Gan giữ vai trò thải độc, chuyển hóa và duy trì nhiều hoạt động quan trọng của cơ thể, nhưng lại dễ bị tổn thương âm thầm nếu sinh hoạt thiếu khoa học. Trong đó, gan nhiễm mỡ thường không có triệu chứng rõ ràng nên dễ phát hiện muộn. Bệnh gây khó chịu vùng bụng, mệt mỏi và có thể dẫn đến tổn thương gan nặng, xơ gan và nguy cơ tim mạch, theo tờ Hindustan Times.
Một số dấu hiệu có thể xuất hiện gồm suy nhược, đau vùng bụng trên bên phải, vàng da, phù chân và tích tụ dịch trong bụng. Bác sĩ chẩn đoán bệnh qua xét nghiệm chức năng gan, siêu âm, MRI, CT hoặc sinh thiết gan.
Ông Ramesh Kinha, bác sĩ tiết niệu tại Ấn Độ, cho biết chế độ ăn ảnh hưởng trực tiếp đến gan và cân nặng. Thừa cân làm tăng nguy cơ bệnh gan nên cần duy trì cân nặng hợp lý.
Chế độ ăn gồm rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt, dầu ô liu, hải sản, protein nạc và chất xơ sẽ cung cấp vitamin, khoáng chất, polyphenol và chất chống oxy hóa, giúp giảm triglyceride. Lượng đường, đồ ngọt và món chiên cần được hạn chế. Omega 3 từ cá béo, óc chó, hạt lanh và bơ giúp hỗ trợ gan.
Rượu làm rối loạn chuyển hóa chất béo trong gan. Gan giảm phân giải mỡ, tăng tổng hợp mỡ và cản trở vận chuyển mỡ. Rượu còn tạo ra chất độc, làm tăng triglyceride và gây viêm gan.
Việc giảm rượu giúp giảm áp lực cho gan trong thời gian ngắn. Người có nguy cơ bệnh gan cần xem đây là yêu cầu bắt buộc.
Tập thể dục hỗ trợ ngăn ngừa gan nhiễm mỡ hiệu quả. Mỗi ngày cần duy trì ít nhất 30 phút vận động vừa phải như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc tập yoga. Hoạt động thể chất giúp tăng chuyển hóa, giảm mỡ và cải thiện tuần hoàn.
Việc giảm từ 5 đến 10% trọng lượng cơ thể giúp giảm đáng kể lượng mỡ trong gan.
Căng thẳng kéo dài làm tăng hormone cortisol và gây rối loạn chuyển hóa. Tình trạng này ảnh hưởng xấu đến gan.
Do đó, bạn duy trì thói quen thở sâu, thiền, tham gia hoạt động thư giãn, dành thời gian gần thiên nhiên và ngủ đủ giấc.
Nước giúp cơ thể thải độc và hỗ trợ tiêu hóa. Thói quen thay nước bằng đồ uống có đường dễ gây mất nước.
Trà xanh, trà thảo mộc hoặc cà phê dùng với lượng vừa phải, có thể thay thế đồ uống nhiều đường.
Một trong những lợi ích nổi bật nhất của đi bộ ngoài trời là cải thiện tâm trạng. Khi đi bộ ở công viên, khu có cây xanh hoặc không gian thoáng đãng, nhiều người sẽ cảm thấy thư giãn hơn so với tập trong không gian kín, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Nguyên nhân có thể do được tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, giúp điều hòa đồng hồ sinh học. Đồng thời, môi trường thay đổi liên tục cũng khiến đi bộ bớt nhàm chán hơn.
Đi bộ ngoài trời cũng giúp tiêu hao nhiều năng lượng hơn. Khi đi bộ ngoài trời, cơ thể thường phải thích nghi với nhiều yếu tố hơn so với đi bộ trong nhà như gió, mặt đường không bằng phẳng, dốc lên xuống hoặc thay đổi địa hình.
Những yếu tố này khiến cơ bắp phải hoạt động nhiều hơn để giữ thăng bằng và duy trì chuyển động. Vì vậy, trong một số trường hợp, cùng tốc độ nhưng đi bộ ngoài trời sẽ giúp đốt nhiều calo hơn so với đi trên máy.
Dù đi bộ ngoài trời có nhiều lợi ích, không phải lúc nào cũng là lựa chọn thuận tiện. Những ngày thời tiết quá nóng, mưa lớn hoặc chất lượng không khí kém có thể khiến đi bộ ngoài trời gặp khó khăn. Ngoài ra, một số khu vực thiếu vỉa hè an toàn hoặc có mật độ giao thông cao cũng khiến nhiều người ngại vận động ngoài trời.
