Gần đây, tôi nhận được một số thiệp mời cưới của các cặp đôi trẻ có mã QR được đặt ngay ngắn ở góc. Tôi chỉ cần đưa điện thoại lên quét là thông tin về số tài khoản hiện ra rõ ràng. Mang câu chuyện hỏi một người bạn: “Cậu thấy sao về thiệp cưới có in mã QR chuyển khoản?”, bạn tôi cười đáp: “Tiện thì tiện thật nhưng tự nhiên thấy mình như đang được mời tới một sự kiện có sẵn giá vé”. Hóa ra, cái cảm giác lấn cấn ấy không chỉ của riêng một người.
Đám cưới, xét cho cùng, chưa bao giờ chỉ là chuyện của hai người. Trong văn hóa Á Đông, nhất là ở Việt Nam, đó còn là dịp để nối lại những mối quan hệ, để những người từng đi qua đời nhau có lý do ngồi lại, nhìn nhau, và nhớ. Người ta đến không chỉ để “mừng”, mà để hiện diện như một cách xác nhận rằng mối liên kết ấy vẫn còn. Vì thế, khi một mã QR xuất hiện quá sớm trong tấm thiệp, nó vô tình làm một nghi thức vốn nhiều lớp ý nghĩa bỗng bị kéo về phía kỹ thuật, dễ khiến người ta thấy mình đang “thực hiện nghĩa vụ” nhiều hơn là “chia sẻ niềm vui”.
Có người thấy tiện, nhưng cũng có người thấy lấn cấn. Cả hai đều không sai. Nhưng nếu để ý kỹ, ta sẽ thấy vấn đề không nằm ở mã QR. Nếu chỉ nhìn bề ngoài, nhiều người sẽ vội kết luận rằng việc đưa mã QR vào thiệp cưới là “thiếu tinh tế”. Nhưng khi nhìn bằng lăng kính của thế hệ trẻ sẽ thấy họ không làm điều này vì thiếu tế nhị, hay quá thực dụng, mà vì cách sống đã thay đổi.
Người trẻ hôm nay gần như không còn mang tiền mặt nhiều như trước. Họ quen với việc chạm nhẹ màn hình là xong một giao dịch, quen với ví điện tử, ngân hàng số, những thứ gọn gàng và không để lại cảm giác “nặng tay”. Với họ, QR đơn giản là tiện. Với nhiều người, có một áp lực thầm lặng trong việc bỏ phong bì mừng cưới: bao nhiêu là đủ? Có “lệch chuẩn” không? Có làm mất lòng không?
>> Áp lực ‘trả nợ’ từ thiệp mời cưới in mã QR
Khi mã QR xuất hiện, nó vô tình làm nhẹ đi phần nào sự lúng túng ấy, ít nhất là về mặt thao tác. Người ta không còn phải đứng giữa bàn tiệc, lén nhìn người khác mừng bao nhiêu để tự cân chỉnh mình. Ở phía người tổ chức, QR lại là một giải pháp gần như hoàn hảo: không lo thất lạc, không nhầm lẫn, không phải ngồi đếm từng phong bì sau tiệc. Mọi thứ gọn gàng, minh bạch, đúng tinh thần của một đời sống hiện đại.
Nhưng chính vì quá hợp lý, nó cũng đặt ra một câu hỏi cần được cân nhắc kỹ hơn: liệu sự hợp lý ấy có đang đi trước cảm xúc của người nhận? Bởi suy cho cùng, một đám cưới có thể cần sự rõ ràng để vận hành, nhưng vẫn cần sự tinh tế để giữ lại cảm giác mà người ta muốn nhớ về sau.
Càng đi qua nhiều đám cưới, tôi càng nhận ra không có một chuẩn mực duy nhất cho tất cả. Có những thứ tưởng như đối lập – truyền thống và hiện đại, kín đáo và rõ ràng – lại cùng tồn tại, mỗi bên hợp với một kiểu người, một hoàn cảnh. Vấn đề không nằm ở việc chọn bên nào, mà là hiểu mình đang đứng ở đâu trong bức tranh ấy?
Tôi từng dự một đám cưới ở quê, rất giản dị. Thiệp mời không có mã QR, không có số tài khoản, chỉ là lời mời chân thành. Khách đến, người mang nhiều, người mang ít, không ai hỏi, cũng không ai để ý. Nhưng cái đọng lại không phải là phong bì, mà là cách người ta nhìn nhau, một cái gật đầu, một nụ cười, đủ hiểu là mình có mặt ở đây vì nhau.
