Tin Gốc: Thanh Niên
Eo biển Hormuz là tiêu điểm trong xung đột gần hai tháng qua giữa Mỹ - Israel với Iran. Trong thời bình, đây là tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu của thế giới đến từ vùng Vịnh. Tuy nhiên, ngay khi chiến sự bùng phát, Hormuz đã bị Iran phong tỏa gần như hoàn toàn, chỉ cho phép tàu của một số quốc gia "thân thiện" đi qua.
Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy lưu lượng tàu sau đó giảm tới 95%, từ khoảng 130 tàu mỗi ngày trước xung đột xuống còn trung bình 8 tàu mỗi ngày. Hàng trăm tàu chấp nhận mắc kẹt ở vịnh Ba Tư, do lo ngại bị IRGC tấn công.
Để đi qua Hormuz, các hãng vận hành tàu phải tìm đến những bên trung gian có thể liên hệ với IRGC và cung cấp đầy đủ thông tin về phương tiện. Nếu tàu vượt qua quá trình thẩm tra, IRGC sẽ cấp một mã phê duyệt và hướng dẫn cụ thể về tuyến đường mà tàu phải thực hiện.
Dữ liệu từ nền tảng vận tải biển Lloyd's List Intelligence cho thấy số tàu có liên hệ với Iran được di chuyển qua Hormuz nhiều hơn so với những tàu không có liên hệ nào.
Iran cũng tiếp tục cho đội tàu của mình vận chuyển dầu xuất khẩu qua eo biển Hormuz, với trung bình 1,7 triệu đến 1,8 triệu thùng từ 15/3 đến 14/4, giúp nước này thu về khoảng 5 tỷ USD, theo thống kê của công ty dữ liệu thương mại Kpler. Trước khi xung đột bùng phát, Iran chỉ thu về 115 triệu USD mỗi ngày hồi tháng 2 nhờ xuất khẩu dầu thô, tương đương 3,45 tỷ USD mỗi tháng.
Tuy nhiên, tình hình thay đổi khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/4 tuyên bố áp lệnh phong tỏa với các cảng biển Iran, nhằm cắt đứt nguồn thu từ xuất khẩu dầu, gia tăng sức ép về kinh tế với Tehran.
Theo lệnh này, các tàu khu trục Mỹ hiện diện ở khu vực cách Hormuz hơn 600 km sẽ chặn những tàu hàng đến hoặc đi từ Iran, trong khi phương tiện đến hoặc đi từ cảng của những nước khác vẫn được phép đi qua eo biển.
"Chúng tôi triển khai trực thăng AH-64 Apache ở trong và quanh eo Hormuz, nhằm tạo hiện diện rõ ràng và răn đe, đồng thời thúc đẩy dòng chảy thương mại thông suốt", chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) Brad Cooper nói.
CENTCOM sau đó cho biết lệnh phong tỏa đã "hoàn toàn chặn đứng" hoạt động giao thương bằng đường biển của Iran. Hàng loạt tàu dầu, tàu hàng đã phải quay đầu về cảng Iran khi đối mặt với vòng phong tỏa của Mỹ, khiến Tehran đối mặt tổn thất kinh tế ngày càng lớn.
Theo ước tính của Miad Maleki, nhà phân tích của Quỹ Phòng vệ Dân chủ tại Mỹ, Iran có thể mất khoảng 435 triệu USD mỗi ngày vì lệnh phong tỏa, trong đó có 276 triệu USD xuất khẩu và chủ yếu là dầu thô, sản phẩm hóa dầu.
Đến ngày 17/4, Iran bất ngờ thông báo gỡ phong tỏa Hormuz để hưởng ứng việc Israel và Hezbollah đạt thỏa thuận ngừng bắn. Nhiều tàu bắt đầu di chuyển về phía eo biển Hormuz với ý định đi qua. Nhưng chưa đầy 24 giờ sau đó, Iran đảo ngược quyết định, do Mỹ chưa chấm dứt phong tỏa đối với các cảng của Tehran.
