Sau khi nốc cạn vò rượu, vị “cao thủ túy quyền” bắt đầu lảo đảo, bước chân xiêu vẹo, nhưng quyền pháp cũng trở nên biến hóa khôn lường. Đó là điều khán giả thường xuyên thấy qua những bộ phim võ thuật Trung Quốc.
Từ nhân vật Tô Khất Nhi của Châu Tinh Trì cho đến Thành Long trong Drunken Master. Hay gần gũi hơn nữa là Võ Tòng, Lỗ Trí Thâm trong Thủy Hử, cho đến cả những giai thoại về Lý Bạch, Bát Tiên…, túy quyền trở thành một biểu tượng của nét lãng tử, sự phóng túng trong võ thuật Trung Hoa.
Nhưng sự thật lịch sử lại khác: túy quyền có thật. Nhưng trong tập luyện nghiêm túc, việc uống rượu gần như là điều cấm kỵ.
Về mặt thuật ngữ, túy quyền (Zui Quan) thường được dịch là “quyền say” hay “drunken boxing”. Đây không phải một môn phái độc lập duy nhất, mà là nhóm kỹ thuật xuất hiện trong nhiều hệ võ cổ truyền Trung Quốc.
Điểm chung là người tập mô phỏng dáng vẻ say xỉn: bước chân xiêu vẹo, thân người nghiêng ngả, nhịp điệu rối loạn, tay co lại như đang cầm chén rượu.
Tuy nhiên, tất cả đều nằm trong kiểm soát. Chuyên trang võ thuật Charming China mô tả cốt lõi của túy quyền là dùng chuyển động thất thường để che giấu ý đồ tấn công, khiến đối thủ khó đoán hướng ra đòn.
Nguồn gốc của túy quyền không có một “ông tổ” duy nhất được giới sử học xác nhận. Nhiều nhánh truyền thừa cho rằng phong cách này chịu ảnh hưởng của Thiếu Lâm Tự, nơi các bài quyền kết hợp thân pháp né tránh, ngã lăn và phản kích được phát triển thành hệ thống.
Một tuyến giai thoại khác gắn túy quyền với truyền thuyết Bát Tiên trong Đạo giáo, khi tám vị tiên mang tám dáng say khác nhau để biểu trưng cho sự tự do và biến hóa.
Trong dân gian Hoa Nam, đặc biệt tại Quảng Đông, túy quyền còn gắn với nhân vật huyền thoại Tô Khất Nhi. Hình tượng ăn mày cao thủ ngoài say trong tỉnh, lấy vẻ nhếch nhác để che giấu công phu thượng thừa.
Tô Khất Nhi khó kiểm chứng hoàn toàn về mặt lịch sử, nhưng ảnh hưởng của nhân vật này với văn hóa võ hiệp là rất lớn. Điện ảnh Hong Kong sau đó đưa hình tượng ấy lên màn bạc, khiến nhiều thế hệ mặc định rằng túy quyền phải đi cùng hồ rượu và men say.
Bước ngoặt lớn nhất đến năm 1978, khi Thành Long đóng vai Hoàng Phi Hồng trong Drunken Master. Bộ phim pha trộn võ thuật, hài slapstick và tinh thần nổi loạn tuổi trẻ, tạo ra hiện tượng toàn châu Á rồi lan ra thế giới.
Từ đây, túy quyền trở thành biểu tượng đại chúng. Tuy nhiên, nhiều nhà nghiên cứu điện ảnh và võ thuật đều chỉ ra rằng yếu tố “uống càng nhiều đánh càng hay” chủ yếu là thủ pháp điện ảnh nhằm tăng tính giải trí.
Sự thật chuyên môn lại khác xa hoàn toàn hình tượng phim ảnh. Rượu làm giảm phản xạ thần kinh, suy yếu khả năng giữ thăng bằng, giảm tốc độ ra quyết định và tăng nguy cơ chấn thương. Với bất kỳ môn đối kháng nào, đó đều là bất lợi.
Hãng tin AFP trong phóng sự về những người luyện túy quyền tại Trung Quốc từng dẫn lời võ sư Lưu Húc Lương: người tập “trông như say nhưng thực ra rất tỉnh táo”, các động tác tưởng hỗn loạn nhưng được kiểm soát chặt chẽ.
