“Em trai tôi học đại học ngành Y. Đến lúc em ra trường, ba mẹ tôi đã chi gần 1 tỷ. Sau khi tốt nghiệm, em xin vào một bệnh viện tuyến huyện, nhờ người quen nên cũng tốn thêm khoảng 200 triệu nữa, tổng cộng vốn bỏ ra hơn 1,2 tỷ. Bảy năm trước, số tiền ấy có thể mua một lô đất gần nhà, nhưng vì lo cho em ăn học, nên gia đình tôi không mua. Giờ mảnh đất đó đã lên giá gần 3 tỷ, trong khi lương của em mỗi tháng chỉ khoảng 7-8 triệu. Biết là đầu tư cho tương lai, nhưng đôi khi tôi vẫn không khỏi chạnh lòng, vừa thương vừa tiếc”.
Đó là băn khoăn của độc giả TéngƠi xung quanh câu chuyện chi phí cho một sinh viên bằng cả năm tiền lương bình quân. Dữ liệu của Bộ Nội vụ cho biết thu nhập bình quân của người lao động năm 2025 là 8,31 triệu đồng mỗi tháng. Trong khi thống kê sơ bộ học phí và các chi phí khác cho thấy một sinh viên tiêu tốn không dưới 100 triệu đồng mỗi năm. Thực tế đó đặt ra nhiều lo ngại về hệ lụy nếu sinh viên ra trường không đáp ứng được yêu cầu công việc.
Nói về chi phí học đại học ngày càng đắt đỏ, bạn đọc Mq.bkcomp bình luận: “100 triệu một năm phải bỏ ra để đại học, tức bốn năm tiêu tốn ít nhất 400 triệu. Trong khi đó, sinh viên ra trường may mắn có việc làm, lương giỏi lắm được 10 triệu. Cứ cho là mỗi tháng họ bỏ ra được 2 triệu, thì phải mất 200 tháng (gần 17 năm), tính cả lãi suất thì phải mất tới 25 năm mới hoàn vốn. Vậy học đại học là lỗ hay lãi đây?”.
>> Kinh nghiệm bán hàng thuê, làm web dạo giúp tôi trúng tuyển công ty nước ngoài
Nhấn mạnh giải pháp cho câu chuyện chi phí đại học, độc giả Thanhbinhptxd chia sẻ: “Thực trạng chi phí học đại học 100 triệu một năm nhưng ra trường chạy xe ôm là hệ quả của một vòng lặp sai lầm giữa tư duy sính bằng cấp và áp lực tự chủ tài chính của các trường đại học.
Khi đại học tự chủ tài chính, sinh viên trở thành nguồn thu. Để duy trì bộ máy, nhiều trường hạ thấp tiêu chuẩn, tuyển sinh ồ ạt bằng mọi giá. Ngược lại, nhiều gia đình coi đại học là con đường duy nhất để đổi đời mà không tính toán đến năng lực và nhu cầu thị trường. Sự gặp gỡ giữa hai tư duy ‘đại’ này tạo ra những tấm bằng cử nhân nhưng thiếu kỹ năng thực tế.
Học phí 400-500 triệu đồng cho bốn năm học là con số khổng lồ với một gia đình lao động. Nếu đầu tư sai chỗ, đó sẽ là một thảm họa tài chính. Trong khi đó, tấm bằng đại học bị rẻ rúng khi chất lượng đào tạo không tương xứng, dẫn đến tình trạng ‘thừa thầy thiếu thợ’ trầm trọng.
Vậy giải pháp cho vấn đề này là gì?
Thứ nhất, cần bộ tiêu chí đánh giá chất lượng đầu ra đại học khắt khe. Ngành nào tỷ lệ thất nghiệp cao hoặc lương thấp kéo dài phải bị cắt giảm chỉ tiêu hoặc đóng cửa.
Thứ hai, nhà trường phải gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp để đào tạo cái thị trường cần, không phải cái trường có.
