Gần đây, tôi nhận được một số thiệp mời cưới của các cặp đôi trẻ có mã QR được đặt ngay ngắn ở góc. Tôi chỉ cần đưa điện thoại lên quét là thông tin về số tài khoản hiện ra rõ ràng. Mang câu chuyện hỏi một người bạn: “Cậu thấy sao về thiệp cưới có in mã QR chuyển khoản?”, bạn tôi cười đáp: “Tiện thì tiện thật nhưng tự nhiên thấy mình như đang được mời tới một sự kiện có sẵn giá vé”. Hóa ra, cái cảm giác lấn cấn ấy không chỉ của riêng một người.
Đám cưới, xét cho cùng, chưa bao giờ chỉ là chuyện của hai người. Trong văn hóa Á Đông, nhất là ở Việt Nam, đó còn là dịp để nối lại những mối quan hệ, để những người từng đi qua đời nhau có lý do ngồi lại, nhìn nhau, và nhớ. Người ta đến không chỉ để “mừng”, mà để hiện diện như một cách xác nhận rằng mối liên kết ấy vẫn còn. Vì thế, khi một mã QR xuất hiện quá sớm trong tấm thiệp, nó vô tình làm một nghi thức vốn nhiều lớp ý nghĩa bỗng bị kéo về phía kỹ thuật, dễ khiến người ta thấy mình đang “thực hiện nghĩa vụ” nhiều hơn là “chia sẻ niềm vui”.
Có người thấy tiện, nhưng cũng có người thấy lấn cấn. Cả hai đều không sai. Nhưng nếu để ý kỹ, ta sẽ thấy vấn đề không nằm ở mã QR. Nếu chỉ nhìn bề ngoài, nhiều người sẽ vội kết luận rằng việc đưa mã QR vào thiệp cưới là “thiếu tinh tế”. Nhưng khi nhìn bằng lăng kính của thế hệ trẻ sẽ thấy họ không làm điều này vì thiếu tế nhị, hay quá thực dụng, mà vì cách sống đã thay đổi.
Người trẻ hôm nay gần như không còn mang tiền mặt nhiều như trước. Họ quen với việc chạm nhẹ màn hình là xong một giao dịch, quen với ví điện tử, ngân hàng số, những thứ gọn gàng và không để lại cảm giác “nặng tay”. Với họ, QR đơn giản là tiện. Với nhiều người, có một áp lực thầm lặng trong việc bỏ phong bì mừng cưới: bao nhiêu là đủ? Có “lệch chuẩn” không? Có làm mất lòng không?
>> Áp lực ‘trả nợ’ từ thiệp mời cưới in mã QR
Khi mã QR xuất hiện, nó vô tình làm nhẹ đi phần nào sự lúng túng ấy, ít nhất là về mặt thao tác. Người ta không còn phải đứng giữa bàn tiệc, lén nhìn người khác mừng bao nhiêu để tự cân chỉnh mình. Ở phía người tổ chức, QR lại là một giải pháp gần như hoàn hảo: không lo thất lạc, không nhầm lẫn, không phải ngồi đếm từng phong bì sau tiệc. Mọi thứ gọn gàng, minh bạch, đúng tinh thần của một đời sống hiện đại.
Nhưng chính vì quá hợp lý, nó cũng đặt ra một câu hỏi cần được cân nhắc kỹ hơn: liệu sự hợp lý ấy có đang đi trước cảm xúc của người nhận? Bởi suy cho cùng, một đám cưới có thể cần sự rõ ràng để vận hành, nhưng vẫn cần sự tinh tế để giữ lại cảm giác mà người ta muốn nhớ về sau.
Càng đi qua nhiều đám cưới, tôi càng nhận ra không có một chuẩn mực duy nhất cho tất cả. Có những thứ tưởng như đối lập – truyền thống và hiện đại, kín đáo và rõ ràng – lại cùng tồn tại, mỗi bên hợp với một kiểu người, một hoàn cảnh. Vấn đề không nằm ở việc chọn bên nào, mà là hiểu mình đang đứng ở đâu trong bức tranh ấy?
