Times, người đàn ông này đã lấy phần cơm nấu từ vài ngày trước, bảo quản trong tủ lạnh, sau đó đem ra rang lại để ăn như một bữa ăn bình thường. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn, ông bắt đầu cảm thấy cơ thể có dấu hiệu bất ổn.

Ban đầu, các triệu chứng xuất hiện khá mơ hồ như đau bụng âm ỉ, khó chịu trong người. Nhưng chỉ trong thời gian ngắn sau đó, tình trạng nhanh chóng chuyển nặng với tiêu chảy liên tục, buồn nôn và khó thở. Gia đình lập tức đưa ông đến bệnh viện trong tình trạng khẩn cấp.

Tại thời điểm nhập viện, bệnh nhân đã rơi vào sốc nặng. Các bác sĩ ghi nhận nhiều cơ quan quan trọng trong cơ thể bắt đầu suy giảm chức năng, bao gồm tim, gan và thận. Đây là dấu hiệu điển hình của tình trạng nhiễm độc nặng toàn thân. Nhờ được cấp cứu tích cực và theo dõi đặc biệt, người bệnh mới tạm thời vượt qua giai đoạn nguy hiểm.

Sau quá trình xét nghiệm và phân tích mẫu bệnh phẩm, các bác sĩ xác định nguyên nhân gây ra tình trạng nguy kịch là do ngộ độc thực phẩm bởi vi khuẩn Bacillus cereus.

Đây là một loại vi khuẩn khá phổ biến trong môi trường tự nhiên, đặc biệt dễ phát triển trong các loại thực phẩm giàu tinh bột như cơm, mì, khoai tây, bánh mì… nếu được để ở nhiệt độ không phù hợp trong thời gian dài.

Điểm nguy hiểm của loại vi khuẩn này nằm ở chỗ chúng có thể sinh ra độc tố ngay trong thực phẩm mà không làm thay đổi rõ rệt mùi vị, màu sắc hay hình dạng. Điều này khiến người dùng rất khó nhận biết nguy cơ trước khi ăn.

Trong trường hợp này, phần cơm để lâu trong tủ lạnh hoặc có thể đã được làm nguội và bảo quản không đúng cách trước đó, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và sinh độc tố.

Trong y học, tình trạng ngộ độc do Bacillus cereus thường được gọi là "hội chứng cơm rang", vì nó hay xảy ra nhất ở các món cơm để nguội rồi chế biến lại.

Các chuyên gia cho biết hội chứng này được chia thành hai thể chính:

Thể gây nôn

Đây là dạng có thời gian ủ bệnh rất ngắn, chỉ từ khoảng 30 phút đến 6 giờ sau khi ăn. Người bệnh thường đột ngột buồn nôn dữ dội, nôn liên tục, có thể kèm đau bụng.

Độc tố gây ra thể bệnh này có khả năng chịu nhiệt rất cao, nghĩa là ngay cả khi cơm được rang lại hoặc hâm nóng, độc tố vẫn không bị phá hủy hoàn toàn nếu đã hình thành trước đó.

Trong các trường hợp nặng, tình trạng nôn ói kéo dài có thể dẫn đến mất nước, rối loạn điện giải, ảnh hưởng đến chức năng gan và tim.

Thể gây tiêu chảy

Thể này thường xuất hiện muộn hơn, từ 2 đến 36 giờ sau khi ăn thực phẩm nhiễm khuẩn. Người bệnh chủ yếu bị đau bụng quặn từng cơn, tiêu chảy nhiều lần trong ngày, đôi khi kèm sốt nhẹ hoặc mệt mỏi toàn thân.

Nguyên nhân là do độc tố ruột của Bacillus cereus tác động trực tiếp lên hệ tiêu hóa, gây rối loạn hấp thu và kích thích nhu động ruột quá mức.

Trong phần lớn trường hợp, thể này có thể tự hồi phục sau vài ngày, nhưng nếu mất nước nặng hoặc có bệnh nền, người bệnh vẫn có nguy cơ diễn biến xấu.