Rồi ở một lần khác, trong một đám cưới ở thành phố, mọi thứ gọn gàng, rõ ràng hơn. Thiệp được gửi online, QR đặt sẵn, lịch sự và tiện lợi. Người trẻ thấy thoải mái vì không phải đoán ý. Người tổ chức cũng nhẹ lòng vì mọi thứ được sắp xếp trật tự. Hai không gian, hai cách vận hành cảm xúc khác nhau và tôi thấy không bên nào sai, chỉ là mỗi bên giữ lại một kiểu ấm áp khác nhau.
"Tôi có ba năm nghỉ hưu sớm với ý định đi du lịch cho đã. Thế nhưng, đến năm thứ hai, khoản thu nhập thụ động từ bất động sản cho thuê của tôi bắt đầu có vấn đề, toàn bộ bài toán tài chính hưu 'trật đường ray'. Điều đó cho thấy những suy nghĩ của tôi về điều kiện hưu trên khoản thu nhập thụ động hoàn toàn sai lầm.
Vậy là, tôi phải liên hệ lại với đồng nghiệp ở công ty cũ để xem vị trí trước đây của mình có còn cần người không? Nhưng tiếc là bộ máy nhân sự lúc đó đã ổn định. Cuối cùng, tôi lại đi rải CV và tìm cơ hội công việc mới. May mắn là sau khoảng hai năm lông bông, kỹ năng và kinh nghiệm của tôi vẫn chưa bị mài mòn nhiều lắm, nên tôi tìm được cơ hội vào lại cuộc chơi.
Sau lần ấy, tôi rút ra được một bài học xương máu rằng nghỉ hưu sớm hay muộn không phải được quyết định khi bạn đã đạt được bao nhiêu tiền và thu nhập thụ động sau khi nghĩ việc là bao nhiêu? Nó còn phụ thuộc vào triết lý xây dựng lối sống tiếp theo của bạn sau khi nghỉ việc. Đặc biệt, đừng bất chấp để nghỉ, hãy lắng nghe người thân, bạn bè để có thêm cái nhìn đa chiều trước khi quyết định".
Đó là chia sẻ của độc giả Nguyễn Phú Hưng về quyết định nghỉ hưu sớm. FIRE (độc lập tài chính và nghỉ hưu sớm) bắt đầu được nhiều người Việt biết đến từ khoảng năm 2020. Khảo sát trên VnExpress với gần 20.000 độc giả cho thấy chỉ 11% muốn làm việc đến tuổi nghỉ hưu theo quy định. 55% muốn nghỉ từ tuổi 50, 29% từ 40-50 tuổi và 5% muốn nghỉ trước tuổi 40. Tuy nhiên, không phải lúc nào nghỉ hưu sớm cũng đi cùng những mặt tích cực. Người theo trào lưu FIRE dễ rơi vào trạng thái hụt hẫng do chưa xác định được mục đích sống, hoặc nhầm lẫn giữa công cụ mưu sinh và ý nghĩa cuộc đời.
Từng rơi vào cảm giác tương tự sau khi nghỉ hưu sớm, bạn đọc Doanhiep bình luận: "Tôi cũng nghỉ hưu sớm từ năm 35 tuổi, sau khi đã tích lũy đủ tài sản để sống một đời sung túc. Nhưng thú thực, sau khi nghỉ, tôi thấy rất buồn. Tôi cũng dành hơn 5 năm đi khắp thế giới, nhưng vẫn cảm thấy cô đơn, trống rỗng. Cuối cùng, sau 10 năm nghỉ ở nhà, tôi quyết định quay trở lại với công việc, thành lập một công ty nho nhỏ với khoảng 20 nhân viên. Giờ công việc của tôi rất bận rộn nhưng bản thân lại thấy vui vẻ hơn ngày trước rất nhiều. Ý nghĩa cuộc sống đôi khi không phải sự nhàn rỗi, đủ đầy, mà nó nằm trong sự tồn tại của bản thân với thế giới xung quanh".
Đồng quan điểm, độc giả Henry Tran cho rằng: "Cuộc sống là một hành trình dài, chứ không phải một đích đến. Bởi lẽ, đến cuối cùng thì ai cũng sẽ phải rời xa cõi đời này. Điều làm nên sự khác biệt giữa mỗi người không nằm ở việc ai đến đích trước, mà ở việc ai đã sống với nhiều trải nghiệm ý nghĩa và đa sắc màu hơn.
Tự do tài chính không phải là đích đến để dừng lại hay chỉ tận hưởng cuộc sống trong sự nhàn rỗi. Giá trị lớn nhất của nó là giúp chúng ta không còn phải quá bận tâm đến cơm áo gạo tiền hằng ngày, từ đó có thời gian nhìn lại chính mình: mình thực sự muốn gì, điều gì đáng theo đuổi, điều gì nên buông bỏ và đâu là đam mê khiến cuộc sống trở nên có ý nghĩa hơn.
