Người tạo ra nền tảng hỗ trợ những trường hợp bị mất đồ, thất lạc giấy tờ là Đỗ Khánh Anh (34 tuổi, ngụ ở Hà Nội). Chàng cựu sinh viên ngành quay phim điện ảnh, Trường ĐH Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội này cho biết năm 2011 đã bị mất đồ cá nhân, gặp khó khăn trong việc tìm lại. Và đó là bước ngoặt giúp anh nảy ra ý tưởng nên tạo ra nền tảng tìm đồ thất lạc.
“15 năm trước, sau khi mất đồ, tôi quyết tâm xây dựng hệ thống riêng với mong muốn giúp người dân rút ngắn hành trình tìm lại tài sản. Ban đầu, tôi xem như là một thử nghiệm cộng đồng. Nhưng theo thời gian, dự án dần phát triển thành hệ thống lớn hơn như hiện nay”, Khánh Anh kể.
Thuở mới xuất hiện, nền tảng timdothatlac.vn chưa được nhiều người biết đến. Tuy nhiên đến hiện nay, nền tảng này đã trở thành “điểm đến quen thuộc” của nhiều người khi không may làm mất đồ đạc, thất lạc giấy tờ…
Ban đầu, anh xem đây như một thử nghiệm cộng đồng, nhưng theo thời gian, dự án dần phát triển thành một hệ thống lớn hơn, vận hành qua hai website chính là https://timdothatlac.vn và https://timdo24h.vn.
Khánh Anh cho biết nền tảng tìm đồ của chúng tôi hiện đã có mặt tại các thành phố lớn và liên tục mở rộng hoạt động ra nhiều địa phương trên cả nước. “Mạng lưới của chúng tôi đã có mặt ở toàn bộ các thành phố lớn như: TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Thừa Thiên Huế…”, Khánh Anh nói.
Theo người sáng lập nền tảng này, hệ thống hiện vận hành dựa trên các mạng lưới mạng xã hội lớn như Facebook, Intagram, Threads với các fanpage, group (nhóm) và website được tối ưu cũng như thiết kế chuyên cho việc hỗ trợ đăng tải và lan tỏa thông tin tìm kiếm đồ thất lạc theo khu vực. Mỗi fanpage thu hút hàng trăm ngàn lượt theo dõi/tháng.
Khánh Anh thông tin: “Hệ sinh thái nhiều kênh nên có những thời điểm hệ thống đạt lượng tiếp cận rất lớn trên mạng xã hội. Có những giai đoạn lượng theo dõi bài viết tìm đồ lên tới khoảng 2 triệu lượt tiếp cận/tháng”.
“Từ khi mạng lưới bắt đầu hoạt động năm 2012 cho đến nay, nền tảng của chúng tôi đã hỗ trợ được hàng chục ngàn trường hợp tìm được tài sản bị mất, thất lạc”, Khánh Anh kể.
Theo Khánh Anh, việc đánh giá hiệu quả chủ yếu dựa trên phản hồi từ người dùng. “Tôi nhận được rất nhiều lời cảm ơn, tin nhắn chúc mừng từ những người đã tìm lại được đồ thất lạc”, anh chia sẻ.
Nói thêm về cách thức vận hành, Khánh Anh cho hay phải phân vùng theo khu vực. Theo đó, mỗi thông tin tìm kiếm đều được xử lý theo nguyên tắc phân vùng địa lý chính xác.
“Hệ thống sẽ xác định khu vực mất đồ, thành phố mất đồ, sau đó đăng tải và phân phối nội dung đến website, các fanpage, group phù hợp để tăng khả năng tiếp cận đúng người. Ngoài ra, nền tảng cũng áp dụng cơ chế phân vùng để tối ưu hiệu quả lan tỏa thông tin”, Khánh Anh nói.
Người sáng lập nền tảng này cũng nhìn nhận trong suốt quá trình vận hành hệ thống hỗ trợ tìm kiếm đồ thất lạc, một trong những vấn đề lớn mà hệ thống gặp phải là tình trạng bị lợi dụng để lừa đảo.
