Phát hiện hang dài hơn 500 m trong rừng Phong Nha – Kẻ Bàng

Ngày 24-4, tại kỳ họp thứ 2, Hội đồng nhân dân tỉnh Gia Lai khóa XIII đã thông qua nghị quyết về chính sách bảo tồn và phát huy các loại hình nghệ thuật truyền thống đối với nghệ thuật hát bội Bình Định (hát tuồng) và nghệ thuật bài chòi.

Nghệ thuật tuồng Bình Định đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2014, còn nghệ thuật bài chòi Trung Bộ Việt Nam được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2017.

Qua khảo sát, cơ quan chức năng tỉnh Gia Lai ghi nhận toàn tỉnh hiện có 8 đoàn nghệ thuật tuồng ngoài công lập đang hoạt động và 2 đoàn nghệ thuật công lập thuộc Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh thực hiện chức năng biểu diễn tuồng, bài chòi là Đoàn Tuồng Đào Tấn và Đoàn Ca kịch bài chòi.

Bằng tài năng và tâm huyết, các nghệ sĩ, nghệ nhân đã trực tiếp tham gia vào việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trong cộng đồng và trên sân khấu biểu diễn chuyên nghiệp; phục vụ các nhiệm vụ chính trị và đáp ứng nhu cầu giải trí của các tầng lớp nhân dân.

Nhưng trong bối cảnh khó khăn chung của sân khấu truyền thống, các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp gặp rất nhiều khó khăn về nghệ sĩ kế cận.

Ví dụ, Đoàn Tuồng Đào Tấn hiện đang bị thiếu hụt lực lượng diễn viên, nhạc công trẻ. Một diễn viên phải kiêm nhiệm nhiều vai diễn trong một vở diễn, diễn viên nữ đóng giả vai nam, làm ảnh hưởng đến chất lượng nghệ thuật, sự phát triển của đơn vị và sức sống của loại hình nghệ thuật tuồng.

Lực lượng nghệ nhân của các đoàn tuồng ngoài công lập cũng gặp nhiều khó khăn khi đội ngũ thực hành di sản hiện nay chủ yếu là ở tuổi trung niên, lớp nghệ nhân trẻ còn mỏng, chưa thu hút được nhiều đội ngũ kế cận. Lực lượng nghệ nhân nắm giữ, thực hành, truyền dạy các làn điệu, bài bản, trích đoạn, vở diễn cổ ngày một ít do tuổi cao, sức yếu, bận kiếm sống mưu sinh.

Để bảo vệ và phát huy di sản tuồng Bình Định và nghệ thuật bài chòi, tỉnh Gia Lai quyết định ban hành chính sách khuyến khích.

Theo đó, đối tượng được hỗ trợ gồm nghệ sĩ đã nghỉ hưu, nghệ sĩ đang công tác, các đoàn nghệ thuật truyền thống ngoài công lập tại tỉnh và học viên các ngành nghệ thuật tuồng, bài chòi, nhạc cụ truyền thống thường trú tỉnh Gia Lai.

Cụ thể, đối với nhóm nghệ sĩ nghỉ hưu tham gia luyện tập, biểu diễn và truyền dạy phục vụ bảo tồn, quảng bá, giới thiệu di sản, mức chi tiền luyện tập 180.000 đồng/người/buổi; chi biểu diễn 360.000 đồng/người/buổi; khi tham gia truyền dạy, nghệ sĩ được hỗ trợ 500.000 - 800.000 đồng/buổi (tùy theo danh hiệu nghệ sĩ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú).

Tỉnh hỗ trợ một lần kinh phí đào tạo đối với nghệ sĩ trong đơn vị sự nghiệp công lập được cử đi đào tạo trình độ đại học trở lên với mức 50 triệu đồng/người.

Đối với các đoàn nghệ thuật ngoài công lập, mức hỗ trợ một lần không quá 100 triệu đồng/đoàn để mua sắm trang phục, nhạc cụ, đạo cụ, trang thiết bị âm thanh, ánh sáng phục vụ hoạt động biểu diễn; hỗ trợ kinh phí biểu diễn 2 triệu đồng/buổi, tối đa không quá 30 triệu đồng/năm.

