Đi bộ mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, đặc biệt là ngăn ngừa bệnh mạn tính, nhưng đi bao nhiêu để đạt hiệu quả vẫn là chủ đề gây tranh cãi. Nghiên cứu mới vừa được công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications đã tìm ra con số chính xác giúp đẩy lùi huyết áp cao, tiểu đường, gan nhiễm mỡ và cả béo phì.
Trong khi lối sống ít vận động làm tăng tỷ lệ tử vong và các bệnh mạn tính cao hơn. Các nhà khoa học tại Trung tâm Y tế Đại học Vanderbilt (Mỹ) nhận thấy rằng ngồi nhiều làm tăng nguy cơ mắc vô số bệnh lý, từ tiểu đường, huyết áp cao, bệnh động mạch vành, suy tim, cho đến bệnh thận mạn tính, gan nhiễm mỡ, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, trầm cảm, ngưng thở khi ngủ và rung nhĩ.
Nhằm tìm hiểu xem cần đi bộ ít nhất bao nhiêu bước mỗi ngày để giảm thiểu những rủi ro trên, các tác giả đã xem xét 15.327 người tham gia được đeo thiết bị đếm bước chân, đặc biệt là những người ngồi nhiều, như dân văn phòng, ngồi từ 8 – 14 giờ mỗi ngày.
Kết quả đã phát hiện cố gắng đi bộ từ 1.700 đến 5.500 bước mỗi ngày có thể ngăn ngừa được nhiều bệnh mạn tính.
Các nhà nghiên cứu giải thích rằng: Thay vì chỉ khuyên đi bộ chung chung, nghiên cứu này đã chỉ ra số bước cụ thể bạn nên đi để ngăn ngừa bệnh tật. Và đây quả thực là tin vui cho những người phải ngồi nhiều do công việc, chỉ cần cố gắng đi bộ thêm một số bước cụ thể mỗi ngày là đã có thể hóa giải được tác hại của việc ngồi nhiều.
Tối thiểu, chỉ cần 1.700 bước (tương đương khoảng 15 – 20 phút đi bộ), bạn đã bắt đầu bảo vệ cơ thể khỏi béo phì và các bệnh nguy hiểm khác.
Tin Gốc: Thanh Niên
Bác sĩ Lương Cảnh Trung (Liang Jing-zhong), Phó Giám đốc Khoa Phụ sản, Bệnh viện Trường Canh Lâm Khẩu (Đài Loan), nhận định ung thư đại trực tràng có mối liên hệ mật thiết với thói quen ăn uống và lối sống. Đáng chú ý, không chỉ trẻ nhỏ mà ngay cả những phụ nữ có sở thích ăn đồ ăn vặt cũng đang tự đẩy mình vào vòng nguy hiểm.
Bác sĩ Lương Cảnh Trung chỉ ra rằng, ung thư đại trực tràng từ lâu đã luôn nằm trong nhóm 3 nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu. Trong đó, có tới 90% số ca ung thư đại trực tràng khởi phát từ các polyp. Những khối polyp này thường cần từ 5 đến 10 năm để tiến triển thành ung thư, đặc biệt các polyp tuyến (adenomatous polyp) có nguy cơ hóa ác cao nhất.
Đáng lo ngại hơn, cùng với sự gia tăng tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến (UPF) trên toàn cầu, tỷ lệ mắc ung thư đại trực tràng khởi phát sớm ở những người trẻ dưới 50 tuổi cũng đang liên tục gia tăng.
Bác sĩ Trung nhấn mạnh, việc xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân định kỳ kết hợp nội soi đại tràng có thể giúp phát hiện sớm và cắt bỏ các polyp tiền ung thư. Tuy nhiên, thay đổi thói quen ăn uống mới là phương pháp hữu hiệu nhất để ngăn chặn sự hình thành của các polyp này ngay từ đầu, từ đó giảm đáng kể nguy cơ ung thư. Đối với những bệnh nhân có tiền sử cắt bỏ polyp, việc tái khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ sau phẫu thuật là bắt buộc để đảm bảo sức khỏe đường ruột.