Cuối cùng, người học cũng cần tỉnh táo thoát khỏi cái bẫy ‘phải vào đại học bằng mọi giá’. Nếu lực học trung bình, hãy chọn học nghề chất lượng cao. Đầu tư vào kỹ năng thực tế luôn sinh lời nhanh hơn một tấm bằng lý thuyết suông. Đại học không phải là nơi ‘trú ẩn’ của sự lười biếng hay định hướng mơ hồ. Khi giáo dục trở thành hàng hóa đắt đỏ, người học phải là nhà đầu tư thông minh, còn nhà trường phải là nhà sản xuất có trách nhiệm”.
"Tôi từng rất háo hức khi dọn về ở nhà ba lầu, có sân vườn trồng cây, có chỗ đậu ôtô. Nhưng sau niềm vui, sự phấn khích ban đầu là chuỗi ngày leo cầu thang, ăn cơm ở lầu một, đi ngủ ở lầu ba, đi lên tới nơi thì không còn muốn đi xuống nữa vì phải leo quá xa và quá mệt. Thậm chí, bản thân tôi mới chưa tới 40 tuổi đã bị tràn dịch khớp. Sau một năm rưỡi, tôi quyết định mua một căn chung cư để chuyển lên đó ở.
Dù ở chung cư chật chội một chút nhưng thú thật tôi cảm thấy nhẹ nhàng hơn nhiều. Căn hộ có ban công nên tôi có thể ngắm cảnh từ tầng cao, không còn bị muỗi đốt. Mỗi loại hình nhà ở đều có ưu - nhược điểm riêng, nhưng với tôi, quyết định cho thuê nhà đất và lên ở chung cư là hoàn toàn đúng đắn. Nếu có ngày dọn về nhà đất, tôi nhất định phải lắp thêm cái thang máy cho đỡ cực".
Đó là chia sẻ của độc giả Raphhoang về lựa chọn loại hình nhà ở cho tuổi già của bản thân. Khi còn trẻ, nhiều người chọn nơi ở dựa trên công việc, trường học hay khoảng cách đi lại. Nhưng càng lớn tuổi, đặc biệt khi nghĩ đến chuyện dưỡng già, tiêu chí về chỗ ở lại thay đổi rất nhiều. Có người muốn sống trong nhà mặt đất để có khoảng sân nhỏ trồng cây, nuôi thú cưng, đi lại tự do và giữ cảm giác quen thuộc của nhiều thế hệ trước. Nhưng cũng không ít người lớn tuổi bắt đầu nghiêng về chung cư vì sự tiện lợi: có thang máy, bảo vệ, siêu thị, công viên, bệnh viện và hàng xóm ở gần khi cần hỗ trợ.
>> Băn khoăn khi bán chung cư để mua nhà mặt đất 18 tỷ dưỡng già
Từng trải nghiệm cả hai loại hình nhà ở, bạn đọc Dzungtranhung nêu quan điểm: Tôi từng sống trong một căn hộ 140 m2 tại quận trung tâm, và hiện ở nhà mặt đất (khu compound, cách căn hộ cũ 5 km). Đến giờ, tôi đang thấy hối tiếc vì đã bán căn hộ cũ đi, để chuyển xuống nhà đất. Tôi nhận thấy ở chung cư có đầy đủ cơ sở vật chất khép kín (bể bơi, phòng tập thể chất, phòng xông hơi, khuôn viên đi bộ, tập thể dục...). Quan trọng nhất là nhà không có muỗi và côn trùng - những thứ mà ở nhà mặt đất khó có thể tránh. Tôi cũng đang tìm mua căn hộ khác để vài năm nữa dọn lên đó dưỡng già".
Cùng chung suy nghĩ, độc giả Ohuynhthuy bình luận: "Tôi vừa dọn lên chung cư được mấy tháng. Theo ý kiến cá nhân tôi, tuổi già ở chung cư là khỏe nhất. Mọi thứ đã có ban quản lý lo hết. Phí quản lý cũng chỉ là một phần nhỏ, vì khi ở nhà mặt đất bạn phải tự bỏ tiền ra lo từ cái máy bơm đến an ninh. Chưa kể, tuổi già ập đến mà ở nhà nhiều tầng là không khả thi. Ở chung cư, tôi né được cảnh chó đánh dấu lãnh thổ trước cửa nhà, hay hàng xóm hát hò tận đêm khuya... Chưa kể những tiện ích như hồ bơi, phòng gym ngay dưới chân chung cư cũng là điều mà nếu ở nhà mặt đất tôi không thể có được. Tôi sẽ tiếp tục ở chung cư cho tới già".
