Bộ Công an vừa công bố dự thảo hồ sơ chính sách dự án bộ luật Hình sự (sửa đổi), đề xuất nhiều điểm mới liên quan đến hình phạt tiền, để lấy ý kiến.
Theo cơ quan soạn thảo, bộ luật Hình sự hiện hành xác định phạt tiền là một trong các hình phạt chính; được áp dụng đối với một số trường hợp phạm tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng và rất nghiêm trọng (thuộc các nhóm tội nhất định do bộ luật quy định).
Song, thực tế cho thấy phạm vi các tội danh được áp dụng hình phạt tiền còn tương đối hẹp, chưa bao quát hết các trường hợp nên áp dụng (chẳng hạn người phạm tội rất nghiêm trọng thuộc nhóm các tội phạm về chức vụ).
Do đó, Bộ Công an đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt tiền đối với một số tội danh (dự thảo chưa nêu cụ thể) nhằm phù hợp với quan điểm của Đảng về tăng cường hình phạt tiền tại Nghị quyết số 49 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp; đồng thời phù hợp với quan điểm về phòng, chống tham nhũng được nêu tại các văn kiện của Đại hội Đảng lần thứ XIII và XIV.
Vẫn theo cơ quan soạn thảo, bộ luật Hình sự hiện hành chủ yếu thiết kế theo hướng “có thể phạt tiền” hoặc “phạt tiền hoặc phạt tù”, chứ chưa hình thành một nguyên tắc khái quát theo hướng: trong một số trường hợp luật định, tòa án chỉ quyết định hình phạt tiền thay vì hình phạt tù.
Hệ quả dẫn tới giảm tính thống nhất trong quyết định hình phạt; thiếu cơ chế đầy đủ để khắc phục hậu quả, bồi hoàn và thu hồi lợi ích bất hợp pháp của hình phạt tiền; chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu nhân đạo hóa và phân hóa trách nhiệm hình sự; tăng áp lực lên hệ thống giam giữ và thi hành án hình sự.
Để khắc phục, Bộ Công an đề xuất bổ sung quy định về quyết định hình phạt là hình phạt tiền thay vì hình phạt tù đối với một số tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, nếu người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực hợp tác trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử và đã khắc phục toàn bộ hậu quả, bồi thường toàn bộ thiệt hại.
Song song với đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt tiền, Bộ Công an nhận định mức phạt tiền tối thiểu tại điều 35 (1 triệu đồng với cá nhân) và điều 77 (50 triệu đồng với pháp nhân) là tương đối thấp.
Các mức này chưa phù hợp với tình hình phát triển kinh tế, xã hội, chưa tính đến sự thay đổi của mức lương cơ sở và thu nhập bình quân đầu người, chưa đáp ứng được khuyến nghị của lực lượng đặc nhiệm tài chính về chống rửa tiền (FATF) và Nhóm châu Á – Thái Bình Dương về chống rửa tiền (APG) về hình phạt tiền đối với pháp nhân thương mại.
Đồng thời, mức phạt tiền ở một số nhóm tội có tính chất thu lợi bất chính (lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại; thuế, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm; công nghệ thông tin, mạng viễn thông…) còn thấp, chưa phù hợp với tình hình kinh tế, xã hội của đất nước.
Các đối tượng phạm tội nêu trên đều thu lợi bất chính rất lớn, có những vụ án lên đến hàng nghìn tỉ đồng.
Từ bất cập đã nêu, Bộ Công an đề xuất nâng mức phạt tiền để bảo đảm tính nghiêm khắc, răn đe của hình phạt, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế, xã hội và đáp ứng khuyến nghị của các tổ chức quốc tế.
Điều này giúp khắc phục tình trạng nếu lợi nhuận bất chính vượt xa mức tiền phạt thì chế tài hình sự sẽ mất tác dụng. Tuy vậy, cũng đòi hỏi phải rà soát đồng bộ các ngưỡng định tội, định khung, truy thu, tịch thu, buộc nộp lại khoản thu lợi bất chính để tránh sự thiếu cân đối, chồng lấn giữa hình phạt tiền và nghĩa vụ dân sự, tài sản.
Ngày 1/6, cơ quan chức năng tỉnh Phú Thọ phối hợp với chính quyền xã Toàn Thắng tiếp tục điều tra nguyên nhân anh H.Q.H. (SN 1983, trú xã Tân Lạc, Phú Thọ) tử vong khi tắm tại thác Trăng.
Trước đó chiều 31/5, anh H. trong lúc tắm thác Trăng đã leo lên tầng cao của thác rồi nhảy xuống dưới, dẫn đến bất tỉnh.
Ban quản lý thác Trăng cùng người nhà đã đưa nạn nhân đến trạm y tế gần đó cấp cứu, nhưng không qua khỏi.