Theo một nghiên cứu quy mô lớn được công bố trên tạp chí y khoa danh tiếng JAMA Oncology, các nhà khoa học đã theo dõi 29.000 nữ nhân viên điều dưỡng trong giai đoạn từ năm 1991 đến 2015, với thời gian theo dõi trung bình lên tới 13 năm. Nghiên cứu tập trung đánh giá mối tương quan giữa lượng thực phẩm siêu chế biến nạp vào cơ thể và nguy cơ xuất hiện polyp tiền ung thư đại trực tràng. Kết quả khẳng định việc thay đổi chế độ ăn uống là một biện pháp can thiệp cực kỳ hiệu quả để phòng ngừa căn bệnh này.
Cụ thể, nghiên cứu chỉ ra rằng nhóm tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến nhiều nhất (khoảng 10 phần mỗi ngày) có nguy cơ xuất hiện polyp tuyến cao hơn rõ rệt so với nhóm tiêu thụ ít nhất (khoảng 3 phần mỗi ngày).
Tuy nhiên, nghiên cứu cũng ghi nhận nguy cơ phát triển các tổn thương răng cưa (serrated lesions) không có sự khác biệt đáng kể giữa hai nhóm này. Những số liệu thực tế này là lời cảnh báo đanh thép gửi tới các chị em phụ nữ: Việc tiêu thụ quá mức thực phẩm chế biến sẵn đang âm thầm đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe đường ruột.
Thực phẩm siêu chế biến (UPF) là những sản phẩm thường chứa từ 5 thành phần trở lên, đi kèm một lượng lớn các chất phụ gia không được sử dụng trong nấu ăn gia đình thông thường (như chất tạo màu, hương liệu nhân tạo, chất tạo ngọt, chất bảo quản...). Những công nghệ chế biến này khiến người tiêu dùng hầu như không thể nhận ra hình dáng nguyên bản của nguyên liệu ban đầu.
Bác sĩ Lương Cảnh Trung đã chỉ ra 5 nhóm thực phẩm siêu chế biến cực kỳ quen thuộc mà chúng ta thường vô tình tiêu thụ mỗi ngày.
Đầu tiên là nhóm đồ ăn vặt đóng gói bao gồm khoai tây chiên, socola, bánh quy và kẹo. Tiếp theo là nhóm đồ uống có đường vô cùng phổ biến như nước ngọt có ga, nước tăng lực, nước trái cây đóng hộp và trà sữa đóng chai. Thứ ba là nhóm đồ ăn nhanh tiện lợi được nhiều người bận rộn ưa chuộng như mì ăn liền, pizza đông lạnh hay các hộp cơm ăn liền dùng cho lò vi sóng.
Thứ tư là nhóm thịt chế biến sẵn tiềm ẩn nhiều nguy cơ như xúc xích, thịt nguội, thịt ba chỉ xông khói và thịt hộp. Cuối cùng là nhóm các thực phẩm ăn liền khác như nước sốt pha sẵn, sữa chua có hương liệu và bánh mì đóng gói.
Bác sĩ Trung lưu ý, rất nhiều người đang vô tư sử dụng các món ăn nhanh như mì gói, pizza đông lạnh hay cơm hộp vi sóng làm bữa ăn chính hàng ngày. Thậm chí, những sản phẩm tưởng chừng như rất tốt cho sức khỏe vì có chứa lợi khuẩn như "sữa chua có hương liệu" (sữa chua vị trái cây...), hoặc bánh mì đóng gói, nước sốt chế biến sẵn cũng là thực phẩm siêu chế biến. Chúng chứa rất nhiều chất phụ gia, vô tình tạo áp lực và gánh nặng cực lớn cho cơ thể mà người tiêu dùng không hề hay biết.
Để chủ động phòng ngừa hiểm họa ung thư đại trực tràng, bác sĩ Lương Cảnh Trung đưa ra những lời khuyên thực tế:
Về tầm soát y tế: Khuyến nghị người dân nên bắt đầu thực hiện nội soi đại trực tràng định kỳ từ độ tuổi 45 đến 50 để phát hiện và cắt bỏ sớm các polyp. Việc chủ động tầm soát giúp chúng ta nắm rõ tình trạng đường ruột, từ đó chặn đứng mầm mống ung thư trước khi nó kịp phát triển, giúp nâng cao tỷ lệ sống sót của bệnh nhân lên tối đa.