“Rất nhiều trường hợp các đối tượng lừa đảo giả mạo fanpage, lấy hình ảnh đồ thất lạc rồi nhắn tin yêu cầu chuyển tiền chuộc. Để đối phó, đội ngũ vận hành thường xuyên cập nhật cảnh báo. Hệ thống có các bài viết tổng hợp kịch bản lừa đảo, số điện thoại, tài khoản ngân hàng của các đối tượng để cảnh báo người dùng”, Khánh Anh nói.
Hệ thống hiện vận hành dựa trên mạng lưới fanpage, group (nhóm) và website, hỗ trợ đăng tải và lan tỏa thông tin tìm kiếm đồ thất lạc theo khu vực
ẢNH: CHỤP LẠI MÀN HÌNH
Khánh Anh chia sẻ thêm rằng hiện nền tảng không bắt buộc thu phí người dùng. Nếu không may mất giấy tờ, đồ đạc, chỉ cần đăng ký và cung cấp các thông tin cơ bản như: mô tả đồ vật, khu vực thất lạc, họ tên và năm sinh trên giấy tờ…
“Sau khi tiếp nhận, chúng tôi sẽ che bớt các thông tin quan trọng để tránh bị lợi dụng. Bước tiếp theo là đăng tải và phân phối vào mạng lưới phù hợp theo khu vực”, Khánh Anh cho hay.
Cũng có những trường hợp, người nhặt được đồ đạc, giấy tờ của người khác, đã đăng tin lên nền tảng để tìm “khổ chủ”.
Trong hành trình vận hành dự án, có nhiều câu chuyện khiến Khánh Anh không thể quên. “Như có lần tôi trực tiếp hỗ trợ hai thầy trò họa sĩ người Singapore bị mất hộ chiếu tại Việt Nam. Nếu không tìm lại được, họ không thể về nước. Khoảnh khắc chứng kiến sự lo lắng và hy vọng của họ khiến tôi nhận ra ý nghĩa thực sự của dự án bản thân đang làm. Tôi nhận ra rằng nếu phát triển đúng hướng, dự án có thể giúp được rất nhiều người trong những tình huống rất khẩn cấp. Tôi tin tưởng đây sẽ là dự án lâu dài. Và thực tế càng ngày càng chứng minh điều đó đúng. Hệ thống tìm đồ ngày càng phủ rộng nhiều thành phố, có thể trở thành một ứng dụng hỗ trợ không thể thiếu trong xã hội hiện đại”, Khánh Anh nói.
Về định hướng phát triển, Khánh Anh cho biết mong muốn mở rộng nền tảng theo hướng công nghệ cao hơn như ứng dụng di động, AI hoặc hợp tác với cơ quan chức năng…
Chị Phạm Thị Minh Phương (31 tuổi, làm việc tại 96 Cao Thắng, P.Bàn Cờ, TP.HCM; trước là P.4, Q.3), cho biết: “Năm 2025, tôi bị rơi ví trên đường đi làm, trong đó có CCCD, bằng lái và một số giấy tờ tùy thân quan trọng. Lúc đó thực sự rất hoảng vì nghĩ đến việc làm lại sẽ mất nhiều thời gian. Sau khi được bạn bè giới thiệu, tôi thử đăng thông tin lên nền tảng timdothatlac.vn. Chỉ sau khoảng 2 ngày, có một người liên hệ nói đã nhặt được ví của tôi. Khi nhận lại đầy đủ giấy tờ, tôi thật sự bất ngờ và biết ơn. Tôi nghĩ đây là một kênh rất hữu ích, nhất là trong những tình huống cấp bách như vậy”.
Anh Trần Văn Hữu Long (34 tuổi, tài xế công nghệ, ngụ ở ngõ 145 Quan Nhân, P.Thanh Xuân, Hà Nội; trước là P.Nhân Chính, Q.Thanh Xuân), kể: “Có lần tôi làm rơi túi đựng giấy tờ xe và CMND khi đang chở khách. Tìm quanh không thấy, tôi gần như chấp nhận mất. Nhưng sau đó nhờ người thân giới thiệu, tôi đăng bài lên timdo24h.vn, không ngờ vài ngày sau có người nhắn tin báo đã nhặt được. Điều tôi ấn tượng là thông tin được lan tỏa rất nhanh, nhiều người chia sẻ giúp. Nhờ vậy mà tôi tìm lại được giấy tờ mà không phải tốn công làm lại. Từ đó tôi cũng thường xuyên theo dõi các nhóm để nếu có nhặt được đồ gì thì đăng lên giúp người khác”.