Học viên theo học các chuyên ngành nghệ thuật tuồng, bài chòi, nhạc cụ truyền thống, mức hỗ trợ 5 triệu đồng/người/tháng.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Chị Nguyễn Thị Khánh Linh, đại diện BiBi Ha Giang Loop Tours, cho biết kỳ nghỉ bốn ngày dịp 30/4 phù hợp để du khách khám phá Hà Giang. Nếu phân bổ lịch trình hợp lý, khách có thể tham quan gần hết các điểm du lịch nổi tiếng. Theo chị Linh, lượng khách dịp này có thể không đông bằng Tết Nguyên đán, song tình trạng ùn tắc cục bộ tại một số điểm chính vẫn có khả năng xảy ra.

Lịch trình do VnExpress và đơn vị lữ hành gợi ý dựa trên tiêu chí đi đường vòng hoặc lệch giờ so với thói quen của số đông du khách. Phương án này ưu tiên trải nghiệm văn hóa, thiên nhiên bản địa và chọn tham quan các điểm nổi tiếng vào ngày cuối nhằm đảm bảo sức khỏe, chất lượng dịch vụ cho khách.

Ngày 1: Hà Giang - Thuận Hòa - Lùng Tám - Đường Thượng - Du Già (ngủ đêm)

Hầu hết khách du lịch tới Hà Giang thường đi thẳng đến cổng trời Quản Bạ, cửa ngõ vào Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn. Do khu vực này nhỏ, du khách thường phải chờ chụp ảnh lâu và để xe tràn ra đường, gây ùn tắc kéo dài.

Chị Linh gợi ý khách đi theo hướng Thuận Hòa tới hợp tác xã Lùng Tám để xem phụ nữ Mông dệt vải lanh và mua đồ lưu niệm. Sau khoảng 30 phút dừng chân, khách đi đến Du Già qua đường Thượng. Tại đây, du khách nên tắm thác vào buổi chiều, hoạt động được nhiều khách nước ngoài yêu thích.

Khu vực Du Già hiện không có khách sạn, chỉ có các cơ sở lưu trú dạng nhà dân. Khách có thể liên hệ trực tiếp với người địa phương để thuê phòng nghỉ.

Ngày 2: Du Già - Mèo Vạc - Nho Quế - Đồng Văn - Mèo Vạc (ngủ đêm)

Sáng ngày thứ hai, du khách di chuyển từ Du Già tới Mèo Vạc và ăn trưa tại đây. Điểm chính tiếp theo của hành trình là sông Nho Quế, nơi thường xuyên xảy ra tình trạng quá tải khiến khách phải xếp hàng 2-3 giờ chờ mua vé và lên xe trung chuyển xuống bến thuyền.

Chị Linh cho biết khu vực sông Nho Quế thường đông đúc nhất vào hai khung giờ là 8-9h hoặc 15-16h. Theo thói quen, hầu hết khách Việt chọn nghỉ đêm tại Đồng Văn trong ngày đầu, sau đó tham quan Cột cờ Lũng Cú sau đó tới sông Nho Quế ngày tiếp theo. Trên lộ trình này, nhiều người dừng lại chụp ảnh tại đèo Mã Pì Lèng nên mất nhiều thời gian.

Việc điều chỉnh lịch trình ngày thứ hai theo gợi ý của chị Linh, khách có thể tránh được cảnh ùn tắc khi tiếp cận sông Nho Quế vào khung giờ trưa.

Rời sông Nho Quế, du khách có thể ghé thăm Đồng Văn nếu muốn trải nghiệm không khí buổi tối tại đây.

Các hoạt động tại Đồng Văn về đêm không quá đa dạng, nổi bật nhất là chương trình giao lưu văn nghệ do anh Sùng Mạnh Hùng tổ chức. Nếu không, khách có thể bỏ qua điểm dừng này bởi lịch trình ngày thứ ba vẫn quay lại Đồng Văn.