Về thay đổi thói quen ăn uống: Nên hạn chế tối đa việc tiêu thụ các loại thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn và đồ nướng. Thay vào đó, hãy bổ sung nhiều chất xơ vào thực đơn hàng ngày, tăng tỷ lệ rau củ quả và ưu tiên sử dụng các loại thực phẩm nguyên bản (chưa qua chế biến).
Bác sĩ Trung đặc biệt nhấn mạnh, dù bạn là người đã nghỉ hưu, dân văn phòng bận rộn hay các bạn trẻ tự lập, hãy bắt đầu bảo vệ bản thân ngay hôm nay bằng việc cắt giảm các thực phẩm siêu chế biến. Hãy biến thói quen ăn uống lành mạnh trở thành lá chắn kiên cố đầu tiên giúp cơ thể đẩy lùi căn bệnh ung thư quái ác này.
Tin Gốc: Vnexpress
Sức Khỏe
Giám đốc Sở Y tế TP.HCM: Khẩn trương nghiên cứu, đề xuất giải pháp khám sức khỏe 15 triệu người dân
Trước đó, chiều 1-4, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đã phát biểu kết luận Hội nghị Thành ủy TP.HCM lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025 - 2030, đã giao ngành y tế một nhiệm vụ rất rõ ràng và cấp bách:
Trong năm 2026 phải tổ chức khám, tầm soát sức khỏe cho 100% người dân TP, bảo đảm mỗi người dân được khám ít nhất một lần, không chia giai đoạn.
PGS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho hay thực hiện chỉ đạo này, Sở Y tế TP đang khẩn trương nghiên cứu và đề xuất các giải pháp khả thi, phù hợp với đặc điểm của một siêu đô thị có dân số lớn, biến động cao và nhu cầu chăm sóc sức khỏe đa dạng.
Trên cơ sở đánh giá toàn diện các điều kiện thực tế, ngành y tế TP định hướng triển khai theo mô hình "kiềng ba chân" với ba nhóm giải pháp bổ trợ lẫn nhau, tạo thành hệ thống bao phủ toàn diện, linh hoạt và hiệu quả, với mục tiêu xuyên suốt là không bỏ sót người dân nào.
Nhóm giải pháp thứ nhất là tổ chức khám sức khỏe phi địa giới hành chính. Đây là định hướng phù hợp với đặc điểm dân cư của TP, nơi có số lượng lớn người lao động tự do, công nhân, người làm việc xa nơi cư trú, người tạm trú hoặc thường xuyên di chuyển giữa các khu vực.
Nếu chỉ tổ chức khám sức khỏe theo nơi đăng ký thường trú hoặc theo địa bàn hành chính cố định, rất dễ bỏ sót một bộ phận lớn người dân do việc đi khám không thuận tiện.
Vì vậy, quan điểm của ngành y tế là "y tế phải theo chân người dân, không bắt người dân đi theo địa giới hành chính".
Người dân có thể lựa chọn cơ sở y tế thuận tiện nhất để được khám sức khỏe, không phụ thuộc nơi cư trú.
Để triển khai hiệu quả, ngành y tế sẽ huy động tối đa mọi cơ sở y tế đủ điều kiện tham gia, bao gồm cả cơ sở công lập và ngoài công lập, các bệnh viện, phòng khám đa khoa...
Nhóm giải pháp thứ hai là tổ chức khám sức khỏe cho người thuộc nhóm nguy cơ ngay tại cộng đồng như người cao tuổi, người yếu thế, người mắc bệnh không lây nhiễm, người có nguy cơ cao và những trường hợp cần quản lý sức khỏe lâu dài tại cộng đồng.
Đây là không gian để trạm y tế và mô hình đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư phát huy vai trò nòng cốt.
Nhóm giải pháp thứ ba thu thập dữ liệu sức khỏe sẵn có. Trên thực tế, một bộ phận lớn người dân đã có dữ liệu sức khỏe thông qua khám định kỳ tại trường học, cơ quan, doanh nghiệp hoặc dữ liệu khám chữa bệnh tại các bệnh viện.
Ba nhóm giải pháp tạo thành "kiềng ba chân" vững chắc: hai chân là tổ chức khám trực tiếp bằng nhiều hình thức linh hoạt, chân còn lại là dữ liệu giữ vai trò kết nối và nâng cao giá trị toàn bộ hoạt động.
