Trong bài đăng trên trang cá nhân, chuyên gia dinh dưỡng Zeng Jianming chia sẻ nhiều bệnh nhân tại phòng khám của ông khẳng định ăn uống thanh đạm, lành mạnh nhưng chỉ số xét nghiệm máu vẫn không đạt chuẩn. Ông cho hay nguyên nhân ở việc chọn sai thực phẩm. Theo chuyên gia, chế độ ăn cho người bệnh thận không phải là một hình phạt “không được ăn gì” mà thực chất là một “trò chơi thay thế”.
“Chỉ cần tránh được ba ‘cạm bẫy’ lớn là mặn, thực phẩm chế biến sẵn và các loại nước dùng, bệnh nhân vẫn có thể ăn ngon và đủ chất nếu nắm vững các nguyên tắc thay thế thực phẩm khoa học”, ông Zeng nói.
Sai lầm phổ biến đầu tiên nằm ở quan niệm về thực phẩm nguyên hạt. Nhiều người tin rằng gạo lứt, ngũ cốc hay các loại hạt là lựa chọn tốt nhất cho sức khỏe. Tuy nhiên, khi chức năng thận suy giảm và khả năng kiểm soát chỉ số phosphorus trong máu kém đi, những thực phẩm đó lại vô tình làm tăng gánh nặng bài tiết cho thận. Trong giai đoạn này, các loại thực phẩm tinh chế như cơm trắng, mì trắng hay bánh bao chay lại là lựa chọn an toàn hơn.
Thứ hai, nhiều người nghĩ không được ăn mặn nên chuyển sang mua “muối thấp natri”. Song chuyên gia cảnh báo các loại muối giảm mặn hoặc nước tương chứa hàm lượng natri thấp trên thị trường thường sử dụng kali để thay thế. Điều này cực kỳ nguy hiểm cho người bệnh thận. Thay vào đó, bệnh nhân nên sử dụng muối ăn thông thường nhưng tiết chế liều lượng hoặc tăng cường các gia vị tự nhiên như hành, gừng, tỏi và chanh để kích thích vị giác mà không gây hại.
Đối với rau củ quả, ông cho biết có một nghịch lý rằng một số bệnh nhân thận tin rau xanh có hàm lượng kali cao nên tuyệt đối không chạm vào song lại ăn rất nhiều cà chua và kiwi, vốn là những loại trái cây có hàm lượng kali cao. Chuyên gia khuyến nghị thay thế bằng các loại quả an toàn hơn như táo, nho, dứa hoặc lê. Riêng với rau xanh, phương pháp chế biến đúng cách là thái nhỏ, chần qua nước sôi rồi đổ bỏ phần nước đó trước khi đem xào nấu để loại bỏ tối đa lượng kali dư thừa.
Về lượng đạm, tâm lý sợ suy thận khiến nhiều bệnh nhân không dám ăn thịt, dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng. Ông Zeng khẳng định nhu cầu protein trước và sau khi chạy thận là hoàn toàn khác nhau, do đó, bệnh nhân cần tham vấn bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có thực đơn phù hợp với thể trạng cá nhân.
Để áp dụng vào thực tế, chuyên gia gợi ý những thay đổi đơn giản trong thực đơn hàng ngày. Bữa sáng thay vì sử dụng chè mè đen, bột ngũ cốc hay bánh mì kẹp thịt xông khói dùng kèm trà sữa, người bệnh nên chuyển sang ăn bánh mì trắng cùng một quả trứng chần (không thêm sốt), hoặc bánh bao chay ăn cùng trứng hấp và nước lọc.
Bữa trưa thay vì ăn các món cơm chan nước sốt hay canh thịt viên, hãy chuyển sang cơm trắng ăn cùng cá hấp hoặc gà xào hành và rau chần, lưu ý không uống nước dùng. Bữa tối cần tránh xa các loại mì tôm, bánh mì công nghiệp hay nước hầm xương “bồi bổ”, thay vào đó là nửa bát cơm trắng kết hợp một phần đạm chất lượng cao và rau xanh đã qua xử lý.
Ông Zeng cho hay điều thực sự gây áp lực lên thận không phải là việc thỉnh thoảng ăn một miếng thịt mà là thói quen tiêu thụ thực phẩm quá mặn, đồ chế biến sẵn trong mọi bữa ăn và uống quá nhiều các loại nước canh trong mỗi bữa ăn. Ông khẳng định: “Ăn uống đúng cách không làm giảm chất lượng sống của bệnh nhân, mà trái lại, đó là chìa khóa để duy trì chức năng thận lâu dài hơn”.
Ngày 2/5, đại diện Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết điển hình là một bé trai 6 tuổi chìm dưới ao của gia đình. Khi phát hiện, người nhà dốc ngược nạn nhân chạy vòng quanh khoảng hai phút rồi mới ép tim.
Sau khi tim đập trở lại, gia đình đưa bé đến y tế tuyến dưới rồi chuyển thẳng lên Bệnh viện Nhi Trung ương. Thời gian chìm lâu cùng thao tác dốc ngược làm mất "thời gian vàng", buộc các bác sĩ Khoa Điều trị tích cực Nội khoa phải cho trẻ thở máy và dùng thuốc chống phù não, hiện chưa rõ tiên lượng phục hồi.