Tôi từng dự một đám cưới ở quê, rất giản dị. Thiệp mời không có mã QR, không có số tài khoản, chỉ là lời mời chân thành. Khách đến, người mang nhiều, người mang ít, không ai hỏi, cũng không ai để ý. Nhưng cái đọng lại không phải là phong bì, mà là cách người ta nhìn nhau, một cái gật đầu, một nụ cười, đủ hiểu là mình có mặt ở đây vì nhau.
Rồi ở một lần khác, trong một đám cưới ở thành phố, mọi thứ gọn gàng, rõ ràng hơn. Thiệp được gửi online, QR đặt sẵn, lịch sự và tiện lợi. Người trẻ thấy thoải mái vì không phải đoán ý. Người tổ chức cũng nhẹ lòng vì mọi thứ được sắp xếp trật tự. Hai không gian, hai cách vận hành cảm xúc khác nhau và tôi thấy không bên nào sai, chỉ là mỗi bên giữ lại một kiểu ấm áp khác nhau.
Mọi việc bắt đầu từ cách đây khoảng một năm. Tôi nhận được thông báo từ FIFA là đợt mở bán vé World Cup đầu tiên sắp bắt đầu. Như mọi người hâm mộ khác, tôi chăm chỉ đi nộp đơn để được bốc thăm. Tất nhiên là tôi không được chọn.
Sau đó đợt thứ hai lại mở. Lần này tôi huy động toàn bộ danh tính của đại gia đình, nộp gần chục cái đơn, nhưng cũng không được gì.
Tôi là thành viên chính thức của hội ủng hộ liên đoàn bóng đá Mỹ, hằng năm đều có đóng phí và vẫn luôn được ưu tiên khi mua vé của mấy trận bóng đá có tuyển Mỹ. Liên đoàn cũng mở một lượt nộp đơn bốc thăm cho các thành viên, tôi cũng nộp và tôi vẫn rớt.
Trong khi đó, các thông tin về chuyện vé xem World Cup bị ế lại bắt đầu tràn ra trên các tờ báo thể thao hàng đầu ở Mỹ. The Athletic báo cáo rằng trận ra quân của Mỹ với Paraguay, sẽ diễn ra trên sân Sofi Stadium ở Los Angeles, bán hoài không hết vé. Chắc là chuyện đó có thật.
Mặc dù tôi sống ở miền nam California và đã xác định sẽ đi xem ở Sofi nhưng tôi tuyệt nhiên không nộp đơn xin mua vé trận này. Nguyên nhân là vì nó mắc, mắc vô lý, giống như một cái tát vào mặt của những người hâm mộ bóng đá lâu năm.
Cụ thể, giá hạng nhất là 2.700 USD hạng nhì là 1.920 USD, và hạng ba là 1.108 USD. Với cách phân chia thứ hạng của FIFA thì chỗ nào có thể nhìn thấy được cả sân cũng là hạng nhất, hạng nhì thì chắc bạn nhìn chéo góc qua được, còn hạng ba thì đố bạn nhìn thấy được nửa sân.
Để so sánh sự vô lý của mức giá này, tôi xin chia sẻ giá vé trận Mỹ và Hà Lan năm 2022, đây là trận vòng 1/16. Vé thấp nhất trận này chỉ có 130 USD, do các cổ động viên Mỹ đã tới sân báo cáo.
Ai có xem bóng đá thì cũng biết là trận Mỹ với Paraguay có chất lượng chuyên môn e là còn thấp hơn một trận giữa hai đội nửa cuối ở Serie A. Bảo một người hâm mộ bóng đá lâu năm bỏ ra gần ba nghìn đô để xem hai đội chiếu dưới đá bóng thì ai mà chịu cho được.
Các thông tin cho thấy rằng trận Mỹ với Paraguay chỉ mới bán được chừng 50.000 vé, trong khi sân có 70.000 chỗ ngồi. Trên các sàn bán vé sang tay như Ticketmaster và Stubhub, vé của trận này bắt đầu được rao bán với giá thấp hơn giá gốc của FIFA.
Đại khái là có những người ở các nước khác hay ở nơi ngoài Los Angeles nộp đơn mua vé trận này với ý đồ bán lại, giờ thì tổ trác.
