“Mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh. Tôi viết những dòng này không phải để trách móc em gái mình, mà vì nhiều năm nay tôi luôn cảm thấy bế tắc trước câu chuyện chăm sóc mẹ già và phân chia tài sản trong gia đình.
Nhà tôi có hai chị em gái. Bố tôi đã mất, mẹ hiện còn sống nhưng tuổi cao, sức yếu và đã có dấu hiệu lẫn. Suốt 15 năm qua, khi bố còn sống, tôi là người trực tiếp chăm sóc ông. Khi bố qua đời, tôi cũng đứng ra lo liệu việc mai táng, thờ cúng. Đến bây giờ, tôi tiếp tục là người gánh trách nhiệm chăm sóc, phụng dưỡng mẹ.
Tài sản bố mẹ để lại chỉ có một căn nhà và mảnh đất rộng khoảng 85 m2. Hiện mẹ tôi cùng người giúp việc đang ở đó, đồng thời cũng là nơi thờ cúng bố. Gần đây, gia đình tôi muốn đón mẹ sang ở cùng để tiện chăm sóc vì tình trạng sức khỏe của bà ngày càng giảm sút. Trong khi đó, em gái tôi đề nghị chia thừa kế phần nhà đất của bố mẹ theo tỷ lệ mỗi người 50%.
Tôi hiểu rằng chị em ruột đều có quyền đối với phần tài sản bố mẹ để lại. Nhưng điều khiến tôi khó nghĩ là suốt thời gian qua, việc chăm sóc, phụng dưỡng bố mẹ gần như do một mình tôi đảm nhận. Khi tôi đề nghị em gái cùng chia sẻ trách nhiệm chăm mẹ, em đều từ chối với nhiều lý do khác nhau.
Có lúc tôi nói thẳng với em rằng nếu em nhận chăm sóc mẹ, lo việc thờ cúng và hậu sự sau này thì tôi sẵn sàng để em nhận phần tài sản nhiều hơn, khoảng hai phần ba nhà đất. Nhưng em cũng không đồng ý. Em chỉ mong được nhận 50% giá trị tài sản, còn toàn bộ việc chăm sóc mẹ, thờ cúng bố và sau này là hậu sự của mẹ vẫn để tôi lo liệu.
>> Tôi lỡ nhiều cơ hội vì tay trắng vào đời
Giờ tôi không biết mình nên nghĩ thế nào cho phải? Bố mẹ tôi từ trước đến nay rất thương em gái. Có lẽ vì cho rằng em khó khăn hơn nên khi bố tôi còn sống, ông thường cho riêng em tiền. Thu nhập của bố mẹ cũng chỉ dựa vào hai suất lương hưu, không phải có điều kiện gì đặc biệt. Bản thân gia đình tôi cũng chỉ đủ sống, không hề dư dả. Vì vậy, tôi từng hy vọng em gái có thể chia sẻ phần nào trách nhiệm chăm sóc mẹ già. Nhưng điều đó đến nay vẫn không xảy ra.
Điều làm tôi càng khó xử hơn là mẹ tôi tuy đã lẫn nhưng lại rất thương em gái. Bà luôn muốn ở gần em và thường bày tỏ mong muốn chia nhà đất theo ý em. Thậm chí mẹ còn muốn giao cả việc chăm sóc, thờ cúng và sau này là phần tài sản còn lại cho gia đình em. Nhưng nghịch lý ở chỗ, mẹ muốn ở với em nhưng em lại không muốn đón bà về sống cùng. Em nói điều kiện kinh tế không cho phép.
Tôi hiểu em cũng có những khó khăn riêng. Gia đình em phụ thuộc nhiều vào chồng, giống như gia đình tôi cũng phải cân nhắc ý kiến của chồng trong mọi việc lớn nhỏ. Nếu làm theo mong muốn của mẹ, chồng tôi đồng ý. Nhưng nếu làm theo phương án em gái đề xuất, chồng tôi lại không hài lòng vì cho rằng trách nhiệm và quyền lợi đang không cân xứng.