Nói cách khác, túy quyền không khuyến khích say thật, mà yêu cầu mức tỉnh táo cao hơn bình thường. Người tập phải giữ trọng tâm trong lúc giả mất trọng tâm, phải nhìn rõ trong khi biểu diễn vẻ lờ đờ, phải tính được khoảng cách dù thân pháp có vẻ ngẫu hứng.
Đây là lý do nhiều võ sư xem túy quyền là một trong những bài khó của kung fu, đòi hỏi lưng hông linh hoạt, cổ chân khỏe, khả năng phối hợp tay mắt tốt và cảm giác cơ thể tinh tế.
Và để so sánh với một số môn võ khác, luyện túy quyền cảng cần phải tỉnh táo, phải vững vàng tuyệt đối. Việc có men rượu là điều cấm kỵ.
Về thực chiến, túy quyền tuy không đến mức là môn võ “chuyển bại thành thắng” vào những lúc khẩn yếu quan đầu, nhưng vẫn có giá trị rõ rệt.
Các kỹ thuật giả sơ hở để nhử đòn, đổi nhịp tấn công, hạ thấp người bất ngờ rồi phản công từ góc lạ đều có thể ứng dụng trong giao đấu.
Một số động tác lắc vai, đổi trục, ngả người né đòn cũng tương đồng với nguyên lý đánh lừa nhịp trong boxing hay sanda hiện đại. Dĩ nhiên, phần nhào lộn, ngã lăn cầu kỳ thường phù hợp biểu diễn hơn là thi đấu đối kháng.
Ngày nay, túy quyền tồn tại chủ yếu trong wushu biểu diễn, các trường võ cổ truyền và điện ảnh. Số võ sinh không nhiều như Thái Cực quyền hay Vịnh Xuân quyền, nhưng sức ảnh hưởng văn hóa lại vượt xa quy mô cộng đồng tập luyện.
Túy quyền vì thế là nghịch lý thú vị của võ học Trung Hoa. Đây là trường phái võ thuật có thật, có bề dày lịch sử và kỹ thuật hẳn hòi. Nhưng điều nổi tiếng nhất về túy quyền – càng uống rượu càng biến hóa, mạnh mẽ – lại chỉ mãi mãi là giai thoại.
Morocco bước vào giải đấu năm nay với tham vọng trở thành đội tuyển châu Phi đầu tiên vô địch World Cup. Tuy nhiên, thầy trò Ouahbi không thể tạo bất ngờ trước Pháp.
Trên sân Gillette, Boston hôm 9/7, Morocco lép vế, chỉ dứt điểm 5 lần với một cú trúng đích, đạt thông số bàn thắng kỳ vọng (xG) ở mức 0,13. Pháp thì sút tới 21 lần với 8 cú trúng đích, đạt xG 3,1 và ghi hai bàn nhờ công Kylian Mbappe và Ousmane Dembele. Tại World Cup 2022, Morocco cũng thua Pháp 0-2 ở bán kết.
Ouahbi thừa nhận Pháp toàn diện và xứng đáng thắng. Theo nhà cầm quân 49 tuổi, đối phương không chỉ mạnh nhờ các ngôi sao trên hàng công mà còn bởi sự gắn kết trong lối chơi.
"Họ kiểm soát bóng rất tốt và gây ra cho chúng tôi vô số khó khăn. Chúng tôi phải thừa nhận đây là một đội tuyển xuất sắc với những cầu thủ đẳng cấp, nên không có lý do gì để bào chữa", ông nói sau trận. "Họ sở hữu rất nhiều tài năng, nhưng điều tạo nên khác biệt là các cầu thủ luôn sẵn sàng chạy, nỗ lực và thi đấu vì tập thể. Mỗi khi chúng tôi mất bóng, họ đều phản công rất nguy hiểm. Họ luôn động viên lẫn nhau và có đầy đủ phẩm chất để vô địch World Cup".
Morocco sẽ đồng đăng cai World Cup 2030, cùng Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha. Ouahbi tin đội tuyển của ông sẽ tiếp tục phát triển để sẵn sàng phục hận Pháp sau 4 năm nữa. "Hôm nay, Pháp rõ ràng là đội mạnh hơn. Nhưng chúng tôi vẫn có thể tiến bộ và hoàn thiện hơn nữa, để có thể loại họ sau 4 năm", ông nói.
