“Trong hơn 1.000 năm qua, Giáo hội Công giáo đã nói về học thuyết ‘chiến tranh chính nghĩa’, và Giáo hoàng Leo đã cẩn trọng viện dẫn truyền thống lâu đời đó trong các bình luận về xung đột”, tờ USA Today hôm 16.4 dẫn tuyên bố đến từ Giám mục James Massa, Chủ tịch Ủy ban Giáo lý thuộc Hội đồng Giám mục Công giáo Mỹ (UCCB).
Giáo hoàng Leo trước đó đã bày tỏ lập trường phản đối chiến tranh, ủng hộ các giải pháp đàm phán hòa bình. Trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm 10.4, ông khẳng định môn đệ của Chúa Jesus “không bao giờ đứng về phía những kẻ từng vung kiếm và ngày nay thả bom”.
Ngày 14.4, Phó tổng thống JD Vance, một người cải đạo sang Công giáo và tự nhận vô cùng sùng đạo, đã phát biểu trước một sự kiện ở bang Georgia rằng việc Giáo hoàng phản đối các lãnh đạo chính trị sử dụng vũ lực cũng có thể xem là đồng nghĩa với việc phản đối vai trò của Mỹ trong công cuộc giải phóng nước Pháp và các trại tập trung hồi Chiến tranh thế giới thứ hai.
“Tôi đánh giá cao việc Giáo hoàng là người cổ vũ cho hòa bình, tôi cho rằng chắc chắn đó là một trong những vai trò của ông”, ông Vance nói, nhưng ông đặt câu hỏi làm sao biết Chúa không bao giờ đứng về phía những người cầm kiếm.
Tuyên bố ngày 15.4 của ủy ban thuộc Hội đồng Giám mục đã trực tiếp phản hồi những phát biểu trên của ông Vance, theo đó lưu ý một trong những nguyên tắc của “chiến tranh chính nghĩa” theo quan điểm của giáo hội là các nước “chỉ có thể sử dụng vũ lực một cách hợp pháp” để tự vệ sau khi mọi nỗ lực hòa bình đều thất bại.
Trong bối cảnh cuộc khẩu chiến giữa chính quyền của ông và Giáo hoàng Leo vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 15.4 đăng lên mạng xã hội hình ảnh mô tả Chúa Jesus đang ôm ông.
Theo Reuters, bức ảnh được đăng lại trên tài khoản Truth Social của ông Trump từ một tài khoản khác.
Bài đăng gốc chú thích rằng “Có thể Chúa đang tung “lá bài Trump!”.
Ông Trump đăng lại và bổ sung chú thích mới: “Phe cực tả cấp tiến có thể không thích điều này, nhưng tôi thấy nó khá đẹp!!!”
Trước đó trong tuần, ông Trump đăng ảnh khắc họa bản thân như Chúa Jesus. Sau khi vấp phải làn sóng chỉ trích dữ dội, Tổng thống Mỹ đã rút lại bài đăng này.
Theo Hãng tin AFP ngày 12-5, cuộc diễn tập của Iran mang tên "Martyred Commander" (Chỉ huy tử vì đạo), được tổ chức nhằm tưởng niệm cố lãnh tụ tối cao Seyyed Khamenei.
Cuộc tập trận được triển khai dưới mật mã "Labbayk Ya Khamenei" - cụm từ thể hiện sự trung thành và tận hiến với cố lãnh đạo.
Tham gia diễn tập có các đơn vị thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tại Tehran cùng lực lượng bán quân sự Basij. Cuộc tập trận kéo dài liên tục 5 ngày đêm tại các khu vực tác chiến quanh Tehran và hiện đã kết thúc sau khi hoàn thành toàn bộ mục tiêu đề ra.
Chuẩn tướng Hassan Hassanzadeh, chỉ huy Quân đoàn Tehran thuộc IRGC và cũng là tổng chỉ huy cuộc tập trận, nhấn mạnh toàn bộ các tiểu đoàn và đội tác chiến đặc biệt đã đạt trạng thái "hoàn toàn sẵn sàng chiến đấu".
Ông Hassanzadeh cho biết các lực lượng tham gia đã thực hành hàng loạt kịch bản tác chiến, từ kỹ năng chiến đấu cá nhân cho tới chiến thuật phối hợp theo nhóm.
"Việc tăng cường năng lực chiến đấu để đối phó với mọi động thái từ kẻ thù Mỹ - Israel là một trong những mục tiêu của cuộc diễn tập này, và toàn bộ mục tiêu đề ra đều đã đạt được", ông tuyên bố.
Cuộc tập trận diễn ra chỉ ít ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo lệnh ngừng bắn với Iran đang đứng bên bờ sụp đổ.
Hiện Iran đã phong tỏa gần như toàn bộ eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển dầu mỏ, khí đốt và phân bón từ vùng Vịnh ra thế giới - nhằm gây sức ép kinh tế với Mỹ và các đồng minh.
Đáp lại, Hải quân Mỹ triển khai phong tỏa các cảng biển Iran, nhiều lần chặn hoặc buộc tàu thuyền đi và đến Iran phải đổi hướng.
Căng thẳng cũng lan sang các nước láng giềng. Trong cùng ngày, Kuwait thông tin bốn người bị bắt khi tìm cách xâm nhập nước này bằng đường biển hồi đầu tháng đã thừa nhận là thành viên của IRGC.
Theo Bộ Nội vụ Kuwait, nhóm này bị cáo buộc thực hiện nhiệm vụ "xâm nhập" đảo Bubiyan gần bờ biển Iran bằng tàu cá thuê riêng để tiến hành các hoạt động thù địch.