Qua kiểm tra của cơ quan chức năng, trên vùng đầu nạn nhân có vết thương. Khu vực anh này nhảy từ trên cao xuống nước bên dưới thác có nhiều đá ngầm.
Nguyên nhân vụ việc đang được lực lượng chức năng điều tra làm rõ.
Thác Trăng có chiều cao khoảng 20m, với 5 tầng thác là điểm du lịch nổi tiếng ở tỉnh Hòa Bình cũ (nay là Phú Thọ). Mùa hè rất đông người dân và du khách đến đây tham quan và tắm giải nhiệt. Tại thác nước này cũng đã từng xảy ra vụ đuối nước tử vong.
Phát biểu tại gặp gỡ báo chí, Tổng thống Anura Kumara Dissanayake bày tỏ vui mừng được đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến thăm Sri Lanka, thể hiện sự coi trọng của Việt Nam đối với Sri Lanka. Chuyến thăm góp phần tăng cường tình hữu nghị truyền thống và nâng tầm hơn nữa hợp tác song phương vì lợi ích của nhân dân hai nước và vì hòa bình, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.
Đây cũng là dịp để hai bên đánh giá toàn diện quan hệ hợp tác trong những năm qua, đồng thời xác định các phương hướng và biện pháp cụ thể nhằm đưa quan hệ hai nước lên tầm cao mới.
Tổng thống Anura Kumara Dissanayake đánh giá cao và bày tỏ ấn tượng về thành tựu phát triển của Việt Nam, tin tưởng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đất nước sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Ông nhấn mạnh, Việt Nam và Sri Lanka có quan hệ truyền thống hữu nghị lâu dài. Người dân Sri Lanka luôn dành tình cảm tôn kính đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh - Lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, nhà văn hóa kiệt xuất.
Tổng thống Sri Lanka cũng mong muốn tiếp tục tăng cường hợp tác với Việt Nam trên các lĩnh vực mà hai bên có tiềm năng; mở rộng hợp tác văn hóa, giáo dục, tôn giáo và giao lưu nhân dân, góp phần củng cố mối quan hệ hai nước. Hai bên tăng cường hợp tác đa phương và phối hợp chặt chẽ trong các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm vì hòa bình, ổn định và hợp tác phát triển.
Tại gặp gỡ báo chí, Tổng thống Anura Kumara Dissanayake cũng bày tỏ cảm ơn Chính phủ Việt Nam đã dành cho Sri Lanka những món quà ý nghĩa, thiết thực.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ cảm ơn ngài Tổng thống, Chính phủ và nhân dân Sri Lanka đã dành cho đoàn đại biểu cấp cao của Đảng và Nhà nước Việt Nam sự đón tiếp nồng hậu, trọng thị và thân tình.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng chúc mừng ngài Tổng thống và Chính phủ liên minh về những thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, từng bước phục hồi và đưa Sri Lanka quay trở lại quỹ đạo phát triển, không ngừng nâng cao đời sống của người dân. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bày tỏ tin tưởng chắc chắn rằng, Sri Lanka sẽ sớm đạt được các mục tiêu đề ra.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết, hai bên vừa có cuộc hội đàm rất thành công; đánh giá cao tình hữu nghị bền chặt, sự tin cậy và ủng hộ lẫn nhau mà hai nước đã xây dựng qua hơn 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao; chia sẻ tầm nhìn về khu vực, về thế giới và thống nhất trong bối cảnh then chốt hiện nay, Việt Nam và Sri Lanka đang hội tụ nhiều cơ hội và lợi ích tương đồng để đưa quan hệ hai nước phát triển lên tầm cao mới.
Theo Tổng Bí thư, hai bên đã nhất trí nâng cấp quan hệ Việt Nam - Sri Lanka lên Đối tác toàn diện; cam kết tiếp tục củng cố và tăng cường hợp tác hữu nghị, xác lập tin cậy chính trị ở mức cao, mở rộng phạm vi và mức độ hợp tác theo hướng toàn diện, thực chất trên tất cả các lĩnh vực.
Hai bên thống nhất tập trung làm sâu sắc hơn hợp tác chính trị, quốc phòng, an ninh trên cơ sở tin cậy, hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau, tăng cường hơn nữa trao đổi và tiếp xúc cấp cao, trên tất cả các kênh đảng, nhà nước, quốc hội và giao lưu nhân dân cũng như duy trì đều đặn các cơ chế hợp tác song phương.
Hai bên tăng cường hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, nông nghiệp, năng lượng, khoa học - công nghệ theo hướng thực chất, cùng có lợi; triển khai các biện pháp đột phá nhằm sớm đạt mục tiêu kim ngạch thương mại 1 tỉ USD; hướng đến một thỏa thuận về thương mại, đầu tư song phương giữa hai nước trong tương lai.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hoan nghênh các hãng hàng không Việt Nam mở đường bay thẳng giữa hai nước, đây sẽ là bước đột phá về kết nối, tạo điều kiện thuận lợi để tăng cường hợp tác trên nhiều lĩnh vực.
