Sáng 17-4, TP.HCM tổ chức lễ ra quân khám sức khỏe, tầm soát sàng lọc cho người dân năm 2026 tại công viên Bình Phú (phường Bình Phú), khởi động chiến dịch chăm sóc sức khỏe cộng đồng quy mô lớn trên toàn địa bàn.
Tham dự buổi lễ có ông Nguyễn Phước Lộc, Ủy viên Trung ương đảng, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.HCM; ông Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Trung ương đảng, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, cùng lãnh đạo các sở, ngành, bệnh viện và cơ sở đào tạo y khoa trên địa bàn.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Cường cho biết chương trình là bước khởi đầu quan trọng, thể hiện quyết tâm của TP.HCM trong việc chăm lo sức khỏe người dân theo hướng chủ động, định kỳ và lâu dài, phù hợp tinh thần Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị.
“Một đô thị văn minh không chỉ được đo bằng tăng trưởng kinh tế, mà trước hết phải là nơi có môi trường sống lành mạnh, nơi sức khỏe người dân được đặt lên hàng đầu. Mỗi người dân đều được tiếp cận công bằng, thuận lợi với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao”, ông Cường nhấn mạnh.
TP.HCM đặt mục tiêu trong năm 2026 sẽ tổ chức khám sức khỏe, tầm soát sàng lọc cho 100% người dân ít nhất một lần. Đây được xem là bước chuyển từ mô hình chăm sóc sức khỏe thụ động sang chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.
Đồng thời thông qua hoạt động này, thành phố sẽ từng bước xây dựng hệ thống dữ liệu quản lý sức khỏe người dân, hướng đến chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục và lâu dài.
Chương trình được triển khai đồng loạt tại 168 xã, phường, đặc khu, với quy mô lớn, phạm vi rộng và yêu cầu sự phối hợp của toàn hệ thống chính trị.
Lãnh đạo thành phố đề nghị ngành y tế tổ chức thực hiện bài bản, đảm bảo chất lượng chuyên môn, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, vận động để người dân chủ động tham gia, đặc biệt chú trọng các nhóm yếu thế như người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo.
Bên cạnh đó, TP.HCM sẽ tích hợp dữ liệu khám sàng lọc với hệ thống của các bệnh viện nhằm hình thành cơ sở dữ liệu sức khỏe toàn dân. Thành phố cũng kêu gọi người dân tích cực tham gia khám định kỳ, xem đây vừa là quyền lợi vừa là trách nhiệm với bản thân và cộng đồng.
Tại buổi lễ, PGS.TS.BS Nguyễn Anh Dũng – Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM – cho biết chương trình lần này đánh dấu bước chuyển mạnh của ngành y tế từ “chữa bệnh” sang “chủ động chăm sóc và quản lý sức khỏe người dân”.
Theo đó, ngành y tế sẽ triển khai 3 nhóm giải pháp trọng tâm. Thứ nhất, tổ chức khám sức khỏe và sàng lọc ngay tại cộng đồng, lấy y tế cơ sở làm nền tảng, trong đó các trạm y tế giữ vai trò nòng cốt, trực tiếp tiếp cận người dân, kể cả tại nhà với nhóm nguy cơ cao.
Thứ hai, định kỳ tổ chức các đợt khám tầm soát chuyên sâu tại cộng đồng với sự tham gia của bác sĩ từ các bệnh viện lớn, tập trung vào các bệnh có gánh nặng cao như tim mạch, ung thư, mắt, tai mũi họng và nhi khoa, giúp người dân tiếp cận dịch vụ ngay tại nơi sinh sống.
Thứ ba, tăng cường hoạt động khám và tư vấn tại các cơ sở y tế, từng bước chuẩn hóa các gói khám sức khỏe, tầm soát theo độ tuổi và nhóm nguy cơ, hướng đến hình thành thói quen khám định kỳ trong cộng đồng.
Điểm đáng chú ý của chương trình là việc quản lý sức khỏe người dân dựa trên dữ liệu. Mỗi lần khám, các chỉ số và kết quả sẽ được cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử, tạo nền tảng theo dõi liên tục và toàn diện.
