“Làm nông kiểu nhỏ lẻ không thể đi xa”, ông Võ Quan Huy – Giám đốc Công ty TNHH Huy Long An, người có hơn nửa thế kỷ gắn bó với ruộng đồng, nói tại hội thảo “Nông nghiệp thông minh” ngày 17/4 ở TP HCM. Theo ông, vòng lặp “được mùa mất giá”, trồng – chặt lặp đi lặp lại nhiều năm qua, suy cho cùng vẫn bắt nguồn từ quy mô sản xuất manh mún.
Từ trải nghiệm thực tế, ông Huy cho rằng khi đất đai bị chia cắt, mọi nỗ lực hiện đại hóa đều trở nên nửa vời. Hạ tầng không thể làm đồng bộ, cơ giới hóa bị đội chi phí, còn công nghệ nếu có cũng khó phát huy hiệu quả. Chỉ khi diện tích đất tích tụ đủ lớn, doanh nghiệp mới có thể đầu tư bài bản cho thủy lợi, tự động hóa và tối ưu chi phí.
Câu chuyện của ông Huy phản ánh một điểm nghẽn kéo dài của nông nghiệp Việt Nam. Áp lực từ thị trường xuất khẩu ngày càng lớn khi tiêu chuẩn liên tục siết chặt, buộc ngành không thể tiếp tục dựa vào cách làm cũ. Bài toán giờ đây không còn là tăng sản lượng, mà là tạo ra sản phẩm có thể bán được với giá trị cao và ổn định.
Trong quá trình đó, dữ liệu trở thành nền tảng. PGS TS Đỗ Văn Hùng ví dữ liệu là “hệ mạch” của nông nghiệp số, nhưng thực tế tại Việt Nam vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa có chuẩn chung. Khoảng trống này khiến nhiều mô hình ứng dụng công nghệ chưa thể phát huy hết hiệu quả, dù tiềm năng rất lớn.
Quay lại với bài toán của doanh nghiệp, ông Huy cho rằng nếu đất đai là “phần xác” thì khoa học công nghệ chính là “phần hồn”. Từ giống cấy mô, hệ thống cảm biến IoT đến trí tuệ nhân tạo, công nghệ giúp kiểm soát quy trình sản xuất theo thời gian thực, giảm phụ thuộc vào kinh nghiệm và hạn chế sai số.
Khi chuyển sang quản trị bằng dữ liệu, cách làm nông thay đổi rõ rệt. Doanh nghiệp không còn sản xuất theo cảm tính mà tính toán từng khâu để tối ưu chi phí, giữ giá thành ổn định và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường xuất khẩu. Đây cũng là điều kiện để tạo ra giá trị lớn hơn thay vì chỉ chạy theo sản lượng.
Xu hướng này đang lan sang nhiều lĩnh vực. Việc đưa AI, robot và các hệ thống tự động xuống đồng ruộng không chỉ giúp tiết kiệm nhân công, mà còn chuẩn hóa quy trình, giảm rủi ro và nâng cao năng suất. Trong chăn nuôi hay nuôi trồng thủy sản, công nghệ còn giúp kiểm soát chất lượng đồng đều – yếu tố then chốt khi tiếp cận các thị trường khó tính.
Dù vậy, quá trình chuyển đổi vẫn đối mặt nhiều lực cản. Đại diện Trung tâm Khuyến nông Quốc gia khu vực Đồng bằng sông Cửu Long cho rằng việc ứng dụng công nghệ cao chưa đồng đều, do thiếu nguồn lực, thể chế chưa hoàn thiện và đặc biệt là sản xuất còn nhỏ lẻ. Đây là vòng lặp khiến nông dân khó tiếp cận công nghệ, còn công nghệ lại khó lan rộng.
Trong bối cảnh đó, chuyển sang kinh tế nông nghiệp xanh, dựa trên dữ liệu và công nghệ, không còn là lựa chọn mà là hướng đi bắt buộc. Khi các thị trường lớn ngày càng siết tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc và chất lượng, những mô hình sản xuất manh mún sẽ dần mất lợi thế.
Nông nghiệp vẫn là trụ đỡ của nền kinh tế với kim ngạch xuất khẩu hơn 70 tỷ USD năm 2025. Nhưng để giữ được vị thế này, ngành không thể tiếp tục đi theo lối cũ. Khi đất đai được tích tụ, dữ liệu được kết nối và công nghệ trở thành nền tảng vận hành, câu chuyện “triệu USD” sẽ không còn là ngoại lệ, mà có thể trở thành hướng đi phổ biến của nông nghiệp Việt Nam.
Vàng trong nước giảm theo đà đi xuống của giá quốc tế. Chốt phiên 27/5, mỗi ounce vàng thế giới giao ngay hạ 51 USD so với ngày trước đó, còn 4.455 USD mỗi ounce. Sáng nay, giá kim loại quý tiếp tục mất 53 USD, về quanh 4.399 USD một ounce.
