Viêm là phản ứng bảo vệ tự nhiên của cơ thể trước chấn thương hoặc nhiễm trùng. Nếu tình trạng này kéo dài âm thầm trong nhiều tháng hoặc nhiều năm, nó có thể chuyển thành viêm mạn tính, gây hại cho sức khỏe. Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), tình trạng viêm kéo dài có thể làm tổn thương các mô khỏe mạnh và gây rối loạn chức năng chuyển hóa theo thời gian.
Viêm mạn tính có liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, từ bệnh tim, tiểu đường đến viêm khớp và ung thư. Bên cạnh thay đổi lối sống, chế độ ăn cân bằng, giàu thực phẩm chống viêm có thể giúp giảm viêm tự nhiên và cải thiện sức khỏe tổng thể. Dưới đây là 7 loại thực phẩm hỗ trợ giảm viêm và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Cá béo
Cá hồi, cá thu, cá mòi chứa nhiều axit béo omega-3 (EPA và DHA). Những chất béo này giúp giảm các chỉ số viêm trong máu đồng thời hỗ trợ sức khỏe tim mạch. Theo NIH, omega-3 hỗ trợ điều hòa phản ứng viêm trong cơ thể. Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy ăn cá thường xuyên có thể giảm nguy cơ bệnh tim.
Các loại quả mọng
Những loại quả mọng nhiều màu sắc không chỉ làm đẹp món ăn mà còn chứa các hợp chất bảo vệ tế bào. Dâu tây, việt quất chứa chất chống oxy hóa gọi là anthocyanin, có khả năng trung hòa các gốc tự do có hại, giúp giảm stress oxy hóa – yếu tố liên quan chặt chẽ đến viêm mạn tính và lão hóa.
Thêm một ít quả mọng vào bữa sáng, sinh tố hoặc sữa chua có thể tăng cường “lá chắn” tự nhiên cho cơ thể.
Rau lá xanh
Rau xanh như rau bina, cải xoăn, bông cải xanh là nhóm thực phẩm có tác dụng bảo vệ cơ thể rất tốt. Các loại như rau bina, bông cải xanh cung cấp vitamin, khoáng chất và hợp chất thực vật giúp giảm stress oxy hóa. Chúng giàu vitamin K, vitamin C và polyphenol, hỗ trợ cân bằng miễn dịch.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) khuyến nghị ăn rau xanh thường xuyên để giảm nguy cơ bệnh mạn tính như tim mạch và tiểu đường.
Các loại hạt
Hạnh nhân, hạt óc chó, hạt lanh, hạt chia chứa chất béo tốt, chất xơ, magie và vitamin E. Những dưỡng chất này hỗ trợ điều hòa quá trình viêm đồng thời cải thiện cholesterol. Đặc biệt, óc chó giàu ALA – một dạng omega-3 có nguồn gốc thực vật, liên quan đến giảm viêm. Chỉ cần ăn một nắm nhỏ các loại hạt mỗi ngày cũng có lợi cho sức khỏe tim mạch.
Cà chua
Cà chua giàu lycopene – một chất chống oxy hóa mạnh có tác dụng giảm viêm và bảo vệ tim. Lycopene có thể giảm tổn thương oxy hóa liên quan đến bệnh mạn tính. Đặc biệt, cà chua nấu chín có thể giúp cơ thể hấp thụ lycopene tốt hơn.
Nghệ
Nghệ đã được sử dụng từ lâu trong ẩm thực và y học cổ truyền. Hoạt chất chính curcumin có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa mạnh, có thể tác động đến các tác nhân gây viêm trong cơ thể. Kết hợp nghệ với tiêu đen giúp tăng khả năng hấp thu và phát huy hiệu quả tốt hơn.
Carbohydrate tinh chế có thể làm tăng viêm, trong khi ngũ cốc nguyên hạt lại có tác dụng ngược lại. Yến mạch, gạo lứt, kiều mạch chứa chất xơ, vitamin nhóm B, chất chống oxy hóa, hỗ trợ tiêu hóa và cân bằng chuyển hóa. Chế độ ăn giàu chất xơ còn nuôi dưỡng hệ vi khuẩn đường ruột – yếu tố quan trọng trong kiểm soát viêm.
Ngày 17/5, đại diện Sở Y tế TPHCM thông tin với phóng viên Dân trí, cơ quan này vừa ban hành công văn (gửi UBND các xã, phường, đặc khu; cơ sở kinh doanh dược; cơ sở khám bệnh, chữa bệnh) về việc thu hồi thuốc dung dịch nhỏ mắt Natri clorid 0,9%.
Theo nội dung công văn, Sở Y tế nhận được Quyết định số 291/QĐ-QLD ngày 11/5 của Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) về việc thu hồi trên toàn quốc do vi phạm mức độ 3 của thuốc Natri clorid 0,9% (số giấy đăng ký lưu hành: 893100060724; số lô: 10370725; NSX: 14/7/2025; HD: 14/1/2028), do Công ty cổ phần Dược phẩm Dược liệu Pharmedic sản xuất.