Nhiều người thường lầm tưởng rằng chỉ cần để cơm trong tủ lạnh là an toàn tuyệt đối. Tuy nhiên, thực tế không đơn giản như vậy.

Nếu cơm sau khi nấu không được làm nguội nhanh, vi khuẩn có thể bắt đầu sinh sôi ngay trong khoảng thời gian trước khi nhiệt độ giảm đủ thấp. Ngoài ra, việc để cơm trong hộp không kín, hoặc mở tủ lạnh nhiều lần cũng có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.

Quan trọng hơn, một số độc tố do vi khuẩn tạo ra có khả năng chịu nhiệt, nên việc rang lại hoặc hâm nóng cơm không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ ngộ độc.

Điều này lý giải vì sao có những trường hợp thực phẩm "trông vẫn bình thường" nhưng vẫn gây bệnh nặng cho người ăn.

Các chuyên gia an toàn thực phẩm khuyến cáo người dân nên đặc biệt cẩn trọng với thực phẩm để qua đêm, nhất là các món giàu tinh bột như cơm và mì.

Nguyên tắc quan trọng nhất là ăn ngay sau khi nấu nếu có thể. Trong trường hợp cần bảo quản, thực phẩm nên được chia nhỏ, làm nguội nhanh và cho vào hộp kín trước khi đưa vào tủ lạnh.

Ngoài ra, không nên để cơm ở nhiệt độ phòng quá lâu, vì đây là điều kiện lý tưởng để vi khuẩn phát triển mạnh.

Bên cạnh đó, vệ sinh dụng cụ nấu ăn, tay và bề mặt bếp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế lây nhiễm chéo vi khuẩn từ môi trường vào thực phẩm.

Ngoài cơm rang, nhiều loại thực phẩm khác cũng có thể gây nguy hiểm nếu bảo quản sai cách hoặc để quá lâu:

Hải sản như tôm, cua, cá, sò: dễ phân hủy protein, sinh ra chất gây rối loạn tiêu hóa và ảnh hưởng gan thận

Rau xanh đã nấu chín: có thể chuyển hóa nitrat thành nitrit nếu để lâu, gây hại cho sức khỏe

Sữa đậu nành: rất dễ nhiễm khuẩn nếu không sử dụng ngay sau khi nấu

Nấm và mộc nhĩ: nếu để qua đêm có nguy cơ sinh độc tố gây đau bụng, buồn nôn và tiêu chảy

Vụ việc người đàn ông hơn 50 tuổi suýt tử vong sau khi ăn cơm rang từ cơm để lâu trong tủ lạnh là lời cảnh báo rõ ràng về những rủi ro tiềm ẩn trong thói quen ăn uống hằng ngày. Điều đáng nói chỉ một sai lầm nhỏ trong bảo quản thực phẩm cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, đặc biệt khi liên quan đến vi khuẩn và độc tố không thể nhận biết bằng mắt thường.

Để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, hãy rửa tay thường xuyên. Ngoài ra, hãy chế biến và bảo quản thực phẩm an toàn. Luôn tuân thủ các quy tắc dưới đây:

Khi chế biến thực phẩm, hãy đảm bảo

- Rửa tay ít nhất 20 giây bằng nước xà phòng ấm trước và sau khi chạm vào thịt sống, gia cầm, động vật có vỏ, cá, trứng hoặc nông sản.

- Rửa sạch tất cả các loại trái cây và rau quả trước khi ăn.

- Sử dụng riêng thớt để cắt/thái cá sống, thịt gia cầm hoặc thịt sống.

- Tất cả các dụng cụ và bề mặt phải được rửa bằng nước xà phòng ấm trước và sau khi sử dụng để chế biến thực phẩm. Có thể sử dụng dung dịch làm sạch chuyên biệt để khử trùng bề mặt và dụng cụ chế biến thực phẩm.

- Nấu chín thịt gia cầm, thịt bò và trứng trong thời gian thích hợp trước khi ăn.

- Giữ thịt sống, gia cầm, hải sản và nước thịt của chúng tránh xa các thực phẩm khác.