FIFA cũng bắt đầu trở mặt với những người diễn trò phe vé. Đợt bán vé "Last minute sale" đã được mở, và tôi đã lên xem thử. Giá vé vẫn như cũ, nhưng FIFA chỉ mở một khu vực nhất định trên sân rồi đóng lại, theo kiểu "mua đi, không lại hết". Mục tiêu là cố gắng vớt vát giá cao cho đến phút cuối cùng.
Các vé bán lại của nhiều trận càng lúc càng nhiều, tới cả trận Thụy Sĩ gặp Bosnia hay Bỉ gặp Iran cũng bắt đầu có người bán lỗ. Đại khái là người phe vé thì nhiều nhưng những người dám bỏ tiền ra mua vé để đi xem thì ít.
Ngay cả các khách sạn cũng báo cáo rằng tình hình đặt phòng khá ế ẩm. Wall Street Journal cũng đăng bài về việc các chủ nhà đăng phòng lên AirBnB cho đợt World Cup cũng ế dài dài. Tất cả đều nói lên rằng, người dân trên thế giới chẳng mấy ai đủ giàu để bị bóc lột theo kiểu Mỹ.
Đại khái thì tính toán của FIFA là như thế này. Sân có 70.000 chỗ. Nếu bạn bán vé trung bình 1.000 USD mỗi vé mà bán được 40000 vé thì sẽ thu về 40 triệu USD. Còn bán 500 USD mỗi vé mà bán được 70.000 vé thì thu về được có 35 triệu USD. FIFA chỉ cần bán 40.000 vé với giá cắt cổ, còn lại thì dần dần tới lúc gần sẽ xả thêm hàng, kết cục thì lời vẫn là lời. Đây là cách tính toán "vắt kiệt túi" của khách hàng, một chiêu trò trong kinh doanh đậm chất Mỹ.
Mặt khác, FIFA lại diễn trò "tạo sự khan hiếm", chỉ bán một số vé nhất định cho các cổ động viên địa phương ở mỗi trận, khiến cho những người như tôi, chỉ nộp đơn xin mua các vé ở địa phương mình sống, không mua được vé. Mục tiêu là ép buộc người mua đi mua vé với giá chuẩn của FIFA và dụ dỗ các phe vé xông vào. Người lỗ sau cùng là các bác phe vé.
Tới lúc này thì tôi đã bắt đầu nhận ra lợi thế sân nhà của bản thân. Tôi chẳng cần đặt khách sạn đặt vé máy bay gì cả. Khả năng lớn là tôi sẽ "ngồi đồng" xem tình hình phe vé mấy trận đầu thế nào, liệu FIFA có nhận ra sự tham lam trống rỗng của họ không, liệu các bác phe vé có cuống lên không.
"10 năm trước, tôi mua nhà thứ hai với giá 4 tỷ đồng, tương đương khoảng 80 lượng vàng SJC. Nay nếu tôi bán vào thời điểm này sẽ được giá khoảng 7 tỷ đồng, nhưng chỉ tương đương 39 lượng vàng SJC. Nếu tính theo tiền thì lãi, nhưng nếu tính đến vấn đề lạm phát và theo vàng thì tôi lỗ. Vậy tôi phải chịu thuế bất động sản thứ hai liệu có hợp lý không? Nếu đánh thuế chống đầu cơ thì phải đánh vào những người lướt sóng, mua đi bán lại, chứ nhiều người dành dụm cả đời để mua tài sản cho con cháu hoặc đảm bảo có thu nhập khi về già yếu, bệnh tật, thì cần xem xét sao cho hợp tình, hợp lý".
Đó là trăn trở của độc giảHuỳnh Anh Vũ xung quanh "Đề xuất thu phí nhà thứ hai bỏ hoang hoặc cho thuê" mới được Ủy viên Ủy ban Kinh và tế Tài chính của Quốc hội nêu tại phiên thảo luận tại hội trường, ngày 21/4. Số liệu thống kê cho thấy phần lớn tín dụng chảy vào bất động sản khi đã tăng 132% trong giai đoạn 2021-2025, lên hơn 4,5 triệu tỷ đồng. Do đó, đại biểu này kiến nghị thu phí lũy tiến với căn nhà thứ hai không sử dụng hoặc cho thuê để ngăn đầu cơ bất động sản.
