‘Đầu tư 1,2 tỷ học đại học nhưng ra trường lương 8 triệu đồng’

Năm 2014, bố mẹ tôi mua nguyên nhà trọ giá 1,35 tỷ đồng, sửa thêm thành 1,45 tỷ đồng. Cho thuê cả 5 phòng được 6 triệu, tầm 1,2 triệu đồng một phòng. Đến bây giờ 2026, nhà tôi tầm hơn 5 tỷ vẫn cho thuê giá cũ, nếu tăng giá vài trăm triệu đồng một phòng mỗi tháng cũng chả thấm vào đâu.

Tôi đang cho thuê nhà trọ, có nhiều vấn đề giữa nhà trọ và nhà ở bình thường khác xa nhau mà nhiều người chưa hiểu được. Thứ nhất là khấu hao nhà trọ sẽ luôn có hệ số cao hơn nhà ở bình thường.

Tại sao? Tâm lý "mất tiền mua mâm phải đâm cho thủng" hay "cha chung không ai khóc". Một gia đình nếu chỉ riêng việc đổ dầu mỡ xuống cống thì chắc phải chục năm mới tắc cống, riêng nhà trọ chỉ cần 6-7 phòng thì một năm thông tắc cống một lần. Riêng đợt hút bồn cầu thì ôi thôi, quần áo rồi tóc, trứng... Thậm chí có cả tiền được hút lên.

Còn nước, mỗi phòng có một cái thùng, họ vặn ren vòi để nhỏ giọt. Nhỏ giọt thì đồng hồ phòng trọ không quay, chục phòng trọ nhỏ giọt thì đồng hồ tổng chủ nhà vẫn quay đều.

Điện thì xưa chưa có camera nên manh động lắm, sáng đến thuê thì chiều đã phá kẹp chì. Chuyện tự khoan tường, tự đóng đinh, thậm chí khoan cả vào ống nước là bình thường.

Thứ hai là chi phí không tên hoặc nói theo kinh tế là trích lập dự phòng rủi ro. Ai làm nhà trọ đều dính cả, ở đến tháng xong bỏ đi để lại hóa đơn điện nước còn nhiều hơn tiền cọc, lúc ấy chả biết đòi ai.

Chưa kể những chi phí không tên để vận hành mà tôi không muốn nói ra, hỏng hóc ban ngày thuê thợ sửa vài trăm nhưng lúc tối, lúc đêm thợ bảo tiền triệu cũng phải sửa.

Thứ ba là nhà trọ sẽ phức tạp hơn nhà bình thường rất nhiều, drama suốt ngày, đánh ghen, hát loa kẹo kéo... Thậm chí mất đoàn kết chỉ vì một vài lý do rất trẻ con, bắt chủ nhà sang phân xử như quan tòa ai đúng ai sai, chứ nhất định không chịu dĩ hòa vi quý.

Tin Gốc: Vnexpress

Tôi từng có kế hoạch cho con đi du học từ nhiều năm nay. Tuy nhiên, hiện tại tôi bắt đầu phải nhìn nhận lại vấn đề này một cách thực tế hơn. Con tôi hè này sẽ vào lớp 12. Trước đây, tôi dự tính để con học đại học trong nước rồi sau đó sẽ hỗ trợ đi du học Thạc sĩ theo diện tự túc. Với điều kiện kinh tế của gia đình, nếu cho con du học ngay từ bậc đại học thì khá áp lực, nhưng nếu là học Thạc sĩ thì tôi vẫn có thể lo liệu được.

Tuy nhiên, điều khiến tôi băn khoăn không nằm ở tiền bạc, mà ở chính thái độ học tập của con. Con tôi học khá tốt, kết quả học tập không phải điều khiến cha mẹ phải lo lắng. Nhưng từ nhỏ đến nay, con luôn phải đợi cha mẹ nhắc nhở nhiều lần mới chịu ngồi vào bàn học. Đến hết lớp 11 rồi mà tình trạng đó vẫn không thay đổi nhiều. Tôi đầu tư không ít thời gian, công sức và tiền bạc cho việc học của con, nhưng điều làm tôi nản nhất là con thiếu tính tự giác và ý thức học tập.

Chính vì vậy, gần đây tôi bắt đầu nghĩ rằng nếu vài năm nữa con vẫn không thể tự trưởng thành, không hình thành được động lực học tập từ bên trong, có lẽ tôi sẽ không còn quyết tâm đầu tư cho con đi du học như dự định ban đầu nữa.