- Sử dụng nhiệt kế đo thịt để đảm bảo thực phẩm được nấu chín đến nhiệt độ bên trong thích hợp.

Cách chọn thực phẩm

- Không ăn bất kỳ thực phẩm nào được làm từ sữa chưa tiệt trùng.

- Không ăn bất kỳ thực phẩm nào làm từ trứng, gia cầm và thịt sống hoặc chưa nấu chín.

Cách bảo quản thực phẩm

Làm lạnh hoặc đông lạnh ngay các loại thực phẩm dễ hỏng, kể cả sống và chín. Nếu để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ, thực phẩm nên được coi là không an toàn để ăn.

Để trái cây, rau củ, thực phẩm nấu chín và thực phẩm chế biến tránh xa thịt sống và trứng sống.

Hãy vứt bỏ thức ăn nếu bạn không biết nó đã được để ngoài tủ lạnh bao lâu.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Tháng 6/2024, bà Vũ Thị Thanh, 65 tuổi, chuyển bán nhà ở Hà Giang xuống Hà Nội sống cùng con gái. Một hôm, bà nhận được cuộc gọi mời dự hội thảo du lịch. Dù từ chối, nhân viên vẫn biết rõ địa chỉ, gọi xe ôm đến tận nhà đón bà.

Họ giới thiệu gói "hợp đồng kỳ nghỉ" trị giá 230 triệu đồng thời hạn 20 năm, cam kết mua lại với giá cao hơn sau một đến hai tháng. Đúng lúc vừa bán nhà và dự định cho con gái tiền mua căn hộ trả góp, bà Thanh đồng ý ký. Sau 6 tiếng được các "chuyên gia" tư vấn, người phụ nữ 65 tuổi chuyển khoản hơn một tỷ đồng để mua 5 hợp đồng.

"Lúc đó tôi nghĩ kiếm thêm chút tiền cho con mua nhà cũng tốt", bà kể.

Khi về đến nhà, bà Thanh mới bắt đầu sinh nghi, biết là mình đã bị lừa nên gọi điện yêu cầu hủy hợp đồng. Nhân viên hứa đầu tuần trả tiền, nhưng đến nay số tiền vẫn "bặt vô âm tín".

Hai năm qua, bà gửi đơn tố cáo đi khắp nơi và kết nối một nhóm gần 300 nạn nhân khác cùng đến trụ sở công ty lừa đảo đòi quyền lợi, đồng thời để cảnh báo những người khác. 90% thành viên trong nhóm của bà là người cao tuổi. Người mất ít nhất vài trăm triệu, người nhiều lên đến 20 tỷ đồng.

"Nhiều người nói chúng tôi tham nên mới bị lừa. Nhưng ở tuổi này chúng tôi có nhu cầu gì nữa mà tham. Không còn khả năng lao động, ai cũng mong kiếm thêm chút tiền giúp con cháu", bà Thanh nói.

5 hợp đồng của bà Thanh nằm trong số 17.000 hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ do 27 công ty ở Hà Nội đã ký, chiếm đoạt khoảng 2.700 tỷ đồng của hàng nghìn khách hàng, phần lớn là người cao tuổi vừa bị công an Hà Nội khởi tố.

Tại TP HCM, gần 200 giám đốc và nhân viên các công ty du lịch cũng bị cáo buộc dùng chiêu thức tương tự để lừa khách hàng ký hơn 5.500 hợp đồng, chiếm đoạt trên 600 tỷ đồng. Theo cơ quan điều tra, các đối tượng thường đánh vào tâm lý thích nhận quà tặng, du lịch miễn phí của người dân, đặc biệt là người cao tuổi. Sau khi tạo dựng lòng tin, chúng từng bước dẫn dắt nạn nhân ký hợp đồng và liên tục đóng thêm tiền với lời hứa lợi nhuận cao.