Trong những trường hợp này, đi bộ trong nhà hoặc sử dụng máy chạy bộ là giải pháp phù hợp hơn. Người tập có thể chủ động về thời gian tập luyện, không phụ thuộc vào thời tiết và dễ duy trì thói quen lâu dài. Máy chạy bộ cũng cho phép kiểm soát tốc độ và cường độ tập luyện khá chính xác, phù hợp với người mới bắt đầu hoặc người lớn tuổi.
Với người lớn tuổi, người có nguy cơ té ngã hoặc đang hồi phục sau chấn thương, đi bộ trong nhà là lựa chọn an toàn hơn. Môi trường trong nhà giúp giảm các rủi ro như mặt đường trơn trượt, xe cộ đông đúc, thời tiết khắc nghiệt hoặc ô nhiễm không khí.
Ngoài ra, bề mặt máy chạy bộ thường có độ đàn hồi tốt hơn mặt đường bê tông, nhờ đó giúp giảm áp lực lên khớp ở một số người. Với người có bệnh tim mạch hoặc bệnh nền, họ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để lựa chọn cường độ vận động phù hợp, theo Verywell Health.
Hội thảo "Thực trạng vi phạm quy định cấm bán, quảng cáo và khuyến mại thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại các điểm bán lẻ và phơi nhiễm với quảng cáo, khuyến mại thuốc lá mới của người trưởng thành" do Trường ĐH Y tế công cộng (Hà Nội) tổ chức vừa qua đã đưa ra các bằng chứng mới nhất về thực trạng bán, quảng cáo, khuyến mại thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại VN. Qua đó, lấy ý kiến chuyên gia, cơ quan quản lý để góp phần tăng cường hiệu quả thực thi các quy định phòng chống tác hại của thuốc lá.
Kết quả khảo sát trên 2.462 sinh viên từ 18 - 24 tuổi tại các trường đại học ở Hà Nội, Đà Nẵng, Huế và TP.HCM cho thấy: 14,3% sinh viên đã từng thử thuốc lá điện tử và 3,3% hiện đang sử dụng. Đối với thuốc lá nung nóng, tỷ lệ này là 6,2% đã từng thử và 0,8% hiện đang sử dụng. Độ tuổi trung bình bắt đầu sử dụng các sản phẩm thuốc lá mới là khoảng 16,9 tuổi.
Sau khi Nghị quyết 173 của Quốc hội được triển khai, nghiên cứu ghi nhận những chuyển biến tích cực bước đầu trong việc kiểm soát thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Khảo sát tại 126 điểm bán lẻ từng kinh doanh các sản phẩm này và có địa chỉ cụ thể trên Google Maps cho thấy 64,3% cơ sở đã đóng cửa.
Nghiên cứu cũng cho thấy có sự chuyển dịch các hoạt động kinh doanh, quảng cáo, tiếp thị sản phẩm sang môi trường internet. Trong số các điểm bán được khảo sát, 34,9% đã chuyển sang bán hàng trực tuyến. Đồng thời, 39,2% sinh viên cho biết vẫn tiếp xúc với quảng cáo thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng trong vòng 30 ngày qua, trên một kênh mạng xã hội.
Đại diện nhóm nghiên cứu cho rằng, bên cạnh việc tiếp tục hoàn thiện chính sách và giám sát, thực thi pháp luật, cần tăng cường truyền thông thay đổi nhận thức và hành vi hút thuốc lá để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thanh thiếu niên và trẻ em.
Hội thảo là hoạt động thuộc khuôn khổ dự án "Hỗ trợ phòng chống tác hại của thuốc lá thông qua việc cung cấp bằng chứng về thực trạng bán, quảng cáo và khuyến mại các sản phẩm thuốc lá mới tại VN và khuyến nghị các giải pháp ngăn ngừa tác hại của thuốc lá mới", do Tổ chức Chiến dịch vì trẻ em không thuốc lá (Mỹ) tài trợ.
Tháng 3/2025, Võ Thị Mỹ Hạnh bước vào một cửa hàng quần áo ở Đồng Nai với hy vọng tìm được thứ gì đó vừa vặn. Nhân viên nhìn chị một lượt rồi nói thẳng: "Ở đây không có đồ nào vừa chị hết". Lời nói như chạm vào lòng tự ái, khiến người mẹ trẻ tủi thân và khóc rất nhiều.
"Nhìn lại cân nặng chạm mốc 81 kg cùng vòng hai lên tới 101 cm, tôi biết mình phải thay đổi", Hạnh, hiện làm kinh doanh tự do, kể lại.
10 tháng sau, Hạnh trở lại mức 53 kg. Vòng bụng của cô thu gọn 38 cm xuống còn 63 cm. Sự thay đổi vóc dáng này không đến từ việc ép cân khắc nghiệt. Cô chọn thiết lập lối sống kết hợp giữa dinh dưỡng lành mạnh và vận động vừa sức để bảo vệ nguồn sữa mẹ.