Công an TP.HCM và các địa phương đã lên thông báo nhắc nhở nhiều nội dung quan trọng liên quan đến vai trò, trách nhiệm của admin (quản trị viên, người kiểm duyệt) về thực trạng này.
Mới đây, thông tin cảnh báo và nhắc nhở admin các hội, nhóm trên mạng xã hội, được chia sẻ rộng rãi trên fanpage của Công an TP.HCM (Công an P.Tân Bình, Công an xã Nhuận Đức…), Công an tỉnh Quảng Ngãi (Công an xã Tư Nghĩa, Công an phường Đăk Cấm…).
Theo một cán bộ công an phường tại TP.HCM, việc nhắc nhở là cần thiết trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh, nhiều hội, nhóm hoạt động sôi nổi với số lượng thành viên lớn.
"Bên cạnh những thông tin hữu ích, vẫn còn nhiều tình trạng đăng tải, chia sẻ nội dung sai sự thật, quảng cáo trái phép, lừa đảo, vay tiền, đòi nợ, đánh ghen… gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự và quyền lợi người dân", vị cán bộ cho biết.
Trao đổi với người viết qua điện thoại, đại diện Công an xã Tư Nghĩa (Công an tỉnh Quảng Ngãi), cho biết xã Tư Nghĩa có nhiều hội, nhóm hoạt động trên mạng xã hội, có vài hội nhóm trên 10.000 người.
"Công an tỉnh Quảng Ngãi đã quán triệt các đơn vị công an xã, phường về vấn đề này. Năm ngoái, chúng tôi đã làm việc cùng các admin hội nhóm để thông tin, tuyên truyền về nội dung đăng tải trên trang của mình: mỗi bài đăng, mỗi chia sẻ phải đúng pháp luật", vị cán bộ nói.
Trong thực tế, nhiều vụ đòi nợ online đã sử dụng hình thức đăng bài "đòi nợ" kèm theo thông tin cá nhân của người bị cho là "con nợ" như họ tên, số điện thoại, địa chỉ, nơi làm việc, thông tin con cái để gây áp lực xã hội.
Theo Luật sư Đặng Thị Thúy Huyền (Công ty Luật TNHH HPL và Cộng sự, TP.HCM), nếu admin biết nội dung chưa được kiểm chứng, nhưng vẫn duyệt đăng thông tin đòi nợ, bóc phốt, bôi nhọ người khác, họ không còn đứng ngoài câu chuyện. "Ngay cả trường hợp thông tin đăng tải là đúng sự thật nhưng cách thức công khai nhằm xúc phạm danh dự, cô lập xã hội hoặc hạ nhục người khác thì vẫn có thể bị xử lý", luật sư Huyền lưu ý.
Công an xã Tư Nghĩa khuyến cáo: admin phải chịu trách nhiệm đối với nội dung được đăng tải trong nhóm mình quản lý, không thể miễn trừ trách nhiệm bằng cách chỉ đóng vai trò "người duyệt bài".
"Không thể lấy lý do "không biết", "do hệ thống tự duyệt" để né tránh trách nhiệm. Các nội dung vi phạm pháp luật khi xuất hiện trong nhóm có thể bị xử lý theo quy định hiện hành: nhẹ thì xử phạt hành chính, nặng admin có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm", đại diện Công an xã Tư Nghĩa thông tin.
Đồng tình với quan điểm này, dưới góc nhìn của luật sư Đặng Thị Thúy Huyền, yếu tố quyết định trách nhiệm của admin thường nằm ở 3 vấn đề: Có biết nội dung vi phạm hay không? Có quyền kiểm soát việc đăng tải hay không? Có hành vi chủ động hỗ trợ lan truyền hay không?
Nữ luật sư phân tích, trong môi trường mạng xã hội, hành vi "giúp sức" có thể được hiểu rất rộng: tạo nền tảng đăng tải, kiểm duyệt cho bài được xuất hiện, duy trì bài viết dù biết có nội dung sai sự thật, khóa bình luận phản biện nhưng để bình luận xúc phạm tồn tại, ghim bài nhằm lan truyền mạnh hơn hoặc thu lợi từ hoạt động "đăng bài đòi nợ".