Người đứng đầu ngành y tế TP.HCM khẳng định, chiến lược này không chỉ giúp người dân được khám sức khỏe ít nhất một lần trong năm 2026, mà còn đặt nền tảng để mỗi người dân được quản lý sức khỏe suốt vòng đời trên một hệ thống dữ liệu thống nhất.
Song song đó, ngành y tế sẽ xây dựng các gói khám sức khỏe theo độ tuổi và các gói tầm soát theo nhóm nguy cơ, được thiết kế khoa học và công bố công khai để người dân dễ dàng lựa chọn.
Tuy nhiên để hiện thực hóa ba nhóm giải pháp này, PGS Tăng Chí Thượng nhấn mạnh cần sự vào cuộc đồng bộ của các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương cùng ngành y tế. Đây không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành y tế, mà là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị.
Chính quyền địa phương giữ vai trò quan trọng trong việc rà soát đối tượng, vận động người dân tham gia, bố trí địa điểm và phối hợp tổ chức các điểm khám phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.
Bên cạnh đó, cần xây dựng cơ chế tài chính linh hoạt nhưng chặt chẽ để huy động tối đa nguồn lực xã hội. Cơ chế này phải bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch, đúng quy định, đồng thời tạo điều kiện để các cơ sở y tế công lập và ngoài công lập đủ điều kiện tham gia cung ứng dịch vụ khám sức khỏe.
Việc kết hợp ngân sách nhà nước với nguồn xã hội hóa, bảo hiểm y tế và các chương trình khám sức khỏe của cơ quan, doanh nghiệp sẽ giúp mở rộng nhanh năng lực triển khai và bảo đảm tính bền vững lâu dài.
Ngày 3/4, BS.CK1 Nguyễn Lê Phú, Khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức, cho biết kết quả xét nghiệm khiến bệnh nhân bất ngờ khi phát hiện nhiễm virus viêm gan B. Đồng thời, chỉ số AFP (dấu ấn tầm soát ung thư gan) tăng vọt. CT Scan bụng có cản quang ghi nhận tổn thương phù hợp với u gan.
Hội chẩn đa chuyên khoa, các bác sĩ chỉ định phẫu thuật cắt gan trái để loại bỏ khối u. Êkíp do BS.CK2 Mai Hóa, Phó giám đốc bệnh viện, phụ trách chính đã mổ hai giờ, ứng dụng các thiết bị hiện đại như dao siêu âm Harmonic và máy cắt nối mạch máu chuyên dụng. Sau phẫu thuật, sức khỏe bệnh nhân hồi phục tốt, không sốt, ăn uống được và có thể đi lại ngay từ những ngày đầu.
Hiện, kết quả giải phẫu bệnh xác định bệnh nhân mắc ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) giai đoạn tiến triển, đã xâm lấn mạch máu nhưng may mắn chưa di căn hạch hay di căn xa. Dự kiến, ngày 14/4 bệnh nhân sẽ tái khám để bắt đầu phác đồ điều trị tại Khoa Ung bướu, kết hợp điều trị viêm gan siêu vi B.
Theo bác sĩ Phú, ung thư gan ngày càng trẻ hóa. Người nhiễm viêm gan siêu vi B, C có hoặc không kèm xơ gan là nhóm nguy cơ rất cao. Ở giai đoạn sớm, bệnh thường ít triệu chứng hoặc triệu chứng rất mơ hồ, dễ bị người trẻ bỏ qua. Nếu không được chẩn đoán và phẫu thuật sớm, khối u sẽ phát triển lớn, lan sang phần gan lành và di căn, khiến quá trình điều trị trở nên phức tạp, tốn kém và khó triệt để.
Bác sĩ khuyến cáo người dân cần duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ hai lần mỗi năm. Đặc biệt, nhóm nguy cơ cao mang virus viêm gan B, C hoặc xơ gan bắt buộc phải siêu âm gan và xét nghiệm máu mỗi 3-6 tháng. Việc lắng nghe cơ thể và không xem nhẹ những triệu chứng nhỏ nhất là chìa khóa phát hiện sớm và bảo vệ bản thân trước căn bệnh tiến triển âm thầm này.
Lê Phương
Nguồn: https://vnexpress.net/co-gai-24-tuoi-ung-thu-gan-5057282.html