Nhiều đêm tôi tự hỏi, liệu mình có đang quá tính toán hay không? Nhưng rồi tôi lại nghĩ, tài sản có thể chia đều, còn việc chăm sóc cha mẹ già thì không thể chỉ đặt lên vai một người mãi được. Tôi không mong nhận nhiều hơn phần tài sản thuộc về mình. Điều tôi mong là sự sẻ chia trách nhiệm với cha mẹ. Nếu đã cùng là con, cùng được hưởng quyền lợi từ tài sản bố mẹ để lại, liệu việc chăm sóc cha mẹ lúc tuổi già có nên được san sẻ công bằng?”.
Đó là chia sẻ của độc giả Thanhngoc sau bài viết “Tôi chia thừa kế như nhau cho con giàu và con nghèo”. Trong nhiều gia đình, mâu thuẫn thừa kế không chỉ xuất phát từ giá trị tài sản mà còn từ sự khác biệt về trách nhiệm phụng dưỡng cha mẹ. Khi một người gánh vác phần lớn việc chăm sóc, còn những người khác ít tham gia nhưng vẫn muốn hưởng quyền lợi ngang nhau, câu hỏi về sự công bằng giữa nghĩa vụ và quyền thừa kế luôn là chủ đề gây nhiều tranh luận.
Sau đề thi Văn tốt nghiệp THPT năm nay, con trai tôi - một học sinh lớp 10 - đã dành cả buổi để tìm hiểu về Steve Jobs. Năm ngoái, khi bước vào lớp 10, con tôi cũng phải chọn tổ hợp môn học. Giống như nhiều học sinh khác, ở tuổi 15, con chưa biết tương lai mình sẽ làm nghề gì, cũng chưa thực sự hiểu bản thân thích gì nhất? Cuối cùng, con chọn tổ hợp thiên về các môn khoa học tự nhiên vì nghĩ rằng đây là lựa chọn an toàn và có nhiều cơ hội nghề nghiệp sau này.
Thế nhưng, chỉ sau một kỳ học, tôi nhận ra con mình có những năng lực và sở thích khác với lựa chọn ban đầu. Con viết văn tốt dần lên, thích xem chương trình Thời sự, tìm hiểu các vấn đề kinh tế, chính trị, công nghệ và thường xuyên đặt câu hỏi về những thay đổi của xã hội. Điều đáng tiếc là nhiều nội dung con quan tâm lại không nằm trong tổ hợp môn học mình đang lựa chọn.
Từ học kỳ hai lớp 10, tôi khuyến khích con tự học thêm các lĩnh vực yêu thích. Con tìm các bài giảng trực tuyến, mượn sách của bạn bè và dành thời gian đọc những lĩnh vực mình quan tâm. Tôi chỉ mong con có cơ hội khám phá bản thân trước khi quyết định con đường tương lai.
Chính quá trình con tìm hiểu về Steve Jobs càng khiến tôi suy nghĩ nhiều hơn về chương trình giáo dục phổ thông. Steve Jobs không nổi tiếng vì học giỏi theo nghĩa thông thường. Ông từng bỏ chương trình đại học nhưng vẫn tiếp tục học những môn mình thấy cần thiết, trong đó có cả thư pháp. Những kiến thức tưởng như rời rạc đó lại góp phần tạo nên các sản phẩm làm thay đổi thế giới sau này. Điều làm tôi ấn tượng không phải là việc ông bỏ học, mà là khả năng kết nối những lĩnh vực rất khác nhau để tạo ra sáng tạo mới.