Theo luật sư Huyền, nếu có đủ căn cứ chứng minh admin nhận thức rõ hành vi vi phạm nhưng vẫn hỗ trợ thực hiện, cơ quan điều tra có thể xem xét vai trò đồng phạm trong các tội như: tội làm nhục người khác (Điều 155 bộ Luật Hình sự), tội vu khống (Điều 156 bộ Luật Hình sự)…
"Nếu việc đăng tải có mục đích ép buộc trả nợ bằng cách khủng bố tinh thần, gây áp lực danh dự thì tùy tính chất vụ việc còn có thể bị xem xét dấu hiệu: cưỡng đoạt tài sản, xâm phạm bí mật đời tư, đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông theo Điều 288 bộ Luật Hình sự", luật sư Huyền nói.
Trăn trở với thực trạng nhiều fanpage đăng tin bài đòi nợ, bóc phốt, bôi nhọ danh dự người khác tràn lan trên mạng xã hội thời gian qua, luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) cho biết đây là cảnh báo cần thiết và đúng với thực tế của môi trường số hiện nay.
Luật sư Hoàng Hà nhận thấy fanpage và hội nhóm ảnh hưởng rất mạnh đến giới trẻ và xã hội, không chỉ truyền thông tin mà còn định hình suy nghĩ, cảm xúc và hành vi. Mặt tích cực là kết nối cộng đồng, chia sẻ kiến thức, cơ hội học tập và việc làm.
Mặt tiêu cực là tin giả, nội dung cực đoan, bôi nhọ, kích động rất dễ lan nhanh. Nhất là khi người trẻ tiếp nhận thông tin theo tâm lý đám đông mà thiếu kiểm chứng. Nguy hiểm hơn là nhiều hội, nhóm không chỉ phản ánh dư luận mà còn dẫn dắt dư luận.
Vụ việc bắt giữ nhóm quản trị fanpage chuyên cưỡng đoạt tài sản ở Hải Phòng mới đây là một ví dụ. Báo Thanh Niên ngày 7.4 đăng thông tin: Phòng Cảnh sát hình sự (PC02) Công an TP.Hải Phòng, cho biết đơn vị vừa bắt giữ Vũ Tùng Lâm (36 tuổi) và Nguyễn Văn Tài (34 tuổi), để điều tra hành vi cưỡng đoạt tài sản, thông qua hệ thống fanpage, group Facebook có lượng tương tác lớn.
Theo luật sư Hà, nếu admin duyệt cho đăng nội dung đòi nợ có tính bôi nhọ, xúc phạm người khác thì có thể bị xử phạt hành chính từ 10 đến 20 triệu đồng theo Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP và bị buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm.
"Trường hợp nặng hơn, nếu có dấu hiệu làm nhục hoặc vu khống thì còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự. Điểm mấu chốt là một khi admin đã biết và trực tiếp phê duyệt cho nội dung vi phạm xuất hiện trên trang thì họ không còn là người đứng ngoài nữa", luật sư Hoàng Hà thông tin.
Dự án bao bì sinh học từ lục bình của nhóm tác giả gồm 5 sinh viên Lê Hoàng Khanh, Trần Minh Khánh, Khưu Thúy Quỳnh, Nguyễn Thanh Hào và Mã Tấn Lộc (Trường ĐH FPT Cần Thơ). Hiện nhóm đang phát triển dự án GreenShield Mekong để tạo ra các giải pháp bao bì sinh học thay thế nhựa dùng một lần.
Hoàng Khanh cho biết không dừng lại ở ý tưởng, nhóm đã bước vào giai đoạn thương mại hóa với hệ sinh thái sản phẩm tương đối hoàn chỉnh. Các dòng sản phẩm chủ lực bao gồm: khay, hộp đựng trái cây ép khuôn từ lục bình, lót ly sinh học, chén lá lục bình và đĩa từ lá sen. Tất cả đều có khả năng phân hủy sinh học hoàn toàn, đảm bảo an toàn thực phẩm và thân thiện với môi trường.