Thị trường vàng chịu áp lực do nhà đầu tư lo ngại về việc chính sách tiền tệ bị thắt chặt hơn để ngăn ngừa lạm phát gia tăng, trong bối cảnh chiến sự giữa Mỹ và Iran chưa có hồi kết. Các nhà giao dịch dự đoán tình hình lạm phát do giá năng lượng nhảy vọt có thể khiến Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất qua 0,25% vào cuối năm nay. Vàng, dù được coi là công cụ phòng ngừa, lại gặp khó khăn trong môi trường lãi suất cao.
Ở trong nước, sáng 28/5, Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) giảm giá vàng 1,7 triệu đồng, còn 156 - 159 triệu đồng. Các thương hiệu khác cũng điều chỉnh tương tự. So với mức đỉnh thiết lập hôm 2/3, mỗi lượng vàng miếng giảm khoảng 32 triệu đồng.
Mức chênh giữa vàng trong nước và thế giới cũng nới lên 20 triệu đồng một lượng, cao hơn khoảng 2 triệu so với hồi đầu tháng.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Với nhẫn trơn, SJC giảm 1,4 triệu đồng, còn 155,8 - 158,8 triệu đồng một lượng. PNJ, Bảo Tín Minh Châu, Bảo Tín Mạnh Hải cùng giao dịch loại vàng này cao hơn SJC 200.000 đồng, quanh 156 - 159 triệu đồng.
Giá bạc thỏi, bạc miếng đều giảm 1,3%, theo diễn biến giá quốc tế. Phú Quý niêm yết kim loại này tại 2,77 - 2,86 triệu đồng một lượng, tương đương 74,0 - 76,3 triệu một kg. Ancarat, Sacombank - SBJ mua bán bạc miếng ở mức tương tự.
Khi các công ty an ninh mạng đang tận dụng AI để nâng cao khả năng phát hiện mối đe dọa, tội phạm mạng cũng đồng thời khai thác chính công nghệ này nhằm tự động hóa các cuộc tấn công lừa đảo (phishing) và phát tán mã độc.
Theo Hãng bảo mật Kaspersky, tội phạm mạng ứng dụng AI không còn diễn ra đơn lẻ mà có xu hướng được tổ chức theo hệ thống.
Kẻ xấu tích hợp AI tạo sinh (Generative AI) vào toàn bộ chuỗi tấn công, từ việc tự động tạo nội dung lừa đảo (phishing), tạo sinh mã độc có khả năng hoạt động, tăng khả năng né tránh các giải pháp bảo mật, cho đến tạo ra các chiêu thức lừa đảo bằng kỹ nghệ xã hội (social engineering) với quy mô lớn và mức độ thuyết phục cao.
Lĩnh vực tài chính đang chịu tác động rõ rệt từ xu hướng này. Trong năm 2025, Kaspersky đã ghi nhận hơn 530.000 vụ tấn công lừa đảo tài chính tại khu vực Đông Nam Á.
Thái Lan là quốc gia ghi nhận số vụ cao nhất với 247.560 vụ, tiếp theo là Indonesia (85.908), Malaysia (64.779), Việt Nam (59.560), trong khi Singapore và Philippines đều ghi nhận hơn 38.000 vụ tấn công.
Bên cạnh đó, báo cáo phân tích xu hướng các mối đe dọa tài chính năm 2025 của Kaspersky cũng xác định AI là yếu tố thúc đẩy các hình thức gian lận, lừa đảo bằng kỹ nghệ xã hội và thao túng thị trường ngày càng tinh vi, có chủ đích hơn.
Tội phạm sử dụng AI để phân tích hành vi của nạn nhân, tạo ra những “mồi nhử” có sức thuyết phục cao và dò quét hạ tầng công nghệ thông tin với tốc độ cũng như quy mô vượt xa khả năng thực hiện thủ công.
Theo khảo sát toàn cầu năm 2026 của Kaspersky, gần như mọi doanh nghiệp tại Đông Nam Á có kế hoạch xây dựng trung tâm điều hành an ninh mạng (SOC) trong vòng hai năm tới đều dự định tích hợp AI vào quá trình vận hành.
Tuy nhiên việc đưa AI vào hạ tầng an ninh mạng không chỉ là bài toán công nghệ mà còn kéo theo nhiều thách thức về tổ chức và kỹ thuật.
Nếu thiếu một lộ trình triển khai rõ ràng, doanh nghiệp có thể vô tình làm gia tăng chính những vấn đề mà AI được kỳ vọng sẽ giải quyết.
Theo các chuyên gia Kaspersky, thứ nhất, các doanh nghiệp cần ưu tiên tập trung dữ liệu từ các thiết bị đầu cuối, hệ thống quản lý danh tính, môi trường đám mây và hạ tầng mạng về một nền tảng thống nhất trước khi ứng dụng AI để phân tích mối liên hệ giữa các dấu hiệu bất thường và phát hiện các cuộc tấn công.