Ngược lại, người lớn xử trí đúng cách đã giúp nhiều trẻ khác bảo toàn tính mạng. Một bệnh nhi 8 tuổi ở Ninh Bình ngạt nước khi tắm biển cùng gia đình. Người nhà nhanh chóng ép tim khoảng hai phút, giúp nhịp tim đập trở lại và đưa trẻ đi cấp cứu với chẩn đoán viêm phổi.
Một bé trai 3 tuổi ở Hà Nội cũng ngạt nước tại bể bơi du lịch nhưng thoát cửa tử nhờ mọi người xung quanh phát hiện, cấp cứu đúng cách. Hiện sức khỏe hai bệnh nhi này tiến triển tốt nhưng bác sĩ vẫn tiếp tục theo dõi tại viện.
Các chuyên gia nhấn mạnh nguyên nhân chính gây tử vong khi đuối nước là tình trạng não tổn thương do thiếu oxy. Não người chỉ chịu đựng thiếu oxy tối đa 4-5 phút. Vượt qua thời gian này, não sẽ tổn thương không hồi phục, gây tử vong hoặc để lại di chứng thần kinh. Do đó, nếu người lớn thực hiện hành động dốc ngược trẻ lên vai rồi chạy, nạn nhân sẽ đánh mất cơ hội sống hoặc chịu thêm tổn thương nặng nề.
Khi thấy trẻ chìm dưới nước, mọi người cần nhanh chóng đưa nạn nhân lên bờ, lay gọi để kiểm tra phản ứng. Nếu trẻ không thở, ngừng tim, người sơ cứu phải lập tức hồi sức tim phổi bằng cách thổi ngạt và ép tim ngoài lồng ngực.
Sau khi nạn nhân có dấu hiệu sinh tồn, người sơ cứu đặt trẻ nằm nghiêng ở tư thế an toàn, kê cao gối hai bên vai và nới rộng quần áo để phòng tránh ngạt thở trở lại. Cuối cùng, mọi người lau khô người, mặc đồ ấm cho trẻ và nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất.
Hội nghị Cấp cao Việt Nam - Pháp với chủ đề: "Tăng cường hợp tác triển khai công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ chiến lược về phát triển vắc xin thế hệ mới tại Việt Nam" do Bộ Y tế phối hợp với Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam tổ chức ngày 9-7 ở Hà Nội .
Tại Hội nghị, VNVC và Sanofi công bố những bước tiến mới trong tiến trình hợp tác sản xuất vắc xin công nghệ cao của Sanofi tại Nhà máy Vắc xin và Sinh phẩm VNVC .
Nhà máy dự kiến đi vào hoạt động vào cuối năm 2027, sản xuất vắc xin từ năm 2028 và thương mại hoá các vắc xin thế hệ mới từ 2029.
Nhà máy công nghệ cao là nền tảng để VNVC triển khai các chương trình hợp tác công nghệ với các đối tác quốc tế, Viện nghiên cứu hiện đại là điểm đến thu hút các nghiên cứu khoa học cho các loại vắc xin thế hệ mới.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó chủ tịch Quốc hội, khẳng định phát triển công nghệ và sản xuất vắc xin thế hệ mới không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế mà còn là vấn đề an ninh y tế và phát triển bền vững quốc gia.
Phó chủ tịch Quốc hội đề nghị VNVC và Sanofi xây dựng lộ trình hợp tác rõ ràng để sớm tạo ra các sản phẩm phục vụ người dân; phát huy vai trò của khu vực tư nhân, Nhà nước tạo hành lang pháp lý, xây dựng chính sách mua sắm công để tạo thị trường bền vững và phát triển năng lực công nghệ trong nước, đầu tư phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng, sản xuất và phân phối vắc xin thế hệ mới của khu vực.
Cũng tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết Việt Nam xác định vắc xin thế hệ mới là một sản phẩm công nghệ chiến lược. Sự tham gia của các cơ quan quản lý, các tổ chức quốc tế và các doanh nghiệp trong nước và toàn cầu sẽ giúp tiếp cận toàn diện, đa ngành, nhằm phát triển việc sản xuất vắc xin vững mạnh tại Việt Nam.
Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet kỳ vọng sự kết hợp giữa năng lực khoa học, công nghiệp của Pháp với hệ thống tiêm chủng, bảo quản và phân phối của VNVC sẽ giúp người dân Việt Nam tiếp cận các vắc xin chất lượng cao nhanh hơn, đồng thời góp phần nâng cao năng lực tự chủ y tế của Việt Nam.
Ông Stephen Alix, Chủ tịch Ngành hàng Vắc xin Toàn cầu của Sanofi, khẳng định sự kết hợp giữa năng lực công nghệ và kinh nghiệm toàn cầu của Sanofi với nền tảng đầu tư, nghiên cứu và triển khai bài bản của VNVC sẽ tạo tiền đề quan trọng để phát triển năng lực sản xuất vắc xin thế hệ mới tại Việt Nam.