PGS TS Vũ Mạnh Lợi, nguyên Phó viện trưởng Viện Xã hội học, cô đơn là khoảng trống lớn nhất khiến người cao tuổi dễ trở thành nạn nhân của lừa đảo. Họ thường phải đối mặt với sự suy giảm sức khỏe và thu hẹp các mối quan hệ xã hội sau khi nghỉ hưu. Cuộc sống hiện đại bận rộn khiến con cái ít có thời gian giao tiếp cha mẹ già. Khi cầu được quan tâm, được trò chuyện tăng lên, họ dễ mở lòng với những kẻ lừa đảo tỏ ra thấu hiểu.

Bên cạnh đó, mong muốn tự chủ tài chính và hỗ trợ con cháu cũng khiến họ dễ tham gia các khoản đầu tư sinh lời.

Bà Trịnh Thị Liễu, 78 tuổi, ở Hà Nội, rơi vào bẫy lừa đảo trong hoàn cảnh tương tự. Chồng mất năm 2018, bà sống cùng con cháu nhưng ngày càng thấy cô đơn. "Các con chăm chút miếng ăn, giấc ngủ, nhưng để ngồi nói chuyện, chia sẻ thì rất ít", bà nói.

Năm 2021, bà nhận lời dự một hội thảo du lịch. Muốn ra ngoài gặp gỡ người khác cho khuây khỏa, người phụ nữ nghỉ hưu nhận lời. Tại đây, bà được giới thiệu gói hợp đồng 231 triệu đồng kèm lời hứa được nghỉ dưỡng 20 năm, có thể bán lại kiếm lời hoặc để dành cho con cháu.

Gia đình bà sống dựa vào lương hưu 7 triệu đồng mỗi tháng sau khi con trai bị tai nạn lao động. Nghĩ đây là cơ hội cải thiện kinh tế, bà quyết định nộp tiền. "Khi tôi nói không mang tiền, các cháu ấy đưa về tận nhà", bà kể.

Tiến sĩ tâm lý học tội phạm Bùi Thị Liên (Học viện An ninh nhân dân) cho biết nhóm lừa đảo thao túng người cao tuổi bằng cách tạo lòng tin qua sự quan tâm, khen ngợi. Sau khi nạn nhân phụ thuộc cảm xúc, chúng gieo tâm lý hoang mang và thúc ép họ ra quyết định bằng cách tạo cảm giác khan hiếm, cam kết lợi nhuận cao.

Khoảng trống thứ hai là người cao tuổi rất sợ bị con cái trách móc, cho rằng "tham nên mới bị lừa" nên đa số giấu giếm. "Họ sợ bị con cháu trách móc nên âm thầm vay mượn, đóng thêm tiền với hy vọng lấy lại khoản đã mất nên càng lún sâu", bà Liên nói.

Trong nhóm nạn nhân của hợp đồng kỳ nghỉ đang đi đòi lại tiền cùng bà Thanh có mẹ của một cán bộ ngành kiểm sát. Người phụ nữ này mất nhiều tỷ vì mua hàng chục hợp đồng nhưng vẫn tiếp tục vay mượn mua thêm để gỡ gạc. Dù là nạn nhân nhưng mỗi lần đi đòi tiền, biết có người quay video, bà lại trốn trong nhà vệ sinh. "Mình ngu thì mình tự chịu, không để các con biết và suy nghĩ", bà nói.

Về phần bà Liễu, sau một năm ký hợp đồng, sức khỏe bà giảm sút do bệnh tim và huyết áp. Muốn bán hợp đồng lấy tiền chữa bệnh, bà được tư vấn nâng cấp lên gói VIP và mua hợp đồng mới để dễ chuyển nhượng. Bà tiếp tục nộp tiền. Đến nay, bà đã bỏ gần 2 tỷ đồng vào các hợp đồng này, trong đó 2/3 là tiền tích lũy, còn lại là tiền vay mượn.

Dù từng nghi ngờ bị lừa và đã trình báo công an, hồi đầu tháng 6, bà Liễu tiếp tục đi vay nóng trả lãi ngày để đóng thêm 40 triệu đồng sau khi được hứa chuyển nhượng hợp đồng trong một tháng. "Chúng nói rất chân thành, hợp lý, tôi lại tin người", bà kể.