Ouahbi từng giúp Morocco vô địch U20 World Cup năm 2025 và được bổ nhiệm dẫn dắt đội tuyển thay Walid Regragui chỉ ba tháng trước khi World Cup 2026 khởi tranh.
HLV sinh năm 1976 đánh giá Morocco đang sở hữu lực lượng trẻ giàu tiềm năng và đủ khả năng chinh phục các danh hiệu lớn. Ông nhấn mạnh Morocco không nên chỉ hài lòng với thành tích vào bán kết năm 2022 hay tứ kết 2026 mà cần tiếp tục tự đánh giá và cải thiện. "Chúng tôi không thể chỉ nói rằng mình hạnh phúc và tự hào về những gì đã làm được. Chúng tôi phải tiến lên, nhìn lại bản thân và đánh giá mọi thứ một cách nghiêm túc", Ouahbi bày tỏ.
Theo HLV 49 tuổi, Morocco đang có nền tảng vững chắc với nhiều cầu thủ trẻ tài năng, một liên đoàn bóng đá hoạt động hiệu quả cùng sự đầu tư mạnh mẽ từ Quốc vương Mohammed VI. Ông nói thêm: "Chúng tôi muốn vô địch World Cup. Thật đáng tiếc khi hành trình đã khép lại, nhưng người dân Morocco vẫn tự hào về hình ảnh mà đội tuyển đã thể hiện".
Trên sân MetLife, Brazil có cơ hội để tạo lợi thế ở phút 13, khi được hưởng phạt đền do Matheus Cunha bị phạm lỗi trong vòng cấm Na Uy. Tuy nhiên, tiền vệ Bruno Guimaraes đã không thể đánh bại thủ thành Orjan Nyland. Và đội tuyển từng 5 lần vô địch World Cup phải trả giá.
Guimaraes sút hỏng phạt đền của Brazil.
Phút 79, nhận đường chuyền từ cầu thủ vào sân thay người Andreas Schjelderup, Haaland có pha cắt mặt dũng mãnh giữa hai trung vệ Brazil, đánh đầu hiểm hóc mở tỷ số 1-0 cho Na Uy.
Haaland mở tỷ số cho Na Uy.
Phút 90, khi Brazil dâng cao toàn bộ đội hình, Na Uy phản công sắc bén. Haaland nhận bóng ở rìa vòng cấm và tung cú sút căng găm thẳng vào góc thấp hạ gục Alisson Becker, nâng tỷ số lên 2-0.
Haaland nâng tỷ số lên 2-0 cho Na Uy.
Ở những giây cuối cùng của thời gian bù giờ, Brazil được hưởng quả phạt đền thứ hai. Neymar thực hiện thành công rút ngắn tỷ số xuống 1-2, nhưng ngay sau đó tiếng còi mãn cuộc vang lên.
Chiến thắng này giúp Na Uy có lần đầu tiên trong lịch sử giành vé vào tứ kết World Cup. Trái lại, Brazil tiếp tục nối dài mạch trận không thắng trước Na Uy trong lịch sử tham dự giải vô địch bóng đá thế giới. Đây cũng World Cup thứ 7 liên tiếp họ bị loại bởi một đại diện châu Âu.
Trên sân Miami Gardens, bang Florida, Na Uy dẫn trước nhờ bàn của Andreas Schjelderup, nhưng Bellingham gỡ hòa ở phút bù hiệp một trước khi ấn định ở phút 93 của hiệp phụ. Tiền vệ 23 tuổi nhờ đó nâng thành tích lên sáu bàn tại World Cup 2026, cân bằng thông số của Kane.
Đây là lần đầu trong lịch sử World Cup, một đội tuyển có hai cầu thủ cùng ghi từ sáu bàn trở lên ở một kỳ. Trước khi Bellingham lập cú đúp, Anh cũng đã trở thành đội tuyển thứ sáu trong lịch sử có hai cầu thủ cùng ghi ít nhất năm bàn tại một kỳ World Cup, sau Hungary năm 1938, Brazil năm 1958 và 2002, Ba Lan năm 1974 và Pháp năm 2026. Trong năm đội trước đây, một trong hai cầu thủ chỉ ghi năm bàn.