Một binh sĩ Kuwait đã bị thương trong cuộc đấu súng với nhóm này, trong khi hai nghi phạm trong nhóm được cho là đã trốn thoát. Kuwait đang nỗ lực tăng cường trấn áp các cá nhân và tổ chức bị nghi có liên hệ với Iran kể từ khi chiến sự khu vực bùng phát.
Theo giới chức Nepal, anh Hillary Dawa Sherpa, một hướng dẫn viên dày dạn kinh nghiệm, mất liên lạc từ ngày 30.5 khi đang ở khu vực cao trên đỉnh Everest. Sau nhiều ngày tìm kiếm không có kết quả, nhiều người đã nghĩ đến kịch bản anh này tử nạn, AFP đưa tin.
Tuy nhiên, đến sáng 4.6, giới chức Nepal bất ngờ tìm thấy anh Hillary ở trạm căn cứ. Trực thăng đã được điều động khẩn cấp để đưa anh đến bệnh viện ở thủ đô Kathmandu của Nepal.
Khách hàng của anh Hillary, nhà leo núi người Anh Chris Thrall, cho biết cả 2 đã chinh phục thành công đỉnh Everest hôm 29.5. Anh Thrall kể lại trong hành trình xuống núi ngày hôm sau, anh Hillary dừng lại để nghỉ sau khi mang vác khối lượng lớn thiết bị. Khi được hỏi thăm, hướng dẫn viên người Nepal vẫn khẳng định mình ổn và bảo đồng đội tiếp tục di chuyển.
Trên đường xuống, anh Thrall bắt gặp một nhà leo núi người Ba Lan trong tình trạng nguy hiểm do cạn bình oxy và bị tê cóng. Anh quyết định ở lại hỗ trợ người này thay vì quay lại tìm Hillary.
"Đó là một quyết định rất khó khăn. Chuyến leo núi vốn dự kiến kéo dài 5 ngày nhưng thực tế mất tới 11 ngày vì điều kiện quá khắc nghiệt", anh Thrall chia sẻ. Vào ngày 3.6, anh thậm chí đã đăng bài tiếc thương trên mạng xã hội vì đinh ninh rằng người hướng dẫn của mình đã tử nạn.
Mùa leo núi Everest năm nay được ghi nhận là nhộn nhịp nhất từ trước đến nay với hơn 1.000 lượt chinh phục thành công đỉnh núi. Tuy nhiên, đây cũng là mùa giải đầy rủi ro khi ít nhất 5 người đã thiệt mạng, gồm 2 nhà leo núi Ấn Độ và 3 người Nepal.
"Chúng tôi sẽ cố gắng có một cuộc đàm phán tích cực" - Phó tổng thống Mỹ JD Vance nói với các phóng viên trước khi máy bay cất cánh từ căn cứ Andrews gần Washington D.C ngày 10-4, theo Hãng tin AFP.
"Nếu phía Iran sẵn sàng đàm phán một cách thiện chí, chúng tôi chắc chắn sẵn sàng chìa tay thiện chí. Nhưng nếu họ tìm cách lừa chúng tôi, họ sẽ thấy ngay rằng phái đoàn đàm phán không còn cởi mở" - ông nói.
Mỹ và Iran đã nhất trí ngừng bắn kéo dài hai tuần sau hơn 5 tuần xung đột. Tuy nhiên, hai bên vẫn còn cách biệt lớn trong các tuyên bố công khai về mục tiêu đàm phán.
Những điểm bất đồng chính bao gồm việc Iran trên thực tế kiểm soát eo biển Hormuz, yêu cầu của Mỹ buộc Iran từ bỏ kho uranium đã làm giàu ở mức cao, cũng như mục tiêu của Iran nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công tiếp theo từ Mỹ và Israel.
Cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ dự kiến bắt đầu tại thủ đô Islamabad của Pakistan vào sáng 11-4 theo giờ địa phương, theo Nhà Trắng.
Phái đoàn Mỹ sẽ do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu, cùng Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump là Jared Kushner.
Iran chưa chính thức công bố thành viên phái đoàn của mình, nhưng truyền thông địa phương cho biết phái đoàn sẽ do Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu.
Iran đã công bố đề xuất 10 điểm, bao gồm những yêu cầu mà Mỹ sẽ khó chấp nhận, chẳng hạn như thừa nhận quyền kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz, bồi thường thiệt hại chiến tranh, dỡ bỏ mọi lệnh trừng phạt...
Trong khi đó, Tổng thống Trump và đội ngũ của ông đưa ra đề xuất riêng gồm 15 điểm. Kế hoạch này chưa được tiết lộ đầy đủ, nhưng được cho là bao gồm các nội dung như yêu cầu Iran cam kết không sở hữu vũ khí hạt nhân, giao nộp số uranium đã được làm giàu cao, mở lại eo biển Hormuz...
Ngày 10-4, bầu không khí bất định bao trùm quanh kế hoạch khởi động đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Islamabad, trong lúc hai bên liên tục cáo buộc đối phương không thực hiện đúng thỏa thuận ngừng bắn.
Tổng thống Trump bày tỏ không hài lòng về cách Iran xử lý eo biển Hormuz - tuyến hàng hải lẽ ra phải được mở lại theo thỏa thuận ngừng bắn. Trong khi đó Iran phản ứng giận dữ với các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon, khẳng định Lebanon cũng nằm trong phạm vi thỏa thuận ngừng bắn - điều mà Washington bác bỏ.
