“Em trai tôi học đại học ngành Y. Đến lúc em ra trường, ba mẹ tôi đã chi gần 1 tỷ. Sau khi tốt nghiệm, em xin vào một bệnh viện tuyến huyện, nhờ người quen nên cũng tốn thêm khoảng 200 triệu nữa, tổng cộng vốn bỏ ra hơn 1,2 tỷ. Bảy năm trước, số tiền ấy có thể mua một lô đất gần nhà, nhưng vì lo cho em ăn học, nên gia đình tôi không mua. Giờ mảnh đất đó đã lên giá gần 3 tỷ, trong khi lương của em mỗi tháng chỉ khoảng 7-8 triệu. Biết là đầu tư cho tương lai, nhưng đôi khi tôi vẫn không khỏi chạnh lòng, vừa thương vừa tiếc”.
Đó là băn khoăn của độc giả TéngƠi xung quanh câu chuyện chi phí cho một sinh viên bằng cả năm tiền lương bình quân. Dữ liệu của Bộ Nội vụ cho biết thu nhập bình quân của người lao động năm 2025 là 8,31 triệu đồng mỗi tháng. Trong khi thống kê sơ bộ học phí và các chi phí khác cho thấy một sinh viên tiêu tốn không dưới 100 triệu đồng mỗi năm. Thực tế đó đặt ra nhiều lo ngại về hệ lụy nếu sinh viên ra trường không đáp ứng được yêu cầu công việc.
Nói về chi phí học đại học ngày càng đắt đỏ, bạn đọc Mq.bkcomp bình luận: “100 triệu một năm phải bỏ ra để đại học, tức bốn năm tiêu tốn ít nhất 400 triệu. Trong khi đó, sinh viên ra trường may mắn có việc làm, lương giỏi lắm được 10 triệu. Cứ cho là mỗi tháng họ bỏ ra được 2 triệu, thì phải mất 200 tháng (gần 17 năm), tính cả lãi suất thì phải mất tới 25 năm mới hoàn vốn. Vậy học đại học là lỗ hay lãi đây?”.
>> Kinh nghiệm bán hàng thuê, làm web dạo giúp tôi trúng tuyển công ty nước ngoài
Nhấn mạnh giải pháp cho câu chuyện chi phí đại học, độc giả Thanhbinhptxd chia sẻ: “Thực trạng chi phí học đại học 100 triệu một năm nhưng ra trường chạy xe ôm là hệ quả của một vòng lặp sai lầm giữa tư duy sính bằng cấp và áp lực tự chủ tài chính của các trường đại học.
Khi đại học tự chủ tài chính, sinh viên trở thành nguồn thu. Để duy trì bộ máy, nhiều trường hạ thấp tiêu chuẩn, tuyển sinh ồ ạt bằng mọi giá. Ngược lại, nhiều gia đình coi đại học là con đường duy nhất để đổi đời mà không tính toán đến năng lực và nhu cầu thị trường. Sự gặp gỡ giữa hai tư duy ‘đại’ này tạo ra những tấm bằng cử nhân nhưng thiếu kỹ năng thực tế.
Học phí 400-500 triệu đồng cho bốn năm học là con số khổng lồ với một gia đình lao động. Nếu đầu tư sai chỗ, đó sẽ là một thảm họa tài chính. Trong khi đó, tấm bằng đại học bị rẻ rúng khi chất lượng đào tạo không tương xứng, dẫn đến tình trạng ‘thừa thầy thiếu thợ’ trầm trọng.
Vậy giải pháp cho vấn đề này là gì?
Thứ nhất, cần bộ tiêu chí đánh giá chất lượng đầu ra đại học khắt khe. Ngành nào tỷ lệ thất nghiệp cao hoặc lương thấp kéo dài phải bị cắt giảm chỉ tiêu hoặc đóng cửa.
Thứ hai, nhà trường phải gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp để đào tạo cái thị trường cần, không phải cái trường có.
Cuối cùng, người học cũng cần tỉnh táo thoát khỏi cái bẫy ‘phải vào đại học bằng mọi giá’. Nếu lực học trung bình, hãy chọn học nghề chất lượng cao. Đầu tư vào kỹ năng thực tế luôn sinh lời nhanh hơn một tấm bằng lý thuyết suông. Đại học không phải là nơi ‘trú ẩn’ của sự lười biếng hay định hướng mơ hồ. Khi giáo dục trở thành hàng hóa đắt đỏ, người học phải là nhà đầu tư thông minh, còn nhà trường phải là nhà sản xuất có trách nhiệm”.
Tôi làm phòng Tổng vụ (GA) cho một công ty nước ngoài, phụ trách công việc hành chính và làm giấy phép lao động, thẻ tạm trú cho người nước ngoài. Công ty tôi vốn rất đông người nước ngoài, gần 90 người và thân nhân thêm 70 người nữa.
Bao năm qua, tôi hết lòng với công ty. Tuy nhiên, tôi đột ngột nhận quyết định phải thay đổi công việc sang một lĩnh vực khác, không sử dụng tiếng Anh nhiều. Tôi bất ngờ, hụt hẫng và lập tức viết đơn thôi việc.