Chia sẻ tại Hội nghị, ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc VNVC, khẳng định trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, với vị thế được nâng cao và có nhiều cơ chế, chính sách ngày càng thuận lợi hơn, khu vực kinh tế tư nhân xác định sẵn sàng chủ động tham gia đầu tư lớn vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược, đóng góp cùng Nhà nước xây dựng năng lực quốc gia về khoa học, công nghệ và y tế.
Hệ thống từ sớm đã đầu tư dài hạn để hình thành hệ sinh thái vắc xin và tiêm chủng toàn diện, từ mạng lưới gần 300 trung tâm tiêm chủng quy mô lớn trên toàn quốc.
Đặc biệt , VNVC đầu tư xây dựng Nhà máy hiện đại với công suất lớn, từ đó từng bước tiếp nhận chuyển giao các công nghệ chiến lược, công nghệ lõi trong sản xuất vắc xin thế hệ mới, đồng thời đầu tư lớn để chủ động phát triển nghiên cứu vắc xin theo các tiêu chuẩn quốc tế cao cấp.
"Chúng tôi kỳ vọng sẽ có thêm các cơ chế, chính sách đột phá để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược, góp phần giúp người dân tiếp cận sớm hơn với các vắc xin công nghệ cao với giá thành hợp lý hơn, từng bước chủ động cung ứng các vắc xin quan trọng, thế hệ mới cho thị trường trong nước, nâng cao năng lực tự chủ và an ninh y tế quốc gia", ông Ngô Chí Dũng nhấn mạnh.
Nhiều người thích ăn chuối như một món ăn nhẹ trong ngày. Bên cạnh đó, chuối cũng thường được kết hợp với các loại trái cây như quả mọng, táo, lê hay nho để làm sinh tố, vừa ngon miệng vừa bổ dưỡng.
Các nhà khoa học tại Đại học California, Davis (Mỹ) đã thực hiện nghiên cứu nhằm tìm hiểu liệu việc thêm chuối vào sinh tố làm từ các loại trái cây giàu flavanol có ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ dưỡng chất này của cơ thể hay không.
Những người tham gia được uống 2 loại sinh tố khác nhau:
Sau đó, họ được xét nghiệm máu và nước tiểu để xác định lượng flavanol cơ thể hấp thụ.
Kết quả đã phát hiện ra rằng cho chuối vào sinh tố quả mọng làm giảm mạnh khả năng hấp thụ flavanol vào cơ thể.
Cụ thể, thêm chuối vào xay cùng với sinh tố quả mọng làm giảm đến 84% lượng flavanol cơ thể hấp thụ so với đối chứng, theo trang tin khoa học Science Daily.
Trong khi đó, sinh tố quả mọng không làm giảm lượng flavanol cơ thể hấp thụ so với nhóm đối chứng.
Các tác giả cho biết họ rất bất ngờ vì chỉ 1 quả chuối cũng làm giảm nhanh mức flavanol trong sinh tố và lượng flavanol được hấp thụ trong cơ thể.
Các nhà nghiên cứu giải thích rằng sở dĩ chuối làm giảm lượng flavanol cơ thể hấp thụ là do hoạt động của enzyme PPO vốn có hoạt tính rất mạnh trong chuối, không chỉ làm giảm lượng flavanol khi xay chung chuối với quả mọng, mà ngay cả khi đã vào đến dạ dày, PPO vẫn hoạt động, khiến lượng flavanol hấp thụ bị giảm đi.
Flavanol là dưỡng chất thực vật hỗ trợ sức khỏe tim mạch và nhận thức, có nhiều trong dâu tây, táo, lê, việt quất, mâm xôi, nho, ca cao và các thành phần sinh tố phổ biến khác. Các hợp chất này đang được nghiên cứu về những lợi ích tiềm năng liên quan đến lưu lượng máu, huyết áp, cholesterol, điều hòa glucose và sức khỏe não bộ.
Nhóm nghiên cứu kết luận rằng chuối vốn rất tốt cho sức khỏe nhờ chứa chất xơ, kali và nhiều dưỡng chất khác. Tuy nhiên, hãy tránh thêm chuối vào sinh tố quả mọng, táo, lê, nho hoặc ca cao vì sẽ làm giảm lượng flavanol có lợi từ những thực phẩm này.
Cách tốt nhất để ăn chuối là kết hợp chuối với chất béo lành mạnh hoặc đạm như bơ đậu phộng, sữa chua hoặc các loại hạt. Điều này giúp ngăn ngừa lượng đường trong máu tăng đột biến và giúp no lâu hơn.
Chuối xanh, khi chưa chín hoàn toàn, chứa nhiều tinh bột kháng nên đặc biệt có lợi cho sức khỏe đường ruột. Trong khi đó, chuối chín với vị ngọt hơn lại cung cấp nguồn năng lượng nhanh và dễ hấp thu hơn, phù hợp để bổ sung năng lượng cho cơ thể, theo Healthline.