Tôi luôn cho rằng du học là một điều tốt. Không ai phủ nhận những lợi ích của việc được tiếp cận với một nền giáo dục tiên tiến hơn, được trải nghiệm môi trường sống mới và mở rộng tầm nhìn. Nhưng theo tôi, những điều đó chỉ thực sự phát huy giá trị với những người có ý chí và tinh thần tự lập. Nếu bản thân người học không có động lực vươn lên, không có khả năng tự quản lý cuộc sống và việc học của mình thì dù học ở đâu cũng khó đạt được thành công như mong muốn.

>> Tôi về nước làm lễ tân lương 8 triệu sau 5 năm du học

Suy nghĩ này của tôi cũng xuất phát từ những gì quan sát được trong chính gia đình mình. Tôi có hai người cháu, một là cháu ruột của tôi, một là cháu bên vợ. Cả hai đều học ngành Công nghệ thông tin tại Đại học Khoa học Tự nhiên TP HCM. Sau khi tốt nghiệp, cả hai đều làm việc cho các công ty nước ngoài.

Cháu bên vợ sau đó được công ty đưa ra nước ngoài làm việc. Còn cháu ruột của tôi, dù ban đầu cũng có cơ hội được cử đi công tác nước ngoài, nhưng vì không muốn xa chồng nên cháu chủ động tự tìm kiếm cơ hội khác. Cháu lên mạng tìm việc, tham gia phỏng vấn trực tuyến và cuối cùng được một công ty nước ngoài tuyển dụng để sang làm việc.

Nhìn vào những trường hợp đó, tôi thấy rằng người có năng lực và ý chí thì học trong nước vẫn có thể tìm được cơ hội phát triển quốc tế. Dĩ nhiên, những trường hợp như vậy không phải là số đông, nhưng nó cho thấy thành công không hoàn toàn phụ thuộc vào việc có đi du học hay không?

Ngược lại, tôi cũng biết những trường hợp đi du học nhưng sau đó không tìm được công việc phù hợp và phải trở về nước. Bởi vậy, theo tôi, học ở đâu cũng có người thành công và người không thành công. Du học không phải là tấm vé bảo đảm cho tương lai.

Tất nhiên, tôi vẫn nhìn nhận những lợi thế rất rõ của du học. Thứ nhất, muốn học tập và sinh sống ở nước ngoài thì ngoại ngữ phải tốt. Thứ hai, phần lớn nền giáo dục của các nước phát triển vẫn có nhiều điểm mạnh hơn so với trong nước. Thứ ba, du học giúp người trẻ mở rộng tư duy, tiếp xúc với những môi trường và cách làm việc khác nhau. Nhưng suy cho cùng, những lợi thế đó chỉ có ý nghĩa khi người học thực sự muốn học và muốn phát triển bản thân.

Với không ít gia đình hiện nay, mục tiêu của du học không chỉ là học tập mà còn là tìm kiếm cơ hội định cư lâu dài ở nước ngoài. Đó là lựa chọn riêng của mỗi người và tôi tôn trọng điều đó. Còn với bản thân tôi, điều kiện tiên quyết để đầu tư cho con đi du học không còn là chuyện tài chính nữa. Điều tôi quan tâm hơn là liệu con có đủ ý thức, đủ ý chí và đủ khả năng tự chịu trách nhiệm cho cuộc sống của mình hay không?

Nếu chưa có những điều đó, tôi nghĩ rằng dù học trong nước hay nước ngoài cũng khó đạt được kết quả như kỳ vọng. Và khi ấy, số tiền rất lớn bỏ ra cho việc du học có thể chưa chắc đã mang lại giá trị tương xứng.

Tin Gốc: Vnexpress

"10 năm trước, tôi mua nhà thứ hai với giá 4 tỷ đồng, tương đương khoảng 80 lượng vàng SJC. Nay nếu tôi bán vào thời điểm này sẽ được giá khoảng 7 tỷ đồng, nhưng chỉ tương đương 39 lượng vàng SJC. Nếu tính theo tiền thì lãi, nhưng nếu tính đến vấn đề lạm phát và theo vàng thì tôi lỗ. Vậy tôi phải chịu thuế bất động sản thứ hai liệu có hợp lý không? Nếu đánh thuế chống đầu cơ thì phải đánh vào những người lướt sóng, mua đi bán lại, chứ nhiều người dành dụm cả đời để mua tài sản cho con cháu hoặc đảm bảo có thu nhập khi về già yếu, bệnh tật, thì cần xem xét sao cho hợp tình, hợp lý".