Cuộc đời của Steve Jobs cũng không hề bằng phẳng. Ông sáng lập Apple, đưa công ty phát triển mạnh mẽ, rồi lại bị chính công ty mình xây dựng đẩy ra ngoài. Sau đó, ông tiếp tục gây dựng những dự án mới, đầu tư vào lĩnh vực phim hoạt hình và cuối cùng quay trở lại Apple để tạo nên một giai đoạn phát triển rực rỡ hơn nữa. Để có thể thích ứng với những biến động lớn như vậy, theo tôi, điều quan trọng không chỉ là kiến thức chuyên môn mà còn là nền tảng hiểu biết rộng và khả năng học hỏi không ngừng.
>> Đứa trẻ tháo tung đồ chơi bị bố mắng - 'chôn vùi' những Steve Jobs của Việt Nam
Nhìn lại cách học hiện nay ở bậc THPT ở ta, tôi cho rằng việc phân chia tổ hợp môn học đang có phần quá cứng nhắc, đôi khi khiến học sinh bị giới hạn cơ hội khám phá bản thân. Một học sinh chọn tổ hợp tự nhiên có thể phát hiện mình yêu thích kinh tế pháp luật, nghệ thuật. Một học sinh theo tổ hợp xã hội có thể đam mê công nghệ, sinh học, vật lý. Nhưng khi chương trình đã được đóng khung từ sớm, các em thường phải tự xoay xở để tìm kiếm kiến thức ngoài nhà trường.
Tôi tự hỏi: nếu Steve Jobs phải lựa chọn tổ hợp môn học lớp 10 như học sinh Việt Nam, ông sẽ chọn thế nào? Tôi không nói phải xóa bỏ hoàn toàn các tổ hợp môn học. Tuy nhiên, chúng ta nên nghiên cứu mô hình dạy học theo tín chỉ đối với các môn học tự chọn. Học sinh có nhu cầu có thể đăng ký học thêm những môn ngoài tổ hợp chính, thậm chí chấp nhận đóng thêm học phí để được tiếp cận kiến thức mình yêu thích.
Khi đó, một học sinh học tổ hợp khoa học tự nhiên vẫn có thể đăng ký thêm môn Giáo dục kinh tế, Pháp luật, Mỹ thuật, Âm nhạc... Hay một học sinh theo tổ hợp khoa học xã hội vẫn có thể học thêm Sinh học, Vật lý, Tin học... Khi được quyền lựa chọn nhiều hơn, các em sẽ chủ động hơn trong việc xây dựng hành trang cho tương lai, cũng định hướng rõ ràng hơn cho bước tiếp theo của mình.
Theo tôi, chương trình giáo dục phổ thông có vai trò đặc biệt quan trọng vì đó là phần móng của cả cuộc đời học tập. Móng càng vững chắc và đa dạng thì ngôi nhà tri thức sau này càng có thể xây cao hơn. Chúng ta không thể biết trước một học sinh sẽ trở thành kỹ sư, doanh nhân, nhà khoa học hay nhà quản lý. Nhưng chúng ta có thể "tạo điều kiện cho các em được tiếp cận nhiều lĩnh vực khác nhau để có các quyết định phù hợp trong những bước ngoặt của cuộc đời".
Điều chúng ta cần là một nền giáo dục giúp mỗi học sinh phát hiện được giá trị riêng của bản thân, phát huy được trí tuệ và sự sáng tạo của mình. Biết đâu, từ những lớp học cho phép học sinh tự do lựa chọn và kết nối kiến thức đa ngành đó, chúng ta sẽ có những doanh nhân, nhà khoa học hay nhà sáng tạo mang dấu ấn Việt Nam trong tương lai.
Tôi từng có kế hoạch cho con đi du học từ nhiều năm nay. Tuy nhiên, hiện tại tôi bắt đầu phải nhìn nhận lại vấn đề này một cách thực tế hơn. Con tôi hè này sẽ vào lớp 12. Trước đây, tôi dự tính để con học đại học trong nước rồi sau đó sẽ hỗ trợ đi du học Thạc sĩ theo diện tự túc. Với điều kiện kinh tế của gia đình, nếu cho con du học ngay từ bậc đại học thì khá áp lực, nhưng nếu là học Thạc sĩ thì tôi vẫn có thể lo liệu được.