Bà chỉ tỉnh ngộ sau khi xem các phóng sự cảnh báo về bẫy kỳ nghỉ.

Để giảm nguy cơ lừa đảo nhắm đến người già, PGS TS Vũ Mạnh Lợi cho rằng cần mạng lưới bảo vệ từ gia đình và cộng đồng. Khi người cao tuổi được trò chuyện, chia sẻ thường xuyên và tham khảo ý kiến con cháu trước các quyết định liên quan đến tiền bạc, nguy cơ sập bẫy sẽ giảm đáng kể.

Tiến sĩ Bùi Thị Liên cũng khuyến nghị các gia đình thường xuyên cập nhật cho người cao tuổi những thủ đoạn lừa đảo mới, hướng dẫn họ nhận diện các tình huống bất thường. Khi sự việc không may xảy ra, không nên trách móc hay đổ lỗi. Điều quan trọng là cần giúp người cao tuổi ngắt liên lạc với kẻ lừa đảo, trình báo công an và đồng hành tinh thần.

Hai năm sau vụ lừa đảo, bà Thanh vẫn chưa lấy lại được tiền. Hiện tại, mỗi khi nhận cuộc gọi từ số lạ, bà thường chần chừ trước khi nghe máy. "Ai bảo cho, tặng gì hay mời dự hội thảo, tôi từ chối hết", bà cho biết.

*Tên nhân vật trong bài đã đổi.

Tin Gốc: Vnexpress

Cách đây hơn hai mươi năm, một lần má tôi ru con út của tôi ngủ bằng câu ca dao quen thuộc:

"Ầu ơ…râu tôm nấu với ruột bầu

Chồng chan, vợ húp… ờ…

Chồng chan, vợ húp gật đầu khen ngon…".

Thằng con lớn của tôi buột miệng nói: "Rau tôm nấu với ruột bầu mà ngon cái gì?". Má tôi và tôi cùng cười bởi biết nó còn quá nhỏ làm sao hiểu được ý nghĩa thâm sâu của câu ca dao xưa ấy.

Bữa cơm với đủ món "cao lương mỹ vị" nhưng chỉ ăn một mình hay đông người ăn nhưng mạnh ai nấy ăn cho xong bữa thì không thể nào ngon được. Yêu thương, gắn bó, quan tâm… tất cả nhưng điều ấy mới làm nên bữa cơm ngon, bữa cơm ấm áp, hạnh phúc của gia đình.

Tôi may mắn được sinh ra trong một gia đình đông anh em nhưng yêu thương, gắn bó. Má tôi lại nấu ăn rất ngon nên ngày ba bữa sáng, trưa, chiều, cả nhà đều ăn đồ ăn má nấu.

Bữa cơm ngày nào ở nhà tôi thuở ấy luôn đông đủ mọi người. Vậy là giờ cơm là thời gian cả mà gia đình tụ tập chuyện trò, kể cho nhau nghe đủ chuyện.

Bữa cơm cũng là lúc ba má tôi dạy bảo, khuyên nhủ anh em tôi từ chuyện nhỏ đến chuyện lớn. Bữa cơm gia đình thuở thiếu thời của tôi là những kỷ niệm thật đẹp trong ký ức tôi.

Thời gian trôi nhanh, tôi cũng có gia đình riêng. Gia đình nhỏ của tôi cũng duy trì việc ăn ba bữa ở nhà. Khi các con còn nhỏ, bữa ăn nào cũng là dịp vợ chồng tôi dạy bảo con ý tứ, lịch sự, biết "ăn trông nồi, ngồi trông hướng", chỉ cho con "học ăn, học nói, học gói, học mở"...

Con lớn lên một chút thì trong bữa cơm lại nói chuyện học hành, việc làm, đối nhân xử thế... Nói là ăn cơm nhưng thực sự đó là thời gian cả gia đình có dịp ngồi lâu với nhau trong ngày để chuyện trò, quan tâm nhau vì suốt cả ngày người đi làm, người đi học, có thời gian nào mà ngồi lâu bên nhau để chuyện trò ngoài giờ ăn.

