Sáng 21-4, Quốc hội tiếp tục thảo luận về tình hình kinh tế – xã hội, ngân sách nhà nước.
Đặt ra câu hỏi chúng ta đang tăng trưởng nhưng trên nền tảng nào, đại biểu đoàn Gia Lai Lê Hoàng Anh, Ủy viên Ủy ban Tài chính – Ngân sách của Quốc hội, nêu vấn đề là liệu nền tảng hiện nay có đủ vững chắc cho thực hiện mục tiêu hai con số hay không?
Nhìn vào thực trạng dòng vốn tín dụng đang chảy sai chỗ kéo dài, đầu tư tư nhân phụ thuộc 80% vào tín dụng ngân hàng, lãi suất cho vay cao, đại biểu Hoàng Anh cho rằng thực trạng này khiến cho chỉ những ngành lợi nhuận cao hoặc đầu cơ tài sản mới chịu được, mang tới nhiều hệ lụy.
Thực tế, phần lớn tín dụng chảy vào bất động sản đầu tư, giá nhà tại Hà Nội và TP.HCM đạt 25-30 lần thu nhập bình quân năm, trong khi thông lệ quốc tế chỉ 4-6 lần. Dẫn tới người trẻ 30 năm lao động cật lực không mua nổi căn nhà, khiến cho niềm tin của sự công bằng bắt đầu lung lay. Đây không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là vấn đề chính trị, xã hội dài hạn, theo đại biểu.
Dẫn ra thực tế các nước như Nhật Bản, Trung Quốc, tình trạng đầu cơ bất động sản xuất phát từ việc “nuôi béo” bằng tín dụng ngân hàng. Vì thế khi nhìn vào dư nợ tín dụng ngân hàng vừa qua, đại biểu “đặc biệt lo lắng”, khi tín dụng bất động sản tăng 132% trong 4 năm, từ 1,9 triệu tỉ đồng năm 2021 lên hơn 4,5 triệu tỉ đồng năm 2025, gấp 2,4 lần tốc độ tăng công nghiệp.
Cùng đó, tín dụng bất động sản năm 2025 lớn gấp 1,81 lần tín dụng công nghiệp và gấp 5,3 lần tín dụng nông, lâm, thủy sản trong khi bất động sản không tạo ra việc làm bền vững, giá trị sản xuất, xuất khẩu. Đáng lo ngại, năm 2024-2025 tín dụng bất động sản tăng đột biến với 37,6% trong khi tín dụng công nghiệp chỉ tăng 9,4%.
“Như vậy Việt Nam chúng ta đang chạy marathon với đôi chân bị trói, vốn bị giam trong tài sản đầu cơ thay vì chảy vào nơi tạo ra giá trị thực. Tôi đề nghị Chính phủ kiểm soát tín dụng bất động sản đầu cơ bằng công cụ thị trường, tránh dùng mệnh lệnh hành chính” – đại biểu Hoàng Anh nói.
Từ thực tiễn, đại biểu cho rằng nên bắt buộc phân bổ tín dụng theo lĩnh vực, để tín dụng chuyển sang sản xuất và công nghệ. Thực hiện ngay việc thu phí sử dụng đất theo hiệu quả kinh tế và thời gian đưa đất vào sử dụng. Trước mắt đưa vào Luật Thủ đô thí điểm và sau đó quy định tại Luật Đô thị đặc biệt.
Trong đó, đại biểu đề nghị đối với đất tại dự án chậm triển khai quá 24 tháng phải chịu phí tăng dần, nhà đất thứ hai trở lên không đưa vào sử dụng hoặc cho thuê phải áp thuế lũy tiến phù hợp.
Toàn bộ nguồn thu này cần đưa vào quỹ nhà ở xã hội, tái thiết chung cư cũ và hạ tầng đô thị thiết yếu để đánh vào động cơ đầu cơ, buộc đất quay vào giá trị sử dụng thật, tạo không gian cho tăng trưởng thực tế.
Đại biểu Nguyễn Như So (Bắc Ninh) cũng cho rằng cần tái cấu trúc cơ chế dẫn vốn của nền kinh tế, dòng vốn đi đúng địa chỉ và nhu cầu thực sự cần thiết, tạo ra động lực tăng trưởng. Thực tế không phải thiếu vốn, mà là cách phân bổ và sử dụng vốn.
“Hệ thống tài chính đang đối mặt với nghịch lý kép là tỉ lệ tín dụng/GDP lên tới 146% nhưng nền kinh tế vẫn thiếu vốn trung và dài hạn. Nguyên nhân cốt lõi là sự lệch pha kỳ hạn khi phụ thuộc quá lớn vào nguồn vốn ngắn hạn của ngân hàng để tài trợ cho nhu cầu dài hạn” – ông So nói.
