Cách đây vài năm, vợ chồng tôi thống nhất với nhau rằng mỗi tháng, sau khi trừ hết chi phí sinh hoạt, mỗi tháng phải để ra ít nhất 10 triệu đồng cho quỹ hưu trí. Đây được xem như là một khoản chi bắt buộc, giống như tiền điện hay tiền học của con và tuyệt đối không đụng vào nếu không thật sự nguy kíp.
Khoản tiền đó, mỗi năm chúng tôi lại cân đối để mua vàng để giữ giá trị trong bối cảnh lạm phát khó đoán. Khi tích lũy đủ, chúng tôi sẽ bắt đầu tìm đất vườn ở những khu vực xa trung tâm, giá còn thấp để dành.
Chúng tôi tin rằng vài chục năm nữa, những vùng đất hôm nay còn heo hút rồi cũng sẽ thay đổi. Sau này chúng tôi sẽ về đó sống.
Chúng tôi chọn cách này vì nhìn tới lui và phát hiện một thực tế rất rõ: Nhiều gia đình gần như không có tích lũy vì họ tiêu hết cho con cái trong thời gian dài.
Với nhiều gia đình, việc nuôi con dường như không có điểm dừng rõ ràng. Con 18 tuổi vẫn được xem là chưa đủ lớn. 25 tuổi, đi làm rồi nhưng vẫn ở nhà, ăn uống, sinh hoạt phụ thuộc vào cha mẹ. Thậm chí có những trường hợp ngoài 30 tuổi, chưa lập gia đình thì vẫn sống như một đứa trẻ lớn. Mọi chi phí từ ăn uống, điện nước đến cả những khoản cá nhân vẫn do cha mẹ gánh.
Không dừng lại ở đó, khi con lập gia đình, nhiều người vẫn không ra riêng. Cha mẹ tiếp tục hỗ trợ, thậm chí nuôi luôn cả cháu. Một vòng lặp kéo dài khiến tài chính của cha mẹ bị bào mòn dần theo năm tháng. Đến khi nhận ra cần chuẩn bị cho tuổi già thì đã muộn.
Tôi từng chia sẻ quan điểm này với nhiều người, nhưng không phải ai cũng đồng tình. Lý do lớn nhất vẫn là yếu tố văn hóa “hy sinh tất cả vì con” được xem là chuẩn mực. Nhiều người cho rằng, đã là cha mẹ thì phải lo cho con đến khi nào không lo nổi nữa mới thôi.
Về phía con cái thì sao, chúng suy nghĩ gì? Con cái ngày nay có thể phải di chuyển liên tục vì công việc, sống ở những thành phố đắt đỏ, thậm chí ra nước ngoài. Không gian sống ngày càng thu hẹp, chi phí ngày càng cao. Việc ở chung nhiều thế hệ không còn dễ dàng như trước. Ngay cả khi muốn báo hiếu, không phải ai cũng đủ điều kiện về tài chính hay thời gian.
Quan trọng hơn, kỳ vọng “con cái sẽ chăm sóc mình khi về già” đôi khi là một sự đặt cược đầy rủi ro. Không hẳn là chúng bất hiếu, mà là vì hoàn cảnh không cho phép. Như tôi chỉ có một đứa con, nếu không tự lo cho tuổi già của hai vợ chồng, thì trong tương lai, làm sao có thể “ép” hay “trách” đứa con một phải hiếu thảo, chăm sóc chúng tôi?
Vậy nên, theo tôi, cách báo hiếu thiết thực nhất mà cha mẹ có thể dạy cho con, chính là tự lo được cho chính mình. Mà muốn lo được cho chính mình sau này, cha mẹ cần phải bớt “thương” con.
Trải qua nhiều năm tích lũy và quan sát các kênh đầu tư, tôi nhận ra rằng không có một công thức chung cho tất cả mọi người. Mỗi người sẽ có mức vốn, khả năng chấp nhận rủi ro và mục tiêu tài chính khác nhau. Riêng với tôi, lựa chọn đầu tư luôn phụ thuộc trước hết vào số tiền mình đang có.
Nếu sở hữu trên 10 tỷ đồng, tôi sẽ ưu tiên bất động sản. Theo tôi, đây vẫn là kênh có tiềm năng tăng giá lớn trong dài hạn, đặc biệt với những bất động sản ở vị trí đẹp. Tôi từng chứng kiến nhiều khu vực có giá tăng gấp 2-5 lần sau một thời gian. Thậm chí, những vị trí đắc địa ở trung tâm TP HCM hay Hà Nội có những giai đoạn ghi nhận mức tăng còn cao hơn nữa. Tất nhiên, điều đó không có nghĩa mọi bất động sản đều sinh lời như nhau, nhưng với số vốn lớn, tôi vẫn xem đây là lựa chọn phù hợp nhất.