Trong khi đó, lựa chọn ở nhà mặt đất, bạn đọc Nguyenthanhphat phân tích: "Vợ chồng tôi hiện 43 tuổi và đang sống trong nhà mặt đất với không gian rộng rãi, có sân thượng, ban công để trồng cây theo sở thích, nuôi vài bể cá kiểng. May mắn hơn là phía sau nhà tôi còn có một công viên nhỏ, mỗi ngày được nhìn cây cối, chim chóc và nhiều loài động vật sống khá tự nhiên. Thật sự sau khoảng 5 năm, chất lượng sống và sức khỏe của cả gia đình tôi cải thiện rất rõ. Vì vậy, tôi vẫn khuyên nên mua nhà đất để nâng chất lượng sống, nhất là ở tuổi trung niên trở đi".
Tôi rất đồng cảm với chia sẻ của tác giả bài viết "Đám cưới 'nhạt' vì ăn 30 phút đã đứng dậy ra về". Bản thân tôi cũng để ý vài năm gần đây, đặc biệt ở các thành phố lớn, nhiều đám cưới được tổ chức vào buổi trưa trong tuần. Lý do là để tranh thủ giờ nghỉ trưa nên đồng nghiệp, đặc biệt là dân văn phòng sẽ đến dự đông đủ hơn.
Lần gần nhất, tôi nhận thiệp mời cưới của một người bạn thân. Thời gian tổ chức tiệc là vào 11h30 trưa thứ tư. Hôm đó, tôi xin ra ngoài sớm một chút, vội vàng chạy xe đến nhà hàng. Bên ngoài đông, bên trong cũng đông, nhưng không khí lại khá trầm lặng. Ai cũng ăn mặc chỉnh tề, cười nói xã giao, chụp vài tấm hình rồi nhanh chóng vào bàn.
Tiệc bắt đầu gần như ngay lập tức. Món ăn lên nhanh, khách ăn cũng nhanh. Bàn tôi có người vừa ngồi xuống đã nhìn đồng hồ, nhẩm tính còn bao nhiêu phút trước giờ phải quay lại công ty. Đến giữa buổi, có người xin phép về sớm khi món chính còn chưa dọn hết.
Có lẽ hiểu tâm lý của khách mời nên cô dâu, chú rể cũng đi chào các bàn một cách gấp gáp. Mỗi bàn, họ dừng lại nâng ly, nói vài câu cảm ơn, rồi lại hối hả qua bàn khác. Tôi nhìn bạn mình - nhân vật chính của ngày hôm đó - mà cảm giác như bạn cũng đang "chạy show" trong chính đám cưới của mình, chẳng kịp nói đôi ba câu chuyện với người quen.
Ăn xong (khoảng 45 phút), tôi cũng ra về khi tiệc đã vãn bớt. Trên đường quay lại công ty, trong đầu tôi có một cảm giác hụt hẫng khó gọi tên. Mọi thứ trong đám cưới thực ra vẫn diễn ra đầy đủ: có tiệc, có khách, có nghi thức trang trọng. Nhưng dường như nó lại thiếu một thứ rất quan trọng - cảm giác vui trọn vẹn.
>> Chê cỗ cưới chán dù bỏ 500 K tiền mừng
Tôi nhớ những đám cưới khác, thường tổ chức vào buổi tối hoặc cuối tuần. Khách đến không vội, ngồi lại lâu hơn, câu chuyện cũng dài hơn. Có thể không phải ai cũng ở lại đến cuối, nhưng những người ở lại thì thực sự "dự tiệc" chứ không phải chỉ "ghé qua" điểm danh. Cô dâu chú rể cũng có thời gian trò chuyện, cười nhiều hơn, và đôi khi là mệt theo kiểu rất hạnh phúc.