Theo đại biểu, việc lấy ngắn nuôi dài không chỉ tạo áp lực thanh khoản mà còn khiến dòng vốn không chảy vào khu vực tạo giá trị gia tăng cao, mà còn hút vào lĩnh vực an toàn hình thức nhưng hiệu quả thấp. Đây là căn nguyên khiến hệ số ICOR duy trì mức cao, khiến ta phải bỏ vốn cao hơn để đạt mức tăng trưởng.
Vì thế, đại biểu cho rằng chính sách tiền tệ cần nới lỏng tổng lượng sang dẫn dòng vốn có mục tiêu, ưu tiên dòng vốn cho sản xuất tạo ra giá trị thực. Giảm phụ thuộc tín dụng ngân hàng, phát triển thực chất thị trường vốn, cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp, hình thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn, phát triển thị trường mua bán nợ minh bạch…
Ngày 9/4, Thống đốc Phạm Đức Ấn chủ trì cuộc họp với đại diện các ngân hàng thương mại, quán triệt định hướng điều hành lãi suất.
Ngân hàng Nhà nước nhận định bối cảnh quốc tế nhiều biến động, đặc biệt căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông khiến giá dầu tăng, gây áp lực lên lạm phát. Nhu cầu vốn cao trong khi một số ngân hàng cạnh tranh huy động đã đẩy mặt bằng lãi suất tăng thời gian qua.
Tuy nhiên để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, tại cuộc họp, các ngân hàng thống nhất thực hiện chủ trương của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về việc giảm mặt bằng lãi suất. Các nhà băng theo đó cam kết sẽ điều chỉnh giảm cả lãi suất huy động và cho vay ngay sau cuộc họp.
Ngân hàng Nhà nước cũng cho biết sẽ tiếp tục theo dõi chặt diễn biến lãi suất trên thị trường, yêu cầu các ngân hàng minh bạch việc công bố lãi suất trên website, đồng thời sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản khi cần thiết. Cơ quan quản lý đồng thời cũng tăng cường thanh tra, giám sát và xử lý nghiêm các vi phạm trong hoạt động huy động vốn, cấp tín dụng.
Thông tin tại cuộc họp, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Chính sách tiền tệ, cho biết trong 3 tháng đầu năm, chính sách tiền tệ được điều hành chủ động, linh hoạt nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.
Ngân hàng Nhà nước theo ông Quang, điều hành nghiệp vụ thị trường mở linh hoạt, chào mua giấy tờ có giá với kỳ hạn đa dạng để hỗ trợ thanh khoản hệ thống. Tỷ giá và thị trường ngoại tệ cũng được điều hành phù hợp với diễn biến thị trường, kết hợp các công cụ để ổn định vĩ mô.
Về tín dụng, cơ quan này định hướng tăng trưởng khoảng 15%, đồng thời yêu cầu các tổ chức tín dụng kiểm soát dòng vốn vào lĩnh vực rủi ro như bất động sản. Tín dụng cần được ưu tiên cho sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng, hạn chế nợ xấu.
Ngân hàng Nhà nước khẳng định tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp, qua đó hỗ trợ nền kinh tế.
Công ty CP Đầu tư và Phát triển Công nghệ Văn Lang (VLA) vừa công bố thay đổi nhân sự cấp cao trong Hội đồng quản trị.
Ông Nguyễn Thành Tiến thôi giữ chức Chủ tịch HĐQT sau khi được miễn nhiệm theo đơn từ nhiệm vì lý do cá nhân. Sau khi rời vị trí chủ tịch, ông Tiến vẫn tiếp tục đảm nhiệm vai trò thành viên HĐQT của công ty.
Người mới được bầu giữ chức Chủ tịch VLA là ông Trần Quang Thịnh, hiện là thành viên HĐQT doanh nghiệp.
Sau thay đổi này, Hội đồng quản trị VLA có 5 thành viên, gồm ông Trần Quang Thịnh - Chủ tịch HĐQT; ông Nguyễn Hữu Thuận - Phó chủ tịch HĐQT; cùng các thành viên Nguyễn Thành Tiến, Nguyễn Văn Đức và Dương Thế Quang.
Cùng thời điểm, VLA cũng đã công bố báo cáo tài chính quý 1-2026. Theo báo cáo, doanh thu thuần của công ty đạt 535 triệu đồng, giảm mạnh so với mức gần 5,6 tỉ đồng cùng kỳ năm ngoái.