Theo dữ liệu từ Tạp chí Y khoa Dự phòng Mỹ (American Journal of Preventive Medicine), những cá nhân áp dụng chế độ giảm cân từ từ thông qua việc cân bằng đa lượng chất có khả năng duy trì vóc dáng dài hạn cao gấp đôi so với nhóm nhịn ăn tiêu cực. Nhận thức rõ điều này, Hạnh đặt ưu tiên vào tính bền vững thay vì tốc độ.
Kế hoạch ăn uống của cô vận hành theo phương pháp eat clean với định mức năng lượng 1.400 calo mỗi ngày. "Eat clean" (ăn sạch) là chế độ ăn sử dụng thực phẩm tự nhiên chưa qua chế biến hoặc chế biến tối thiểu để cung cấp dinh dưỡng lành mạnh. Ngoài mục đích hỗ trợ sức khỏe, eat clean còn giúp giảm cân, duy trì vóc dáng.
Không nhịn đói hay cắt bỏ tinh bột, cô thiết kế ba bữa chính kèm một bữa phụ linh hoạt bằng trái cây. Bữa sáng của cô thường bắt đầu bằng chuối và bánh mì nguyên cám. Khẩu phần này được bổ sung lượng đạm từ hai quả trứng gà luộc nhưng chỉ sử dụng một lòng đỏ. Bữa trưa và tối tập trung chủ yếu vào 120 đến 150 gram đạm trắng từ cá.
Người phụ nữ kết hợp nguồn protein này với rau xanh và lượng cơm trắng vừa đủ để có thể sinh hoạt chung mâm cơm cùng gia đình. Thực phẩm công nghiệp chế biến sẵn bị loại bỏ hoàn toàn. Việc tiêu thụ các món chiên xào cũng được cô hạn chế ở mức tối đa. Thói quen uống hơn hai lít nước mỗi ngày luôn được giám sát chặt chẽ. Khi phải dùng bữa tại nhà hàng, nguyên tắc ưu tiên rau xanh và từ chối nước dùng được cô tuân thủ tuyệt đối.
Song song việc quản lý lượng calo đầu vào, Hạnh đến phòng tập yoga khoảng năm ngày mỗi tuần sau khi đưa con đi học. Trong những khoảng thời gian bận rộn không thể tới lớp, cô tích cực đi bộ quanh nhà.
Theo phân tích do nền tảng y tế Healthline công bố, một người nặng 70 kg tiêu hao trung bình 149 calo sau 30 phút tập yoga. Mức năng lượng bị đốt cháy này chậm hơn đáng kể so với bộ môn đạp xe. Bù lại, yoga xây dựng tính kỷ luật cơ thể và duy trì cân nặng ổn định.
Các báo cáo từ Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) xác nhận việc thực hành yoga thường xuyên giúp cải thiện nhận thức về cảm giác no. Yếu tố này hỗ trợ người tập kiểm soát chứng ăn uống theo cảm xúc rất hiệu quả. Sự kết hợp giữa dinh dưỡng hợp lý cùng vận động bền bỉ đã tạo ra một hệ thống quản lý thể trạng vững chắc cho người mẹ trẻ.
Đến đầu tháng 1/2026, sau gần một năm kiên trì, Hạnh chính thức hoàn thành mục tiêu. Cán cân đứng yên ở con số 53 kg - đồng nghĩa với việc cô đã giảm thành công 28 kg. Ấn tượng hơn, vòng hai của người phụ nữ giảm tới 38 cm, từ 101 cm xuống còn 63 cm.
"Việc ăn ít đi không khiến mình giảm cân nhanh hơn, mà nó sẽ khiến mình nhanh bị nản và không muốn tiếp tục chế độ nữa", Hạnh nói, thêm rằng nhờ ăn đúng, ăn đủ lượng tinh bột, đạm và chất xơ, cô không bị rụng tóc, cũng không bị chững cân hay áp lực mà thực sự tận hưởng hành trình và kết quả đạt được.
Hiện, bà mẹ hai con vẫn duy trì thói quen tập thể dục một tiếng mỗi ngày, ăn uống sinh hoạt bình thường cùng gia đình và tiếp tục hạn chế đồ dầu mỡ, đường tinh luyện hay thực phẩm chế biến sẵn.
Thành quả lớn nhất sau hai lần giảm cân sau sinh thành công của người mẹ trẻ không chỉ là việc mặc vừa vặn những bộ quần áo từ 5-6 năm trước thời chưa sinh nở.
"Phần thưởng vô giá hơn cả chính là cơ thể khỏe mạnh toàn diện từ trong ra ngoài, cả về thể chất lẫn tinh thần", Hạnh tâm sự.