"Trong khoảng thời gian ngắn ngủi đó, nhiều tàu đã vào vị trí để rời đi", Michelle Wiese Bockmann, chuyên gia tại công ty phân tích hàng hải Windward, cho biết. "Nhưng thông tin về việc hai tàu bị tấn công khi đi qua Hormuz xuất hiện và dữ liệu theo dõi cho thấy 33 tàu đã từ bỏ ý định ban đầu".
Theo bà Bockmann, 12 tàu không có liên hệ rõ ràng với Iran đã đi qua được eo biển. Những tàu này cũng phải xin phép Iran và Tehran yêu cầu họ đi theo tuyến gần bờ nước này, thay vì hai luồng chính ở giữa eo biển như trước chiến sự.
"Không còn tự do hàng hải qua eo biển Hormuz", bà Bockmann nói.
Căng thẳng ở eo biển Hormuz sau đó gia tăng đáng kể, khi các tàu thương mại đối mặt với vòng "phong tỏa kép". Chỉ những tàu đã xin phép hoặc nộp phí cho Iran mới được đi qua eo biển Hormuz, nhưng khi ra tới vịnh Oman, họ đối mặt nguy cơ bị hải quân Mỹ chặn bắt.
Quân đội Mỹ ngày 19/4 đã bắt giữ một tàu chở dầu của Iran, khi phương tiện này tìm cách vượt qua vòng phong tỏa. CENTCOM cho biết hôm 22/4 rằng quân đội Mỹ đã buộc 29 tàu phải quay đầu kể từ khi áp lệnh phong tỏa.
Iran đáp trả bằng cách tăng cường nhắm mục tiêu vào các tàu hàng di chuyển qua Hormuz. Ít nhất ba tàu container đã bị xuồng vũ trang Iran nhắm bắn khi đi qua Hormuz trong ngày 22/4, theo Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO). IRGC sau đó thông báo bắt hai tàu hàng MSC Francesca và Epaminondas với cáo buộc "hoạt động mà không có giấy phép cần thiết".
Các diễn biến cho thấy Tehran vẫn kiểm soát eo biển Hormuz, "át chủ bài" có thể mang lại lợi thế cho Iran trong bất kỳ cuộc đàm phán nào với Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh.
"Iran đang nhắc nhở Mỹ rằng những lời đe dọa tấn công tàu thuyền là thật, và riêng điều đó cũng đủ để làm suy giảm lưu lượng qua Hormuz", Rosemary Kelanic, giám đốc tổ chức nghiên cứu đối ngoại Defense Priorities, cho biết.
Một nhà ngoại giao châu Âu tại Trung Đông nói với Washington Post rằng đây là cách Iran phát thông điệp "đừng thách chúng tôi, chúng tôi nói là làm", thêm rằng Tehran tin họ đang ở vị thế có lợi hơn và quyết định chưa tham gia đàm phán vòng hai với Mỹ.
Theo một số nhà phân tích, việc thiếu vắng sự hiện diện hải quân quy mô lớn của Mỹ tại Hormuz cho thấy Iran vẫn tạo ra sức ép đáng kể ở eo biển.
"Không ai cảm thấy yên tâm để nối lại hoạt động vận tải qua Hormuz, nếu chính hải quân Mỹ còn không muốn hoạt động tại đây", bà Kelanic nhận định.
"Chừng nào Iran còn tấn công, các hãng vận tải biển nhiều khả năng sẽ tiếp tục tránh xa khu vực", Anders Boenaes, giám đốc điều hành cấp cao của tập đoàn vận tải biển Đức Hapag-Lloyd, cho biết. "Việc không có cảnh báo trước đang khiến tình hình trở nên khó lường hơn".