Ngày 3: Mèo Vạc - Đồng Văn - Lũng Cú - Lô Lô Chải (ngủ đêm)

Vào ngày thứ ba, áp lực tại các điểm đến thường giảm rõ rệt do nhiều du khách kết thúc hành trình theo lịch trình 3 ngày 2 đêm hoặc 4 ngày 3 đêm phổ biến. Khách có thể thong thả tham quan phố cổ Đồng Văn, di chuyển sang Cột cờ Lũng Cú.

Điểm kết thúc của ngày là làng Lô Lô Chải, địa danh thu hút đông đảo du khách trong khoảng ba năm trở lại đây. "Việc lựa chọn thời điểm này giúp người đi tận hưởng không gian yên bình hơn", chị Linh nói, đồng thời gợi ý du khách nên nghỉ đêm tại đây để trải nghiệm trọn vẹn văn hóa bản địa.

Ngày 4: Lô Lô Chải - Dinh Nhà Vương - Nhà Pao - Dốc Thẩm Mã - Yên Minh - Cổng trời Quản Bạ - Hà Giang

Vào ngày cuối, khách tham quan Dinh Nhà Vương, nhà của Pao, dốc Thẩm Mã rồi qua Yên Minh về lại cổng trời Quản Bạ.

Thông thường, du khách hay chọn ghé các điểm này ngay ngày đầu tiên nên áp lực tại đây vào chiều về sẽ giảm đáng kể.

Nhờ đó, người đi theo lịch trình này có thể thoải mái trải nghiệm và chụp ảnh mà không phải chịu cảnh chen chúc.

"Việc phân bổ ngược lại so với thói quen của số đông giúp khách tận hưởng không gian thoáng đãng hơn", chị Linh nói.

Một số lời khuyên:

Khách đi hành trình 3 ngày 2 đêm nên dậy từ 5h30 và bắt đầu di chuyển lúc 6h để tránh ùn tắc, đảm bảo kịp kế hoạch. Riêng những người theo lịch trình bốn ngày ba đêm có thể thư thả hơn về mặt thời gian.

Vào dịp lễ, du khách không nên ăn tại các khu trung tâm như Đồng Văn vì lượng người đông, chất lượng dịch vụ khó đảm bảo. Thay vào đó, khách có thể chọn các quán cơm dọc đường tới những điểm du lịch để tránh cảnh chen chúc. Nếu đã xác định trước địa điểm, người đi nên đặt bàn sớm và thường xuyên kiểm tra bản đồ để ước tính quãng đường, giúp việc phục vụ nhanh hơn.

Ngoài ra, du khách cần gọi điện kiểm tra lại với phía khách sạn hoặc homestay để chắc chắn không có phát sinh về phòng nghỉ. Trong bối cảnh tình trạng lừa đảo đặt phòng từng xuất hiện tại Hà Giang, việc cẩn trọng khi thực hiện các giao dịch là cần thiết để bảo vệ quyền lợi cá nhân.

"Du khách nên tìm hiểu kỹ thông tin trước khi chuyển tiền đặt cọc", chị Linh nói.

Tin Gốc: Vnexpress

"Tôi không thể đến chỗ bạn, bạn cần đi bộ ra chỗ tôi đang đỗ", Katie Williams, khách Australia nhận được tin nhắn chỉ vài giây sau khi tài xế Grab nhận cuốc xe ở khu vực Canggu. Dù Katie giải thích bố mẹ cô đã lớn tuổi, tài xế vẫn từ chối tiến vào khách sạn với lý do "quá nguy hiểm".

Sau hai lần bị hủy chuyến, gia đình Katie đành chấp nhận trả mức giá cao gấp đôi để sử dụng dịch vụ xe của người địa phương. Khách sạn cô lưu trú nằm trong "vùng cấm" không chính thức đối với các ứng dụng gọi xe tại hòn đảo này.

Thực chất, đây là cuộc tranh chấp địa bàn giữa các hãng gọi xe công nghệ và quyền lực của các banjar (hội đồng cộng đồng làng). Tại Bali, các đơn vị tự quản này có quyền đặt ra mức giá cước taxi đối với tài xế hoạt động trong địa phận của họ.