>> 'Chung cư vùng ven 58 m2 giá 6,6 tỷ là đắt vô lý'
Tuy nhiên, hoài nghi về tính khả thi của đề xuất, bạn đọc Van nguyen đặt vấn đề: "Thứ nhất, hiện tại chúng ta đang đánh thuế đối với tài sản nhà đất cho thuê hàng năm rồi. Vậy bây giờ đánh thêm thuế thì có phải thuế chồng thuế không?
Thứ hai, cần phân biệt rõ đầu cơ là gì? Người mua nhà sau bao nhiêu năm bán đi sẽ không bị tính là đầu cơ?
Thứ ba, ví dụ một người rời quê, lên thành phố sinh sống lập nghiệp, có nhà cửa ở thành phố. Khi cha mẹ ở quê già yếu, chuyển giao quyền sở hữu mảnh đất đó cho con cháu (dưới hình thức cho tặng), vậy có tính là bất động sản thứ hai phải chịu thuế hay không? Và khi người con đó bán căn nhà đang sinh sống ở thành phố thì lại bị mất thuế căn nhà thứ hai, liệu có hợp lý, hợp tình?
Thứ tư, với một lao động văn phòng, công nhân tích lũy để mua thêm một miếng đất, nhà ở quê, thay vì gửi tiền tiết kiệm ngân hàng, để dự phòng khi về già có mảnh đất để cất cái nhà dưỡng già ở quê thì có bị tính thuế? Vì cơ bản họ không phải tầng lớp sáng tạo hay ông chủ doanh nghiệp, chỉ làm công ăn lương, chẳng lẽ tiền tích lũy chỉ có một đường duy nhất là gửi tiết kiệm, chứ mua thêm đất hay nhà sẽ bị đánh thuế?
Thứ năm, liệu làm vậy có phải là đang triệt tiêu đi sự cố gắng, phấn đấu của các cá nhân trong xã hội, vì tiền làm ra dư thừa không biết làm gì ngoài gửi ngân hàng?
Cuối cùng, phải chăng việc cần làm là nên tích cực xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở thu nhập thấp để phân tầng thu nhập, đảm bảo ai cũng có nhà theo mức năng lực họ có?
Trong khi đó, phản biện quan điểm cho rằng "mua nhà để dành cho con không nên bị đánh thuế", độc giả Việt Lê phân tích: "Tính thuế là đúng để xã hội công bằng. Trong khi con cái chưa thực sự cần nhà tại thời điểm hiện tại vì chúng còn đang ở chung với cha mẹ thì việc bạn mua để dành sẽ khiến nhiều người đang cần nhà ở không có để mua hoặc phải chịu giá cao. Nói cách khác, làm vậy cũng đồng nghĩa với việc bạn đã đầu cơ cho tương lai, dẫn tới sự khan hiếm và đẩy giá nhà hiện tại lên cao. Vì vậy, nếu bạn muốn mua nhà để dành cho con thì phải chấp nhận trả một phần chi phí này cho xã hội gọi là 'thuế sở hữu căn nhà thứ hai trở lên', điều đó hoàn toàn hợp lý".
Cùng chung suy nghĩ, bạn đọc Congminhcsủng hộ sử dụng công cụ thuế để kìm giá nhà: "Tôi đồng ý đánh thuế bất động sản thứ hai thật cao để mỗi người dân đều có cơ hội sở hữu một căn nhà, hoặc một miếng đất kinh doanh, sản xuất. Ai cũng có nhu cầu nhà ở, nên bất động sản không phải kênh đầu cơ, chờ lên giá kiếm lời. Dòng tiền cần chảy vào sản xuất như không phải chết dí trong nhà, đất. Chúng ta không thể ngụy biện mua nhà với lý do để dành con cháu theo kiểu xí chỗ đời sau, trong khi thậm chí đứa bé đó còn chưa chào đời. Làm vậy là vô tình chiếm mất chỗ ở của những người khác đang có nhu cầu ở thực".