Trong lịch sử bóng đá Anh trước World Cup 2026, chỉ Gary Lineker (sáu bàn năm 1986) và Kane (sáu bàn năm 2018) từng chạm mốc năm bàn ở một kỳ World Cup. Tài năng của Bellingham và Kane là lý do chính. Ngoài ra, World Cup mở rộng lên 48 đội cũng có thể giúp song sát này cải thiện thống kê.
Bellingham cũng tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu của đội tuyển Anh ở thời điểm quan trọng. Sau cú đúp vào lưới Mexico ở vòng 1/8, tiền vệ Real Madrid lại ghi hai bàn trước Na Uy. Anh trở thành cầu thủ thứ bảy trong lịch sử World Cup lập cú đúp ở hai trận liên tiếp thuộc vòng knock-out, sau Silvio Piola (1938), Sandor Kocsis (1954), Pele (1958), Garrincha (1962), Diego Maradona (1986) và Kylian Mbappe (2022).
Ở tuổi 23 và 12 ngày, Bellingham là cầu thủ trẻ thứ hai ghi từ hai bàn trở lên trong hai trận knock-out World Cup liên tiếp, chỉ sau Pele tại World Cup 1958.
Với sáu bàn đều từ các tình huống bóng sống, Bellingham cũng là tiền vệ ghi nhiều bàn nhất World Cup 2026 đến nay. Trong lịch sử các giải đấu lớn của Anh (World Cup và Euro), chỉ Lineker ghi nhiều bàn không từ phạt đền như vậy, với sáu bàn tại World Cup 1986.
Nếu tính các cầu thủ từ 23 tuổi trở xuống, Bellingham đã ghi bảy bàn ở các kỳ World Cup, ngang huyền thoại Pele và chỉ kém Mbappe (12 bàn).
Hai bàn của Bellingham còn giúp Real Madrid lập kỷ lục mới. Các cầu thủ thuộc CLB Hoàng gia Tây Ban Nha đã ghi tổng cộng 19 bàn tại World Cup 2026, nhiều nhất lịch sử đối với một CLB ở một kỳ World Cup.
Trong số đó, Mbappe góp tám bàn cho Pháp, Bellingham sáu bàn cho Anh, Vinicius Junior bốn bàn cho Brazil và Arda Guler một bàn cho Thổ Nhĩ Kỳ. Kỷ lục cũ là 18 bàn, do Budapest Honved (1954), Bayern Munich (2014) và PSG (2022) cùng nắm giữ.
Real cũng trở thành CLB thứ hai trong lịch sử có hai cầu thủ cùng ghi từ sáu bàn trở lên ở một kỳ World Cup, sau PSG với Mbappe (8) và Lionel Messi (7) tại World Cup 2022.
Chiến thắng trước Na Uy còn đưa Anh vào bán kết World Cup lần thứ tư, sau các năm 1966, 1990 và 2018. "Tam Sư" đang hướng tới danh hiệu World Cup đầu tiên kể từ chức vô địch trên sân nhà năm 1966.
Kể từ World Cup 2018, Anh đã vào bán kết bốn giải lớn (World Cup và Euro), bằng đúng tổng số lần họ làm được điều đó trong lịch sử trước năm 2018.
Trận thắng tại Miami cũng cho thấy bản lĩnh của đoàn quân Thomas Tuchel. Dù không có pha dứt điểm hướng cầu môn nào trong hiệp hai và chỉ tạo ra tổng bàn thắng kỳ vọng (xG 0,27) - thấp nhất ở hiệp hai của một trận đấu tại World Cup 2026, họ vẫn kéo trận đấu vào hiệp phụ trước khi Bellingham định đoạt kết cục.
Đội tuyển xứ sương mù cũng khắc chế thành công Erling Haaland. Đây là lần đầu tiên sau 636 ngày tiền đạo Na Uy không ghi bàn trong một trận đấu chính thức cấp đội tuyển, kể từ cuộc chạm trán Áo ngày 13/10/2024.
Chiến thắng 2-1 trước Na Uy giúp Anh vào bán kết gặp Argentina hoặc Thụy Sĩ lúc 2h thứ Năm 16/7, giờ Hà Nội.