Quy trình sản xuất sử dụng phương pháp xử lý sinh khối đơn giản nhưng hiệu quả như: nghiền, trộn, ép khuôn và phơi khô (đối với lục bình); ép, định hình và xử lý bề mặt (đối với lá sen).
Bên cạnh đó, dự án tích hợp chuyển đổi số với hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, bản đồ số vùng nguyên liệu và công nghệ AI phân loại nguyên liệu. Điểm nổi bật của dự án nằm ở khả năng giải quyết đồng thời nhiều bài toán thực tiễn. Bao bì được thiết kế ôm sát, có độ chịu lực tốt, giúp giảm tỷ lệ dập nát nông sản trong quá trình vận chuyển, đặc biệt là trái cây xuất khẩu. Việc sử dụng vật liệu sinh học giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về môi trường, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội trong chuỗi cung ứng.
Dự án tạo ra sinh kế ổn định cho nông dân thông qua các hoạt động thu gom, sơ chế và gia công lục bình, lá sen. Mô hình này đặc biệt phù hợp với lao động nông thôn, phụ nữ và lao động nhàn rỗi, góp phần hình thành chuỗi cung ứng gắn với hợp tác xã, nâng cao thu nhập và ý thức bảo vệ môi trường.
Về mặt môi trường, dự án góp phần giảm đáng kể lượng rác thải nhựa khó phân hủy và cải thiện hệ sinh thái sông ngòi tại ĐBSCL.
Theo Hoàng Khanh, dự án GreenShield Mekong tập trung vào khách hàng là doanh nghiệp xuất khẩu trái cây, hợp tác xã nông nghiệp, hệ thống siêu thị và chuỗi nhà hàng, khách sạn. Đây là khách hàng có nhu cầu lớn và ổn định, đồng thời chịu áp lực ngày càng cao về tiêu chuẩn bao bì xanh.
Thầy Nguyễn Trọng Luân, Chủ nhiệm bộ môn khởi nghiệp, Trường ĐH FPT Cần Thơ, đánh giá GreenShield Mekong là dự án tiêu biểu của sinh viên khi đồng thời giải quyết ô nhiễm rác thải nhựa và tình trạng lục bình phát triển quá mức tại ĐBSCL. Dự án thể hiện rõ tư duy đổi mới, khả năng giải quyết vấn đề thực tiễn và định hướng thị trường theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, để thương mại hóa bền vững, cần tiếp tục hoàn thiện chất lượng sản phẩm, mô hình tài chính và chiến lược thị trường.
Sáng 18.4, trong buổi họp mặt truyền thống do Ban liên lạc cựu tù chính trị Trại 1 - 6B Côn Đảo tại TP.HCM tổ chức nhân kỷ niệm 51 năm ngày thống nhất đất nước và giải phóng Côn Đảo; 55 năm Đảng bộ Lưu Chí Hiếu - Côn Đảo và 45 năm thành lập Ban liên lạc cựu tù chính trị Côn Đảo (Trại 1 - 6B Côn Đảo), họ gặp nhau, cười nói rôm rả, những cái ôm thắm tình đồng đội và thanh xuân bất khuất vì thế không cần gợi nhắc cũng ùa về như một mạch chảy xuyên thấu thời gian.
Hơn nửa thế kỷ trôi qua, đến nay, những người cựu tù chính trị Trại 1 - 6B Côn Đảo vẫn luôn gắn bó với nhau, không chỉ để hoài niệm, tưởng nhớ quá khứ hào hùng mà còn để cùng nhau làm những điều có ý nghĩa, góp phần nhỏ bé của mình tiếp tục phục vụ nhân dân, đất nước và tiếp lửa cho thế hệ trẻ hôm nay.
Nói về quá trình thành lập Ban liên lạc, ông Võ Ái Dân, thành viên của Ban liên lạc, người có gần 11 năm ở "địa ngục trần gian Côn Đảo", ngược dòng ký ức kể: "Trại 1 (Trại tù câu lưu Côn Đảo) có 2 thời kỳ. Đầu tiên là Trại 1 chống ly khai của hơn 2.000 chiến sĩ cách mạng bảo vệ khí tiết cách mạng, địch khủng bố dã man và đã hy sinh 400 người. Tiếp đến là trại chống chào cờ".