Tuy nhiên, điều khiến tôi băn khoăn không nằm ở tiền bạc, mà ở chính thái độ học tập của con. Con tôi học khá tốt, kết quả học tập không phải điều khiến cha mẹ phải lo lắng. Nhưng từ nhỏ đến nay, con luôn phải đợi cha mẹ nhắc nhở nhiều lần mới chịu ngồi vào bàn học. Đến hết lớp 11 rồi mà tình trạng đó vẫn không thay đổi nhiều. Tôi đầu tư không ít thời gian, công sức và tiền bạc cho việc học của con, nhưng điều làm tôi nản nhất là con thiếu tính tự giác và ý thức học tập.
Chính vì vậy, gần đây tôi bắt đầu nghĩ rằng nếu vài năm nữa con vẫn không thể tự trưởng thành, không hình thành được động lực học tập từ bên trong, có lẽ tôi sẽ không còn quyết tâm đầu tư cho con đi du học như dự định ban đầu nữa.
Tôi luôn cho rằng du học là một điều tốt. Không ai phủ nhận những lợi ích của việc được tiếp cận với một nền giáo dục tiên tiến hơn, được trải nghiệm môi trường sống mới và mở rộng tầm nhìn. Nhưng theo tôi, những điều đó chỉ thực sự phát huy giá trị với những người có ý chí và tinh thần tự lập. Nếu bản thân người học không có động lực vươn lên, không có khả năng tự quản lý cuộc sống và việc học của mình thì dù học ở đâu cũng khó đạt được thành công như mong muốn.
>> Tôi về nước làm lễ tân lương 8 triệu sau 5 năm du học
Suy nghĩ này của tôi cũng xuất phát từ những gì quan sát được trong chính gia đình mình. Tôi có hai người cháu, một là cháu ruột của tôi, một là cháu bên vợ. Cả hai đều học ngành Công nghệ thông tin tại Đại học Khoa học Tự nhiên TP HCM. Sau khi tốt nghiệp, cả hai đều làm việc cho các công ty nước ngoài.
Cháu bên vợ sau đó được công ty đưa ra nước ngoài làm việc. Còn cháu ruột của tôi, dù ban đầu cũng có cơ hội được cử đi công tác nước ngoài, nhưng vì không muốn xa chồng nên cháu chủ động tự tìm kiếm cơ hội khác. Cháu lên mạng tìm việc, tham gia phỏng vấn trực tuyến và cuối cùng được một công ty nước ngoài tuyển dụng để sang làm việc.
Nhìn vào những trường hợp đó, tôi thấy rằng người có năng lực và ý chí thì học trong nước vẫn có thể tìm được cơ hội phát triển quốc tế. Dĩ nhiên, những trường hợp như vậy không phải là số đông, nhưng nó cho thấy thành công không hoàn toàn phụ thuộc vào việc có đi du học hay không?
Ngược lại, tôi cũng biết những trường hợp đi du học nhưng sau đó không tìm được công việc phù hợp và phải trở về nước. Bởi vậy, theo tôi, học ở đâu cũng có người thành công và người không thành công. Du học không phải là tấm vé bảo đảm cho tương lai.
Tất nhiên, tôi vẫn nhìn nhận những lợi thế rất rõ của du học. Thứ nhất, muốn học tập và sinh sống ở nước ngoài thì ngoại ngữ phải tốt. Thứ hai, phần lớn nền giáo dục của các nước phát triển vẫn có nhiều điểm mạnh hơn so với trong nước. Thứ ba, du học giúp người trẻ mở rộng tư duy, tiếp xúc với những môi trường và cách làm việc khác nhau. Nhưng suy cho cùng, những lợi thế đó chỉ có ý nghĩa khi người học thực sự muốn học và muốn phát triển bản thân.