Dù biết thay đổi công việc là chuyện bình thường nhưng tôi không thể nào tiếp tục với công việc mình cảm thấy không phù hợp. Không biết trên diễn đàn có bạn nào từng rơi vào trường hợp giống tôi không để chúng ta cùng chia sẻ. Tôi xin cảm ơn.
Quan điểm "con cái đã đi làm nên trả 'tiền thuê nhà' cho cha mẹ nếu vẫn sống chung" từng được một độc giả chia sẻ trên diễn đàn.
Ở một số nước, việc con trưởng thành đóng góp tiền nhà được xem là bình thường, thậm chí là cách rèn luyện tính tự lập và trách nhiệm tài chính. Trong khi đó, tại Việt Nam và nhiều nước châu Á, cha mẹ thường không đặt nặng chuyện này, mà coi việc cho con ở cùng là điều hiển nhiên.
"Nhiều 'cò đất' vẫn cứ nói rằng giá bất động sản chỉ có lên, không bao giờ giảm. Nhưng giờ thì mấy tay đầu cơ 'lướt sóng' bắt đầu thấm đòn, mệt mỏi với lãi suất nên bắt buộc phải giảm giá để thoát hàng. Người có nhu cầu mua ở thật cứ bình tĩnh mà lựa chọn, không việc gì phải vội".
Đó là quan điểm của độc giả Kiendk trong bối cảnh lãi suất neo cao, nguồn cung lớn khiến sức mua bất động sản tiếp tục giảm. Theo báo cáo ngành mới công bố, Công ty Chứng khoán MB (MBS) dự báo thị trường bất động sản tiếp tục ảm đạm từ nay đến cuối năm do áp lực lãi vay tăng cao trong khi nguồn cung lớn. Thanh khoản thị trường bất động sản có dấu hiệu chậm lại trong nửa đầu năm nay. Tỷ lệ hấp thụ trung bình của các dự án sơ cấp đạt khoảng 50-60%, giảm mạnh so với mức trên 80% cùng kỳ năm trước.
Một khảo sát nhanh của VnExpress với hơn 1.600 độc giả về dự định mua nhà trong nửa cuối năm, gần 40% người tham gia cho biết hoãn kế hoạch mua để chờ nhịp giảm. Khoảng 23% độc giả chia sẻ dự định chuyển về quê sống vì không đủ khả năng mua.
Cùng chung nhận định về thị trường bất động sản thời gian tới, bạn đọc SPC bình luận: "Nói nhu cầu nhà ở luôn cao thì đúng, nhưng không thể lấy nhu cầu để khẳng định giá sẽ không giảm. Nhu cầu thì nhiều năm nay vẫn có, nhưng nếu giá vượt quá khả năng chi trả của đa số người dân thì giao dịch vẫn sẽ chậm. Người mua có thể chờ vài năm, còn chủ đầu tư hay nhà đầu tư dùng đòn bẩy tài chính thì không phải ai cũng đủ sức chờ. Nếu thanh khoản tiếp tục suy yếu, việc điều chỉnh giá ở nhiều phân khúc là khó tránh khỏi".
>> Tôi thà chờ đợi còn hơn 'bắt đáy' mua nhà lúc này
Trong khi đó, với quan điểm trái ngược, độc giả Retrousamemories cho rằng: "Sức mua giảm lúc này không phải vì người ta hết nhu cầu mua nhà đất, mà đơn giản là giờ họ tỉnh táo và thận trọng hơn rất nhiều rồi. Giữa lúc thị trường và lãi suất có nhiều biến động, ai cầm tiền cũng phải cân đo đong đếm, chọn lọc cực kỳ kỹ lưỡng mới xuống tiền. Đây là giai đoạn thanh lọc, dự án nào pháp lý chuẩn chỉnh, giá trị thực thì người ta vẫn mua, chứ không còn cái thời cứ nghe 'sốt ảo' là lao vào như trước".
Lý giải cho khả năng giá nhà khó giảm sâu, độc giả Hoahoa phân tích: "Đúng là giá căn hộ tại Hà Nội đang vượt quá khả năng của nhiều người, nhưng điều đó không có nghĩa thị trường mất thanh khoản. Nhóm người mua để ở có thể gặp khó, song vẫn còn lượng lớn khách hàng có tích lũy, gia đình hỗ trợ tài chính hoặc nhà đầu tư dài hạn. Thực tế, nhiều dự án có vị trí tốt, pháp lý rõ ràng vẫn ghi nhận tỷ lệ hấp thụ cao. Vấn đề không phải 'không có cầu' mà là cầu đang dịch chuyển sang những sản phẩm phù hợp hơn với khả năng chi trả".
"Thị trường trồi sụt cũng chỉ là câu chuyện trước mắt, tính đường dài thì nhà đất vẫn cứ là chỗ trú ẩn tài sản an toàn và sinh lời tốt. Thực ra, dòng tiền vẫn nằm chờ đó chứ nhu cầu sở hữu nhà của người dân đâu có mất đi. Chẳng qua lúc này họ đang cân nhắc, chọn lựa kỹ càng hơn hẳn trước khi xuống tiền. Dự án nào có vị trí đẹp, pháp lý chuẩn thì người ta vẫn âm thầm mua thôi", bạn đọc Conangiai bày tỏ sự lạc quan về thị trường bất động sản.
