Nhiều người trẻ tham gia thị trường lao động nhưng lại không nắm rõ kiến thức về thuế thu nhập cá nhân. Họ dễ dàng mất tiền oan vì thuế thu nhập cá nhân (TNCN) do thiếu thông tin. Việc trang bị kiến thức đúng đắn sẽ giúp bạn tránh rơi vào tình trạng này.
Phạm Hoàng Hậu (25 tuổi), ở Nguyễn Hữu Cảnh, P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM, đi làm được khoảng 1 năm, nhưng nhắc về thuế TNCN, Hoàng Hậu thẳng thắn: “Mình chỉ nghĩ đơn giản là công ty trả lương, thuế hay giấy tờ gì công ty cũng xử lý hết rồi. Mình không mấy khi tìm hiểu về thuế TNCN. Gần đây mình mới thấy mọi người xôn xao nói về quyết toán thuế, nào là mã số thuế cá nhân hay giảm trừ gia cảnh, mình không hiểu rõ mấy cái đó là gì cả”.
Không nắm bắt được các kiến thức cần thiết khiến bạn trẻ cảm thấy hoang mang: “Mình cũng hơi lo, từ khi đi làm đến giờ phó mặc hết cho cơ quan, nếu có sai sót và phát sinh rủi ro thì mình cũng không kiểm soát được”, Hậu cho hay.
Ở một trường hợp khác, Nguyễn Thị Kim Dung (27 tuổi), ngụ ở đường Ba Tháng Hai, P.Hòa Hưng, TP.HCM, kể phải tốn thêm chi phí khi chưa hiểu rõ về luật: “Mình làm tự do, nên từ trước đến nay, cũng không để ý kỹ về thuế. Nhưng đến đợt này, khi nghe bạn bè nói có thể mình thuộc trường hợp được hoàn thuế, thì mới bắt đầu tìm hiểu. Vì không rõ cách làm nên mình đã bỏ thêm tiền để cho người khác làm hộ”.
Theo Kim Dung, có quá nhiều thông tin chưa thể tiếp thu từ cách kê khai, thủ tục cụ thể. “Cái làm mình rối nhất là có quá nhiều thông tin và không biết trường hợp của mình đang nằm ở đâu. Được mọi người chỉ dẫn và tải ứng dụng để làm nhưng mình vẫn thấy rất mông lung, sợ làm sai rồi lại mất thời gian sửa nên cuối cùng mình mới chấp nhận bỏ chi phí để được yên tâm”.
Câu chuyện trên của Hậu và Dung không phải cá biệt, phản ánh một thực trạng phổ biến: người trẻ gia nhập thị trường lao động nhưng gần như không được trang bị kiến thức về thuế TNCN và cách thực hiện thủ tục thuế TNCN đúng luật, dù đây là nghĩa vụ pháp lý gắn liền với quyền lợi của người lao động.
Nhận xét về thực trạng này, thạc sĩ, luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa, nhà sáng lập Công ty TNHH Luật sư X, cho biết người mới đi làm thường còn chủ quan chưa tìm hiểu về luật thuế TNCN.
“Theo quy định hiện hành, từ năm 2026 khi tính thuế TNCN, cá nhân không có người phụ thuộc khi có tổng thu nhập từ tiền lương, tiền công trên mức 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm) thì phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Trên thực tế, nhiều bạn trẻ khi mới gia nhập thị trường lao động chưa có thu nhập vượt con số đó thì họ cũng chưa để tâm tìm hiểu”, luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa nói.
Cũng theo luật sư Nghĩa, nhiều doanh nghiệp thực hiện rất tốt nghĩa vụ khấu trừ và quyết toán thay cho nhân viên, nhưng ông cảnh báo người lao động không nên phó thác hoàn toàn. “Doanh nghiệp đã xử lý phần thuế thì sẽ giúp người lao động giảm thiểu rất nhiều thủ tục hành chính, cũng tránh được việc mất một khoản chi phí dịch vụ cho bên thứ ba. Tuy nhiên, nếu như bạn trẻ không quan tâm, không tìm hiểu, khi xảy ra những trường hợp như khai sai, khai lệch, chúng ta sẽ khó lường được”, ông Nghĩa cho hay.