Với không ít gia đình hiện nay, mục tiêu của du học không chỉ là học tập mà còn là tìm kiếm cơ hội định cư lâu dài ở nước ngoài. Đó là lựa chọn riêng của mỗi người và tôi tôn trọng điều đó. Còn với bản thân tôi, điều kiện tiên quyết để đầu tư cho con đi du học không còn là chuyện tài chính nữa. Điều tôi quan tâm hơn là liệu con có đủ ý thức, đủ ý chí và đủ khả năng tự chịu trách nhiệm cho cuộc sống của mình hay không?
Nếu chưa có những điều đó, tôi nghĩ rằng dù học trong nước hay nước ngoài cũng khó đạt được kết quả như kỳ vọng. Và khi ấy, số tiền rất lớn bỏ ra cho việc du học có thể chưa chắc đã mang lại giá trị tương xứng.
"Chung cư vùng ven, diện tích 58 m2, đang đóng tiền theo tiến độ (chưa nhận nhà) mà giá bán tới 6,6 tỷ (tức gần 114 triệu một m2) là quá đắt. Cho dù có 'lướt sóng' hay làm gì đi nữa thì liệu có ai đủ can đảm xuống tiền không? Mức giá đó đắt một cách vô lý.
Hiện nay, cho thuê nhà có tỷ suất lợi nhuận đã thấp rồi (bằng 1/3 gửi ngân hàng), đã thế lại còn phải bỏ chi phí môi giới mỗi lần cho thuê khách mới (mà thời điểm này khách đổi nhà liên tục), thêm vào chi phí sửa nhà, bảo trì, chưa kể thuế níu đầu, níu đuôi. Thế nên, bỏ ra một đống tiền mà lợi nhuận bị bào mòn gần hết.
Ai có ý định mua chung cư rồi cho thuê, chờ giá lên bán chênh lệch kiếm lời thì nên cân nhắc kỹ. Bản thân tôi đang có hai căn nhà mặt phố cho thuê làm shop. Hiện tôi cũng đang muốn bán quách đi cho rảnh nợ để tập trung đầu tư chứng khoán cho rồi".
Đó là quan điểm của độc giả Vinaguy xung quanh thực trạng "Chật vật cắt lỗ chung cư vùng ven". Từ đầu năm đến nay, thị trường chung cư có dấu hiệu đảo chiều khi lãi suất vay mua nhà có xu hướng tăng. Lo ngại thị trường mất thanh khoản, nhiều nhà đầu tư từng mạo hiểm chi vài trăm triệu đến hơn tỷ đồng xuống tiền mua chung cư vùng ven với kỳ vọng "lướt sóng", giờ phải tìm cách cắt lỗ để sang tay. Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cũng ghi nhận số lượng sản phẩm cần thoát hàng trên thị trường gia tăng, nhất là nhóm nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính.
>> 'Ở thuê 9 triệu một tháng nên tôi cần gì mua nhà'
Cùng chung suy nghĩ về giá trị thực của chung cư hiện nay, bạn đọc Huythaopht cho rằng: "Với nguồn cung nhà ở rất lớn trong thời gian ba năm tới, cộng với giá chung cư vẫn ở mức quá cao như hiện nay, thì tôi tin chắc giá bán sẽ phải giảm dần. Lúc đó, mới chạm tới khả năng mua của những người có nhu cầu ở thực".
"Giá chung cư đang bị đẩy lên quá cao so với chất lượng và dịch vụ đi kèm. Dự án nào cũng tự quảng cáo là cao cấp, nhưng tiện ích không tương xứng. Theo tôi, tùy vào chất lượng và tiện ích nhưng giá chung cư được cho là hợp lý chỉ khoảng 30-40 triệu một m2 ở khu vực ngoại thành và 50-60 triệu một m2 ở khu vực nội thành. Còn khu vực trung tâm lõi (Hoàn Kiếm, Ba Đình...) thì có thể cao hơn một, nhưng cũng không thể đến 100 triệu một m2 được", độc giả Vũ Vim kết lại.