Tin Gốc: Vnexpress
Tổ chức tang lễ cho người thân và đốt vàng mã là truyền thống lâu nay ở Trung Quốc, nhằm thể hiện lòng tưởng nhớ và tôn kính với người đã khuất, đồng thời gửi gắm hy vọng họ sẽ có cuộc sống sung túc ở thế giới bên kia.
Khi ngành công nghiệp thú cưng tiếp tục nở rộ, hàng loạt dịch vụ mô phỏng tập tục của con người đã mở ra, trong đó có tang lễ cho thú cưng. Những người nuôi thú sử dụng dịch vụ để kỷ niệm và xoa dịu nỗi đau mất đi con vật gắn bó.
Tang lễ được sắp xếp chu đáo với hoa tươi, hộp lưu giữ dấu chân..., mang tới cho thú cưng lời vĩnh biệt trang trọng. Ngoài ra, một thị trường ngách dành cho thú cưng cũng xuất hiện, đó là vàng mã và đồ cúng tế. Nhiều cửa hàng trực tuyến cung cấp gói tang lễ thú cưng hạng sang với giá 35 USD, gồm 139 món vàng mã như dầu gội, máy giặt, điều hòa, vàng và bạc thỏi.
"Một năm trôi qua nhưng tôi vẫn rất nhớ bé cưng của mình. Hy vọng nó nhận được những thứ này và tận hưởng ở thế giới bên kia. Mong chúng tôi sẽ gặp lại nhau", một khách hàng viết trong phần đánh giá cửa hàng.
Một số người bán còn cung cấp dịch vụ hóa vàng với giá từ 19,9 đến 28,8 tệ. Nhân viên một cửa hàng cho biết tiền âm phủ và vàng mã thường được đốt vào ngày kỷ niệm của thú cưng, hoặc bất kỳ lúc nào người chủ tưởng niệm con vật.
Trên các nền tảng video ngắn, nhiều xưởng sản xuất quảng bá vàng mã thú cưng được làm giống như thật, mô phỏng cá hồi, cá ngừ, bít tết, bò Wagyu và gà khô.
"Đây là tiền âm phủ cho thú cưng mà chúng tôi sản xuất", một người bán hàng nói trong video. "Còn có tiền vàng in hình đôla Mỹ, bảng Anh và euro".
Wang Xianyou, Chủ tịch Hội Văn học Dân gian tỉnh An Huy, cho hay đốt vàng mã cho thú cưng không phải là phong tục dân gian mới, mà là sản phẩm của nền kinh tế cảm xúc.
"Trong nhịp sống nhanh ngày nay, một số người sử dụng các nghi thức giống con người để vượt qua nỗi đau mất thú cưng. Các hoạt động quảng bá thương mại đã thúc đẩy xu hướng này lan rộng, khiến nhiều người chấp nhận hơn", ông nói.
Theo Báo cáo Tiêu dùng ngành thú cưng Trung Quốc năm 2026, thị trường thú cưng tại đô thị đã đạt 312,6 tỷ nhân dân tệ (46 tỷ USD) năm 2025 và dự kiến tăng lên 405 tỷ nhân dân tệ vào năm 2028. Trong xu hướng tăng trưởng thần tốc này, không chỉ chi tiêu cho các sản phẩm liên quan đến thú cưng tiếp tục tăng, mà lĩnh vực y tế cũng ghi nhận tăng trưởng.
Có điều, xu hướng đốt vàng mã cho thú cưng cũng làm dấy lên nhiều cuộc tranh luận. Một số người cho rằng đây là chiêu trò marketing bán hàng.
"Tiền âm phủ cho thú cưng ư? Chẳng phải đây chỉ là trò nhảm nhí gây chú ý sao?", một người bình luận.
"Chó thậm chí còn không biết tiêu tiền, vậy đốt cái này có ích gì?", người khác bày tỏ.
"Thay vào đó, bạn nên hiếu thảo với cha mẹ mình thì hơn", người thứ ba góp ý.