Các chi phí như bán hàng, quản lý doanh nghiệp cũng sụt giảm mạnh theo. Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh của VLA vì vậy vẫn đạt 258 triệu đồng, cao hơn mức 227 triệu đồng cùng kỳ.
Kết quả lợi nhuận sau thuế của VLA đạt 210 triệu đồng, tăng 18% so với quý 1-2025.
Theo ban lãnh đạo VLA, trong quý 1, công ty đã ghi nhận khoản doanh thu đến từ việc thực hiện tư vấn quản trị doanh nghiệp cho các doanh nghiệp đối tác. Đây là hướng đi mới đa dạng hóa danh mục doanh thu của công ty.
Năm 2025 doanh nghiệp đạt doanh thu thuần gần 12 tỉ đồng, giảm gần 19% so với cùng kỳ năm 2024. Lợi nhuận sau thuế đạt 874,5 triệu đồng, tăng hơn 69%.
Doanh nghiệp đặt mục tiêu năm 2026 đạt 5 tỉ đồng tổng doanh thu, giảm 67% so với mức thực hiện năm 2025. Lợi nhuận sau thuế dự kiến đạt 500 triệu đồng, giảm gần 43%.
Ông Nguyễn Thành Tiến từng được giới thiệu là chuyên gia dạy đầu tư bất động sản, dạy làm giàu. Một khóa học có thể lên tới 180 triệu đồng.
Ông Tiến rút khỏi vị trí cao nhất ở HĐQT trong bối cảnh mảng đào tạo của doanh nghiệp gặp khó khăn.
Lãnh đạo VLA cho biết trong những năm qua, VLA đã hợp tác cùng với Công ty NIK để triển khai kinh doanh trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo.
Tuy nhiên những năm gần đây, đặc biệt từ năm 2022 đến nay, do tình hình kinh tế còn nhiều khó khăn, thị trường đào tạo bị thu hẹp, số học viên tham gia các khóa học giảm sút khá nhiều, do vậy công tác đào tạo và doanh thu không đạt được như kỳ vọng.
Ban điều hành đã không ngừng điều chỉnh hoạt động marketing, tích cực tuyên truyền, quảng cáo, tiếp thị và thực hiện các bài giảng chất lượng, hiệu quả, tổ chức các lớp học trực tiếp và trực tuyến chuyên nghiệp để thu hút học viên.
Thị trường đào tạo cũng có sự cạnh tranh rất mạnh mẽ. Xuất phát từ những lý do trên, năm 2026, ban giám đốc và Hội đồng quản trị VLA quyết định dừng hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực này để tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm.
Doanh nghiệp đã liệt kê một số lĩnh vực sẽ đẩy mạnh như: đầu tư; tư vấn tài chính doanh nghiệp; kinh doanh phần mềm...
Nhu cầu sử dụng các loại hương liệu, phụ gia thực phẩm ngày càng tăng trong khi hầu hết doanh nghiệp trong nước chưa làm chủ được công nghệ sản xuất, phải nhập khẩu hầu như hoàn toàn.
Việc sử dụng phụ gia thực phẩm được xác định là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong thời gian tới. Tuy vậy, việc quản lý sử dụng phụ gia như thế nào để đảm bảo an toàn sức khỏe hiện nay vẫn còn nhiều lỗ hổng.
Doanh nghiệp Việt vẫn lệ thuộc hàng ngoại
Tại Triển lãm quốc tế chuyên ngành Nguyên liệu, Hương liệu, Phụ gia chế biến thực phẩm & Đồ uống Việt Nam (Fi Vietnam 2026) đang diễn ra tại TPHCM, nhiều doanh nghiệp cho biết nhu cầu sử dụng hương liệu, phụ gia thực phẩm trong nước đang tăng nhanh, đặc biệt trong ngành chế biến thực phẩm công nghiệp.
Ông Nguyễn Xuân Minh - đại diện Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Dịch vụ Spice - cho biết doanh nghiệp mỗi tháng nhập khẩu và phân phối lượng lớn sản phẩm bột trứng phục vụ thị trường trong nước. Các dòng sản phẩm gồm bột nguyên trứng, bột lòng đỏ và bột lòng trắng có ưu thế vượt trội so với trứng tươi về khả năng bảo quản và tính tiện dụng trong sản xuất công nghiệp - chỉ cần tránh ánh nắng mặt trời, không đòi hỏi kiểm soát nhiệt độ nghiêm ngặt.
"Khi đưa vào sản xuất các sản phẩm như giò, chả…, bột trứng còn giúp sản phẩm dai, giòn hơn, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng Việt Nam", ông Minh cho hay.
