Dự thảo hồ sơ chính sách sửa đổi Bộ luật Hình sự đang được Bộ Công an xây dựng, lấy ý kiến công khai đến hết ngày 7/5.
Một trong các nội dung đang được đề xuất là nâng mức phạt tù ở một số loại tội danh có nhiều diễn biến phức tạp, xâm hại trực tiếp đến danh dự, nhân phẩm, tự do của con người. Ngoài ra, tội phạm có tính chất gian dối, gây nhiều bức xúc trong thời gian qua, các tội có mức thu lợi bất chính lớn cũng được đề xuất tăng án tù.
Dưới đây là các tội đang được đề xuất tăng hình phạt và mức phạt hiện tại. Dự thảo chưa đề xuất mức tăng cụ thể.
Vì sao phải tăng mức phạt với các tội này
Qua tổng kết thi hành Bộ luật Hình sự thời gian qua, Bộ Công an đánh giá, loại tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm diễn biến ngày càng phức tạp. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những mâu thuẫn bột phát, mâu thuẫn cá nhân; người thực hiện hành vi ở nhóm độ tuổi thanh thiếu niên từ 16 đến 29 tuổi có xu hướng gia tăng.
Đặc biệt, vi phạm về y tế, an toàn thực phẩm chủ yếu đến từ kinh doanh, lưu giữ, tiêu thụ các mặt hàng thực phẩm thịt đông lạnh không rõ nguồn gốc, sử dụng phụ gia, hóa chất không bảo đảm.
Một số tội liên quan lĩnh vực tài chính, kinh tế, thuế, bảo hiểm…. đều thu lợi bất chính rất lớn, có những vụ án lên đến hàng nghìn tỷ đồng.
Song nhìn chung, Bộ Công an đánh giá, mức phạt hiện nay với các tội danh trên còn thấp, chưa tương xứng, chưa đảm bảo răn đe và tính công bằng.
Do đó, việc tăng hình phạt là cần thiết để tạo môi trường xã hội an toàn, ổn định, bảo vệ tốt hơn quyền con người. Đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, các quyền về bảo vệ danh dự, uy tín, nhân phẩm con người rất dễ bị xâm hại trên không gian mạng.
Bổ sung hình phạt bổ sung lao động công ích
Theo quy định hiện hành tại Điều 36 Bộ luật Hình sự 2015, “lao động phục vụ cộng đồng” không phải là một hình phạt độc lập mà chỉ là biện pháp hỗ trợ áp dụng cho người bị phạt cải tạo không giam giữ nhưng không có việc làm.
Thời lượng tối đa 4 giờ/ngày và 5 ngày/tuần, miễn trừ cho nhóm yếu thế như phụ nữ mang thai hoặc người khuyết tật nặng.
Trong Dự thảo lần này, Bộ Công an đề xuất lao động công ích thành một hình phạt bổ sung chính thức trong hệ thống hình phạt.
Điều này đồng nghĩa, đây sẽ là nghĩa vụ pháp lý buộc người bị kết án phải thực hiện theo phán quyết của Tòa án, không quan trọng họ có việc làm hay không (vì “lao động phục vụ cộng đồng” hiện chỉ áp dụng cho người không có việc làm).
Bộ Công an đánh giá biện pháp này tăng tính hướng thiện, giúp người phạm tội nhận thức trách nhiệm với cộng đồng và giảm nguy cơ tái phạm. Đây là giải pháp thay thế hiệu quả cho hình phạt tiền, với người phạm tội không có khả năng tài chính.
Lao động công ích cũng giảm chi phí giam giữ và quản lý trại giam, đồng thời tạo ra lợi ích trực tiếp từ thành quả lao động cho xã hội. Đây cũng là hình phạt đã được nhiều nước trên thế giới áp dụng.
Ngày 26/5, thông tin từ Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Đắk Lắk, đơn vị đã phối hợp xác minh, mời làm việc đối với 9 thanh thiếu niên có hành vi điều khiển xe máy vi phạm luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ và mang theo hung khí.
Trước đó, một clip ngắn ghi lại hình ảnh nhóm thanh thiếu niên điều khiển xe máy trên quốc lộ 1 đoạn qua địa bàn phường Xuân Đài (Đắk Lắk) không đội mũ bảo hiểm, cầm dao, gậy, cành cây. Nhóm này còn có hành vi lạng lách, người ngồi sau xe liên tục hò hét, khua hung khí và cười đùa với nhau trên đường.
Việc các thanh thiếu niên phóng xe với tốc độ cao trên quốc lộ, lạng lách giữa dòng phương tiện khiến nhiều người không khỏi lo ngại về nguy cơ mất an toàn giao thông và gây bức xúc cho những người đi cùng chiều trên tuyến đường.