Ngành y tế TP.HCM xác định phát triển dựa trên 3 trụ cột gồm y tế cơ sở, y tế chuyên sâu và chuyển đổi số, đồng thời cam kết sẽ triển khai chương trình này một cách bài bản, khoa học và hiệu quả, hướng tới mục tiêu cao nhất “mọi người dân được khám sức khỏe, khám sàng lọc ít nhất 1 lần/năm và đều được chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục ngay từ cộng đồng”.
Giá trị dinh dưỡng của cá không chỉ phụ thuộc vào việc chúng được nuôi hay đánh bắt tự nhiên, mà còn liên quan đến loài cá, nguồn thức ăn, vùng đánh bắt, phương pháp nuôi trồng và cách bảo quản sau khi bắt, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Trong một số trường hợp, cá tự nhiên có tỷ lệ omega-3 cao hơn. Nhưng ở những trường hợp khác, cá nuôi lại có hàm lượng omega-3 tương đương, giá rẻ và đôi khi có mức thủy ngân thấp hơn.
Với protein, một số quan điểm rằng cá tự nhiên giàu protein hơn vì chúng phải bơi nhiều hơn trong môi trường tự nhiên. Điều này có thể đúng ở một số loài nhưng mức chênh lệch thường không đáng kể.
Một nghiên cứu công bố trên chuyên san Current Research in Food Science cho thấy cá hồi tự nhiên có hàm lượng protein và tổng a xít amin cao hơn một chút so với cá hồi nuôi. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng cho thấy mức khác biệt này không quá lớn.
Trên thực tế, nếu ăn cá đều đặn mỗi tuần, lựa chọn cá nuôi hay cá tự nhiên thường không ảnh hưởng quá nhiều đến tổng lượng protein hấp thụ.
Một trong những khác biệt dễ thấy nhất giữa cá nuôi và cá tự nhiên là tổng lượng mỡ cá. Cá nuôi thường được cho ăn theo chế độ giúp tăng trưởng nhanh hơn, đồng thời mức vận động cũng thấp hơn cá sống ngoài tự nhiên. Điều này khiến nhiều loại cá nuôi có xu hướng có nhiều mỡ hơn.
Ví dụ điển hình là cá hồi nuôi thường có phần thịt béo hơn, mềm hơn và nhiều calo hơn cá hồi tự nhiên. Trong khi đó, cá đánh bắt tự nhiên thường có phần thịt săn chắc hơn, ít mỡ hơn và phù hợp với những người đang muốn kiểm soát calo.
Một quan niệm khá phổ biến là cá sống trong môi trường tự nhiên luôn sạch hơn cá nuôi. Nhưng thực tế phức tạp hơn nhiều. Cá tự nhiên có thể tiếp xúc với thủy ngân, vi nhựa và nhiều chất ô nhiễm khác tồn tại trong sông, hồ hoặc đại dương. Đặc biệt, những loài cá lớn sống lâu và đứng cao trong chuỗi thức ăn như cá kiếm, cá mập hoặc cá thu thường có nguy cơ tích lũy thủy ngân cao hơn.
Trong khi đó, một số nghiên cứu cho thấy nhờ thay đổi công thức thức ăn chăn nuôi, nhiều trang trại thủy sản hiện đại đã có thể giảm nồng độ một số chất ô nhiễm hữu cơ trong cá nuôi. Vì vậy, yếu tố quan trọng hơn không nằm ở cá được nuôi hay đánh bắt mà là loài cá và nguồn gốc của chúng.
Bên cạnh yếu tố cá nuôi hay cá tự nhiên, mọi người cũng nên quan tâm nhiều hơn đến loại cá cụ thể và nguồn gốc sản phẩm. Ưu tiên các loại cá có hàm lượng thủy ngân thấp, nguồn cung rõ ràng và được bảo quản đúng cách, theo Healthline.
Ngày 25-6, ông Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho hay sau một tháng triển khai khám sức khỏe định kỳ cho người dân, nhiều xã, phường, đặc khu đã có những bước bứt phá về tiến độ, tạo khí thế thi đua sôi nổi trên toàn địa bàn.