Mẫu thuốc nhỏ mắt nêu trên được xác định không đạt tiêu chuẩn chất lượng về chỉ tiêu "Độ trong".
Để đảm bảo an toàn cho người sử dụng, Sở Y tế TPHCM đề nghị các cơ sở kinh doanh dược, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và người sử dụng ngừng ngay việc kinh doanh, sử dụng lô thuốc nhỏ mắt Natri clorid 0,9% nêu trên, cũng như khẩn trương tiến hành thủ tục thu hồi thuốc vi phạm chất lượng theo quy định.
UBND xã, phường, đặc khu tại TPHCM được đề nghị thông báo việc thu hồi lô thuốc nêu trên đến cơ sở kinh doanh dược, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên địa bàn quản lý; kiểm tra, giám sát các cơ sở kinh doanh, sử dụng thực hiện thu hồi lô thuốc nêu trên; xử lý nghiêm hành vi vi phạm (nếu có).
Sở Y tế TPHCM giao Phòng Nghiệp vụ Dược phối hợp với Phòng Kiểm tra - Pháp chế kiểm tra và giám sát các đơn vị thực hiện thông báo này, xử lý những đơn vị vi phạm (nếu có) theo quy định hiện hành. Các đơn vị chức năng phải báo cáo việc kiểm tra về Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) và các cơ quan chức năng có liên quan.
"Sở Y tế thông báo để các đơn vị biết và khẩn trương thực hiện", cơ quan quản lý y tế ở TPHCM nêu.
Trước đó, Sở Y tế Lâm Đồng cũng có thông báo thu hồi lô thuốc dung dịch nhỏ mắt Natri clorid 0,9% do Công ty Pharmedic sản xuất, vì không đạt tiêu chuẩn chất lượng "Độ trong".
Theo quy định, dung dịch thuốc nhỏ mắt phải đáp ứng tiêu chí hoàn toàn trong suốt và không chứa tiểu phân lơ lửng. Màu sắc của dung dịch chỉ được chấp nhận nếu phản ánh đặc trưng của dược chất và quan sát dưới điều kiện ánh sáng thông thường.
Bên cạnh độ trong, thuốc nhỏ mắt phải đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng về kích thước tiểu phân, độ vô khuẩn, thể tích và độ ổn định.
Trao đổi bên lề hội nghị Đánh giá công nghệ y tế diễn ra từ ngày 6 - 7.5, do Bộ Y tế và Đại học Phenikaa (Hà Nội) tổ chức, bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế), cho biết Chính phủ đang giao Bộ Y tế xây dựng các giải pháp giảm đồng chi trả với người bệnh bảo hiểm y tế (BHYT), giảm chi trả của người bệnh khi khám chữa bệnh.
Với thuốc điều trị, đặc biệt các thuốc có chi phí lớn, những nhóm thuốc có chi phí lớn, đắt đỏ, nhất là nhóm thuốc điều trị ung thư, kể cả các thuốc đã được BHYT chi trả, thì người bệnh cũng khó có khả năng khi thực hiện đồng chi trả. Bộ Y tế kêu gọi doanh nghiệp hỗ trợ một phần cho người bệnh. Ngay cả với các thuốc không phải thuốc đắt tiền, Bộ Y tế cũng khuyến khích các doanh nghiệp có chính sách hỗ trợ người bệnh.
Về việc mở rộng danh mục thuốc BHYT, bà Trần Thị Trang cho hay hiện các hội đồng họp thẩm định dự kiến trong quý 2 hoàn thành việc thống nhất các thuốc vào danh mục trên tinh thần mở rộng và dự kiến hoàn thiện danh mục bổ sung trong quý 2 năm nay. Bộ Y tế dự kiến bổ sung mới 84 loại thuốc vào danh mục được quỹ BHYT chi trả. Danh mục mới bao gồm khoảng 30 thuốc điều trị ung thư thế hệ mới, thuốc hóa dược và sinh phẩm. Việc này giúp người bệnh giảm chi phí điều trị đáng kể, đặc biệt là các bệnh hiểm nghèo.
Khi được ban hành, đây là danh mục thuốc BHYT với số lượng lớn nhất bao gồm các thuốc thế hệ mới, sau khoảng 9 năm chưa điều chỉnh danh mục này. Tuy nhiên, với thuốc chi phí lớn, sau khi được bổ sung danh mục, quỹ BHYT chưa thể chi trả 100% quyền lợi.
Bộ Y tế cũng sẽ đánh giá về việc triển khai Thông tư 01/2025 trong đó có quy định cho phép bệnh nhân mắc 62 loại bệnh hiếm, hiểm nghèo được khám chữa bệnh trái tuyến (vượt tuyến) tại các cơ sở y tế cấp chuyên sâu, tuyến tỉnh mà không cần giấy chuyển tuyến, vẫn được hưởng 100% BHYT theo mức hưởng. Qua thực tế triển khai, sẽ sửa đổi danh mục bệnh, nếu bệnh nào tuyến dưới đã thực hiện được tốt, sẽ đưa ra khỏi danh sách này.