Một người khác thì nói đùa: "Nhìn vào các mệnh giá kia thì có vẻ như ngay cả thú cưng cũng phải đối mặt với lạm phát ở thế giới bên kia rồi!"
Hồng Hạnh (Theo SCMP)
AFP đã phân tích dữ liệu về số ca tử vong vượt mức bình thường từ ngày 22-28.6 tại Bỉ, Pháp, Đức, Luxembourg, Hà Lan, Tây Ban Nha và Thụy Sĩ.
Trong giai đoạn này, đỉnh điểm của đợt nắng nóng ở một số quốc gia, khoảng 10.000 ca tử vong đã được ghi nhận. Thêm 2.200 ca tử vong nữa có liên quan đến đợt nắng nóng ở Vương quốc Anh từ ngày 18-28.6, theo ước tính của Cơ quan Khí tượng Anh (Met Office).
Dữ liệu sơ bộ từ Hệ thống Giám sát tử vong Châu Âu (EuroMOMO) cũng ghi nhận sự gia tăng đáng kể số ca tử vong vượt mức bình thường trong tuần cuối tháng 6, lên tới 14.260. Số liệu này dựa trên thống kê chính thức từ 24 quốc gia, chiếm khoảng 400 triệu dân. Số liệu của EuroMOMO không bao gồm một số khu vực ở Đông Âu.
"Mùa hè vẫn chưa kết thúc," ông Hans Henri P. Kluge, Giám đốc khu vực châu Âu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cảnh báo trong một tuyên bố. "Đây không phải là một thảm họa tự nhiên và nó đang lặp lại hằng năm vì quá nhiều chính phủ vẫn coi nắng nóng là một hiện tượng thời tiết chứ không phải là một tình trạng khẩn cấp về sức khỏe", ông Kluge khẳng định.
"Các công cụ để ngăn chặn hầu hết các ca tử vong này đã có sẵn. Hướng dẫn đã được công bố. Bằng chứng đã rõ ràng. Những gì chính phủ làm tiếp theo là một sự lựa chọn, và mùa hè này cho thấy điều gì đang bị đe dọa", ông Kluge nói.
Nhằm đối phó tình trạng nắng nóng cực đoan, các chính phủ, thành phố và nhà tuyển dụng ở châu Âu đang dần chuyển sang chế độ ứng phó khẩn cấp. Trên khắp lục địa, giới chức đang triển khai kết hợp các hành động khẩn cấp ngắn hạn và các chiến lược thích ứng dài hạn để giảm thiểu rủi ro về sức khỏe và duy trì các dịch vụ thiết yếu, theo báo Hespress.
Cụ thể, các chính phủ châu Âu đã kích hoạt cảnh báo nắng nóng cấp cao khi nhiệt độ tiếp tục tăng. Trong đó, Pháp, Tây Ban Nha, Ý và một số vùng của Vương quốc Anh đã ban hành cảnh báo đỏ, cảnh báo về nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng. Giới chức kêu gọi người dân tránh các hoạt động ngoài trời vào giờ cao điểm và theo dõi người già hoặc những thành viên gia đình dễ bị tổn thương.
Ngoài ra, các thành phố mở không gian làm mát công cộng. Theo Reuters, các trung tâm làm mát đang trở thành một trong những biện pháp khẩn cấp đầu tiên được triển khai tại các khu vực đô thị bị ảnh hưởng nặng nề nhất ở châu Âu.
Nhiều chủ doanh nghiệp cũng tăng cường các biện pháp an toàn liên quan nhiệt độ cao. Nước uống bổ sung, thiết bị làm mát và khu vực nghỉ ngơi có bóng mát đang được cung cấp cho người lao động làm việc ngoài trời hoặc trong môi trường nóng bức. Một số nơi làm việc cũng đang tăng thời gian nghỉ giải lao bắt buộc.
Tin Gốc: Thanh Niên