Ngược lại, nếu chỉ có từ 100 triệu đồng đến dưới 10 tỷ đồng, tôi lại thiên về gửi tiết kiệm ngân hàng. Với tôi, đây là cách bảo toàn vốn và tạo dòng tiền ổn định mà không phải thấp thỏm theo diễn biến thị trường mỗi ngày. Tôi thường ưu tiên những ngân hàng duy trì lãi suất huy động tương đối ổn định, khoảng từ 6% một năm trở lên cho các kỳ hạn trên 12 tháng. Mức sinh lời có thể không quá cao, nhưng đổi lại là sự an tâm và tính chủ động trong kế hoạch tài chính.
>> 'Tôi gửi tiết kiệm ngân hàng kiếm hơn nửa tỷ đồng'
Nhiều người thích đầu tư vàng, nhưng quan điểm của tôi cũng đã thay đổi theo thời gian. Trước đây, tôi từng có cảm giác giá vàng chỉ có xu hướng đi lên. Tuy nhiên, những năm gần đây, tôi thấy giá vàng có lúc giảm, có lúc đi ngang khá lâu chứ không còn tăng mạnh như trước. Vì vậy, hiện nay tôi xem vàng chủ yếu là một tài sản để cất giữ hoặc phục vụ nhu cầu cá nhân, như trang sức hay sở thích, hơn là một kênh đầu tư với kỳ vọng sinh lời cao.
Đối với cổ phiếu, trái phiếu hay chứng khoán nói chung, tôi vẫn giữ sự thận trọng. Giá các tài sản này biến động liên tục và phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, khả năng tăng trưởng lợi nhuận, tình hình kinh tế và diễn biến của thị trường đều có thể ảnh hưởng đến giá.
Khi nền kinh tế tăng trưởng tích cực, nhiều doanh nghiệp có kết quả kinh doanh khả quan thì thị trường thường thuận lợi hơn. Ngược lại, khi kinh tế gặp khó khăn hoặc tâm lý nhà đầu tư suy giảm, giá cổ phiếu cũng có thể biến động mạnh. Chính vì vậy, với những người không có nhiều thời gian theo dõi thị trường hoặc không muốn chấp nhận mức độ rủi ro cao, tôi cho rằng đây không phải là lựa chọn tốt nhất.
Đó là cách tôi phân bổ tài sản dựa trên mức vốn và mức độ chấp nhận rủi ro của bản thân. Với tôi, đầu tư không chỉ là tìm kiếm lợi nhuận cao nhất, mà còn là chọn phương án giúp mình ngủ ngon và cảm thấy yên tâm với đồng tiền đã tích lũy được.
"Chỗ tôi ở, chủ dãy trọ chuyển quyền kinh doanh sang cho bên thứ hai, giá phòng tăng thêm 700 nghìn đồng một tháng, nước từ 10 nghìn đồng một mét khối lên 25 nghìn đồng một khối, điện 3.5 nghìn đồng một kWh. Dịch vụ vệ sinh thì quá tệ, không bằng chủ xưa".
Độc giả nickname namhongstore cho biết như trên, sau bài viết Người ở trọ chật vật khi giá thuê nhà tăng cao, theo đó chi phí trọ ở TP HCM tăng khiến nhiều người thuê gặp khó.
Khảo sát của VnExpress cho thấy, một năm qua, giá thuê phòng trọ tại nhiều khu vực TP HCM tăng 10-20%, đặc biệt ở phân khúc bình dân và phòng dịch vụ.
Độc giả nickname Chip co don3 nói: "Chỗ tôi đã không còn phòng giá dưới 2 triệu đồng từ trước dịch Covid-19 rồi, mà phòng chỉ rộng hơn 13 m2 có gác, phòng rộng 18m2 giá thuê phải trên 3 triệu đồng một tháng".
Dữ liệu từ Batdongsan cho thấy đến tháng 4, giá thuê phòng trọ tại khu vực nội thành tăng bình quân khoảng 6% so với cùng kỳ năm ngoái, ngoại thành tăng khoảng 8%. Phân khúc căn hộ cho thuê tăng 10-15%, còn căn hộ dịch vụ tăng thêm 2-3%.
Độc giả Lê Văn Tèo: "Mô hình kinh doanh trọ đang chững do phí thổ cư quá cao trong khi giá mặt bằng tiền thuê hiện tại khó có thể thu hồi vốn, nếu không phát triển được thì cầu sẽ vượt cung, giá thuê sẽ bị đẩy lên cao và người thuê sẽ rơi vào thế bị động do ít sự lựa chọn".