Kết quả bước đầu cho thấy chương trình đang đi đúng hướng, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu các địa phương còn chậm cần khẩn trương tăng tốc để hoàn thành mục tiêu 100% người dân được khám sức khỏe trong năm 2026.
Theo số liệu cập nhật trên Nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng đến ngày 24-6, trong 31 ngày đầu triển khai (từ ngày 25-5 đến 24-6), toàn TP đã có 108.895 người dân được khám sức khỏe, trung bình 3.378 người mỗi ngày.
Đáng chú ý, tiến độ triển khai đang có xu hướng tăng nhanh qua từng tuần. Nếu như những ngày đầu chương trình mới được khởi động, số người được khám còn khiêm tốn thì từ ngày 17 đến 24-6, nhiều xã, phường, đặc khu đã đồng loạt tổ chức các đợt khám tập trung, đưa số lượng người được khám mỗi ngày duy trì ở mức từ 4.700 đến 7.700 người.
Riêng ngày 24-6, toàn TP ghi nhận 7.725 người được khám sức khỏe, mức cao nhất kể từ khi chương trình được triển khai.
Qua thống kê, nhiều địa phương đã nổi lên là những đơn vị triển khai quyết liệt và đạt kết quả nổi bật. Top dẫn đầu toàn TP là An Nhơn Tây với 8.100 người được khám sức khỏe, tiếp theo là Bà Điểm với 7.887 người.
Bên cạnh nhóm dẫn đầu, nhiều xã, phường, đặc khu cũng đã đạt kết quả tích cực với trên 1.000 người được khám sức khỏe như Hồ Tràm, đặc khu Côn Đảo...
Ngoài ra còn có gần 30 xã, phường đạt từ 500 đến dưới 1.000 người được khám sức khỏe.
Tuy nhiên bên cạnh những tín hiệu tích cực, số liệu cập nhật cũng cho thấy sự chênh lệch khá lớn giữa các địa phương.
Một số xã, phường hiện vẫn có số lượng người được khám sức khỏe rất thấp, chưa tương xứng với yêu cầu tiến độ của chương trình.
Nhóm đứng cuối bảng là: Phước Thành mới chỉ có 3 người được khám sức khỏe; Minh Thạnh có 4 người; An Long có 5 người; Trừ Văn Thố có 7 người; Phú Giáo có 13 người; Hòa Hiệp có 17 người; Bình Châu có 20 người...
Giám đốc Sở Y tế TP.HCM nhấn mạnh đây là những địa phương cần khẩn trương rà soát nguyên nhân, xây dựng kế hoạch tăng tốc trong thời gian tới. Nếu không có các giải pháp quyết liệt hơn, nguy cơ không hoàn thành mục tiêu khám sức khỏe toàn dân trong năm 2026 là rất lớn.
Thực tế sau một tháng triển khai cho thấy nơi nào người đứng đầu địa phương trực tiếp quan tâm chỉ đạo, nơi đó tiến độ được cải thiện rõ rệt. Ngược lại, ở những địa phương chưa thực sự chủ động phối hợp với các cơ sở y tế hoặc chưa huy động tốt các nguồn lực tại chỗ, kết quả còn rất khiêm tốn.
Sở Y tế đề nghị 168 xã, phường, đặc khu tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ sở khám sức khỏe, đồng thời cập nhật đầy đủ, chính xác và kịp thời kết quả khám lên Nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng.
Theo quan điểm của Y học cổ truyền Trung Quốc, việc ăn sáng đúng cách chứa đựng những bí mật giúp bảo vệ não bộ và nuôi dưỡng dạ dày. Trong cuốn sách Điều trị các bệnh thường gặp bằng Đông y, bác sĩ Zhang Xueliang, Học viện Khoa học Y học Trung Quốc, dẫn lại lời dạy từ cổ thư Lão Lão Hằng Ngôn rằng:
"Giữa trưa dương khí thịnh nhất, lúc mặt trời lặn dương khí suy yếu, vì vậy sáng nên ăn no, trưa ăn nhẹ và tối nên để bụng trống". "Sáng ăn ngon, tối ăn ít" chính là quy tắc vàng để sống thọ và là trọng tâm của phương pháp "dưỡng vị" trong Đông y.