Thứ hai, khi đánh giá một giải pháp bảo mật ứng dụng AI, doanh nghiệp không nên chỉ dựa vào số lượng tính năng.
Điều quan trọng hơn là nền tảng đó có thể tập trung dữ liệu từ nhiều nguồn, hạn chế các thao tác thủ công khi làm việc trên nhiều công cụ khác nhau và giảm khối lượng công việc cho đội ngũ vận hành đến mức nào.
Thứ ba, khi AI ngày càng được tích hợp vào hoạt động an ninh mạng, doanh nghiệp cũng cần xây dựng khung quản trị phù hợp để bảo đảm các công cụ AI được triển khai và sử dụng một cách minh bạch, an toàn và có trách nhiệm.
Bên cạnh đó, đối với các nhà quản lý an ninh mạng, câu hỏi không còn là có nên ứng dụng AI hay không, mà là triển khai AI như thế nào để mang lại hiệu quả thực sự cho hoạt động vận hành thay vì làm gia tăng sự phức tạp.
Theo các chuyên gia Kaspersky, những công cụ AI hoạt động riêng lẻ hoặc đòi hỏi nhiều cấu hình thủ công chỉ làm tăng khối lượng vận hành mà không giúp giảm thiểu rủi ro.
Ngược lại, chỉ khi AI được tích hợp trực tiếp vào quy trình phát hiện, điều tra và ứng phó trên một nền tảng thống nhất mới thực sự phát huy hiệu quả.
Bộ Tài chính mới gửi Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo về gia hạn hiệu lực Nghị định 72 sửa đổi thuế suất nhập khẩu ưu đãi (MFN) với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào. MFN là mức thuế suất chỉ áp dụng cho các nước trong Tổ chức Thương mại thế giới (WTO).
Từ 9/3, thuế nhập khẩu với nhiều loại xăng dầu, nguyên liệu pha chế (naphtha, reformate, condensate...) giảm từ 7-10% xuống còn 0%. Nhưng quy định này sẽ hết hiệu lực vào ngày 30/4.
Theo Bộ Tài chính, hiện nay doanh nghiệp phải đàm phán các lô hàng cho tháng 5 và 6. "Điều này gây khó khăn cho doanh nghiệp khi xây dựng kế hoạch nhập khẩu, ký hợp đồng, ổn định sản xuất trong bối cảnh xung đột Trung Đông chưa thể xác định thời điểm kết thúc", cơ quan soạn thảo cho hay.
Do đó, Bộ đề xuất kéo dài chính sách giảm thuế đến hết ngày 30/6. Cơ quan soạn thảo cũng kiến nghị mở rộng danh mục hưởng thuế suất 0% (thay vì 5% như hiện tại) với 3 mã hàng nguyên liệu để phục vụ sản xuất tại nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn.
Cơ quan soạn thảo cho biết khi thuế nhập khẩu ưu đãi với xăng dầu giảm về 0% từ đầu tháng 3, doanh nghiệp có điều kiện tiếp cận nguồn hàng thay thế khi chuỗi cung ứng tại những thị trường truyền thống như Hàn Quốc và ASEAN đứt gãy vì xung đột quân sự. Nguồn cung cho nhu cầu nội địa nhờ đó được đảm bảo, góp phần bình ổn thị trường xăng dầu và kinh tế vĩ mô.
Tuy nhiên, xung đột quân sự tại Trung Đông còn diễn biến phức tạp, khó lường. Theo nhận định của Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) và Tổng công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), ngay cả khi xung đột quân sự chấm dứt, các cơ sở hạ tầng dầu khí ở Trung Đông cần ít nhất 5-7 tuần để phục hồi công suất. Trong trường hợp ngừng áp dụng mức thuế MFN 0% với các mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào từ cuối tháng 4, tình trạng khan hiếm nguồn cung có thể trở lại.
Bộ ước tính việc gia hạn chính sách thuế thêm hai tháng sẽ giảm thu ngân sách khoảng 997 tỷ đồng, nâng tổng số giảm thu từ khi áp dụng lên 2.021 tỷ.
Ngoài thuế ưu đãi nhập khẩu, các loại thuế với xăng dầu như bảo vệ môi trường, giá trị gia tăng (VAT) hay tiêu thụ đặc biệt đều đã được giảm về 0% đến hết tháng 6, theo Nghị quyết của Quốc hội.
Hiện mỗi lít xăng RON 95-III (loại phổ biến trên thị trường) là 23.760 đồng, dầu diesel 31.040 đồng. Mức này tăng lần lượt gần 18% và 61% so với cuối tháng 2 -thời điểm xung đột Trung Đông bùng phát.
Theo số liệu của Cục Hải quan (Bộ Tài chính), quý đầu năm, Việt Nam chi gần 3 tỷ USD nhập khẩu xăng dầu các loại, tăng 78% so với cùng kỳ năm ngoái.