Trên thực tế, hiện nay vẫn còn một bộ phận bạn trẻ cho rằng thông tin về quyết toán thuế còn khó hiểu, phức tạp, từ đó dẫn đến tâm lý “ngại tìm hiểu”. Tháo gỡ vấn đề này, ngày 4.3.2026, Cục Thuế – Bộ Tài chính đã ban hành hướng dẫn quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công.
Hướng dẫn này nêu: “Quyết toán thuế TNCN là bước xác nhận cuối cùng trong năm tính thuế nhằm xác định chính xác số thuế cá nhân phải nộp thêm hoặc nộp thừa. Việc thực hiện đúng và kịp thời không chỉ bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật mà còn giúp cá nhân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, đặc biệt trong trường hợp có số thuế nộp thừa được hoàn hoặc bù trừ nghĩa vụ thuế”.
Hướng dẫn nêu rõ nhiều chi tiết về thuế TNCN, mà nhiều bạn trẻ còn “mù mờ” như: giảm trừ gia cảnh, bậc thuế suất, trường hợp nào phải thực hiện quyết toán thuế… Trong đó, nội dung nhiều bạn trẻ quan tâm là cách làm quyết toán thuế TNCN sao cho đúng cũng được trình bày rõ ràng.
Có thể tham khảo hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính Cục Thuế – Bộ Tài chính tại https://dichvucong.gdt.gov.vn/tthc/homelogin; ứng dụng eTax Mobile và Cổng dịch vụ công quốc gia.
Chú thích ảnh:
A1: Không ít bạn trẻ ngày nay loay hoay, mơ hồ khi tiếp cận đến thủ tục về thuế TNCN. Ảnh: Lan Vy
A2: Thạc sĩ, luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa cảnh báo người lao động trẻ cần trang bị kiến thức về luật TNCN khi tham gia thị trường lao động. Ảnh: NVCC
Sáng 30.5, tại xã Bình Tuyền, tỉnh Phú Thọ, T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam phối hợp với Công ty TNHH TCP Việt Nam tổ chức khai mạc Giải Bóng đá nam Thanh niên công nhân năm 2026.
Đây là hoạt động khởi đầu cho Ngày hội "Thanh niên công nhân - Lan tỏa năng lượng tích cực" năm 2026, chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII.
Trong ngày 30.5, các trận vòng sơ loại Giải bóng đá Thanh niên công nhân được tổ chức từ sáng đến chiều, thu hút đông đảo đội bóng tham gia. Các đội bóng thi đấu theo hình thức loại trực tiếp để chọn ra đội vô địch, đội nhì và đội ba của giải.
Là cầu thủ đại diện cho Công ty Cosonic tham gia giải, anh Nguyễn Đức Mạnh không giấu được sự phấn khởi và háo hức. Anh Mạnh chia sẻ, bản thân anh cũng như toàn thể anh em trong công ty đều mang trong mình tâm trạng vô cùng náo nức khi được góp mặt tại một giải đấu phong trào có quy mô lớn và bài bản dành riêng cho giới công nhân viên.
Đánh giá về ý nghĩa của giải đấu, anh Mạnh khẳng định đây thực sự là một sân chơi vô cùng bổ ích. Ngày hội bóng đá không chỉ giúp người lao động rèn luyện nâng cao sức khỏe, mang lại tinh thần sảng khoái sau những giờ làm việc vất vả, mà quan trọng hơn cả là tạo ra cơ hội giao lưu tuyệt vời. Qua những đường bóng trên sân, sự thấu hiểu, tình anh em và tinh thần đoàn kết của tập thể người lao động công ty ngày càng được thắt chặt.
Chia sẻ về ý nghĩa của Ngày hội thanh niên công nhân và giải thể thao do T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam phối hợp TCP Việt Nam lựa chọn tổ chức tại địa phương, anh Nguyễn Việt Hà, Phó chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư Đoàn xã Bình Tuyền (tỉnh Phú Thọ), đã bày tỏ niềm phấn khởi và đánh giá cao những giá trị thiết thực mà chương trình mang lại.