Nếu còn trẻ mà chọn cách nghỉ ngơi hoàn toàn, rất dễ đánh mất động lực, mất kết nối với xã hội và dần đánh mất giá trị của bản thân. Con người vốn cần được cống hiến, học hỏi và phát triển. Chỉ khi tuổi cao, sức khỏe không còn cho phép lao động như trước thì việc sống chậm và nghỉ ngơi mới là điều tự nhiên. Còn khi vẫn còn trẻ, tự do tài chính nên được xem là cơ hội để sống đúng với giá trị của mình, chứ không phải là lý do để ngừng bước".
Tại dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế gửi Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung quy định hoãn xuất cảnh với người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Theo đó, cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên, có thể bị hoãn xuất cảnh nếu sau 30 ngày kể từ khi nhận thông báo vẫn chưa nộp đủ.
Tuy nhiên, đề xuất này đang đặt ra nhiều băn khoăn khi có thể làm nảy sinh nguy cơ bị tạm hoãn xuất cảnh oan. Độc giả Huydavi thắc mắc: "Trường hợp doanh nghiệp nợ BHXH của người lao động thì ai chịu trách nhiệm? Thực tế, hiện tại người lao động vẫn đang phải chịu trách nhiệm thay cho doanh nghiệp nợ thuế. Lấy ví dụ trường hợp của tôi, trước khi xuất cảnh, tôi kiểm tra tình trạng thuế của bản thân thì mới phát hiện mình vẫn đang nợ thuế ở thời điểm nhiều năm về trước do công ty cũ không đóng thuế. Không thể kêu oan với ai, tôi buộc lòng phải tự đóng bù để được xuất cảnh".
>> Nỗi lo đánh thuế nhà cho thuê, người thuê nhà gánh hết
Trong khi đó, trăn trở về thủ tục đóng thuế còn nhiều bất cập có thể gây ảnh hưởng đến quyền lợi của chủ doanh nghiệp, bạn đọc Khuongduongdoan đặt câu hỏi: "Tháng 6 năm ngoái, tôi cũng bị cấm xuất cảnh vì một khoản nợ thuế từ một cửa hàng của bản thân từ năm 2018. Khi đó, tôi dừng kinh doanh nhưng chưa báo với cơ quan thuế, nên bị nợ hơn 10 triệu tiền thuế. Khi tôi có kế hoạch bay đi Milan mới phát hiện ra và muốn xin đóng thuế tại chỗ nhưng không được chấp nhận. Cuối cùng, tôi phải hủy chuyến bay rồi về làm thủ tục ở Cục thuế.
Nhưng khổ nỗi, sau khi nộp đơn, đóng thuế, tôi lại chờ dấu mất mấy ngày mới gửi hồ sơ qua bên Cục xuất nhập cảnh để họ mở lại. Vấn đề là cơ quan thuế không gửi trực tiếp mà lại gửi qua đường bưu điện nên mất thêm hai ngày mới đến. Sau đó lại mất cả tuần để bên Cục xuất nhập cảnh xóa tên tôi trên hệ thống. Thật sự là thủ tục hiện nay vẫn rất lằng ngoằng, phức tạp khiến nhiều người vô tình nợ thuế bị cấm bay oan. Phải chăng nên có điều chỉnh để giảm bất cập?".
Vợ chồng tôi dành dụm được một số tiền, năm nay được bố mẹ hai bên hỗ trợ một số tiền nên đủ tự tin mua nhà. Lo chuyện nhà cửa xong, tự tin năm tới sẽ sinh con.
Tôi đi xem nhiều nơi, đang ưng ý một căn hộ được chủ rao bán với giá 2,7 tỷ đồng. Nhược điểm duy nhất của căn hộ này, theo tôi là nằm ở hướng Tây. Chủ rao bán bảo ở hướng Tây, buổi sáng ra ban công hít thở không khí rồi đi làm, buổi chiều về có thể ngắm hoàng hôn...
Tôi có hỏi thăm một người bạn, cũng ở căn hộ hướng Tây thì người này bảo ngắm hoàng hôn kiểu mặt trời trứng muối thì chỉ độ một vài tháng trong năm. Cực hình nhất là mùa nắng nóng, khi đi làm về, mở cửa ra thì không khí nóng trong căn nhà hực ra như lò nướng.
Mở máy lạnh suốt từ tối đến sáng hôm sau mới ngủ nổi, khiến tiền điện những tháng này tăng vọt. Nghe xong tôi cũng "rén ngang" vì thời sinh viên thuê đúng phòng trọ hướng Tây, lại sống không điều hòa.
Tôi băn khoăn rằng liệu căn hộ hướng Tây có nóng như mô tả của người bạn không? Nhà có diện tích lớn hơn phòng trọ bí bách, chẳng lẽ thoát nhiệt lại như nhau? Một điều quan trọng là tài chính của tôi chỉ vừa đủ, tôi có nên thương lượng để bớt giá?