Cũng theo ông Dân, sau khi chế độ Ngô Đình Diệm đổ, anh em Trại 1 và 2 trước đây đã vùng lên, cùng với các lực lượng chống địch. Tháng 6.1964, Trại 1 nổ ra cuộc tuyệt thực 22 ngày, hy sinh 5 người, sau đó bị địch đày xuống chuồng cọp hơn 5 năm. Đến ngày 25.12.1969, địch chuyển tất cả về lại Trại 1 để giam phụ nữ tại chuồng cọp. Hai năm ở Trại 1, tổ chức được củng cố, lực lượng được bổ sung, giành được quyền dân sinh, dân chủ và đã nổ ra tuyệt thực 14 ngày thắng lợi.
Ông Dân kể, trước uy thế của Trại 1 ngày càng cao, địch chủ trương chuyển trại 1 chống chào cờ về nơi xa thị trấn Côn Đảo. Ngày 15.12.1971, địch chuyển tất cả về giam giữ chung tại Trại 6 khu B nên gọi là Trại 1 - 6B. Nhờ có sự lãnh đạo của Đảng bộ Lưu Chí Hiếu (thành lập ngày 3.2.1972), phong trào đấu tranh ngày càng mạnh, đạt nhiều thắng lợi to lớn về dân sinh, dân chủ, đã biến nơi đây thành một lõm "giải phóng" trước mắt quân thù trong "địa ngục trần gian Côn Đảo". Cũng chính lực lượng của Trại 1 - 6B là nòng cốt cùng với các trại khác giải phóng Côn Đảo 3 ngày trước khi lực lượng hải quân cách mạng ra đến.
Sau ngày thống nhất đất nước, các cựu tù ở Trại 1 - 6B trở về với cuộc sống đời thường. Với mối thâm tình chiến đấu nhiều năm trên Côn Đảo, nhiều anh em tha thiết tiếp tục gắn bó để tương trợ, phát huy truyền thống cách mạng dù ở khắp các tỉnh thành trên cả nước. Chính vì thế, Ban liên lạc cựu tù chính trị Trại 1 - 6B Côn Đảo đã được thành lập.
Trong lúc trò chuyện cùng ông Nguyễn Trường Cổn (cựu tù chính trị Côn Đảo; nay ngụ tại Q.Gò Vấp (cũ), TP.HCM), tôi hỏi: "Ký ức nào cũng khó quên, nhưng đâu là điều khiến chú nhớ nhất?". Ông Cổn nói người trong cuộc thì không bao giờ quên được chốn địa ngục trần gian ấy và khẳng định: "Chuồng cọp là điều kinh hoàng và khó quên nhất. Vì làm sao quên được, suốt 4 năm trời, chân phải sống cùng cái còng, chịu đủ mọi hình thức khổ ải ở chốn lao tù".
Dù ở Quy Nhơn (Bình Định cũ), ông Huỳnh Hùng Đước (cựu tù chính trị Côn Đảo) vẫn lặn lội vào TP.HCM để gặp lại những đồng đội cũ. Tại buổi gặp mặt, ông Đước xúc động nói: "Gặp lại nhau, gợi tôi nhớ về một thời trai trẻ, về những ký ức gian khổ không bao giờ quên trong chốn lao tù. Nói thật, giờ đến trong mơ những ký ức ấy vẫn hiện về".
Rồi ông Đước kể: "Tôi nhớ mãi những bữa cơm tù. Mâm cơm tập thể cho khoảng 10 người ăn mà chỉ có cá khô mục. Thời đó trai trẻ mười tám đôi mươi, ăn như vậy sao mà có sức khỏe cho được".
Thời gian có trôi qua bao lâu chăng nữa, gặp lại nhau, các cựu tù dù nhiều người tuổi đã trên dưới 90 đều khẳng định: "Nguyện cố gắng hết sức mình trong khoảng thời gian ít ỏi còn lại cống hiến cho việc chung của đất nước, dù rất khiêm tốn, nhỏ bé". Chính tinh thần bất khuất, trường tồn bất chấp thời gian ấy đã truyền rất nhiều động lực cho thế hệ trẻ hôm nay.