Theo Nghị định số 85/2026/NĐ-CP quy định về bảo hiểm hưu trí bổ sung có hiệu lực từ 10.5, đối tượng tham gia là người sử dụng lao động và người lao động đã tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc.
Bên cạnh chế độ hưu trí bắt buộc, bảo hiểm hưu trí bổ sung được thiết kế như một "tầng" bảo vệ thứ hai. Đây là loại hình bảo hiểm mang tính tự nguyện, cho phép người lao động chủ động tích lũy thêm nguồn tài chính dài hạn, qua đó nâng cao mức sống khi hết tuổi lao động và giảm phụ thuộc vào nguồn thu nhập duy nhất từ lương hưu cơ bản.
Theo BHXH Việt Nam, cả nước có khoảng 3,4 triệu người đang hưởng lương hưu và trợ cấp hằng tháng. Trong số này, nhóm hưởng từ 3 - dưới 6 triệu đồng/tháng đông nhất (gần 40%) với khoảng 1,35 triệu người, tiếp đến là nhóm từ 6 - dưới 10 triệu đồng/tháng với hơn 1,06 triệu người (chiếm 31,1%).
Đáng chú ý, có khoảng 419.000 người nhận dưới 2,34 triệu đồng/tháng (chiếm 4,3%) và gần 145.000 người hưởng từ 2,34 - dưới 3 triệu đồng/tháng (12,3%).
Nguyên nhân có thể do thời gian tham gia BHXH chưa đủ dài, mức tiền lương làm căn cứ đóng còn hạn chế hoặc quá trình tham gia chưa liên tục… Điều này cho thấy việc bổ sung thêm các kênh tích lũy phù hợp là cần thiết, giúp người lao động chủ động chuẩn bị tài chính từ sớm và từng bước bảo đảm tốt hơn thu nhập khi bước vào tuổi nghỉ hưu.
Đáng chú ý, nghị định nhấn mạnh việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung theo nguyên tắc linh hoạt và tự nguyện, tạo điều kiện để người lao động chủ động tham gia phù hợp với nhu cầu và khả năng tài chính của mình.
Theo đó, việc tham gia không mang tính bắt buộc, không phải điều kiện để tuyển dụng, ký kết hay gia hạn hợp đồng lao động mà được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động, bảo đảm tính chủ động và quyền lựa chọn của mỗi cá nhân.
Người sử dụng lao động không được phân biệt đối xử hoặc gắn việc tham gia với chính sách thi đua, khen thưởng hay phúc lợi.
Mức đóng do hai bên thỏa thuận trên cơ sở tự nguyện, phù hợp khả năng tài chính và nhu cầu quản lý lao động của doanh nghiệp.
Nghị định nêu rõ, người sử dụng lao động phải xây dựng văn bản thỏa thuận với người lao động về việc tham gia và đóng góp. Điều kiện để người lao động được hưởng phần đóng góp từ doanh nghiệp và kết quả đầu tư phải được quy định cụ thể trong thỏa thuận, trong đó nếu có yêu cầu về thời gian làm việc tối thiểu thì không vượt quá 5 năm.
Ngoài điều kiện này, người lao động vẫn được hưởng quyền lợi trong các trường hợp đặc biệt như: tử vong; mắc bệnh hiểm nghèo (ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS); suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; hoặc là người nước ngoài không tiếp tục cư trú, làm việc tại Việt Nam.
Về quy trình tham gia, nghị định quy định rõ người sử dụng lao động xây dựng thỏa thuận, lấy ý kiến người lao động, sau đó ký kết với từng cá nhân hoặc thông qua tổ chức công đoàn.
Tiếp đó, doanh nghiệp ký hợp đồng với đơn vị quản lý quỹ hưu trí. Mỗi người lao động sẽ được mở một tài khoản hưu trí cá nhân để ghi nhận các khoản đóng góp, bao gồm phần của doanh nghiệp và phần của người lao động (nếu có).
Khoản đóng góp này được đầu tư theo nguyên tắc thị trường và mức chi trả khi đến tuổi hưu sẽ căn cứ vào số dư tài khoản tại thời điểm chi trả.
Theo luật BHXH 2024, bảo hiểm hưu trí bổ sung là loại hình tự nguyện nhằm tăng thêm nguồn thu nhập cho người lao động khi về hưu. Quỹ được hình thành từ đóng góp của doanh nghiệp và người lao động, quản lý theo tài khoản cá nhân và tích lũy thông qua hoạt động đầu tư.