Bữa sáng giữ vai trò quan trọng nhất trong ngày. Sau một đêm dài ngủ nghỉ, cơ thể đã tiêu hao năng lượng liên tục hơn 10 giờ mà không được bổ sung. Lúc này, cơ thể cần được nạp năng lượng thông qua bữa sáng để duy trì sự tỉnh táo và bền bỉ cho cả ngày làm việc. Việc bỏ bữa sáng thường xuyên có thể dẫn đến tình trạng lờ đờ, suy giảm chức năng tiêu hóa và hệ miễn dịch. Hơn nữa, để bụng đói sẽ gây ra cảm giác thèm ăn dữ dội trước bữa trưa, dẫn đến việc ăn quá mức và gây béo phì. Về lâu dài, thói quen này còn tiềm ẩn nguy cơ gây ra các bệnh mạn tính như polyp túi mật và sỏi mật.
Để có một bữa sáng chất lượng, bác sĩ Trương cho biết yếu tố tiên quyết là thực phẩm phải ở trạng thái nóng. Do các nhóm thực phẩm sống và lạnh dễ làm tổn hao dương khí vùng bụng, việc dùng đồ nóng sẽ giúp bảo vệ vị khí và hỗ trợ lưu thông máu. Khi vừa thức dậy, các mạch máu và cơ bắp vẫn đang ở trạng thái co lại, nếu nạp đồ lạnh sẽ khiến cơ quan trong cơ thể co thắt mạnh hơn, cản trở hấp thụ dưỡng chất từ thức ăn và dẫn đến các vấn đề như da dẻ xanh xao, chán ăn hay dễ cảm lạnh.
Theo bác sĩ, một bữa sáng chất lượng nên có tinh bột làm thành phần chủ đạo, bởi nhóm chất này không chỉ cung cấp nguồn năng lượng dồi dào và sự minh mẫn cho não bộ mà còn tăng cường khả năng hấp thụ các dưỡng chất từ sữa hoặc sữa đậu nành. Đồng thời, việc bổ sung đầy đủ nước trong bữa sáng là yêu cầu cần thiết để hỗ trợ quá trình tiêu hóa, đồng thời bù đắp kịp thời lượng nước mà cơ thể đã tiêu hao sau một đêm dài.
Trong việc phối hợp thực phẩm, việc bổ sung một lượng vừa đủ chất đạm và chất béo lành mạnh từ các nguồn như trứng, các sản phẩm từ đậu nành, thịt nạc hay lạc sẽ giúp kéo dài cảm giác no, đồng thời duy trì nguồn năng lượng bền bỉ cho cơ thể suốt buổi sáng. Để thực đơn thêm hoàn hảo, người dùng nên kết hợp thêm rau xanh và trái cây nhằm cung cấp các loại vitamin hòa tan cùng chất xơ cần thiết. Bác sĩ gợi ý một bữa sáng lành mạnh gồm những món ăn ấm nóng như cháo, yến mạch, tào phớ, sữa đậu nành nóng hoặc chè mè đen, kết hợp cùng các loại bánh mì, rau xanh và trái cây để đảm bảo đủ chất.
Bác sĩ đặc biệt lưu ý các bậc phụ huynh rằng việc bỏ bữa sáng có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình tăng trưởng, phát triển thể chất cũng như kết quả học tập của trẻ em và thanh thiếu niên. Do đó, cha mẹ cần nêu gương và hỗ trợ con trẻ hình thành thói quen ăn uống khoa học ngay từ sớm. Các chuyên gia khuyến nghị nên ăn sáng sau khi thức dậy khoảng 20 đến 30 phút, bởi đây là lúc hệ tiêu hóa đạt trạng thái lý tưởng nhất để hấp thụ và chuyển hóa trọn vẹn các chất dinh dưỡng.