Tất nhiên, tôi hiểu vì sao mọi người chọn tổ chức cưới vào giờ trưa ngày thường? Cuộc sống ở thành phố bận rộn, ai cũng có công việc, có áp lực riêng. Đồng nghiệp là một phần quan trọng trong các mối quan hệ, và việc tạo điều kiện để họ đến dự là điều dễ hiểu. Với nhiều người, đám cưới cũng dần trở thành một thủ tục cần hoàn thành gọn gàng, hợp lý.
Nhưng có lẽ chính vì sự "hợp lý" đó mà đám cưới đang trở nên công nghiệp hơn. Khách đến đúng giờ, ăn nhanh, chúc vội, về sớm. Niềm vui vì thế cũng bị chia nhỏ theo từng khung giờ, chen vào giữa những cuộc họp, những deadline còn dang dở.
Tôi không cho rằng cách tổ chức đó là đúng hay sai? Mỗi thời mỗi khác, mỗi người một lựa chọn. Nhưng nếu hỏi cảm nhận cá nhân, tôi vẫn thấy tiếc. Tiếc cho một dịp vốn dĩ nên là khoảnh khắc đáng nhớ, để cảm xúc được kéo dài thêm một chút, nhưng đôi khi bị biến thành một cuộc hẹn gấp gáp. Suy cho cùng, đám cưới đâu chỉ là một bữa tiệc.
Quà vặt Việt rất ngon nhưng nhiều trẻ em thích gà rán, khoai tây chiên? theo tôi, đây là lỗi của người lớn.
Từ nhỏ khi học mẫu giáo, tôi đã từ chối cho con ăn món gà rán luôn luôn có mặt trong tất cả những bữa tiệc ở trường. Lúc đó, con tôi vẫn không thích món này.
Những năm đầu tiểu học, vài phụ huynh trong lớp thường chứng tỏ ta đây là mạnh thường quân nên thường xuyên gửi vào bánh ngọt, kẹo, khi tôi phản đối do những món này không tốt cho trẻ em nhưng giáo viên lại đồng ý.
Trong khi năm nào tôi cũng gửi sách truyện đóng góp vào tủ sách của lớp để các em học sinh giờ giải lao đọc giải trí thì từ giáo viên đến phụ huynh trong lớp chẳng ai quan tâm dù các bé rất thích.
Thực tế các học sinh trong lớp đa số đều cao lớp, mập mạp, có chế độ dinh dưỡng đầy đủ đâu có thiếu thốn mà cứ liên tục nạp thêm bánh ngọt, kẹo ngọt và gà rán
Cũng như tác giả Hoàng, tôi cũng gặp rắc rối với gia đình họ hàng vì chính những lần tôi đưa con về chơi, mặc dù biết vợ chồng tôi không cho con ăn gà rán, họ thường xuyên tập cho con tôi ăn bởi vậy chúng tôi đành chọn giải pháp hạn chế đưa con về chơi.
Năm học lớp 4 này, môn khoa học có các bài về dinh dưỡng, trong sách giáo khoa đưa ra ví dụ hình ảnh món gà rán, khoai tây chiên sẽ đưa đến bệnh thừa cân béo phì.
Và bài ôn thi giáo viên gửi cũng có nội dung là thói quen ăn gà rán, khoai tây chiên, uống nước ngọt là chưa lành mạnh, những thực phẩm nhiều dầu mỡ, đường và năng lượng cao có nguy cơ thừa cân, béo phì, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
Học sinh phải học thuộc lòng lý thuyết này để làm bài thi, tuy nhiên, chính giáo viên dạy môn này lại khen ngợi những phụ huynh đem gà rán, khoai tây chiên vào đãi lớp học bất chấp ngược lại với điều học sinh được biết.
Như vậy, những người giáo viên ở khắp các trường mầm non lớn nhỏ, các trường tiểu học họ cũng kém ý thức khi khuyến khích phụ huynh cho con ăn thức ăn nhanh
Một món ăn khác cũng có mặt khắp các đường phố, các khu vui chơi lớn nhỏ, các lễ hội là cá viên chiên trong khi món này cần hạn chế. Những món ăn của Việt Nam vừa ngon vừa lành mạnh vì kết hợp nhiều thành phần dinh dưỡng đa dạng, nhiều rau thì không phổ biến như cá viên chiên.