Tiếp nhận thông tin, lực lượng Cảnh sát giao thông cùng công an địa phương rà soát camera, xác minh phương tiện và người liên quan. Làm việc ban đầu, cơ quan chức năng xác định nhóm thanh thiếu niên đã tụ tập đi chơi ban đêm, tự quay clip rồi đăng tải để câu view (lượt xem).
Vụ việc đang được cơ quan chức năng làm rõ để xử lý các cá nhân vi phạm theo quy định pháp luật.
Ngày 16/5, Oanh, Dương Thị Yến Xuân (56 tuổi) và Thạch Hiểu (47 tuổi) bị Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP HCM khởi tố, tạm giam về hành vi Tổ chức sản xuất, buôn bán hàng giả.
Động thái này của cơ quan điều tra đưa ra trong bối cảnh toàn lực lượng đang thực hiện cao điểm 45 ngày đêm chuyển hóa địa bàn theo chỉ đạo của Giám đốc Công an TP HCM.
Trước đó, trong quá trình tuần tra kiểm soát tại khu vực đường Cầu Kinh, phường Tân Tạo (quận Bình Tân cũ), cảnh sát kinh tế phát hiện Thạch Hiểu đang vận chuyển nhiều thùng carton mang nhãn hiệu Ajinomoto có biểu hiện nghi vấn nên tiến hành kiểm tra.
Lực lượng chức năng phát hiện toàn bộ số hàng hóa không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ. Thạch Hiểu thừa nhận đây là hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ nên tổ công tác đã đưa về trụ sở để làm việc.
Quá trình khám xét, lực lượng chức năng thu giữ 305 gói bột ngọt giả thành phẩm nhãn hiệu Ajinomoto, hơn 23.000 bao bì giả các loại, khoảng 70 kg bột ngọt nguyên liệu cùng nhiều tang vật, phương tiện phục vụ hoạt động sản xuất như cân điện tử, máy ép nhiệt, dụng cụ sang chiết, đóng gói và các tài liệu liên quan...
Cơ quan điều tra xác định, Oanh là người chủ mưu, tổ chức mua bán bao bì giả nhãn hiệu Ajinomoto để cung cấp cho Thạch Hiểu sử dụng vào việc sản xuất bột ngọt giả. Xuân tham gia với vai trò giúp sức, thực hiện việc cất giấu, giao nhận bao bì và nhận tiền từ hoạt động tiêu thụ hàng giả.
Kết quả điều tra, từ đầu năm đến nay, nhóm này đã thu mua bột ngọt trôi nổi, không rõ nguồn gốc trên thị trường, sau đó sang chiết, đóng gói vào bao bì giả nhãn hiệu Ajinomoto. Từ đây, hơn 4 tấn hàng được đưa ra tiêu thụ tại các cửa hàng, tạp hóa trên địa bàn TP HCM.
Cơ quan điều tra nhận định hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm này không chỉ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của doanh nghiệp mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng, môi trường kinh doanh và trật tự quản lý kinh tế.
Ngày 1/5, Lễ và Phạm Hoàng Gia (32 tuổi) bị Công an TP HCM bắt tạm giam về hành vi Gây rối trật tự công cộng.
Theo điều tra, chiều 22/3, Gia có biểu hiện say xỉn, được người quen chở bằng xe máy qua hầm Thủ Thiêm, hướng từ trung tâm về TP Thủ Đức cũ. Lúc này, Lễ đi xe phía sau liên tục bấm còi xin vượt.
Đường đông, phía sau lại bấm còi dồn dập, Gia quay lại chửi. Khi vừa ra khỏi hầm vượt sông Sài Gòn, Lễ tăng ga áp sát, chửi lại rồi bỏ đi. Đến giao lộ Mai Chí Thọ - Nguyễn Cơ Thạch, hai xe cùng dừng chờ đèn đỏ. Đôi bên tiếp tục gây gổ.
Gia xuống xe lao vào ẩu đả với Lễ. Trong lúc giằng co, cả hai va quẹt làm ngã xe máy của một người dân đang lưu thông trên đường. Dù vậy, hai người này vẫn tiếp tục đánh nhau, mặc kệ dòng xe cộ đông đúc qua lại. Sự việc chỉ dừng lại khi người đi đường và người thân của Gia vào can ngăn.
Cơ quan điều tra xác định, hành vi của Lễ và Gia diễn ra tại nơi công cộng, gây mất an ninh trật tự và ảnh hưởng xấu đến an toàn xã hội, thể hiện thái độ xem thường pháp luật.