Bà Trần Thị Trang đánh giá, thực tế cho thấy sau hơn một năm triển khai, một số bệnh nằm trong nhóm mã bệnh hiểm nghèo được vượt tuyến (như một số ung thư, nhóm bệnh mã C) hầu hết đã được lên tuyến trên, được tiếp cận điều trị. Tuy nhiên, cùng với quyền lợi người bệnh được bảo đảm cũng đồng thời làm tăng mức quá tải tại các bệnh viện cấp chuyên sâu.
Tại hội nghị, các chuyên gia cùng chia sẻ về hiệu quả, việc đảm bảo quyền lợi người bệnh thông qua HTA (Health Technology Assessment - Đánh giá công nghệ y tế).
HTA cung cấp bằng chứng khoa học để hỗ trợ ra quyết định phân bổ nguồn lực y tế, tối ưu hóa chi phí và cải thiện kết quả điều trị cho bệnh nhân. Không chỉ đánh giá độ an toàn, HTA còn xem xét hiệu quả chi phí của thuốc hoặc thiết bị mới. HTA giúp cho việc quyết định danh mục thuốc được BHYT chi trả; đánh giá xem một thiết bị y tế mới có hiệu quả hơn phương pháp cũ hay không; phân tích tác động kinh tế khi áp dụng quy trình khám chữa bệnh mới.
Cũng theo bà Trần Thị Trang, HTA giúp công tác đấu thầu mua sắm thuốc có các bằng chứng về kinh tế y tế để có thể ra quyết định; đồng thời thêm thuận lợi trong đàm phán giá, góp phần giảm giá thuốc, thiết bị y tế, bởi HTA cung cấp bằng chứng khoa học về chi phí và hiệu quả. Giá là một yếu tố cần thiết trong mua sắm, nhưng chất lượng và tương xứng với giá cả thì đó là tiêu dùng hiệu quả.
Nếu chỉ được chọn một loại nước trong ngày nắng nóng, thì nước dừa tươi chính là lựa chọn khoa học và toàn diện nhất, theo Cleveland Clinic (Mỹ).
Tiến sĩ - bác sĩ Alice Gallo De Moraes, chuyên khoa nội tiết tại Cleveland Clinic, cho biết: Nước dừa không chỉ bù nước nhanh chóng, mà còn chứa khoáng chất tự nhiên như kali, magie và natri - giúp duy trì cân bằng điện giải, ngăn chuột rút, mệt mỏi hay đau đầu do nhiệt. Đây là yếu tố quan trọng khi cơ thể bị mất nước nhanh trong những ngày nắng nóng.
Ngoài ra, nước dừa còn có hàm lượng đường tự nhiên vừa phải, giúp cung cấp năng lượng nhẹ mà không gây tăng đường huyết đột ngột như các loại nước ngọt hay nước ép công nghiệp. Những người bổ sung nước dừa tươi thường thấy tinh thần sảng khoái, tập trung cao hơn khi làm việc hoặc học tập dưới thời tiết nóng bức, theo Harvard Health Publishing (Mỹ).
Một ưu điểm khác mà các chuyên gia nhấn mạnh là tác dụng thanh nhiệt từ bên trong. Nước dừa chứa các enzyme tự nhiên, vitamin nhóm B và vitamin C, giúp hạ nhiệt cơ thể, hỗ trợ tiêu hóa và chống stress do nóng bức. Chính vì vậy, đây là loại nước giải nhiệt vừa cung cấp nước, khoáng chất và dưỡng chất, vừa tiện lợi, dễ uống.
Bác sĩ Michael Jensen, chuyên gia dinh dưỡng tại Mayo Clinic (Mỹ), bổ sung thêm: Chất điện giải trong nước dừa hỗ trợ cơ thể điều chỉnh lượng muối và nước, đặc biệt quan trọng cho những người lao động ngoài trời hoặc vận động nhiều trong nắng nóng.
Một điểm cộng khác mà nhiều người ít biết là nước dừa hỗ trợ giảm huyết áp và tốt cho tim mạch nhờ hàm lượng kali tự nhiên. Ngoài ra, nước dừa còn chứa axit lauric, một chất có khả năng hỗ trợ chống vi khuẩn, kháng viêm nhẹ và duy trì sức khỏe tiêu hóa, theo Mayo Clinic.
Tiến sĩ - bác sĩ Alice Gallo De Moraes lưu ý: Khi chọn nước dừa, hãy ưu tiên loại tươi, tránh các loại chế biến sẵn có thêm đường, hương liệu hoặc chất bảo quản. Có thể kết hợp thêm vài lát chanh hoặc lá bạc hà để tăng hương vị và hiệu quả làm mát.
Nếu bạn chỉ được chọn một loại nước để giải nhiệt mùa nắng nóng, nước dừa tươi là lựa chọn hàng đầu, vừa cấp nước, bổ sung khoáng chất, vừa thanh nhiệt và giúp tinh thần phấn chấn.