Theo anh Hà, Bình Tuyền là địa phương có lực lượng tuổi trẻ đông đảo với hơn 5.000 đoàn viên, thanh niên, trong đó thanh niên công nhân chiếm một tỷ lệ không nhỏ. Thời gian qua, cấp ủy, chính quyền và Đoàn thanh niên xã luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho lực lượng này thông qua các hoạt động như: thăm hỏi dịp Tết Nguyên đán, tổ chức hoạt động thể dục thể thao, chăm sóc sức khỏe và chăm lo cho con em công nhân. Do đó, việc một sự kiện quy mô lớn của T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam được tổ chức ngay tại xã là một cú hích tinh thần rất lớn.
"Đây là dịp thể hiện rõ nét nhất vai trò đồng hành của tổ chức Đoàn, Hội với lực lượng thanh niên công nhân, nhất là những bạn đang làm việc tại các doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn xã", anh Hà khẳng định.
Anh Hà nhìn nhận, thông qua các hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao sôi nổi của ngày hội, chương trình không chỉ tạo ra một sân chơi lành mạnh sau những giờ làm việc căng thẳng, mà còn góp phần quan trọng vào việc nâng cao nhận thức, khơi dậy tinh thần trách nhiệm, sự chủ động và tích cực tham gia các phong trào chung của thanh niên công nhân.
Trong video Thủ khoa tiếp sức gen Z mùa thi chiều hôm nay, nữ sinh Phạm Thị Ngọc Ánh đã bật mí một điều tưởng chừng là nghịch lý ấy, nhưng đã giúp cô nàng trở thành thủ khoa Học viện Hàng không Việt Nam trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024.
Mở đầu video, Ánh chia sẻ: "Có bao giờ các bạn thắc mắc là mình dành rất nhiều thời gian để học, giải rất nhiều đề nhưng điểm lại không bao giờ cao hơn cái đứa luôn thong dong, thoải mái đi ngủ sớm? Vậy vấn đề nó nằm ở đâu?".
Theo thủ khoa Học viện Hàng không Việt Nam, vấn đề là bạn đã rơi vào "cái bẫy" học vẹt.
"Bạn rất tự tin vào kiến thức của mình là do bạn chỉ nhìn vào số lượng chứ không phải chất lượng. Trong khi những kiến thức bạn ôn trong hôm nay có thể ngày mai sẽ quên, nhưng mà bản thân vẫn rất tự tin tại vì cứ nghĩ mình đã giải rất nhiều đề mà. Còn những bạn điểm cao lại tập trung vào chất lượng nhiều hơn. Nghĩa là người ta không học vẹt mà sẽ có phương pháp chỉn chu cho việc học", Ánh phân tích.
Với Ánh, cô nàng đã từng áp dụng 4 phương pháp này trong quá trình ôn thi tốt nghiệp THPT.
Đầu tiên, Ánh học tập theo hệ thống. Để mọi người hiểu rõ hơn về phương pháp học này, Ánh chỉ ra một thực tế mà nhiều học sinh đều mắc phải đó là khi nhận một cuốn sách, điều đầu tiên mọi người thường làm là mở ra đọc ngay chương 1. Nhưng nếu học có hệ thống, Ánh khuyên đừng làm như vậy.
"Mà các bạn hãy mở mục lục ra và đọc các nội dung của chương 1, 2, 3 và 4… Đọc cái sườn trước, sau khi nắm được cái sườn, đồng nghĩa bạn biết cuốn sách đang muốn nói về điều gì, lúc này hãy bắt đầu đi sâu vào từng chương. Khi đó bạn sẽ có sự liên kết giữa các chương để biết rằng chương 1 có liên quan gì đến chương 2 và chương 2 lại liên quan gì đến chương 3…", Ánh chỉ ra và cho biết khi làm như vậy nếu vô tình trong lúc luyện đề lại quên kiến thức trong chương 2, bạn có thể dựa vào những nội dung của chương 1 và 3 mà bạn vẫn còn nhớ để suy ra được kiến thức còn lại trong chương 2.
Phương pháp thứ hai mà Ánh áp dụng là dạy để học. Với phương pháp này, Ánh bật mí thí sinh sẽ hóa thân thành một giáo viên để dạy lại cho chính mình hoặc tưởng tượng ra một bạn nhỏ 5 tuổi không biết gì và bạn sẽ giảng lại kiến thức đó. Trong quá trình tự đóng vai để giảng lại kiến thức vừa học này, nếu mà bài giảng rất suôn sẻ, giải thích điều đó rất đơn giản tức là kiến thức đó bạn đã nắm rõ. Ngược lại, nếu gặp một số trục trặc nhỏ hoặc chưa biết dùng công thức gì… đồng nghĩa đó cũng chính là những điểm mà bạn chưa thực sự hiểu rõ và nên học lại.