Các tài xế địa phương áp mức giá không thể thương lượng và luôn tính cước hai chiều. Nyoman, một lái xe bản địa, cho biết anh giữ lại 70% doanh thu mỗi chuyến, phần còn lại nộp cho quỹ từ thiện của banjar. Anh mô tả các ứng dụng gọi xe là "mối đe dọa" hạ giá thị trường mà không đóng góp cho cộng đồng.

"Ở Bali, chúng tôi bảo vệ truyền thống và đất đai của mình", anh nói.

Thông thường, chuyến đi từ sân bay quốc tế Denpasar đến thành phố Singaraja có giá từ 800.000 đến một triệu rupiah (45-56 USD). Nếu dùng ứng dụng công nghệ, du khách chỉ trả mức phí bằng hai phần ba.

Sự chênh lệch này dẫn đến cạnh tranh gay gắt và kéo theo các vụ bạo lực. Tháng 1/2023, một tài xế xe công nghệ bị đánh gục vì đón khách bên ngoài nhà hàng. Cuối năm ngoái, cảnh sát Canggu đã bắt giữ một tài xế địa phương vì hành vi chặn xe và tống tiền du khách 150.000 rupiah (khoảng 10 USD) trên đường ra sân bay.

"Bạo lực không phải là giải pháp tốt, tôi không thích điều đó", Nyoman nói dù anh biết điều này khó tránh và vẫn xảy ra.

Trên các diễn đàn mạng xã hội, tình trạng này bị nhiều du khách bức xúc gọi là "mafia taxi". Một số người cho biết từng bị tài xế say xỉn dọa giết nếu từ chối dịch vụ.

Trước tình trạng này, chính quyền đảo Bali năm 2024 đã phải lên tiếng cảnh báo du khách quốc tế nên tìm hiểu kỹ "các quy định nội bộ" tại nơi lưu trú và khuyến nghị các khách sạn phải minh bạch thông tin về dịch vụ vận chuyển để tránh xung đột.

Trong ba tháng đầu năm nay, số lượng khách quốc tế đến Bali đã giảm khoảng 800 lượt mỗi ngày, theo Thống đốc Bali Wayan Koster tiết lộ. Tuy nhiên, nguyên nhân giảm phần lớn đến từ xung đột Trung Đông khiến các chuyến bay bị cắt giảm.

Với ngành dịch vụ khách sạn của Bali, sự cạnh tranh ngầm này đã trở thành một gánh nặng gây thiệt hại tới công việc kinh doanh.

Theo Wayan Kariasa, quản lý khu nghỉ dưỡng The Ariras ở Candidasa phía đông Bali, các ứng dụng gọi xe hầu như không hoạt động ở đây, tài xế địa phương chiếm ưu thế. Để đến bãi biển chính trong khu vực, du khách cần di chuyển thêm 8 km. Họ khó gọi taxi công nghệ và thường phải dùng dịch vụ của các lái xe địa phương. Kariasa nói khách của ông "không hài lòng lắm về giá cả của tài xế".

Giá một chuyến Grab ước tính từ khu nghỉ dưỡng của Kariasa đến bãi biển Virgin là khoảng 30.000 rupiah (2 USD). Tài xế địa phương tính phí gấp 10 lần số đó, hoặc đôi khi lên đến 500.000 rupiah (28 USD) nếu họ thấy có thể ép giá được du khách.

Tuy nhiên, Kariasa không thể phàn nàn. Chính quyền địa phương kiểm soát các con đường bên ngoài cổng khu nghỉ dưỡng và mối quan hệ với các tài xế địa phương là điều ông phải bảo vệ cẩn thận như bất kỳ đánh giá nào trên TripAdvisor.
Những tình huống khó xử tương tự diễn ra ở Sanur, một phần của Ubud, Uluwatu và Canggu, buộc du khách phải cân nhắc giữa các ứng dụng, giá cả địa phương và việc tự đi bộ.

Tuy nhiên, thích nghi không phải giải pháp. Các khu vực cấm vào trên đảo vẫn còn tồn tại và cuộc chiến taxi ở Bali "còn lâu mới kết thúc" theo nhận định của nhiều người.

Tin Gốc: Vnexpress