Dù Việt Nam có nguồn nguyên liệu trứng dồi dào và chi phí thấp, sản xuất trong nước vẫn rất hạn chế do rào cản công nghệ. "Cùng là bột trứng nhưng công nghệ sản xuất của Ý, Ấn Độ hay Trung Quốc sẽ cho ra chất lượng sản phẩm khác nhau. Đây là lĩnh vực còn khá mới với doanh nghiệp Việt", ông Minh chia sẻ.
Không riêng bột trứng, phần lớn hương liệu và phụ gia thực phẩm hiện đều phải nhập khẩu. Đại diện Công ty Cổ phần Nguyên liệu thực phẩm và dược phẩm MQ - WIN Flavor nhận định thị trường F&B Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mới, khi người tiêu dùng ngày càng ưu tiên sản phẩm tốt cho sức khỏe, ít đường, có nguồn gốc tự nhiên.
Trong bối cảnh đó, hương liệu và nguyên liệu thực phẩm trở thành yếu tố chiến lược giúp doanh nghiệp tạo bản sắc sản phẩm và đáp ứng xu hướng tiêu dùng "xanh", bền vững.
Một số doanh nghiệp đã bắt đầu đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất từ nguyên liệu nông sản nội địa, song con đường này không hề dễ đi. MQ - WIN Flavor hiện đang phát triển khoảng 20 mã hương liệu, phụ gia thực phẩm, đồng thời cử nhân sự ra nước ngoài học tập quy trình từ các công ty đi trước - bước đi được xem là tiền đề để điều chỉnh công thức phù hợp hơn với khẩu vị người tiêu dùng trong nước.
Cơ hội nâng chuẩn và lỗ hổng cần bịt kín
Bà Lý Kim Chi - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TPHCM (FFA) - nhận định trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, doanh nghiệp thực phẩm Việt Nam không thể chỉ dựa vào lợi thế sản lượng hay giá thành.
"Đầu tư vào chất lượng nguyên liệu, nghiên cứu công thức sản phẩm, phát triển phụ gia và ứng dụng công nghệ chế biến hiện đại sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong thời gian tới", bà Chi nhấn mạnh. Đây cũng là lý do các triển lãm chuyên ngành như Fi Việt Nam được đánh giá cao trong việc tạo cầu nối để doanh nghiệp nội địa tiếp cận công nghệ và xu hướng quốc tế.
Ở góc độ quản lý nhà nước, bà Phạm Khánh Phong Lan - Giám đốc Sở An toàn Thực phẩm TPHCM - khẳng định việc sử dụng phụ gia, hương liệu là điều không xa lạ, song bắt buộc phải tuân thủ hàm lượng cho phép. Bà Lan ghi nhận ngành phụ gia thực phẩm thế giới đã tiến rất xa với nhiều công nghệ tiên tiến - là hình mẫu để doanh nghiệp trong nước học hỏi.
"Các doanh nghiệp làm ăn đàng hoàng sẽ sử dụng những sản phẩm an toàn, tinh khiết, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng thay vì những phụ gia công nghiệp lẫn tạp chất, giá rẻ. Nhất là không có doanh nghiệp đàng hoàng nào sử dụng phụ gia để biến thịt heo thành thịt bò!", bà Lan thẳng thắn nhận định.
Tuy nhiên, người đứng đầu Sở An toàn Thực phẩm TPHCM cũng thừa nhận những lỗ hổng đang tồn tại: các doanh nghiệp sử dụng phụ gia không đảm bảo thường hoạt động chui, không xin phép. Quy trình tự công bố sản phẩm hiện nay cũng bộc lộ nhiều bất cập khi doanh nghiệp tự lấy mẫu, tự gửi kiểm nghiệm.
"Có những doanh nghiệp làm kiểm nghiệm rất nhiều lần, làm cho đến khi nào có được giấy chứng nhận đạt yêu cầu hoặc sử dụng một sản phẩm thay thế để kiểm nghiệm, nhằm mục đích đảm bảo có kết quả phù hợp. Nhưng trên thực tế, sản phẩm không đạt tiêu chuẩn", bà Lan cho biết.
Trước thực trạng đó, bà Lan cho rằng cần sớm cải tổ toàn diện cách thức lấy mẫu kiểm nghiệm và quy trình công bố vệ sinh an toàn thực phẩm, nhằm ngăn chặn các sản phẩm kém chất lượng trôi nổi trên thị trường. An toàn thực phẩm, theo bà, không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là nền tảng xây dựng niềm tin và giá trị bền vững cho doanh nghiệp.