Khi nghe ông Đước chia sẻ, ở dưới sân khấu chị Huỳnh Thị Ý Nhi cũng xúc động theo. Chị Nhi là con gái của ông Đước, vì sức khỏe ba không tốt nên chị cùng cậu con trai học lớp 5 đi theo để tiện chăm sóc.
Đây đã là lần thứ 2 chị Nhi được theo ba gặp lại những đồng đội cũ một thời cùng vào sinh ra tử ở chốn lao tù. Lần nào chị cũng rất xúc động và tự hào về những gì mà ba và các đồng đội đã cống hiến cho Tổ quốc.
"Ba mình là cựu tù chính trị và mẹ cũng vậy. Từ nhỏ, những câu chuyện về chốn địa ngục trần gian Côn Đảo mình đã được nghe ba mẹ kể rất nhiều. Những năm tháng tuổi thơ của mình, mỗi đêm mẹ đều gặp ác mộng về những đòn tra tấn dã man như dùng búa đóng xuống đầu mà mẹ từng chịu đựng, đã trở thành nỗi ám ảnh lớn với mình", chị Nhi kể.
Cũng theo chị Nhi, chính những điều đó đã khiến chị càng thêm tự hào, bội phục tinh thần bất khuất của thế hệ đi trước: không xem chuyện mình đã cống hiến là anh hùng, mà đó như điều hiển nhiên của mỗi người con nước Việt trước vận mệnh của đất nước.
Cũng là con gái của cựu tù chính trị Côn Đảo, nhưng chị Lê Thị Minh Tiến (công tác tại Ủy ban MTTQ VN tỉnh Đắk Lắk) thay mặt ba đến buổi gặp mặt, thay ba ôn lại những kỷ niệm cũ cùng đồng đội. Ba chị là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Quyết Chiến, đã qua đời vào năm 1993.
Tại buổi gặp mặt, mắt chị Tiến cứ ngấn lệ vì xúc động. Những câu chuyện mà các bác, các chú kể lại ngày hôm nay cũng chính là thanh xuân anh dũng mà ba chị đã trải qua.
"Ba mình bị bắt khi mới 18 tuổi và bị giam ở Côn Đảo suốt 20 năm. Cả thanh xuân của ba là những tháng ngày khổ ải ở chốn lao tù nhưng bất khuất. Những ngày tháng đấu tranh trong tù, các khẩu hiệu "quyết tiến, quyết chiến, quyết thắng" đã đi sâu vào tiềm thức, nên ba từng nói nếu sau này được trở về, lập gia đình và có con sẽ đặt tên con là Quyết Thắng, Quyết Tiến. Chính vì thế, anh trai mình tên là Quyết Thắng, còn mình do là con gái nên không đặt Quyết Tiến mà đổi thành Minh Tiến cho nữ tính hơn chút", chị Tiến kể.
Mẹ chị Tiến cũng tham gia kháng chiến. Theo lời kể của chị Tiến, trước khi ba chị bị bắt, ba mẹ đã hứa hôn. Mãi 20 năm sau, khi từ chốn lao tù trở về, câu chuyện tình yêu dang dở ấy mới được viết tiếp.
"Gặp lại đồng đội của ba, mình thấy rất ấm lòng vì các bác vẫn khỏe mạnh, vẫn còn có thể gặp nhau hằng năm. Nhưng mình cũng rất nhớ ba…", chị Tiến chia sẻ, nước mắt lại chực trào.
Vẫn còn nhiều trăn trở cho những đồng đội, chiến sĩ đã hy sinh, nằm lại ở chốn "địa ngục trần gian" nhưng chưa tìm kiếm được hài cốt; cũng như những di tích gắn liền với các dấu mốc lịch sử đấu tranh ở Côn Đảo nhiều thông tin chưa được xác thực, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trung tướng Châu Văn Mẫn cho biết sắp tới Ban liên lạc tiếp tục nghiên cứu, tìm kiếm tư liệu chứng minh, góp phần làm sáng tỏ các di tích và kiến nghị với Thành ủy, các ngành chức năng. Đây cũng là một trong những tâm huyết của các cựu tù chính trị Côn Đảo để tiếp tục truyền thống cách mạng, tưởng nhớ đồng đội, tri ân liệt sĩ.