Hôm nay tôi đọc được bài viết sẽ thí điểm chính sách về 'doanh nghiệp một người' tôi xin chia sẻ khó khăn của người chủ "doanh nghiệp một người" mà bản thân tôi đã trải qua dưới đây:
Cách đây một thời gian, tôi xin được giấy phép đăng ký kinh doanh đi khai báo với cơ quan thuế thì mẫu khai báo với thuế công ty phải có kế toán trưởng, mà tôi lập công ty chỉ có một mình (công ty một người) nên đành phải tuyển thêm một kế toán trưởng, đã có kế toán trưởng thì phải có kế toán viên nên đành phải tuyển thêm một kế toán viên vậy là công ty có ba người (cả tôi).
Vì điều kiện tài chính, hoạt động được ba tháng thì kế toán nghỉ việc và công ty chỉ còn một mình tôi (công ty một người).
Nhưng tôi không biết về kế toán, các tên gọi về chương, khoản, mã kế toán thực sự là ngoài sức của tôi để mình có thể tự kê khai thuế vì vậy "công ty một người" rơi vào bờ vực khủng hoảng không thể hoạt động bình thường.
Tôi đành gác doanh nghiệp một người lại và không quan tâm đến nó nữa. Sau đó, tôi có ý định vực dậy công ty trước kia mà tôi từng mở nhưng đi chạy vạy hỏi han nhiều đơn vị tư vấn luật và kê khai thuế họ đều khuyên nên lập doanh nghiệp mới dễ hơn.
Nếu vực dậy doanh nghiệp cũ sẽ có nguy cơ bị phạt số tiền lớn. 10 năm sau tôi tiếp tục xin giấy phép mở một công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, thời điểm này quy định thuế có mở hơn, khuyến khích doanh nghiệp thuê đơn vị khai báo thuế ngoài.
Do vậy sau khi có giấy phép kinh doanh tôi thuê dịch vụ khai báo kế toán. Do vậy công ty tôi là "doanh nghiệp một người" đúng nghĩa (chỉ có một mình tôi). Tuy nhiên vấn đề phát sinh ở chỗ đơn vị khai báo kế toán của tôi thu tiền trên phần trăm tổng giá trị của từng tờ hóa đơn giao dịch. Cụ thể thu 20% tổng giá trị trên từng tờ hóa đơn.
Cứ nghĩ đến điều này là tôi lại run bần bật, buộc tôi phải nâng giá sản phẩm của công ty nên biên độ lợi nhuận 30% trở nên công ty mới có lãi. Là giám đốc tôi tính biên độ lợi nhuận của công ty là 20% là phổ biến, thậm chí nhiều sản phẩm biên độ lợi nhuận chỉ 5% thôi. Thị trường có phải riêng một mình đâu, cạnh tranh với nhau từng phần trăm lợi nhuận.
Mặt khác mình làm được bao nhiêu thì lợi nhuận đổ vào cho đơn vị dịch vụ kế toán hết. Công ty hoạt động không hiệu quả nên đành gác "doanh nghiệp một người" lại.
Vậy là cả hai lần lập "doanh nghiệp một người" đều không thành công. Giờ tôi nghe tin thí điểm chính sách về "doanh nghiệp một người" tôi nghĩ phải có sự chung tay của cơ quan chức năng và các đơn vị công nghệ thông tin giải quyết sao được bài toán thực tế một cách kỹ lưỡng và cẩn thận nhất, làm sao "doanh nghiệp một người" cạnh tranh được với "doanh nghiệp nhiều người".
Doanh nghiệp một người không phải là không có mà thực tế có rất nhiều nhưng đa phần ngưng hoạt động hoặc chuyển khỏi địa chỉ đăng ký kinh doanh hoặc dỡ biển hiệu, ngưng hoạt động. Do vậy cần lắm có chính sách miễn phạt thuế để tạo điều kiện các doanh nghiệp này quay trở lại hoạt động. Khi đó hàng ngàn doanh nghiệp sẽ tái xuất hoạt động trở lại là tất yếu.
Tôi rất mong cơ quan chức năng và các công ty công nghệ thông tin đọc được bài viết này để tháo gỡ khó khăn cho "doanh nghiệp một người" như tôi.