Đó là trăn trở của độc giả Huỳnh Anh Vũ xung quanh "Đề xuất thu phí nhà thứ hai bỏ hoang hoặc cho thuê" mới được Ủy viên Ủy ban Kinh và tế Tài chính của Quốc hội nêu tại phiên thảo luận tại hội trường, ngày 21/4. Số liệu thống kê cho thấy phần lớn tín dụng chảy vào bất động sản khi đã tăng 132% trong giai đoạn 2021-2025, lên hơn 4,5 triệu tỷ đồng. Do đó, đại biểu này kiến nghị thu phí lũy tiến với căn nhà thứ hai không sử dụng hoặc cho thuê để ngăn đầu cơ bất động sản.

>> 'Chung cư vùng ven 58 m2 giá 6,6 tỷ là đắt vô lý'

Tuy nhiên, hoài nghi về tính khả thi của đề xuất, bạn đọc Van nguyen đặt vấn đề: "Thứ nhất, hiện tại chúng ta đang đánh thuế đối với tài sản nhà đất cho thuê hàng năm rồi. Vậy bây giờ đánh thêm thuế thì có phải thuế chồng thuế không?

Thứ hai, cần phân biệt rõ đầu cơ là gì? Người mua nhà sau bao nhiêu năm bán đi sẽ không bị tính là đầu cơ?

Thứ ba, ví dụ một người rời quê, lên thành phố sinh sống lập nghiệp, có nhà cửa ở thành phố. Khi cha mẹ ở quê già yếu, chuyển giao quyền sở hữu mảnh đất đó cho con cháu (dưới hình thức cho tặng), vậy có tính là bất động sản thứ hai phải chịu thuế hay không? Và khi người con đó bán căn nhà đang sinh sống ở thành phố thì lại bị mất thuế căn nhà thứ hai, liệu có hợp lý, hợp tình?

Thứ tư, với một lao động văn phòng, công nhân tích lũy để mua thêm một miếng đất, nhà ở quê, thay vì gửi tiền tiết kiệm ngân hàng, để dự phòng khi về già có mảnh đất để cất cái nhà dưỡng già ở quê thì có bị tính thuế? Vì cơ bản họ không phải tầng lớp sáng tạo hay ông chủ doanh nghiệp, chỉ làm công ăn lương, chẳng lẽ tiền tích lũy chỉ có một đường duy nhất là gửi tiết kiệm, chứ mua thêm đất hay nhà sẽ bị đánh thuế?

Thứ năm, liệu làm vậy có phải là đang triệt tiêu đi sự cố gắng, phấn đấu của các cá nhân trong xã hội, vì tiền làm ra dư thừa không biết làm gì ngoài gửi ngân hàng?

Cuối cùng, phải chăng việc cần làm là nên tích cực xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở thu nhập thấp để phân tầng thu nhập, đảm bảo ai cũng có nhà theo mức năng lực họ có?

Trong khi đó, phản biện quan điểm cho rằng "mua nhà để dành cho con không nên bị đánh thuế", độc giả Việt Lê phân tích: "Tính thuế là đúng để xã hội công bằng. Trong khi con cái chưa thực sự cần nhà tại thời điểm hiện tại vì chúng còn đang ở chung với cha mẹ thì việc bạn mua để dành sẽ khiến nhiều người đang cần nhà ở không có để mua hoặc phải chịu giá cao. Nói cách khác, làm vậy cũng đồng nghĩa với việc bạn đã đầu cơ cho tương lai, dẫn tới sự khan hiếm và đẩy giá nhà hiện tại lên cao. Vì vậy, nếu bạn muốn mua nhà để dành cho con thì phải chấp nhận trả một phần chi phí này cho xã hội gọi là 'thuế sở hữu căn nhà thứ hai trở lên', điều đó hoàn toàn hợp lý".

Cùng chung suy nghĩ, bạn đọc Congminhcs ủng hộ sử dụng công cụ thuế để kìm giá nhà: "Tôi đồng ý đánh thuế bất động sản thứ hai thật cao để mỗi người dân đều có cơ hội sở hữu một căn nhà, hoặc một miếng đất kinh doanh, sản xuất. Ai cũng có nhu cầu nhà ở, nên bất động sản không phải kênh đầu cơ, chờ lên giá kiếm lời. Dòng tiền cần chảy vào sản xuất như không phải chết dí trong nhà, đất. Chúng ta không thể ngụy biện mua nhà với lý do để dành con cháu theo kiểu xí chỗ đời sau, trong khi thậm chí đứa bé đó còn chưa chào đời. Làm vậy là vô tình chiếm mất chỗ ở của những người khác đang có nhu cầu ở thực".

Tin Gốc: Vnexpress