Bệnh hoạn, lo lắng, gặp chuyện không vui, mệt mỏi… đều được biểu hiện khi ngồi ăn bên nhau để rồi được mọi người quan tâm, chia sẻ, khuyên bảo, động viên… Những vấn đề của mỗi thành viên gặp phải dường như được tháo gỡ nhẹ nhàng hơn, dễ dàng hơn. Gia đình ngày càng yêu thương, gắn kết hơn từ những bữa ăn gia đình.

Thế rồi, mấy đứa con đều đi làm, giờ giấc làm việc của các con khác giờ làm việc hành chánh như vợ chồng tôi. Thời đại công nghệ 4.0 mà! Bữa cơm gia đình cũng phải linh hoạt, uyển chuyển theo.

Buổi sáng, vợ chồng tôi ăn sớm rồi đi làm. Hai đứa nhỏ dậy trễ hơn thì ăn sáng cùng nhau. Buổi trưa, hai con tôi đem cơm mẹ nấu theo ăn ở công ty. Buổi trưa và chiều chỉ vợ chồng tôi ăn với nhau. Tối đến, mấy đứa nhỏ đi làm về sẽ ăn cùng nhau.

Các con tôi cũng quen với việc vợ tôi đi chợ mua thực phẩm tươi ngon, sạch sẽ, nêm nếm hợp khẩu vị từ mấy chục năm qua.

Dù đa số người làm chung công ty của các con tôi đều mua cơm hộp ăn nhưng các con tôi vẫn đem cơm mẹ nấu từ nhà chứ không chịu mua cơm trưa như đồng nghiệp.

Các cháu nói: "Má nấu vừa miệng hơn và đảm bảo vệ sinh hơn".

Mặc dù, cả gia đình không ăn cơm cùng nhau như trước đây nhưng vì hai đứa con đem cơm mẹ nấu theo nên cả nhà vẫn nhắn tin hay gọi điện thoại có "camera" để cùng nhau trò chuyện: "Vịt nướng chao má làm ngon quá! Con đưa bạn ăn thử, ai cũng khen", "Sao hôm nay ba nấu canh mặn quá vậy?", "Mai, má kho đồ chay nghen!"…

Group gia đình cứ ồn ào suốt giờ cơm trưa "online" không khác gì mấy khi ăn cơm chung ở nhà. Có lần con tôi kể, bạn cùng công ty nói sao nhà tôi hay vậy, chứ gia đình của bạn con tôi cũng đi làm cả ngày như nhà tôi nên mạnh ai nấy ăn, muốn ăn gì tự mua, tự ăn vì giờ giấc khác.

Chỉ dịp giỗ hay tết, cả nhà bạn của con tôi mới nấu ăn chung. Bữa cơm gia đình tôi để đủ mặt như ngày xưa là hai ngày cuối tuần. Những bữa ăn cuối tuần ấy thật vui vẻ và ồn ào. Tuần nào cũng chế biến món này món kia, cả nhà cùng nhau làm. Có khi thử làm các món đã xem trên mạng, dù thành công hay thất bại thì cũng đều có đề tài để cả nhà rôm rả.

Với tôi, bữa cơm gia đình thật sự rất quan trọng. Gia đình hạnh phúc hay không thể hiện rất rõ trong từng bữa ăn. Tôi nghĩ gìn giữ truyền thống cơm nhà của gia đình là điều hết sức cần thiết cho mỗi gia đình.

Cho dù cuộc sống có hiện đại thế nào, có đổi mới ra sao thì bữa cơm nhà chính là "cái neo" vững chắc để gìn giữ tổ ấm thật sự của gia đình.

Đừng đổ thừa thời đại công nghệ 4.0, mọi thành viên trong gia đình đều bận rộn, vất vả, không thể nấu và cùng ăn bữa cơm. Thời nào cũng thế, "bếp nhà đỏ lửa thì gia đình ấm áp", gắn bó với nhau hơn.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