Một phương pháp mà thủ khoa Ngọc Ánh muốn nhấn mạnh với thí sinh là chú tâm vào chất lượng thay vì số lượng. Ánh cho rằng những bạn học giỏi sẽ chú tâm vào chất lượng nhiều hơn. "Thay vì giải 5 đề một ngày, các bạn ấy chỉ giải 1 đề thôi. Nhưng bí quyết nằm ở chỗ là họ sẽ tập trung vào những câu mà bản thân cần dành nhiều thời gian hơn. Có thể là dạng bài đó bản thân thường hay làm sai thì các bạn ấy có thể dành nguyên ngày hôm đó chỉ để ôn một dạng bài đó. Cũng nhờ vậy, khi gặp lại những câu dạng tương tự, xác xuất làm sai là rất thấp", Ánh chia sẻ.
Phương pháp thứ 4 theo cô nàng thủ khoa là hãy tập trung vào bản chất của vấn đề. Ánh phân tích: "Thay vì bạn học thuộc lòng theo kiểu "S = V x T", bạn hãy tự đặt cho mình câu hỏi rằng tại sao S lại bằng V nhân T. Chính những câu hỏi đó sẽ giúp bạn hiểu ra bản chất của vấn đề. Và bản chất sẽ là nền tảng rất quan trọng để bạn có thể giải được những câu khó hơn, câu mang tính vận dụng cao trong đề thi".
Chỉ ra 4 phương pháp mà bản thân từng áp dụng, nhưng Ánh cho rằng thí sinh có thể lựa chọn một phương pháp cũng được; miễn phương pháp ấy phù hợp nhất với bản thân để có thể tránh được việc học vẹt trong lúc ôn thi.
Là một thủ khoa từng trải qua những đêm dài thao thức, lo nghĩ, hơn ai hết Ánh hiểu được cảm giác của thí sinh. Trong giai đoạn ôn thi căng thẳng này, Ánh muốn nhắn gửi: "Kỳ thi tốt nghiệp THPT là một quá trình rất dài. Người ta không đo dựa trên thời gian bạn học mà đo dựa trên kiến thức bền vững bạn đạt được. Thủ khoa không phải là người học nhanh nhất mà là người biến kiến thức đó thành kiến thức bền vững nhiều nhất. Do đó hãy học tập một cách khoa học và có phương pháp rõ ràng. Chúc các bạn có một kỳ thi thật thành công, đạt được số điểm mơ ước".
Ngày 14.5, tại Trường ĐH Quốc tế (ĐH Quốc gia TP.HCM) tổ chức Ngày hội việc làm – Job Fair, thu hút gần 45 gian hàng doanh nghiệp tham gia, với hơn 1.000 vị trí tuyển dụng việc làm lương cao.
Theo ghi nhận, doanh nghiệp tham gia ngày hội thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó có cả tập đoàn đa quốc gia, với mong muốn tìm ứng viên phù hợp với vị trí tuyển dụng.
Bà Trương Ngọc Bảo Châu, Trưởng phòng Hành chính – Nhân sự Công ty cổ phần Tiarra cho biết: "Do nhu cầu mở rộng kinh doanh, đơn vị cần tuyển nhiều vị trí việc làm, trong đó có 50-100 nhân viên tư vấn bán hàng, với mức lương tứ 12-20 triệu đồng/tháng, cùng nhiều khoản thưởng hậu hỉnh khác cho thành tích bán hàng".
Theo bà Châu, với vị trí việc làm này, ứng viên nam nữ (từ 22-29 tuổi) chỉ cần tốt nghiệp đại học hoặc sắp tốt nghiệp, không cần kinh nghiệm, ngoại hình ưa nhìn, có kỹ năng giao tiếp tốt, xử lý tình huống linh hoạt… Khi đi làm, ứng viên sẽ được doanh nghiệp đào tạo thêm kỹ năng tư vấn bán hàng. Đối với vị trí nhân viên nhân sự, kế toán, marketing… đơn vị yêu cầu ứng viên phải có ít nhất 1 năm kinh nghiệm, làm được việc ngày, với mức lương cạnh tranh.