Nêu những lý do khác, độc giả nickname docnhatvonhi404 nói: "Nếu có nhiều phòng trọ cho thuê, còn phải lắp hệ thống chống cháy, hệ thống an toàn, phòng xuống cấp... thì mới nhìn ra lý do giá cho thuê tăng".
Tuy nhiên, vẫn có một số chủ nhà trọ không tăng giá. Độc giả Le Duc Tuan chia sẻ: "Nhà tôi cho thuê trọ sinh viên khu vực Gò Vấp, 5 năm nay mới dám tăng 10% (1,8 triệu đồng lên 2 triệu đồng) mà còn thấy áy náy, nhiều người tăng cả triệu đồng thì căng thật".
Tương tự, độc giả nickname vuthithu140383 chia sẻ: "Ba mẹ tôi cho thuê trọ ở Bình Chánh, giảm giá từ dịch Covid-19 tới giờ không tăng, Tết nhất đều có quà cho người thuê. Lý do là cần người ở lâu dài, khách làm công nhân, lương cũng không cao, giá trọ cao quá khách lại bỏ mình, người khác tới chưa chắc là tốt".
Độc giả nickname Chip co don3 đề xuất: "Tôi nghĩ cơ quan quản lý phải xây dựng những căn chung cư tầm 7-8 tầng với mỗi phòng diện tích tối thiểu trên 30 m2 rồi cho người dân thuê với giá hợp lý (không bán, chỉ cho thuê lâu dài) không cho thuê mướn lại để tránh sang tay".
Mấy tháng gần đây, tôi thấy không ít người xung quanh lại rục rịch đi xem đất vì sợ lỡ cơ hội tốt khi bất động sản chững giá. Nhưng cá nhân tôi thì nghĩ ngược lại. Thời điểm này, tôi chưa có ý định xuống tiền. Giá nhà đất không thể nào cứ tăng mãi được. Thị trường nào cũng có chu kỳ. Sau một giai đoạn dài tăng nóng thường là thời gian chững lại, thậm chí điều chỉnh hạ. Vì vậy, tôi thấy không có lý do gì phải vội mua ngay lúc này.
Cách đây 10 năm, khu vực tôi ở tại quận phía Nam Hà Nội giá chỉ khoảng 20 triệu đồng một m2, rồi tăng rất nhanh lên 50-60 triệu đồng. Sau giai đoạn "sốt nóng", giá không tiếp tục leo thang ngay mà mất khá nhiều năm mới tăng dần trở lại, nhờ hạ tầng được đầu tư, các khu đô thị và siêu thị hình thành, dân cư đông hơn. Đến nay, giá đã vượt 200 triệu đồng một m2, cao một cách vô lý bất chấp khả năng chi trả của người mua.
Quanh nơi tôi sống, chỉ khoảng nửa năm trước, ngày nào cũng thấy "cò đất" xuất hiện, xe cộ tấp nập, người dẫn khách đi xem đất liên tục. Không khí mua bán rất sôi động. Nhưng bây giờ thì khác hẳn, "cò đất" gần như biến mất, không còn cảnh đông đúc như trước. Ngay căn nhà hàng xóm cạnh nhà tôi, chủ nhà mua đúng vào thời điểm giá cao nhất, đến giờ muốn bán lại nhưng mãi vẫn chưa tìm được người mua.
>> Thu nhập 80 triệu một tháng vẫn đắn đo mua nhà
Thị trường bất động sản nhìn bên ngoài có vẻ sôi động, nhưng thực tế thanh khoản không cao. Giá rao thì vẫn ở mức cao đó, nhưng để bán được lại là chuyện khác. Chính vì vậy, tôi không nghĩ rằng cứ thấy thị trường nhộn nhịp là phải mua ngay.
Mặt bằng giá ở nhiều nơi vẫn đang ở mức rất cao sau một giai đoạn tăng nóng, trong khi thanh khoản lại không tương xứng. Không có lý do gì phải vội xuống tiền khi người bán còn kỳ vọng giá sẽ tiếp tục đi lên. Nếu thị trường thực sự bước vào giai đoạn điều chỉnh, người mua càng có nhiều cơ hội lựa chọn hơn và cũng có vị thế tốt hơn để thương lượng.
Hiện tôi đang có khoảng 2 tỷ đồng nhưng vẫn chưa vội mua nhà. Với tôi, mua bất động sản là quyết định lớn, nên thà chờ thêm một thời gian để giá trở về mức hợp lý còn hơn vội vàng mua ở vùng giá cao để rồi mất cả chục năm còng lưng trả nợ. Kiên nhẫn đôi khi cũng là một cách đầu tư khôn ngoan.