Lần thứ hai tham gia ngày hội việc làm tại Trường ĐH Quốc tế, Công ty TNHH Zeder Việt Nam (khu công nghiệp Long Thành, TP.Đồng Nai) cần tìm ứng viên cho vị trí thực tập sinh kỹ thuật và nhân viên truyền thông.
Ông Võ Hoàng Lâm, Chuyên viên đào tạo phát triển Công ty TNHH Zeder Việt Nam cho biết: "Hiện doanh nghiệp cần tuyển 3 vị trí thực tập sinh, ưu tiên cho các bạn có nền tảng kiến thức tốt và sử dụng thành thạo phần mền kỹ thuật. Với vị trí này, thực tập sinh được công ty hỗ trợ 7 triệu đồng/tháng, có cơm trưa và xe đưa rước miễn phí".
Cũng theo ông Lâm, sau 6 tháng thực tập, nếu thực tập sinh đáp ứng tốt công việc được giao và công ty có nhu cầu thì sẽ được tuyển dụng chính thức, với mức thu nhập cao. Thực tế, doanh nghiệp cũng đang cần nhiều những nhân viên kỹ thuật, riêng bộ phận kỹ thuật công nghiệp của công ty đã có đến 3/5 nhân viên là cựu sinh viên Trường ĐH Quốc tế.
Ông Lâm cho biết thêm đối với vị trí chuyên viên truyền thông, công ty yêu cầu ứng viên có ít nhất 2 năm kinh nghiệm liên quan đến truyền thông nội bộ doanh nghiệp, tổ chức sự kiện, lập kế hoạch dự án… với mức lương cạnh tranh, từ 17-18 triệu đồng/tháng. Những sinh viên mới ra trường, nếu có kinh nghiệm trong lĩnh vực này vẫn có cơ hội ứng tuyển cho vị trí công việc này.
Ngày hội việc làm cũng thu hút nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, thực phẩm… đến tuyển dụng nhiều vị trí việc làm.
Bà Đỗ Như Thảo, Đại diện gian hàng Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ Sun Life Việt Nam, cho biết: "Đơn vị đang tuyển không giới hạn vị trí nhân viên tư vấn tài chính, bảo hiểm, với yêu cầu từ 18 tuổi trở lên, có ngoại hình, tác phong chuyên nghiệp, kỹ năng giao tiếp tốt. Khi vào làm việc, ứng viên có ít nhất 2 tuần đào tào kiến thức tư vấn bảo hiểm và thi lấy chứng chỉ theo quy định".
Theo bà Thảo, dù công việc này có mức thu nhập "cứng" 3 triệu đồng/tháng nhưng nếu giỏi tìm kiếm, chăm sóc khách hàng và xây dựng dược uy tín cá nhân thì mang lại thu nhập rất cao, có khi vài chục triệu đồng/tháng, thậm chí còn hơn, quan trọng là kỹ năng.
Đến với ngày hội việc làm, Công ty cổ phần Acecook Việt Nam cũng cần tuyển 18 nhân viên chính thức cho các vị trí: đối ngoại, nghiên cứu phát triển sản phẩm, xuất nhập khẩu.
Ông Lưu Anh Tài, chuyên viên tuyển dụng và thu hút nhân tài Phòng Nhân sự Công ty cổ phần Acecook Việt Nam, cho biết: "Đối với những vị trí việc làm trên, doanh nghiệp sẽ ưu tiên ứng viên thành thạo tiếng Anh, tiếng Nhật, tốt nghiệp đại học trở lên, có ít nhất 1-2 năm kinh nghiệm phù hợp với từng công việc. Doanh nghiệp cũng tạo cơ hội cho sinh viên năm cuối hoặc mới ra trường, nếu có kinh nghiệm liên quan đến vị trí ứng tuyển".
Về quyền lợi của người lao động, ông Tài cho biết mức lương của từng vị trí việc làm rất cạnh tranh so với thị trường. Với một sinh viên mới ra trường làm việc tại Acecook Việt Nam trung bình có mức lương khởi điểm 12-15 triệu đồng/tháng, nếu làm tốt công việc trong 6 tháng đầu thì sẽ thưởng 6 triệu đồng, làm tròn 1 năm sẽ được thưởng 2 tháng lương, khoảng 25-30 triệu đồng.
